1. Mở đầu
- Lý do chọn đề tài:
Giáo dục Mầm Non là ngành học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, chiếm vị trí quan trọng trong ngành giáo dục, Giáo dục Mầm non có
nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành
nhân cách con người mới xã hội chũ nghĩa. Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia
đình, là tương lai của đất nước, việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ không phải
chỉ là trách nhiệm mỗi gia đình mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện theo 5
lĩnh vực về thể chất, tình cảm, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ, hình thành những
yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tiền đề vững chắc cho trẻ vào lớp một.
Trong trường mầm non cùng với các hoạt động khác, hoạt động tạo hình
phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, khả năng phối hợp
giữa mắt và tay, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản : Vẽ, cắt, xé, dán, nặn, phối
màu,... Trẻ thích tự tay vẽ được một cái gì đó dù các häa tiÕt còn đơn giản
như: ngôi nhà, cái cây, bông hoa, mưa, vẽ về biển... nhưng mang lại cho trẻ
những cảm xúc thực sự khi tạo ra được một sản phẩm. Còn đối với những gì trẻ
không thích, không hứng thú thì trẻ sẽ vẽ đại khái cho xong và cảm thấy hài
lßng víi s¶n phÈm ®ã. Hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền với cảm xúc, ý
muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ những gì trẻ cảm thấy thích thú và say mê thực
hiện ý tưởng của mình. Ngoài ra, giờ vẽ còn hình thành ở trẻ những kỹ năng
như: Tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút, sử dụng màu sắc... những kỹ
năng đó rất cần thiết và quan trọng cho trẻ sau này.
Hoạt động tạ hình trong trường mầm non là một hoạt động nghệ thuật,
đóng một vai trò quan trọng, nó là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính
sáng tạo, nó phản ánh hiện thực đời sống bằng những hình tượng nghệ thuật,
trong đó trẻ mẫu giáo không chỉ khám phá và lĩnh hội kiến thức về thế giới
xung quanh mà con giúp trẻ yêu cái đẹp, sáng tạo ra cái đẹp, trẻ gửi gắm vào đó
tâm hồn và tinh thần của người “ nghệ sĩ”.
Thông qua những hình ảnh, hình tượng trong các tác phẩm nghệ thuật
năng thực hành, giao tiếp, ứng xử.
Đề tài này giúp đánh giá thực trạng, tìm ra các biện pháp thực hiện nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục đối với hoạt động tạo hình cho trẻ (4-5) tuổi ở
Trường mầm non Quảng Trung.
- Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài sẽ nghiên cứu: “Một số biện pháp giúp trẻ 4 - 5 tuổi học tốt hoạt
động tạo hình”.
- Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu;
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế trên trẻ;
Phương pháp quan sát hoạt động trên trẻ;
Phương pháp trao đổi với đồng nghiệp;
Phương pháp thực hành sư phạm.
2. Nội dung:
2.1. Cơ sở lý luận.
Con người sinh ra không phải ai cũng đã có sẵn trong mình những năng
khiếu thẩm mỹ, cũng không ai cũng có những tài năng bên mình, mà phải đòi
hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thì từ đó những tài năng và khả năng đó
mới bộc lộ và phát triển. Nhất là đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không chỉ đơn
thuần là đưa đứa trẻ vào khuôn phép chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua
chơi “Trẻ chơi mà học, học mà chơi”.
Vì thế việc chăm sóc, giáo dục trẻ ngay còn nhỏ là vô cùng quan trọng
trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện
cho trẻ sau này.
Nghị quyết Trung ương 2 đã khẳng định “ Giáo dục và đào tạo là quốc
sách hàng đầu trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhằm
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Đất nước ta đang trong
thời kỳ đổi mới mạnh mẽ, xã hội đang có nhiều bước đổi mới trên mọi phương
diện, đáng kể nhất là việc đổi mới căn bản toàn diện của giáo dục ở tất cả các
2
phòng GD & ĐT nên cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy
và học. Cảnh quan nhà trường thoáng mát, có sân chơi rộng cùng với nhiều loại
hoa, góp phần rất lớn cho trẻ quan sát trong giờ hoạt động ngoài trời, từ đó
cung cấp cho trẻ những biểu tượng về thế giới xung quanh.
