SÁNG KIẾN kinh NGHIỆM
§Ò tµi: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 4-5 TUỔI HỌC
TỐT MÔN TẠO HÌNH
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1: Lý do chọn đề tài:
Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai. Trẻ em là niềm
hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Đối
với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa
tuổi mầm non thì hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng
quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm
mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động. Hoạt động tạo hình
là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ
nhận biết thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông
qua các hình tượng nghệ thuật, là cơ sở ban đầu của nhân
cách con người mới. giúp trẻ biết sáng tạo, lao động trong
tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt động tạo
hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc
nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho
trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh
động. Trẻ biết đánh giá sản phẩm một cách khái quát, trẻ
phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực
tế. Trẻ rất thích sử dụng màu sắc sặc sỡ mang tính chất phản
ánh biểu tượng. Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung,
một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình
sẽ giúp trẻ phát triển về các cơ tay, hình thành các đức tính
tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp.
1.2: Điểm mới của đề tài:
Nghiên cứu vấn đề phát triển Tạo hình cho trẻ 4 - 5 tuổi
trình học tập của trẻ. Chính vì thế là một giáo viên mầm non tôi muốn được
nâng cao nhận thức của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ bé của mình
vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ phát triển toàn diện. Và trong
giảng dạy tôi đã nhận thấy những thuận lợi và khó khăn sau:
*Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu nhà trường tạo điều kiện tối
đa về cơ sở vật chất cũng như đồ dùng cho các cháu đầy đủ.
- Cảnh quan nhà trường có cây che bóng mát, vườn hoa đẹp. Trường
nằm ngay ở trục đường làng, phía trước là cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay,
thuận lợi cho trẻ quan sát, từ đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện
sự hiểu biết về thế giới xung quanh.
- Diện tích phòng học rộng rãi, thoáng mát.
- Nhiều trẻ có năng khiếu môn tạo hình và đam mê môn tạo hình.
- Đặc biệt có sự góp ý, trao đổi kinh nghiệm của Ban Giám Hiệu và
các đồng chí trong tổ chuyên môn sau mỗi giờ thao giảng và dự giờ kiểm tra,
bản thân tôi đã đúc rút rất nhiều kinh nghiệm cho môn học tạo hình
* Khó khăn:
- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh còn chưa đồng đều, còn
cho rằng việc cho trẻ đến trường chỉ là để trẻ chơi. Hoặc một số phụ huynh
tuy cũng có quan tâm tới việc học của trẻ, song phương pháp dạy trẻ chưa
đúng như: Cầm tay trẻ vẽ, vẽ sẵn cho trẻ tô mầu …
- Số trẻ trong lớp chưa đồng đều về chất lượng, nhiều trẻ kỹ năng tạo
hình còn chậm và còn nhút nhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình
Từ thực trạng về việc học vẽ của trẻ, để có phương pháp dạy đúng và
tạo hứng thú cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học tạo hình đồng thời
phát triển khả năng tư duy, trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ.
Vào đầu năng học tôi tiến hành khảo sát phân loại kỷ năng của trẻ thể
hiện qua số liệu sau:
3/33
9,0 8/33 24,2 8/33 24,2 14/33 42,4
Nhận xét sản phẩm
3/33
9,0 7/33 21,2 7/33 21,2 16/33 48,5
Qua khảo sát, tôi thấy kỹ năng tạo hình của trẻ không đồng đều, nhiều
trẻ kỹ năng còn yếu. Vậy để nâng cao kỹ năng tạo hình của trẻ tôi suy nghỉ
và tìm ra những giải pháp tốt nhất để tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ đạt
kết quả cao nhất.
2.2. Giải pháp:
2.2.1: Thống nhất với giáo viên trong lớp và phụ huynh sắp xếp
lại không gian trong lớp và chuẩn bị tốt điều kiện, học liệu cho trẻ hoạt
động tạo hình.
