MỤC LỤC
Nội dung
Trang
Mục Lục
1
I MỞ ĐẦU
2
1 1.Lý do chọn đề tài
2
2 2.Mục đích nghiên cứu
3
3 3.Đối tượng nghiên cứu
3
4 4.Phương pháp nghiên cứu
3
II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
3
1 Cơ sở lí luận
3
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
4
3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
6
Giải pháp 1: Giáo viên cần nắm rõ đặc điểm phát triển
6
ngôn ngữ của trẻ từ đó có biện pháp phù hợp trong cách
giao tiếp với trẻ.
Giải pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua giờ hoạt
7
động chung nhận biết tập nói và làm quen với văn học.
Giải pháp 3: Lấy trẻ làm trung tâm dựa vào khả năng của

1


về thể chất, tình cảm,trí tuệ, thẩm mỹ hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân
cách, hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực
và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa
tuổi. Khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho
việc học tập ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời [1].
Ngay từ những năm tháng đầu tiên của cuộc đời, ngôn ngữ phát triển rất
mạnh mẽ, tạo điều kiện, cơ hội để trẻ lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã
hội của nền văn hoá loài người. Nó giúp trẻ tích luỹ kiến thức, phát triển tư duy,
giúp trẻ giao tiếp được với mọi người xung quanh, là phương tiện giúp trẻ điều
chỉnh, lĩnh hội những giá trị đạo đức mang tính chuẩn mực. Ngày nay trong
công tác chăm sóc giáo dục trẻ , chúng ta càng thấy rõ vai trò của ngôn ngữ đối
với việc giáo dục – phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Ngôn ngữ có vai trò rất lớn trong việc giáo dục trí tuệ , đạo đức, thẩm mĩ
và lao động cho trẻ Trước hết, ngôn ngữ là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế
giới xung quanh. Song sự lĩnh hội những tri thức đó lại không thể thực hiện
được khi không có ngôn ngữ.
Đối với trẻ nhà trẻ muốn diễn đạt được những suy nghĩ của mình, trẻ phải
dùng ngôn ngữ để trao đổi, và cũng nhờ ngôn ngữ mà người lớn giúp trẻ có nhận
thức đúng đắn, phân biệt được cái tốt cái xấu, có tình yêu đối với con người và
thế giới xung quanh quanh mình. Khơi dậy ở trẻ lòng ham muốn làm những việc
tốt và ước mơ trong sáng.
Ông bà xưa có câu “trẻ lên ba cả nhà học nói” thật đúng như thế, dạy
ngôn ngữ cho trẻ ở tuổi lên ba có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đó là thời điểm
nhạy cảm nhất đối với việc sử dụng ngôn ngữ của trẻ. Và đây chính là “thời kỳ
vàng” để trẻ tiếp thu ngôn ngữ cũng như trí tuệ một cách tốt nhất. Là giai đoạn
có nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngôn ngữ. Vì thế cha mẹ và
những người lớn gần gủi với trẻ cần dạy cho trẻ ngay từ lúc đầu cách nói cho

pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng, giúp trẻ có vồn từ phong phú, đa
dạng, giúp trẻ phát âm đúng, nói tốt tiếng việt, diễn đạt rõ dàng, mạch lạc là điều
kiện tốt để chuẩn bị cho trẻ học đọc học viết sau này.
Tuyên truyền rộng rãi đến bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc phát
triển ngôn ngữ cho trẻ nhà trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24
-36 tháng.
Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 24-36 tháng tuổi trường mầm non Thiệu Long,
Huyện Thiệu Hóa, Tỉnh Thanh Hóa.
4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, đọc sách báo chí, tạp chí, các giáo
trình tài liệu có liên quan
- Phương pháp nghiên cứu lí luận trên cơ sở phân tích, tổng hợp qua các
tài liệu.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp trực quan, quan sát .
- Phương pháp trò chuyện, đàm thoại .
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lí luận:
Trong cuộc sống chúng ta ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp với
mọi người xung quanh và ngôn ngữ chính là phương tiện cho việc dạy và học.
Đối với trẻ mầm non thì qua giao tiếp bằng ngôn ngữ và tư duy trẻ thu được các
kinh nghiệm sống làm phong phú thêm sự hiểu biết của trẻ.cụ thể trẻ nhà trẻ thì
nhận thức và ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, trẻ mới đang tập nói, có trẻ mới nói
được câu 2-3 từ ,có trẻ thì đã nói được câu 4-6 từ, có trẻ nói chưa trọn vẹn được
câu, trẻ chưa diễn đạt được ý muốn của mình bằng những câu đơn giản… chính
vì vậy mà phát triển ngôn ngữ cho trẻ là việc làm cần thiết. Đối với trẻ nhà trẻ
phát triển ngôn ngữ chính là việc phát triển các khả năng nghe, hiểu, nói của trẻ.
Để phát triển các khả năng này thì việc dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện, tập nói, trò