Được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm giúp đỡ về mọi mặt, đi sâu, đi
sát uốn nắn về nội dung, phương pháp chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Nhà
trường luôn tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong công tác giảng dạy. Tài liệu về giáo
dục mầm non luôn được cập nhập kịp thời, được tham gia đầy đủ các lớp học
bồi dưỡng do phòng GD&ĐT, trường tổ chức, đồng thời bản thân cũng được
đến các trường bạn như: Trường MN Quảng Phong, Trường MN Quảng Bình...
để học hỏi đồng nghiệp.
Bản thân là người trực tiếp xây dựng kế hoạch chuyên môn cho lớp mình
phụ trách, nên tôi nắm bắt được tình hình học tập, đặc điểm phát triển của từng
trẻ để từ đó lên kế hoạch sao cho phù hợp nhất đối với sự phát triển của trẻ ở
lớp mình. Tôi luôn tự tìm tòi, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
3
vụ và tự làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho tiết dạy của mình thêm phong
phú và đa dạng.
Đối với trẻ 60% đã được học qua lớp nhà trẻ và mẫu giáo bé nên các
cháu cũng năng động và có tính sáng tạo hơn trong hoạt động.
Sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh trong việc phối hợp chăm sóc, giáo
dục trẻ nên đưa trẻ đi học đều đặn ( trung bình 95% học sinh đi học chuyên
cần).
.
2.2.2. Khó khăn:
Cơ sở vật chất của nhà trường như: những vật mẫu, con vật thật, đồ vật
thật còn hạn chế.
Việc sắp xếp đồ dùng, đồ chơi nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động ở một
4 11,1 7 19,5
2 Kỹ năng cắt, xé, dán. 36
2 5,6 6 16,7
3 Kỹ năng nặn
36
3 8,3 8 22,2
4 Kỹ năng tư thế ngồi, 36
9
25
7 19,4
cách cầm bút đúng.
5 Trẻ hứng thú tích 36
8 22,2 10 27,8
cực tham gia hoạt
động tạo hình
Chưa
đạt
T.bình
Số Tỷ
trẻ lệ
%
13 36,1
12 33,3
10 27,8
10 27,8
8
Số
trẻ
2.3.1. Rèn thói quen, nề nếp, tư thế ngồi và cách cầm bút cho trẻ.
Ngay từ đầu năm học tôi đã đặt ra cho mình câu hỏi: “ Trẻ muôn biết cái
gì?”, “ Dạy cái gì?”, “ Dạy như thế nào?”, “ Bằng cách nào?”, từ những câu hỏi
đó tôi đã lên kế hoạch không những rèn luyện về thói quen, nề nếp, mà còn tư
thế ngồi và cách cầm bút cho trẻ như thế nào là đúng: Cầm bút bằng tay nào, và
cầm bằng mấy đầu ngón tay. Khi tô màu các con tô thế nào đề không bị chườm
ra ngoài? Mọi hoạt động của trẻ được tôi thường xuyên theo dõi và ghi nhớ vào
số nhật ký riêng của mình để biết được sự phát triển của trẻ như thế nào? Buổi
học nào trẻ nghĩ không thực hiện được bài tập của mình tôi bố trí sắp xếp cho
trẻ thực hiện lại vào một buổi hoạt động góc khác khi trẻ đi học lại để trẻ không
bị mất bài của mình.
Việc rèn nề nếp, thói quen hàng ngày cho trẻ trong giờ hoạt động chung
cũng rất quan trọng vì vậy, tôi luôn nhắc nhở trẻ có ý thức giữ gìn trật tự, không
nói chuyện riêng, tập trung thực hiện các yêu cầu, hướng dẫn của cô. Đặc biệt
với hoạt động tạo hình cho trẻ, việc gợi ý trẻ biết quan sát và nhận xét được các
đặc điểm, cấu tạo về các sự vật, hiện tượng xung quanh làm giàu vốn biểu
tượng sống cho trẻ rất quan trọng. Do đó, tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ tự
động trả lời và nói lên đầy đủ các nhận xét, ý tưởng của mình với ngôn ngữ phù
hợp, không ê a, không nói quá to. Cứ như thế tôi thực hiện việc rèn nề nếp cho
trẻ hàng ngày, hàng tuần theo từng chủ đề và xuyên suốt cả năm học.
