SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 4-5
TUỔI HỌC TỐT MÔN TẠO HÌNH ”


I SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN SÁNG KIẾN:
- Lúc sinh thời Bác Hồ kính yêu đã từng nói:
“Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơ ngây,
hồn nhiên như tờ giấy trắng. Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong quá trình
trăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ những điều kỳ lạ,
thần tiên.
- Đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi
mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát
triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: Thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ
nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng
nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật.Hoạt động tạo
hình với các quá trình tìm hiểu ,đánh giá đối tượng miêu tả và tác phẩm tạo
hình giúp trẻ phát triẻn vốn từ,ngôn ngữ mạch lạc.ngoài ra hoạt động tạo hình
còn giúp trẻ có khả năng độc lập,sáng tạo,tự giác,ham hiểu biết và tích cực cãm
nhận cuộc sống.
- Hoạt động dạy và học dưới hình thức như hoạt động với đồ vật, môi
trường xung quanh, hoạt động vui chơi và hoạt động góc… sẽ giúp trẻ phát triển
trí tuệ, óc sáng tạo, nhân cách con người .“ Hoạt động tạo hình ” là một hoạt
động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non, vì hoạt động tạo hình
là nơi nó giúp trẻ tìm hiểu , khám phá thể hiện một cách sinh động những gì
chúng nhìn thấy trong thế giới xum quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh
mẽ và gây cho chúng những rung động cảm xúc, thông qua các hoạt động tạo

được trải nghiệm, được phát triển một cách tốt nhất. Với những khó khăn và
thuận lợi của lớp như sau.
II. PHẠM VI THỰC HIỆN:
-Sáng kiến“Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn tạo hình” đầu tiên
được áp dụng ở lớp chồi trường Mầm non Cúc Trắng, sau một thời gian thấy đạt
hiệu quả tốt, nhà trường vẫm đang cố gắng phát huy để cho trẻ được phát triển
một cách tốt nhất.
III. MÔ TẢ SÁNG KIẾN:
1. THỰC TRẠNG:


* Đặc điểm tình hình lớp:
- Qua khảo sát thấy lớp đa số các cháu trong lớp hoạt động tạo hình rất
nhút nhát và khả năng hoạt động tạo hình của trẻ rất yếu, trẻ chưa tham gia
tích cực, trẻ hoạt động tạo hình gò bó không tự nhiên, tôi rất trăn trở băn khoăn
làm thế nào để cho hoạt động tạo hình của lớp tôi đạt hiệu quả tốt, trẻ tham gia
tích cực không nhàn chán, trẻ học như chơi và chơi như học một cách tự nhiên
mạnh dạn. Sau khi nghiên cứu một số tài liệu về chương trình giáo dục Mầm non
mới, đọc qua sách tài liệu của ngành … bản thân có ít kinh nghiệm. Tôi quyết
tâm và cố gắng xây dựng hoạt động tạo hình của lớp mình đạt hiệu quả tốt nhất,
với những thuận lợi và khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
- Đã 2 năm tôi được phân công dạy lớp chồi. Tôi đã đúc kết được một số
kinh nghiệm từ việc dạy trẻ môn tạo hình và qua học hỏi bạn đồng nghiệp ,đồng
thời đây cũng chính là môn dạy mà tôi yêu thích.
- Cơ sở vật chất trường lớp khang trang, sạch thoáng mát.
- Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm tạo mọi điều kiện tốt nhất cho cô và
trẻ.
- Được sự quan tâm của các bậc phụ huynh.
- Giáo viên có tâm huyết với nghề, có óc sáng tạo phong phú.

16.6

Số trẻ đạt loại khá

5

27.7

Số trẻ đạt loại trung bình

7

38.8

Số trẻ đạt loại yếu, kém

3

16.6

- Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều
tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học
một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học. Từ đó
tôi phải tìm những biện pháp để đưa hoạt động tạo hình của lớp đáp ứng với
tầm quan trọng: “Là công cụ giáo dục phát phát triển nhân cách tốt nhất
cho các cháu”
2. TRANG BỊ KIẾN THỨC:
- Việc đầu tiên tôi bắt tay vào làm đó là lên kế hoạch giảng dạy làm sao
cho phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp, của trường.
- Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động tạo hình một cách sinh động, không gò