chuyện với trẻ, cho trẻ được quan sát các sự vật, hiện tượng quanh trẻ trong sinh
hoạt hàng ngày cung cấp cho trẻ biết về đặc tính, tên gọi, màu sắc, công dụng…
của chúng, để làm giàu vốn từ cho trẻ cũng như luyện phát âm, tập cho trẻ nói rõ
ràng mạch lạc.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Trong năm học 2018-2019 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công
dạy lớp 24-36 tháng chương trình giáo dục mầm non mới .Trong quá trình trực
tiếp giảng dạy giao tiếp với trẻ trong các hoạt động trên lớp tôi có gặp những
thuận lợi và khó khăn như sau:
*Thuận lợi:
+ Luôn được sự quan tâm hướng dẫn chỉ đạo sát sao về chuyên môn của
phòng giáo dục và đạo tạo, ban giám hiệu nhà trường.
+ Cơ sở vật chất: Nhà trường đã đầu tư trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi
tương đối đầy đủ, máy vi tính được kết nối internet, phòng học khang trang rộng
rãi đủ diện tích, phục vụ cho các cháu học tập và vui chơi.
+ Bản thân tôi là giáo viên được phân công được phụ trách lớp 24-36
tháng tôi luôn cố gắng học tập rèn luyện đổi mới các phương pháp khác nhau để
thu hút sự chú ý của trẻ để đạt hiệu quả tốt nhất. Bản thân có trình độ nghiệp vụ
4


tốt luôn yêu thương tôn trọng, đối xử công bằng với trẻ yêu trẻ như con em mình
vì vậy luôn được sự tin yêu tín nhiệm của phụ huynh.
+ Được nhà trường và tổ chuyên môn thường xuyên dự giờ thăm lớp và
góp ý kiến trong các giờ lên lớp giúp chuyên môn của tôi ngày càng tiến bộ hơn.
*Khó khăn.
- Trong lớp có nhiều trẻ bố mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà nên việc chăm
sóc giáo dục trẻ còn chưa được quan tâm.
- Là năm đầu tiên ra trường nên đi học một số cháu còn khóc nhiều chưa
thích nghi với điều kiện sinh hoạt của lớp nên còn nhiều bỡ ngỡ.

10
12
11

47,6
57,1
52,4

%

Số trẻ chưa
Tỷ lệ %
đạt
11
52,4
9
42,9
10
47,6

Nhìn vào bảng khảo sát trên chúng ta thấy :
- 52,4 % khả năng giao tiếp chưa đạt.
- 42,9 % vốn từ của trẻ chưa đạt.
- 47,6% khả năng phát âm chưa đạt.
Qua khảo sát, tôi thấy vốn từ của trẻ không đồng đều, nhiều trẻ chưa
mạnh dạn tự tin, nhiều trẻ phát âm chưa chuẩn.
Từ thực trạng trên tôi chăn trở và đưa ra một số giải pháp giúp trẻ 24-36
tháng phát triển ngôn ngữ tốt hơn ở trường mầm non Thiệu Long, huyện Thiệu
Hóa, Tỉnh Thanh Hóa.
5