Ngoài ra tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh vào giờ đón trẻ để biết
được tâm lí của trẻ ngày hôm ấy như thế nào, giúp tôi có kế hoạch rèn luyện
cho trẻ phù hợp.
Ví dụ: Sáng thứ 2 mẹ Văn Nam đưa con đến lớp, nhìn thấy mặt con có vẻ
buồn tôi đã trao đổi với phụ huynh xem lí do vì sao trẻ hôm nay lại buồn như
thế? Mẹ của trẻ cho biết vì sáng nay con mệt nhưng không muốn ở nhà, vì thế
nhờ cô quan tâm đến cháu hơn. Từ thông tin của phụ huynh tôi thường xuyên
chú ý đến trẻ nhiều hơn, đặc biệt không để cháu phải hoạt động nhiều, giờ hoạt
động ngoài trời cũng cho cháu trong lớp và nhờ cô giáo cùng lớp ở lại với cháu,
tránh ra nắng làm cho sức khỏe của cháu yếu hơn.
Ngoài ra tôi còn bố trí không gian góc tạo hình ở phía cửa ra vào của lớp
để tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và giúp trẻ có được trạng thái cảm xúc tích
cực khi tham gia vào các hoạt động tạo hình. Hoạt động tạo hình là một hoạt
động mang tính yên tĩnh vì vậy tôi bố trí xa các góc ồn ào, như góc xây dựng,
góc phân vai, để không làm phân tán sự chú ý của trẻ khi tham gia vào hoạt
động, vì vậy tôi đã tạo ra khoảng cách đủ rộng để đảm bảo cho trẻ hoạt động dễ
dàng trong góc chơi đồng thời có lối đi lại thuận tiện để mở rộng các mối quan
hệ trong khi chơi, trong lớp tôi đã sử dụng các giá, kệ nhỏ, có chiều cao vừa
phải để tạo ranh giới giữa góc tạo hình với các góc chơi khác, đồng thời giúp
trẻ nhận dạng được phạm vi góc chơi. Sau chủ đề mỗi tuần tôi tổ chức cho trẻ
cùng tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại vị trí góc chơi, đồ dùng, đồ chơi trong
góc để tạo cảm giác mới lạ, kích thích sự hứng thú của trẻ.
2.3.3. Tiến hành cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình đã được
chuẩn bị kỹ lưỡng để đưa vào bài dạy.
a. Lập kế hoạch giáo dục trẻ theo từng chủ đề, chủ điềm.
Lên kế hoạch cho hoạt động cụ thể của từng ngày là công việc cần thiết
của mỗi giáo viên. Kế hoạch chỉ rõ các thiết bị, học liệu, đồ dùng, đồ chơi,
tranh ảnh cần chuẩn bị. Mỗi kế hoạch hoạt động cung cấp cho trẻ một loạt khả
năng với các hình thức khác nhau, có độ phức tạp vừa đủ mang tính tích hợp.
Khi kế hoạch đã được chuẩn bị cẩn thận thì việc thực hiện sẽ trở nên linh hoạt
và mềm dẻo hơn.
Ví dụ 1: Chủ đề “ Gia đình”
Chủ đề nhánh
Nội dung
Ghi chú
Nhánh 1: Gia đình tôi. Trang trí thiệp hồng tặng mẹ, tặng bà
Nhánh 2: Gia đình tôi Vẽ người thân trong gia đình.
sống chung một nhà
tính tò mò hiểu biết của trẻ như: Mô hình, các vật cắt rời, con rối, tranh, ảnh,
vật thật... phong phú về màu sắc, kích thước, sử dụng đúng lúc đúng chỗ.
Ví dụ: Để chuẩn bị tốt cho bài tạo hình “Trang trí thiệp hồng tặng mẹ,
tặng bà, tặng cô” vào thứ 3 ngày 20/10, thì chiều thứ 2 tôi cho các cháu xem
các hình ảnh mẫu thiệp đẹp, sinh động, dễ làm trên máy chiếu để trẻ quan sát.
Vào sáng hôm thứ 3, trước khi cho trẻ thực hiện trang trí thiệp tôi cho trẻ được
xem lại tranh các mẫu thiệp qua máy chiếu và những mẫu thiệp do bản thân tôi
tự làm để trẻ quan sát, ghi nhớ và thực hiện một cách tốt hơn.
c. Gây hứng thú cho trẻ trên hoạt động tạo hình.