• Các phương pháp vận dụng trong hoạt động tạo hình có hiệu quả
(cách dạy,cách học)
• Cách tổ chức các hoạt động tạo hình.
+Các điều kiện và phương tiện thiết bị đảm bảo cho thực hiện chương
trình có kết quả như :
• Đào tạo bồi dưỡng giáo viên


• Cơ sở vật chất thiết bị cho day và học như :trường ,lớp,bàn ghế,
…. Ngoài ra còn có các hoạt động phục vụ dạy học như :than
quam,dã ngoại,hoạt động ngoài trời…
Do đó để trẻ học tốt môn tạo hình cô giáo cần phải lập ra một kế
hoạch cụ thể ,lâu dài cho trẻ.tùy thuộc vào đặc điểm tình hình lớp
mình mà xây dựng kế hoạch cho phù hợp.
3.2- Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp.
- Nhìn chung sự thành công của 1 tiết học không phải chỉ đảm bảo ở mặt
kiến thức mà còn đòi hỏi ở trẻ có 1 nề nếp học tốt. Nếu lớp có một nề nếp tốt thì
khã năng chú ý của trẻ về cô rất cao. Vì vậy nề nếp của trẻ là bước đầu khá quan
trọng, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao.
Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ
đã say mê với giờ học, luôn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông
nghệ thuật.
- Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu
nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ, cháu nói chuyện nhiều ngồi gần bạn ít nói
chuyện,mỗi tổ chia điều nhau có trẻ học giỏi và có trẻ học yếu để các cháu giỏi có
thể giúp bạn còn yếu. Chia lớp làm 3 tổ và mỗi tổ chọn ra một bạn làm tổ
trưởng để nhắc nhở thành viên của mình. Tôi luôn động viên trẻ trong tiết học,
uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện,
không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…..
- Ngay từ đầu năm học phải rèn luyện nề nếp cho các cháu,ngồi đúng vị trí

khác để”,…
- Qua những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được
đánh giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ. Ví dụ: “ Chiếc thuyền này con tô màu gì
mà đẹp thế”, “Bức tranh này trông đẹp quá!”. Trong một tiết học tạo hình chúng
ta không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít
sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
- Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có
trước của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, vì các hoạt động
cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu
có trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừng nên làm ngay. Bắt đầu xé


từ đâu, xé hình gì, xé như thế nào,… Tạo tình huống để trẻ làm giúp. Ví dụ: “ Để
đất mềm ra chúng ta làm như thế nào?”. Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng
quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ
về nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện.
3.4- Tạo ra môi trường hoạt động thuận lợi .
- Nhất là đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ
vào khuôn khép chặc chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua chơi “ Trẻ chơi mà học
, học mà chơi ” . Vì thế đứng trước thuận lợi và khó khăn đó là 1 giáo viên trẻ tôi
luôn tìm những biệp pháp , phương pháp tổ chức làm sao luôn tạo cho trẻ 1 môi
trường thuận lợi để phát huy tính tích cực cũng như khã năng sáng tạo của trẻ.
Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh để từng
bước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khám phá
bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan, các quá trình tâm lí khác
nhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật.Tạo cơ hội để trẻ khám phá
đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và miêu tả) và tự diễn đạt nhận thức
cảm xúc của mình về đối tượng.
-Việc trước hết là cách trang trí lớp học là một yếu tố quan trọng ,khi
bước vào lớp một lớp học sạch ,đẹp thoáng mát ,trang trí đẹpmắt sẽ thu hút sự

giản về hình khối.Khi trẻ thực hành cô giúp đỡ và hướng dẫn trẻ cách vẽ hình
vào đúng khổ giấy,vẽ hình có đặc điểm.khi hướng dẫn cần chỉ ra ở mẫu và bài vẽ
để trẻ tự sữa và điều chỉnh bài cho hợp lí.
VD Giờ hoạt động “ Vẽ con gà ” Cô hỏi trẻ: Để vẽ nên con gà các con dùng
kỹ năng gì để vễ mình gà và đầu gà?. Trẻ biết nét cong tròn khép kín, vẽ chân là 2
nét thẳng,mỏ gà là 2 nét xiên, cánh gà là nét cong .
- Luyện Kỹ năng nặn :Đối với hoạtđộng nặn tôi hướng dẫn cho trẻ quan sát
nhận xét hình mẫu hoặc hình vẽ minh họa để trẻ nhận ra :tên quae,tên con
vật,các bộ phận chính ,màu sắc…Cô hướng dẫn trẻ thao tác để nặn ,trước hết trẻ
phải chuẩn bị đất nặn cho các bộ phận (quả,lá,cuốn,….).Cô có thể cho lớp chia
thành nhóm để nặn sảm phẩm khác nhau ,cũng có thể cả lớp cùng làm một sản
phẩm.