hoàn thiện của trung khu ngôn ngữ ở vỏ não, tai nghe-cơ quan tiếp nhận ngôn
ngữ và cơ quan phát âm đến thời kỳ phát triển hoàn thiện nhiều trẻ nói rõ
ràng,mạch lạc, tròn vành rõ tiếng các từ kể cả từ khó, vốn từ của trẻ tăng nhanh
gấp 5 lần năm thứ 2 khoảng 1000 từ trong đó có 60 % là danh từ, 20% là động
từ và 10% là danh từ riêng và một số từ khác như đại từ…. Từ “tôi” xuất hiện
đánh dấu một bước phát mạnh của trẻ về cá nhân về bản thân và về nhân cách.
Đến ba tuổi trẻ “đọc” được một số ký hiệu thông thường trong cuộc sống
như biển báo nguy hiểm, lối ra vào trong nhà vệ sinh, lối ra, một số biển báo
gaio thông, việc đọc những ký hiệu này rất quan trọng trong cuộc sống của trẻ vì
vậy cô cần chú ý hướng dẫn trẻ “đọc” khi có cơ hội (Khi cho trẻ đi dạo chơi
thăm quan cho trẻ quan sát các biển báo giao thông có ở bên đường. giai đoạn
này trẻ “đọc” sách cũng có nhiều tiến bộ, đối với những câu chuyện trẻ đã được
nghe kể nhiều lần, trẻ có thể “đọc” vẹt một cách dễ dàng, chú ý dạy trẻ theo trật
tự từ và câu của tiếng việt cúng như cấu trúc của một rang sách, một cuốn sách.
Ba tuổi trở đi trẻ đã nói được câu câu 2 thành phần, nhiều khi mở rộng các thành
phần khác như trạng ngữ, bổ ngữ…[3].
6


Ví dụ: con đi chợ với bà ngoại, hay mẹ mua cho con quả bóng màu đỏ
nhé…
Bên cạnh đó trẻ còn sáng tác ra những từ mới, những câu chuyện, bài hát
bằng vốn ngôn ngữ mà trẻ tích lũy được, ví dụ cháu chào mẹ…
Trẻ nói được một số câu đơn câu phức, lời nói của trẻ rõ ràng mạch lạc
hơn…
Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt thì cô giáo cần nắm vững đặc điểm
phát triển ngôn ngữ của trẻ để từ đó tìm tòi đưa ra các giải pháp hay phù hợp với
độ tuổi của trẻ mà mình đang phụ trách giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cahs tốt
nhất.
* Giải pháp 2: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua giờ hoạt động

Ví dụ: như khi dạy bài “nhận biết tập nói quả xoài, quả cam” tôi sẽ tổ
chức cho trẻ chơi hái quả, xong tôi nhận xét và khen ngợi trẻ và cho trẻ về chỗ
ngồi để tiếp tục cho trẻ nhận biết tập nói về quả xoài, quả cam trẻ rất chú ý quan
7


sát và trả lời các câu hỏi của cô về đặc điểm, hình dạng, màu sắc… của quả cam,
quả xoài, qua đó luyện phát âm và phát triển vốn từ cho trẻ qua hình thức này trẻ
rất hứng thú và chú ý vào hoạt động, vừa để trẻ tự lên lấy đồ dùng rèn luyện kỹ
năng lao động tự phục vụ cho trẻ …..
Qua quá trình dạy trẻ, tôi thấy trẻ lớp tôi phụ trách phát âm sai rất nhiều từ
như con lợn phát âm thành con nợn hoặc quả xoài thành quả oài.. vì vậy với
những trẻ phát âm sai, ngay giờ học đó tôi đã chú ý sửa sai cho trẻ. Tôi phát âm
trước rõ lời, chậm để cho trẻ phát âm theo. khuyến khích động viên trẻ đứng lên
phát âm đúng, rõ ràng, nói từ từ, chính xác từng chữ một, có thể cho trẻ nói hai
ba lần để trẻ nhớ. Khi học tôi chia trẻ thành từng tổ, trong từng tổ có các cháu
tiếp thu bài khác nhau: giỏi có, khá có, trung bình có, yếu có, để dễ ràng bồi
dưỡng cũng như hướng dẫn trẻ giúp bạn của mình tập phát âm, tập nói theo trẻ.
Qua giờ hoạt động nhận biết tập nói cô cung cấp cho trẻ từ chỉ đồ vật:
cái bàn, cái ghế, cái áo, cái mũ,..từ chỉ con vật : con bò, con chó, con mèo….,
màu sắc: xanh, đỏ, vàng… hay những người thân trong gia đình: ông, bà, bố,
mẹ.... trong hoạt động nhận biết tập nói cô cần cho trẻ được quan sát và tập nói
nhiều lần cho trẻ phát âm cả lớp, tổ, cá nhân nhiều lần từ mà cô cung cấp cho trẻ
để trẻ được luyện phát âm và ghi nhớ các từ cô vừa cung cấp cũng như luyện
cho trẻ cách trả lời rõ ràng mạch lạc các câu hỏi của cô tăng hiệu quả phát triển
ngôn ngữ cho trẻ.
Đối với các giờ học, cô sử dụng đồ dùng trực quan phải đẹp lôi cuốn trẻ
vào giờ học, hệ thống câu hỏi rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu. Trong khi trẻ trả lời cô
hướng dẫn trẻ nói đúng từ, đủ câu, không nói cụt lủn hoặc cộc lốc.
Ví dụ: cô đưa cái ca hỏi trẻ đây là cái gì? Cô dạy trẻ nói đủ câu “con thưa