Bên cạnh chuẩn bị cho trẻ những tiền đề làm phong phú vốn hiểu biết,
thì khả năng gây hứng cho trẻ đi vào hoạt động cũng rất quan trọng. Để gây
hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phải tìm tòi
những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm và từ đó dùng ngôn ngữ của
mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn. Điều đó muốn nói
đến khả năng ứng xử của người giáo viên cũng như ngôn ngữ và phong cách
đứng lớp thật tự tin, dí dõm, vui vẻ, ngộ nghĩnh gây sự chú ý của trẻ vào hoạt
động, đặc biệt, người giáo viên cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những
tác phẩm đẹp, vì trẻ học đa số dựa trên sự bắt chước là chủ yếu, vì thế đòi hỏi
người giáo viên cũng phải đưa ra những hình mẫu đẹp mắt và mang tính nghệ
thuật cao. Trong một tiết hoạt động tạo hình tôi cũng có thể tích hợp lồng ghép
các bài hát hay những bài thơ, câu đố hoặc trò chuyện cùng trẻ để làm cho giờ
hoạt động diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn.
Qua đó ngay từ đầu tôi đã lôi cuốn trẻ chú ý, không khí giờ học trở nên
hào hứng không gò bó mà vẫn đạt kết quả cao.
Ví dụ: Ở giờ học: Đề tài:“Vẽ vườn hoa mùa xuân” của chủ đề nhánh: Tết
và mùa xuân. Tôi cho trẻ đi thăm quan vườn hoa trong sân trường từ chiều hôm
trước, trẻ rất thích được quan sát vườn hoa trực tiếp dưới sân trường, trẻ được
ngắm nhìn và miêu tả bằng lời nói về đặc điểm của các loại hoa. Điều đó đã
gây ấn tượng mạnh, hình thành biểu tượng về hoa một cách chính xác. “Hôm
qua các con đã được đi quan sát vườn hoa trong trường, trong vườn hoa có
phù hợp với nội dung tiết dạy, phù hợp với chủ điểm cũng như các tình huống
trên trẻ trong tiết dạy hôm đó, và đặc biệt tránh việc đưa ra tình huống lấn
chiếm quá nhiều thời gian hoạt động chính.
( Tranh: Xé dán trang trí thiệp chúc mừng của cô và trẻ )
d. Hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi.
Ngoài giờ học tạo hình tôi cho trẻ hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi
như giờ hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ vẽ trên sân trường, làm đồ chơi bằng
vật liệu thiên nhiên, sẵn có ở địa phương như: sỏi, vỏ ngao, lá cây... rồi tạo nên
những con vật dễ thương mà trẻ thích.
9
Ví dụ: Trẻ vẽ theo ý thích trên sân trường.
Qua đó giáo dục trẻ giữ gìn sinh môi trường. Những sản phẩm do trẻ làm
tôi cho trẻ giữ lại để từ đó trẻ hiểu được từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên
cũng có thể tạo nên những con vật dễ thương mà trẻ thích, đồng thời qua tác
phẩm của con mình mang về nhà từ đó phụ huynh biết được năng khiếu của trẻ
để qua đó phụ huynh bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu tạo hình.
Trong buổi sinh hoạt chiều ở hoạt động góc tạo hình, tôi cho các cháu
làm sách tranh theo từng chủ đề để lưu lại những sản phẩm mà trẻ đã tạo ra, từ
đó hình thành cho trẻ biết quý trọng gìn giữ sản phẩm của mình làm ra, thông
qua đó tôi khuyến khích trẻ phát triển khả năng cảm thụ thẩm mỹ, phát triển
khả năng hứng thú với hoạt động tạo hình, khiến trẻ hưởng ứng ngay mỗi khi
cô cho trẻ vẽ, xé dán, cắt dán giấy. Qua mỗi chủ đề trí tưởng tượng của trẻ tăng
lên, trẻ có điều kiện tích luỹ, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ
thuật, đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo.
e. Hướng dẫn trẻ một số kỹ năng tạo hình.