Muốn thu hút được sự chú ý của trẻ trước hết phải tạo điều kiện cho
trẻ được sống trong một không gian đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ. Vì vậy, tôi
đã thống nhất cùng 2 giáo viên trong lớp sắp xếp, trang trí lớp học đẹp,
thoáng, góc tạo hình luôn được thay đổi theo chủ đề, cho trẻ làm tranh bằng
nhiều nguyên liệu khác nhau như: len, vải, giấy màu.....nguyên liệu thiên
nhiên, các loại hạt, lá khô, hoa ép, … Trang trí góc tạo hình bằng chính sản
phẩm của trẻ, tạo cho trẻ cảm giác mới lạ, thích thú. Phụ huynh rất hài lòng
khi các sản phẩm của con, em mình được trang trí ở các góc của lớp. Sắp
xếp bố trí chổ ngồi cho trẻ hoạt động hợp lý thuận tiện cho trẻ đi lại, giáo
viên dễ quan sát, chuẩn bị tốt các vật mẫu của cô theo những đề tài trong
Có thể nói hiệu quả của việc cho trẻ thi đua nhau tạo ra sản phẩm đạt
kết quả rất cao và mang lại hứng thú cho trẻ trong tiết học.
Ví dụ 2: Xé dán về biển
Chuẩn bị cho trẻ gấp thuyền, ca nô, tàu thuỷ…từ chiều hôm trước, và
chuẩn bị 3 bến cảng: 1 bến vẽ thuyền, 1 bến vẽ ca nô, 1 bến vẽ tàu thuỷ.
Vào giờ học tôi cho trẻ đi lấy tàu, thuyền hôm trước và hỏi : “Hôm
qua các con đã gấp được các phương tiện giao thông gì? Vậy con thích chơi
với đồ chơi các con đã tạo được không? Cô đã thiết kế được các bến cảng
cho tàu thuỷ, thuyền buồm, ca nô và chúng mình cùng chơi trò chơi cho các
phương tiện đó về đúng bến của mình nhé. ( chơi 2 lần ) . Sau khi chơi xong
tôi cho trẻ ngồi xung quanh mình và hỏi :Thuyền buồm, tàu thuỷ … là
những phương tiện hoạt động ở đâu? Vậy những ai đã được đi biển rồi ? Các
con thấy biển như thế nào ? Trẻ kể theo hiểu biết của trẻ. Và cho trẻ xem 2
bức tranh vẽ về biển được sắp xếp nội dung bố cục vào thời gian khác nhau
để trẻ tự nhận xét các bức tranh vẽ về biển theo ý hiểu của mình. Bằng ngôn
ngữ miêu tả, tôi hướng trẻ nhận xét về vẻ đẹp của các bức tranh qua nội
dung, màu sắc, bố cục sắp xếp: về cảnh biển lúc bình minh, cảnh biển khi
hoàng hôn buông xuống.
Có thể nói hiệu quả ngôn ngữ miêu tả rất cao, giúp trẻ tái tạo, hình
dung một cách sinh động về tranh vẽ của mình. Khi trẻ đã có kiến thức về
biển, tôi sẽ hỏi trẻ thích vẽ biển vào thời điểm nào? Và có những gì ở biển,
rồi gợi ý cho trẻ cách vẽ bãi cát, mầu xanh của mây trời, của làn nước, hình
dạng của thuyền buồm, dãy núi, cánh chim hải âu bay lượn …
Kết quả: Không những trẻ khá vẽ được biển mà 1 số trẻ yếu cũng tạo
ra bức tranh có nội dung và màu sắc thật sinh động.
2.2.3. Hướng dẫn cho trẻ những kỹ năng trong hoạt động tạo
hình:
Để trẻ hoạt động tạo hình đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải
trên mạng tham khảo, chọn lọc để đưa vào làm đề tài cho trẻ hoạt động tạo
hình phù hợp với chương trình đã xây dựng trong năm học, phù hợp với chủ
đề đang thực hiện.