thức như thủ thuật lôi cuốn trẻ vào hoạt động, áp dụng công nghệ thông tin vào
hoạt động sử dụng các hình ảnh động lôi cuốn trẻ vào hoạt động kể truyện cũng
như đọc các bài thơ ca dao, đồng dao.
Giải pháp 3: Lấy trẻ làm trung tâm dựa vào khả năng của trẻ để phát
triển ngôn ngữ cho trẻ.
Phương pháp này làm phát triển tính độc lập và tự tin của trẻ. Trẻ có khả
năng suy nghĩ, khám phá mà mà không cần tuân theo bất kì sự chỉ dẫn nào. Vì
vậy mà trẻ độc lập, có chứng kiến riêng và sẽ hoàn thành công việc sau khi đã
trải qua một quá trình liên tục của những cố gắng của trẻ.
Nhà trường ở cạnh khu dân cư, cạnh ngay xưởng mộc,đồng lúa,…nên tôi
cho trẻ được trải nghiệm thực tế bằng việc cho trẻ đi tham quan, ngoài trời khu
trồng rau nhà Ông Thoáng, thăm qua xưởng mộc, thăm quan cánh đồng lúa, qua
đó phát triển vốn từ cho trẻ, tăng khả năng giao tiếp và giúp trẻ mạnh dạn tự tin
hơn trong giao tiếp.
Trong giờ học cô luôn là người đưa ra vấn đề để trẻ được thực hành trải
nghiệm cô động viên, khuyến khích trẻ đưa ra câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và
áp dụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động
viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu
tả những gì trẻ biết và có thể làm. Nhằm giúp trẻ tăng trí thông minh, khả năng
ghi nhớ, nhận biết môi trường tự nhiên. Không những thế qua những bài tập trẻ
có cơ hội khám phá, học hỏi những kiến thức căn bản. Từ đó một số tính cách
của trẻ như sự kiên trì, nhẫn nại, ham học học và đặc biệt là ngôn ngữ dần hình
thành phát triển.
Ví dụ: Khi cho trẻ thăm quan vườn rau bắp cải nhà Ông Thoáng, tôi gợi
hỏi trẻ các con nhìn xem đây là gì? Các con có biết là rau gì không? Cô cho trẻ
nêu nhận xét về rau bắp cải như tên gọi, màu sắc lá to, dùng nấu ăn....vậy các
con nhìn xem trong luống rau còn có cây gì đây? Cỏ, vậy các con phải làm gì để
luống rau không còn cỏ? Phải nhổ cỏ ạ, vậy các con giúp ông nhổ cỏ cho rau
nào ...qua đó trẻ biết thêm từ nhổ cỏ và được trải nghiệm lao động giúp phát
triển thêm về thể chất cho trẻ.