Cô không nên lạm dụng các sản phẩm và làm mẫu, càng ít làm mẫu và
hỏi trẻ thích vẽ biển vào thời điểm nào? và có những gì ở biển? rồi gợi ý cách
vẽ bãi cát, màu xanh của mây trời của làn nước, hình dạng của thuyền buồm,
dãy núi, cánh chim hải âu bay lợn…Trẻ đã có những bước đầu thể hiện được
những sắc thái biểu cảm trong tranh của mình nhờ vậy mà những sản phẩm của
trẻ tạo ra trông rất sinh động, hấp dẫn.
(Tranh vẽ về biển của cháu Phương Nhi)
(Tranh vẽ về biển của cháu Hoài Thương)
Ví dụ 2: “Vẽ con vật sống trong gia đình”: Trong gia đình mình, bố mẹ
các con có nuôi con vật gì không? Bạn nào hãy tả lại cho cô và các bạn khác
cùng nghe để biết về những con vật mà bố mẹ mình nuôi ở nhà nào?
11
(Tranh vẽ con vật nuôi trong gia đình của cháu Đăng Minh)
Dạy nặn: Tôi dạy trẻ nắm vững các kĩ năng xoay tròn, ấn bẹp, bẻ cong,
vuốt nhọn, dàn mỏng, cách chia đất… Giúp cháu biết cách ước lượng tỉ lệ giữa
các phần trong sản phẩm khi chia đất và hiểu được một sản phẩm nặn đẹp là
phải có sự cân đối, bóng, màu sắc hài hòa. Khi trẻ nắm được những thủ pháp
nặn và sử dụng các dụng cụ phụ trợ trẻ sẽ có khả năng thể hiện những đặc điểm
về hình thù và bề mặt của một vật một cách tỉ mỉ hơn, phức tạp hơn, sinh động
hơn.
Ví dụ: Đề tài "Nặn con vật sống trong rừng" đối với dạng bài này tôi
phải chuẩn bị một số vật mẫu của mình to hơn trẻ nhiều đồng thời cũng chuẩn
bị một số vật mẫu nhỏ để cho trẻ quan sát kĩ hơn, chuẩn bị một bàn xoay để trẻ
có thể quan sát tất cả các hướng của chú thỏ, bác voi, bạn hưu cao cổ và tôi cho
trẻ ngồi đội hình vòng cung. Thông qua việc đàm thoại về màu sắc và cách
chọn màu, cũng như cách chia tỉ lệ đất giúp trẻ thực hiện tốt hơn bài làm của
mình. Thông qua đó tôi cũng lồng gép nội dung giáo dục nhằm phát triển tình
khả năng sáng tạo của trẻ. Với những kiến thức, kỹ năng xé dán trẻ đã được
học, bằng đôi bàn tay khéo léo của mình các cháu đã tạo ra những sản phẩm
như:
(Tranh xé dán thuyền trên biển của cháu Đăng Minh và Hoài Thương )
(Tranh xé dán của cháu Phương Nhi)
g. Giáo viên biết cách nhận xét, đánh giá sản phẩm, dạy trẻ cách
đánh giá sản phẩm.
Bên cạnh những định hướng, những phương pháp giúp trẻ học tốt hoạt
động tạo hình, thì có một điều không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ
động viên kịp thời của cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối
với những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì
một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau.
13
Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan
trọng, nó giúp cho trẻ rút được những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau,
cũng như bước đầu hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật
trên bản thân trẻ. Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động
viên khích lệ trẻ đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế còn trên trẻ
để không làm trẻ tự thấy thỏa mãn ở khả năng bản thân của mình để tiếp tục cố
gắng hơn nữa, bên cạnh đó, trong các giờ hoạt động tôi luôn đặt những câu hỏi
như: “Con thấy thích sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó
nhất? Để làm nên sản phẩm này thì con phải làm như thế nào?”, để hình thành
ở trẻ những tiền đề đánh giá, nhận xét sản phẩm. Tuy nhiên, việc đánh giá sản
phẩm của trẻ cũng cần phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng
như cách cảm nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình. Khi đánh giá
sản phẩm tạo hình của trẻ tôi luôn căn cứ vào các điểm sau:
14
một số con vật nuôi trong gia đình". Tôi cho trẻ xem một số hình ảnh động mà
tôi đã quay video cho trẻ xem để giới thiệu bài dạy, hay bài “ Nặn một số con
vật sống trong rừng". Tôi đã tìm trên mạng internet để download hình ảnh con
vật sống trong rừng cho trẻ quan sát, qua đó tôi giới thiệu cho trẻ về các con
vật, tư thế, dáng đi, màu lông, nó đang làm gì...