VD :Nặn con vật.hướng dẫn trẻ nặn các bộ phậ lớn trước như đầu ,mình ,chân
rồi đến các chi tiết nhỏ hơn.
-Khi trẻ thực hành tôi chỉ nhắc nhỡ động viên cho trẻ thực hiện ,gợi ý ,bổ sung
cho trẻ về thao tác và cách nặn.gợi ý cho trẻ nhớ từng đặc điểm của đối
tượng.đồng thời yêu cầu trẻ nặn thêm các chi tiết cho rõ nét hơn,gợi ý cho trẻ
tạo dáng sản phẩm của mình sao cho đẹp mắt.
VD :Lọ hoa và quả,lẵng hoa,gà mẹ và gà con,….
-Luyện kỹ năng xé dán;Tôi có thể chia lớp theo nhóm hoạc cả lớp cùng thực
hiện một nnội dung,Tôi giới thiệu các hình ảnh cho trẻ nhận biết về hình dạng
đối tượng ,các bộ phận chính và phụ,màu sắc,các hình ảnh cần có ở nội dung(đó
là những hình ảnh nào).Trẻ thực hành tôi luôn lưu ý trẻ chọn những hình ảnh
chính ,phụ sao cho sát nội dung và đặc điểm của hình ảnh .VD :cây dừa :thân
tròn,có dạng hình tháp,tren nhỏ phía dưới gốc to,lá có hình răng cưa.
VD: Đề tài “ Nặn mâm ngũ quả ngày tết ” Cô hỏi trẻ kỹ nặng và cũng cố kỹ
năng nặn: Xoay tròn, ấn bẹp, lăn dọc.
3.6 Lựa chọn phương pháp

với những cháu còn lúng túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp. Đối
với trẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.
+ Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ để bài theo tổ, theo bàn và làm đoàn tầu đi
quanh quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻ thích nhất: con thích bài
nào nhất? Vì sao con thích? Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở
từng nét vẽ, màu sắc, bố cục, hình dáng, … cho trẻ đếm phương tiện đã vẽ được,
những bài đã vẽ được.
VD: Đề tài “ Làm thiệp mừng ngày nhà giáo Việt Nam ” tích hợp môn toán
Và phát triển ngôn ngữ miêu tả cho trẻ
+ Gần đến ngày nhà giáo Việt Nam các bạn mua thiệp tặng cô. Có bao
nhiêu tấm thiệp ? con hãy nói tấm thiệp đó trang trí như thế nào?
Như vậy, thường cuối một tháng thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ
chức một cuộc thi “bé khéo tay” ngay tại lớp mình. Muốn vậy tôi phải tổ chức tốt
khâu chuẩn bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc thi,
cũng có những phần thưởng (là chiếc đồng hồ, chong chóng, làm bằng lá dừa


hay những con vật nghộ nghĩnh bằng lá cây, …) cho những ai đạt giải. Điều đó sẽ
khuyến khích trẻ thi đua thực hiện. Trong suốt tiết này cô đóng vai trò người
dẫn chương trình cho hội thi.
3.8– Dạy tạo hình lồng ghép các môn học khác:
Hoạt động tạo hình còn có thể được thực hiện trên các tiết học của các
lĩnh vực khác, ở các tiết này có thể giải quyết bổ sung một số nhiệm vụ của hoạt
động tạo hình, bởi vậy trong các hoạt dộng của những tiết học đó xen vào một số
yếu tố của hoạt động mang tính tạo hình. Trong các buổi đón trẻ hoặc giờ rảnh
rổi tôi cung cấp cho trẻ các thông tin về các đối tượng miêu tả, trao đổi cùng với
trẻ để nắm bắt hiểu biết
VD: Trong tiết làm quen tác phẩm văn học “ Món quà của cô giáo” hoạt
động cuối cho trẻ tô màu cô giáo và các bạn và nói lên cảm nhận của bản thân về
lớp học trong truyện.