*Trong giờ đón, trả trẻ: Ở trường tôi vì còn thiếu nhiều giáo viên nên
chỉ nhận trẻ độ tuổi nhà trẻ từ 24-36 tháng tuổi vì vậy mà là lần đầu tin trẻ đến
trường đi học, nên muốn tạo ấn tượng tốt với trẻ, lôi cuốn trẻ đến trường lớp ấn
tượng ban đầu rất quan trọng cho dù là ngày đầu tin của năm học hay ngày giữa
năm học thì thái độ của cô đối với trẻ trong giờ đón trẻ là rất quan trọng cô cần
niềm nở ân cần với trẻ, ôm ấp vỗ về trẻ khi nhận trẻ từ tay cha, mẹ trẻ, tạo không
khí vui vẻ, thân thương gần gủi, trò chuyện nhẹ nhàng với trẻ về tên trẻ, tên bố
mẹ trẻ, hỏi trẻ xem trước khi đi học con ăn gì…, vừa tạo sự gần gủi với trẻ để
giúp trẻ mạnh dạn giao tiếp với cô đó là hình thức đơn giản nhất để cung cấp
vốn từ cho trẻ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ đặc biệt là ngôn ngữ mạch lạc. Bởi
qua cách trò chuyện với trẻ cô mới có thể cung cấp mở rộng vốn từ cho trẻ.
Ví dụ: cô trò chuyện với trẻ về những người thân trong gia đình trẻ, về
chủ đề đang học, hỏi trẻ những câu hỏi đơn giản như “ ai đưa con đi học?”, “ ai
mua áo đẹp cho con?” khuyến khích trẻ kể về những gì mà trẻ thích, cho trẻ đọc
thơ, hát... dạy trẻ trả lời câu hỏi của cô đầy đủ cấu trúc ngữ pháp như “ con thưa
cô...”, nói mạch lạc, rõ dàng, dạy trẻ biết chào cô chào bạn, ông bà bố mẹ khi
vào lớp hay khi ra về.
Hoặc khi trả trẻ cô hỏi trẻ bây giờ về nhà con làm gì? Hôm nay ai sẽ là
người đi đón con? Hôm nay về con sẽ ăn cơm với gì? Để trẻ trả lời … Như vậy
khi trò chuyện với trẻ, giúp trẻ tự tin trong giao tiếp làm tăng vốn từ cho trẻ, từ
đó được vốn từ của trẻ mở rộng và phát triển hơn.
10


*Hoạt động với đồ vật:
Đối với trẻ nhà trẻ thì đặc điểm phát triển hoạt động với đồ vật là chủ đạo,
việc tích lũy các biểu tượng do hoạt động với đồ vật mang lại có ý nhĩa rất lớn
đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
Như chúng ta đã biết tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, vì vậy
trong khi hoạt động với đồ vật trẻ thường gặp những tình huống cụ thể, trong đó

Thỏ đi tắm nắng
( Trẻ 2 tay chống hông nhảy về phía trước)
+ Câu thứ hai: Vươn vai vươn vai
Thỏ dung đôi tai (Trẻ vung hai tay lên cao)
+ Câu thứ ba: Nhảy tới nhảy tới
Đùa trong nắng mới
( Trẻ đưa hai tay lên đầu giả làm tai thỏ và nhảy về phía trước.)
+ Câu thứ tư: Bên nhau bên nhau
11