2.3.4. Phối kết hợp tuyên truyền với phụ huynh
Vào đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo các lớp tiến
hành họp phụ huynh để phổ biến nhiệm vụ năm học và mục tiêu phấn đấu của
lớp và nhà trường. Qua cuộc họp tôi đã thông qua một số ý kiến về tầm quan
trọng của việc dạy trẻ hoạt động tạo hình.
Khuyến khích phụ huynh cho trẻ tự tìm hiểu về thế giới xung quanh, để
tích lũy kinh nghiệm vốn sống cho trẻ, tôi vận động phụ huynh ủng hộ các
nguyên vật liệu, đồ phế thải sãn có của địa phương … để trẻ thỏa mái lựa chọn
cho mình những gì trẻ thích và tạo ra sản phẩm theo cách riêng của trẻ.
Vào những ngày nghỉ tôi đưa ra một số đề tài cho trẻ làm ở nhà, tuần sau
mang đến.
Ví dụ: Sắp đến ngày 20/11(hoặc 22/12; 8/3) rồi, đó là ngày gì chúng
mình có biết không? (Đó là ngày nhà giáo Việt Nam 20/11. Hoặc ngày 22/12 là
ngày thành lập Quân đội dân dân Việt Nam. Ngày 8/3 là ngày Quốc tế phụ nữ).
Các con về nhà vẽ những bông hoa, làm những bưu thiếp thật đẹp để tặng cô
giáo nhân ngày 20/11; Tặng chú bộ đội nhân ngày 22/12; Tặng bà, tặng mẹ, chị
và các bạn gái, nhân ngày 8/3.
* Kết quả : Sau mỗi chủ nhật, tất cả trẻ đều làm được đề tài mà cô giao
về nhà, làm cho nhận thức của phụ huynh về nội dung học tập của trẻ ngày
càng được nâng cao.
2.3.5. Sưu tầm các nguyên vật liệu để dạy trẻ hoạt động tạo hình và
làm đồ dùng, đồ chơi đa dạng phong phú.
những hình thù ngộ nghĩnh, sinh động, trẻ em cái gì mới lạ cũng gợi cho trẻ sự
tò mò. Vì lẽ đó tôi đã sưu tầm các nguyên vật liệu dùng cho tạo hình rất đa
dạng và phong phú như :lá cây, cỏ khô, bẹ ngô, rơm, báo cũ... Với những vật
liệu đơn giản, những đồ dùng tưởng chừng rất bình thường xung quanh chúng
ta có thể tạo ra những bức tranh rất đẹp để làm tranh mẫu.
Ví dụ: Ở chủ điểm “ Thế giới động vật ’’ với những lá cây, giấy màu,
sách báo cũ tôi làm được các bức tranh như:
(Tranh cắt dán đàn gà con bằng lá cây)
Hay ở chủ đề “ Gia đình” để trẻ thực hiện tốt đề tài: “Vẽ người thân
trong gia đình”, tôi đã tạo nên mô hình dựa trên nội dung của chuyện Tích Chu
để giúp trẻ khắc sâu hình ảnh về người thân trong gia đình ( bà, anh hoặc em
trai) từ đó thể hiện một cách sinh động lên trang giấy.
16
( cảnh 1)
( cảnh 2)
( cảnh 3)
( cảnh 4)
( cảnh 5)
Những đồ dùng mẫu đó đều đảm bảo về nội dung, màu sắc, sự an toàn và
sử dụng được lâu dài, để trẻ quan sát và nhận xét, giúp trẻ tích luỹ được nhiều
cảm xúc, vốn hiểu biết để thể hiện trong tranh của mình. Từ đó phát huy được
trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ.
Nếu trong hoạt động tạo hình mà cho trẻ chơi với lá cây và các vật liệu
dần tăng số cháu có khả năng về tạo hình tốt hơn.