Ngoài việc cho trẻ được quan sát vật mẵu, đề tài ở trên máy ra tôi sữ
dụng nhạc, bài hát qua băng đĩa để ổn định, giới thiệu bài, trong thời gian trẻ
thực hiện sản phẩm tạo hình tôi thường xuyên mở nhạc nhỏ, vừa và sưu tầm
những đoạn nhạc hợp với lứa tuổi và phù hợp với bài trẻ thực hiện nhằm tạo
thêm hứng thú cho trẻ vẽ tranh
2.2.6. Cho trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc mọi nơi:
Việc cho trẻ hoạt động tạo hình không chỉ có ở trên tiết học mà có ở
mọi lú mọi nơi trẻ được quan sát thực tế, sự tưởng tượng của trẻ để tạo ra
sản phẩm tạo hình ngộ ngĩnh đáng yêu thông qua quan sát bầu trời trẻ vẽ
được đám mây, ông mặt trời, những tia nắng. Quan sát vườn hoa trẻ vẽ ra
được những bông hoa đủ màu sắc.....
Ngoài thời gian hoạt động ngoài trời ra ở giờ hoạt động góc giáo viên
cho trẻ vẽ, nặn, xé dán, gấp hình, xếp hột hạt...... nhằm cũng cố lại những kỹ
năng trẻ đã được học trên giờ hoạt động chung, giúp cho trẻ tạo được nhiều
sản phẩm đẹp hấp dẫn theo từng chủ đề trong năm.
* Kết quả đạt được:
Sau khi áp dụng một số biện pháp nhằm kích thích trẻ hoạt động tích
cực trong giờ học tạo hình, trẻ lớp tôi đã tạo ra được nhiều bức tranh đẹp.
Những sản phẩm đẹp được cô giáo dựng trang trí thay vào những bức tranh
có sẵn. Tất cả không gian lớp đều được trang trí bằng sản phẩm của trẻ, với
nhiều dáng vẻ ngộ nghĩnh, hồn nhiên khác nhau. có thể nói trẻ thực sự được
sống trong thế giới riêng của mình.
Điều đó được thể hiện rõ qua bảng khảo sát học kỳ I :
Tốt
Nội dung khảo sát
6.1
Khả năng phối màu 14
42.4
11
33.3
6
18.2
2
6.1
16
48.5
12
364
4
12.1
- Tự bồi dưỡng chuyên môn, khả năng tạo hình cho bản thân, luôn
thay đổi hình thức, tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào
các giờ học.
- Tích cực tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với môi trường thiên nhiên.
- Đồ dùng dạy học phải đa dạng, phong phú, tạo hứng thú cho trẻ ở
mọi lúc mọi nơi.
- Thống nhất phương pháp dạy giữa giáo viên trong lớp, kết hợp chặt
chẽ với phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ.
- Cần nâng cao trình độ tin học để có thể ứng dụng công nghệ thông
tin vào các hoạt động giáo dục một cách linh hoạt, sáng tạo.
3. PHẦN KẾT LUẬN
3.1. Ý nghĩa của việc chọn đề tài.
Hoạt động tạo hình cũng là con đường để giáo dục tình cảm – xã hội
cho trẻ mầm non. Trẻ được tiếp thu cái đẹp qua hoạt động tạo hình, trẻ trực
tiếp trải nghiệm các xúc cảm, các trạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi
về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cách đánh giá các hành vi xã hội. Qua hoạt
động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giác làm việc, có điều kiện thuận lợi
nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ, giúp trẻ nhận ra màu
sắc, hình dạng, đường nét, tỷ lệ, sự sắp xếp trong không gian…nhận thấy
được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật, hiện tượng mà trẻ miêu tả. Hoạt
động tạo hình giúp phát triển thể chất cho trẻ mầm non, giúp cho đôi bàn tay
của trẻ linh hoạt, phát triển khả năng kết hợp khéo léo của đôi tay và đôi
mắt. phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình muốn giới
thiệu về hoạt động đó, qua đó làm tăng thêm vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc
cho trẻ, giúp trẻ vững vàng hơn khi bước vào trường phổ thông.
Vậy nên chúng ta cần tạo môi trường đặc biệt là môi trường kích thích
tính tò mò, ham hiểu biết, muốn tạo ra cái đẹp cho trẻ tham gia một cách tích