Bên nhau ta cùng chơi
( Trẻ nắm tay nhau và đi vòng tròn)
+ Câu thứ năm: Mưa to rồi, mưa to rồi
Mau mau ta chạy thôi.
( Trẻ đưa tay lên đầu giả làm cái ô và chạy vào với nhau)
*Thông qua hoạt động chơi tập: Trong một giờ hoạt động chơi tập có
chủ đích trẻ không thể phát triển ngôn ngữ một cách toàn diện được mà thông
qua các hoạt động khác trong đó có hoạt động chơi. Đây là hoạt động quan trọng
nhất bởi giờ chơi có tác dụng rất lớn trong việc phát triển vốn từ, đặc biệt là tích
cực hóa vốn từ cho trẻ, thời gian chơi của trẻ trong thời gian trẻ ở nhà trẻ, là thời
gian trẻ được chơi thoải mái nhất. Trong quá trình chơi trẻ xử dụng nhiều từ
khác nhau.
Ví dụ: Khi cho trẻ chơi trò chơi “xây dựng” cô hỏi trẻ các con đang làm
gì vậy “Các con đang xây nhà ạ” “Các con xây mái nhà bằng màu gì” “màu đỏ
ạ” hoặc ở góc thao tác vai “ Cho em bé ăn” Trẻ được chơi với em búp bê và khi
trẻ chơi sẽ giao tiếp với các bạn bằng ngôn ngữ hàng ngày. Cô bế búp bê trên tay
và nói: “ Búp bê chào các anh các chị, Các anh các chị đang làm gì đấy” . Cô
cùng trẻ trả lời: “ Anh chị đang chơi đồ chơi.
Cô tạo tình huống : “ Em bé đói bụng quá rồi? Bây giờ phải làm sao đây?” Cho


của con vật…). Khi cho trẻ đi dạo, việc phát triển vốn từ của trẻ cũng được chú
ý, trẻ được quan sát, trò chuyện về sự vật, hiện tượng trong thiên nhiên xung
quanh trường của mình, trò chuyện về các con vật cây cối trong sân trường, hỏi
trẻ: Con nhìn thấy gì? con nhìn thấy con chim đang làm gì? con chim đang ăn gì
đấy?...Cô luôn sửa sai câu nói của trẻ ở mọi lúc, mọi nơi để giúp trẻ phát triển
ngôn ngữ mạch lạc khi cho trẻ vui chơi cần tạo không khí vui tươi, thoải mái cô
cần quan tâm đến những trẻ nhút nhát, dành thời gian gần gũi, trò chuyện với trẻ
để trẻ mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động tập thể giúp trẻ được giao tiếp
nhiều hơn.
* Giải pháp 5: Tạo môi trường giao tiếp gần gũi hấp dẫn phong phú.
Đối với trẻ nhà trẻ rất thích thú với những đồ dùng đồ chơi hấp dẫn màu
sắc sinh động phong phú, điều đó sẽ gây nên tính tò mò, hứng thú cho trẻ, trẻ sẽ
muốn biết đây là cái gì và trẻ sẽ tự động muốn được giao tiếp với cô để thỏa
mãn tính tò mò của mình, chính vì vậy ngay từ đầu năm tôi đã tìm kiếm nguyên
vật liệu làm tranh ảnh đồ dùng đồ chơi, vừa trang trí lớp tạo môi trường học cho
trẻ gần gũi sinh động, vừa phục vụ tiết dạy. Trong lớp, tôi đã trang trí làm nổi
bật các góc gắn với từng chủ đề thực hiện.
Ví dụ 1: Ở góc nghệ thuật với chủ đề thực vật tôi đã làm những bông hoa
từ các nguyên vật liệu phế thải như giấy bọc quà, hoa, túi bóng tôi đã gấp và cắt
thành những bông hoa, lọ hoa, thành những chùm quả rất đẹp, hay ở chủ đề
động vật tôi đã sử dụng giấy dạ để cắt thành hình các con vật như con lợn, con
chó, con mèo, con gà, con vịt, con voi, con sóc.... xong tôi may 2 mảnh lại với
nhau rồi nhồi bông vào giữa và may đế cho con vật ấy đứng, trẻ rất thích thú với
những con vật đấy và thường xuyên hỏi “ đây là con gì” “ con này màu
gì”....hay tôi tận dụng những quả bóng bị hỏng cắt đôi rồi dán giấy dạ cắt mắt
mỏ cánh rồi dán lại thành hình con gà, con vịt cho trẻ làm mũ múa.
Ngoài ra ở các đồ dùng cá nhân như ca, cốc, khăn mặt …tôi thường dùng
các hình ảnh có thể cắt từ báo hoặc có thể dùng bút vẽ, thêu, các con vật, loài
hoa …gắn lên các đồ dùng đó để mỗi khi trẻ lau tay hay uống nước trẻ có thể