bé”.Một nhóm có thể tô màu ngôi nhà.
Góc nghệ thuật trẻ: có thể vẽ về ngôi nhà hoạc vẽ vườn hoa trong sân
nhà,hoặc xé dán ngôi nhà.
Bên cạnh dạy tạo hình ở lớp tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình ở nhà bằng
cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ, hướng dẫn trẻ
thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, nặn theo mẫu, vẽ theo
ý thích, hay xé dán một hình ảnh nào đó, theo các đề tài mà trẻ đã được làm
quen ở lớp.
3.10 - Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và có năng khiếu tạo
hình:
- Trong một lớp học thì khã năng và kỹ năng của từng trẻ là khác nhau,
không trẻ nào giống trẻ nào. Trong một lớp học sẽ có trẻ yếu và trẻ giỏi, trẻ
trung bình...Nắm được đặc điểm tình hình lớp mà chúng ta có kế hoạch cụ thể để
rèn trẻ như : Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi còn thường xuyên chia đối
tượng giỏi, khá, trung bình, yếu để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi.
Ví dụ 1: Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem tranh và gợi ý
cho trẻ vẽ những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp.


Ví du 2: Đối với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên
trẻ vẽ về những bức tranh mà trẻ yêu thích để tặng ông bà, cha mẹ.
Những trẻ khá, giỏi tôi gợi ý, yêu cầu cao hơn để trẻ phát huy khả năng sáng tạo.
Ví du: Trẻ đang vẽ ô tô gợi hỏi “Con sẽ vẽ ô tô chạy ở đâu?” Đường đồng
bằng hay miền núi, trên bầu trời có gì?
3. 11. Công tác phối hợp
- Phối hợp cùng lãnh đạo trường:
Khi lên kế hoạch xong chúng tôi bàn bạc, tham mưu với lãnh đạo hỗ trợ
về một số kiến thức trong hoạt động, hay hỗ trợ kinh phí để lớp trang bị thêm
những đồ mà giáo viên không thể tự làm ra được.
- Phối hợp cùng phụ huynh:

một đức tính tốt của một con người và đặc biệt là trẻ mầm non. Đó là yếu tố
quan trọng để hình thành nhan cách cho trẻ sau này
*Đối với cô:
- Giáo viên chủ động, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được thể hiện sự sáng tạo
trong hoạt động.
- Giúp giáo viên có thể lồng ghép, đan cài các hoạt động nhằm cung cấp
những kinh nghiệm mang tính tích hợp cần cho cuộc sống của trẻ.
- Giúp cô và trẻ giao tiếp cởi mở, cô có thể hoà mình vào thế giới của trẻ.
- Giúp trẻ không gò bó trong các hoạt động học tập, vui chơi, nhưng lại đạt
được kết quả cao trong việc truyền thụ kiến thức và các kĩ năng hoạt động của
trẻ.
V. ĐÁNH GIÁ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG:
- Bản thân: Tôi nhận thấy hoạt động tạo hình là một hoạt động mang tính
giáo dục lớn nhất trong trường mầm non, giáo viên cần cần tổ chức hoạt động
tạo hình của trẻ một cách thương xuyên, theo đúng kế hoạch và luôn chú ý đến
đặc điểm của trẻ để tổ chức hoạt động tạo hình đạt hiệu quả tốt nhất. Và bản


thân giáo viên phải thường xuyên nhắc nhở kỹ năng cho trẻ để hình thành kỹ
sảo cho trẻ
- Đối với lớp: Qua việc thực hiện áp dụng biện pháp mới tôi thấy trẻ thích
học hơn, sáng tạo hơn, linh động hơn, nhanh nhẹn hơn, thay vào sự nhàm chán
của trẻ ở những năm học trước bằng những sự hứng thú, tập trung, giúp hình
thành kỹ năng kỹ sảo thể hiện được sự khéo léo, óc tưởng tượng, sự giao lưu
giữa bạn bè thông qua hoạt động tạo hình. Được lãnh đạo nhà trường và chị
em đồng nghiệp đánh giá rất tốt các cháu nhanh nhẹn, tự tin và rất mạnh dạn
nêu những ý kiến của mình với các bạn và các cô đề từ đó cô và trẻ cùng tìm ra
cách giải quyết tốt, tạo mối quan hệ rất tốt, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.
- Đối với trường: Qua những việc làm của lớp tôi có kết quả tốt, chị em
trong trường cũng lấy kinh nghiệm đó để áp dụng vào lớp mình.