Kết quả được thể hiện rõ qua việc đánh giá sản phẩm của trẻ về hoạt
động tạo hình cuối năm học 2015 - 2016 như sau:
Cuối năm:
Tổng
Đạt
Chưa
số
đạt
Xếp loại kỹ năng trẻ
Tốt
Khá
T.bình
TT
tạo hình
Số Tỷ Số Tỷ Số Tỷ Số Tỷ
trẻ lệ trẻ lệ trẻ lệ trẻ lệ
%
%
%
%
1 Kỹ năng vẽ
36
7 19, 12 33,3 13 36,1 4 11,1
5
2 Kỹ năng cắt, xé, dán. 36
6 16,6 11 30,5 16 44,4 3 8,3
3 Kỹ năng nặn
36 10 27,8 15 41,7 9 22,2 2 5,7
học bổ ích giúp tôi có nhiều kinh nghiệm hơn khi lên lớp. Điều quan trọng đầu
tiên đối với trẻ là chuẩn bị tri thức cho trẻ, kết hợp với việc soạn giáo án đầy
đủ, sáng tạo và có thủ thuật lên lớp.
Xây dựng thiết kế nội dung hoạt động, nội dung tích hợp nhẹ nhàng,
không gò ép. Luôn tạo cho trẻ bầu không khí thoải mái, dân chủ khi nhận xét,
đánh giá sản phẩm tạo hình của trẻ. Khuyến khích những sản phẩm mang tính
sáng tạo, nhận xét góp ý của trẻ về sản phẩm của bạn, động viên trẻ nêu những
thắc mắc về vấn đề trẻ đang quan sát, tìm hiểu. Dành sự ưu tiên thích đáng cho
những suy nghĩ thông minh, sáng tạo của trẻ, tạo điều kiện để trẻ tham gia nhận
xét, bổ sung các câu trả lời của bạn.
Thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với môi trường xung quanh để trẻ tri giác
đồ vật, không cho trẻ xem quá lâu hoặc nhiều sản phẩm tạo hình sẽ gây cho trẻ
tâm lí dựa dẫm, chờ đợi và lười sáng tạo. Khi có và xem quá nhiều vật mẫu bé
sẽ ít động não hơn, và khi đó bé sẽ bị phân tâm, khó tập trung. Ví như chỉ có
một vài hình ảnh gợi ý thì bé sẽ “nghiên cứu” nó thật kỹ và cố nghĩ ra thật
nhiều ý tưởng khác nhau để thể hiện sự độc đáo của cá nhân trẻ. Nhưng nếu có
cả một hoặc nhiều vật mẫu đa dạng vây quanh thì bé sẽ không dừng lại lâu với
mẫu nào để “tư duy” kỹ lưỡng cả.
Để trẻ học tốt hoạt động tạo hình trước hết cô giáo phải thực sự là người
bạn lớn của trẻ, luôn kịp thời lắng nghe ý kiến, giải thích, động viên giúp đỡ trẻ
khi còn lúng túng. Cô luôn tham gia đầy đủ các buổi thao giảng của ngành của,
trường tổ chức.
Quá trình giảng dạy cô phải quan tâm đến từng trẻ để có biện pháp bồi
dưỡng phù hợp, cô luôn luôn phải hoà nhập với thế giới của trẻ thơ, cô hiểu và
cùng trẻ thể hiện tạo cho trẻ cảm giác tự tin, thoải mái và đạt hiệu quả cao trong
giờ học.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã thực hiện với trẻ mẫu giáo
nhỡ (4 - 5 tuổi) ở lớp B1 Trường mầm non Quảng Trung. Tôi rất kính mong
được sự quan tâm giúp đỡ, đóng góp ý kiến xây dựng của tổ chuyên môn, ban
giám hiệu, hội đồng khoa học cấp trường và bạn bè đồng nghiệp giúp tôi làm
TÀI LIỆU THẢM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
2. Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong trường mầm non
theo chủ đề đối với trẻ 4 – 5 tuổi. - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam – Lê Thu
Hương ( chủ biên).
3. Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non theo hướng tích hợp - Nhà xuất
bản giáo dục Việt Nam – Lê Thu Hương ( chủ biên).
4. Tuyển chọn trò chơi, bài hát, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề ( dành cho
trẻ 4 – 5 tuổi) – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
5. Giáo án điện tử - Công ty HNN.
21