bơi dưới nước và hỏi trẻ " con vịt đang làm gì đây"?( đang bơi dưới nước ạ), "
Thế bây giờ các con hãy bắt trước tiếng kêu của con vịt cùng cô nào".... khi cho
trẻ quan sát hình ảnh cô lập hệ thống câu hỏi phù hợp với nhận thức của trẻ và
đàm thoại với trẻ, cho trẻ nói lại nhiều lần. Kết quả trẻ rất hứng thú nói to rõ
ràng khi tham gia hoạt động cùng cô.
Ví dụ 2 :Trong giờ chơi tập chiều cô kể cho trẻ nghe các câu truyện bằng
hình ảnh động trên powerpoint. Kết quả trẻ rất hứng thú nghe cô truyện.hoặc để
lôi cuốn trẻ vào giờ nhận biết tập nói tôi lập trình các ô cửa bí mật cho trẻ đoán
xem bên trong ô cửa có gì, để gây sự tò mò chú ý cho trẻ xong cô mở ô cửa cho
trẻ khám phá điều bất ngờ bên trong ô cửa bằng ứng dụng công nghệ thông tin
vào hoạt động dạy như vậy trẻ rất chú ý học và kết quả trên trẻ rất cao.
* Giải pháp 7: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh và cộng
đồng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
* Phối kết hợp với phụ huynh trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Công tác phối kết hợp với phụ huynh và cộng đồng trong việc phát triển
ngôn ngữ cho trẻ là một việc làm rất quan trọng bởi vì trẻ ở trường được các cô
giáo uốn nắn từng lời, từng tiếng nói nhưng khi trẻ về gia đình phụ huynh không
quan tâm hướng dẫn, uốn nắn luyện tập để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, mà chỉ
cho trẻ dùng điện thoại thông minh vì vậy ngày càng có nhiều trẻ em bị tự kỷ
ngại giao tiếp dẫn đến chậm phát triển ngôn ngữ, chậm phát triển về trí tuệ…. Vì
vậy để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách tốt nhất ở gia đình tôi đã
tuyên truyền với phụ huy tầm quan trọng của ngôn ngữ với trẻ, hướng dẫn phụ
huynh về cách phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở gia đình, như phụ huynh phải luôn
giao tiếp trò chuyện với trẻ, lắng nghe và khuyến khích trẻ nói nhiều, không để
trẻ ngồi một mình xem nhiều phim ảnh, xem điện thoại thông minh, nên mua
nhiều tranh ảnh đẹp, nhất là các cuốn truyện tranh để trẻ được xem, khuyến
khích trẻ kể chuyện theo tranh, tận dụng thời gia dảnh rỗi cho con tham gia vào
14



mũ nón, đi dép thì tôi cho trẻ đi đến vườn rau, đến vườn rau nhắc trẻ chào hỏi
bác chủ vườn, giới thiệu dẫn dắt gợi ý cho cộng đồng và trẻ giao tiếp với nhau
như bác ơi, bác giới thiệu cho các cháu biết những loại rau có trong vườn với ạ?
cho trẻ nói lại tên các loại rau cùng với bác chủ vườn. Làm thế nào để trồng
được rau, và chăm sóc rau như thế nào?... các loại rau được sử dụng như thế
nào, và lợi ích của các loại rau?... cuối cùng cho trẻ cùng bác chủ vườn chăm sóc
cây rau như tưới nước nhổ cỏ cho cây rau..
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nhiệm đối với các hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
15


Qua một năm thực hiện đã đạt được những kết quả sau :
* Đối với giáo viên:
- Trình độ chuyên môn được nâng lên rõ rệt, lớp và bản thân giáo viên đã
đạt được những thành công nhất định.
- Qua các tiết dự giờ, dạy mẫu được đánh giá xếp loại giỏi.
- Tôi đã thiết kế được 16 giáo án điện tử về lĩnh vực phát triển ngôn ngữ
cho trẻ 24-36 tháng đưa vào giảng dạy được ban giám hiệu và đồng nghiêp đánh
giá cao.
- Tạo môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong và ngoài lớp và phát
huy có hiệu quả môi trường phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
* Đối với nhà trường:
Sau khi áp dụng thành công các giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ tôi
đã mạnh dạn đưa ra cho các đồng nghiệp ứng dụng kết quả đạt được rất tốt, trẻ
24-36 tháng tuổi ở trường tôi ngoan ngoãn, lễ phép, mạnh dạn trong giao tiếp,
khả năng nghe hiểu lời nói rất tốt vì vậy khi được hỏi hoặc trẻ trò chuyện với
bạn, với người lớn trả lời câu hỏi rõ ràng mạch lạc, trẻ không còn nói ngọng
nhiều, nên đã tạo dựng được lòng tin đối với phụ huynh với các ban ngành đoàn
thể các tổ chức xã hội.


Khảo sát cuối năm
Tỷ lệ% Trẻ
Tỷ lệ Chưa
đạt
%
đạt

Tỷ lệ
%

1

Khả
năng 10
47,6 11
52,4 21
100 0
0
giao tiếp.
2 Vốn từ của 12
57,1 9
42,9 21
100 0
0
trẻ
3 Khả
năng 11
52,4 10
47,6 21

các con, hơn nữa cô giáo là người gương mẫu để trẻ noi theo, điều này đã góp
phần bồi dưỡng thế hệ măng non của đất nước.
* Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp trên vào hướng
dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ tôi đã rút ra được bài học sau:

17


- Giáo viên cần hiểu rõ tầm quan trọng của ngôn ngữ với việc hình thành
và phát triển nhân cách cho trẻ, không ngừng học tập để nâng cao trình độ
chuyên môn, rèn luyện ngôn ngữ của mình để phát âm chuẩn.
- Giáo viên cần có lòng nhiệt tình, kiên trì, tỉ mỉ, yêu thương, gần gũi trẻ,
quan tâm đến trẻ.
- Làm giàu vốn từ của trẻ qua việc hướng dẫn trẻ quan sát, dạo chơi tham
quan, chơi tập, kể truyện và đọc truyện cho trẻ nghe, giúp trẻ củng cố và tư duy
hoá các biểu tượng bằng ngôn từ.
- Tích cực làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo, màu sắc nổi bật, đa dạng phong
phú hấp dẫn với trẻ và phù hợp với nội dung của bài dạy.
- Luôn tạo không khí vui tươi , thoải mái cho trẻ, tạo điều kiện quan tâm
đến những trẻ nhút nhát, dành thời gian gần gũi trò chuyện với trẻ để trẻ mạnh
dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động tập thể giúp trẻ được giao tiếp nhiều hơn.
- Cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa cô giáo và phụ huynh,cộng đồng để
nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ từ đó có kế hoạch phát triển ngôn ngữ
cho trẻ.
- Thường xuyên tổ chức trò chơi sử dụng ngôn ngữ cho trẻ tham gia chơi.
- Giáo viên cần chủ động tìm mọi biện pháp tranh thủ mọi cơ hội, tận
dụng ở mọi lúc mọi nơi, lồng ghép mọi hoạt động để tạo cơ hội cho trẻ được nói,
thể hiện mong muốn của mình nhiều hơn và đạt được hiệu quả tốt nhất.
- Giáo viên phải nắm vững phương pháp, tự bồi dưỡng chuyên môn, khả
năng cho bản thân, luôn thay đổi hình thức, tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự

tôi đã áp dụng có hiệu quả tại lớp mình phụ trách trong năm học. Tôi rất mong
được hội đồng khoa học trường mầm non Thiệu Long cũng như hội đồng khoa
học của cấp trên xét duyệt bổ xung góp ý để đề tài nghiên cứu của mình ngày
càng hoàn thiện hơn .
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 12 tháng 4 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người viết sáng kiến

Ngô Thị Yến

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Cuốn chương trình giáo dục mầm non. Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
Xuất bản ngày 30 tháng 12 năm 2016.
[2]. Sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 2436 tháng tuổi trường mầm non Thanh Thùy” ở trường mầm non Thanh Thùy.
Tác giả Kiều Thị Thu Phương.
[3]. Module MN 3 Đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ. Tài liệu BDTX giáo
viên mầm non của tác giả Nguyễn Thị Minh Hảo.

20