LỤCTHANH HOÁ
SỞ GIÁO DỤC VÀMỤC
ĐÀO TẠO
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH LỚP 9 TRƯỜNG THCS XUÂN DƯƠNG
TRONG DẠY TIẾT 65 – ĐẠI SỐ

Người thực hiện: Lê Thị Liên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Xuân Dương
SKKN thuộc môn: Toán

THANH HOÁ NĂM 2019


Mục
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

học sinh, giúp các em thành công trong vai trò người chủ gia đình, người công
dân, người lao động tương lai.
Với xã hội hiện đại, học sinh đang bị ảnh hưởng rất lớn từ: Sự tác động của
các thiết bị điện tử; chất lượng cuộc sống của gia đình tốt hơn nên các em được
chu cấp đầy đủ hơn, vì thế mà đa số thích nhàn hạ cho bản thân, sa vào lối sống
thực dụng mà thiếu đi khả năng rèn luyện, không có động cơ phấn đấu trong
học tập, không có ý thức bảo vệ môi trường, thiếu kỹ năng sống, có nhận thức
sai lệch trong ứng xử, trong sinh hoạt. Vì thế việc tích hợp trong dạy học là một
xu hướng đúng đắn và rất cần thiết.
Trong các môn học thì Toán học là một môn học khó đối với học sinh vì
tính trừu tượng, logic đặc trưng của nó. Chủ yếu chú trọng rèn luyện cho học
sinh kỹ năng tính toán, tư duy suy luận logic. Nên trong nội dung chương trình
SGK, việc liên hệ đến thực tiễn chưa phong phú và không rõ ràng, chưa thực sự
gắn với thực tiễn của đối tượng học sinh, của vùng miền, sự thay đổi của xã hội.
Nên không dễ ràng thực hiện tích hợp giáo dục học sinh trong giảng dạy môn
toán.
Bằng kinh nghiệm nhiều năm trong công tác giảng dạy, giáo dục học sinh,
tôi nghĩ: Để đạt được hiệu quả cao trong mỗi tiết dạy toán giáo viên cần phải
thay đổi hình thức chuyển giao nhiệm vụ học tập tới học sinh sao cho hấp dẫn
hơn để kích thích hứng thú của các em trong học tập. Muốn làm được điều đó
thì người thầy cần phải gắn nội dung dạy học vào thực tiễn, vào những vấn đề xã
hội đang được quan tâm, rồi qua nội dung dạy học vừa truyền đạt được kiến
thức cho học sinh, vừa giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường và rèn luyện
kỹ năng sống.
Vì những lí do trên đây tôi chọn đề tài nghiên cứu là: Tích hợp giáo dục
môi trường và kỹ năng sống cho HS lớp 9 trường THCS Xuân Dương trong dạy
tiết 65 - Đại số .
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn toán lớp 9 qua việc xây dựng
hình thức chuyển giao nhiệm vụ học tập gắn với thực tiễn đời sống. Tăng cường

hai số đó.
46. Một mảnh đất hình chữ nhật có - Có kỹ năng tính 25 HS = 45,5 %
diện tích 240m2. Nếu tăng chiều rộng được diện tích
3m và giảm chiều dài 4 m thì diện tích mảnh đất dạng
mảnh đất không đổi. Tính kích thước hình chữ nhật và
của mảnh đất đó.
biết cách thay đổi
chiều dài rộng của
nó sao cho diện
tích không đổi.
- Không có câu 30 HS = 54,5 %
trả lời.
47. Bác Hiệp và cô Liên đi xe đạp từ - Tính được vận 55 HS = 100 %
nhà lên tỉnh trên quãng đường dài tốc khi biết quãng
30km, khởi hành cùng một lúc. Vận đường và thời
3


tốc xe của bác Hiệp lớn hơn vận tốc gian đi.
xe của cô Liên là 3km/h nên bác Hiệp
đã đến tỉnh trước cô Liên nửa giờ.
Tính vận tốc xe của mỗi người.
+ Phiêu khảo sát chất lượng giải bài toán bằng cách lập phương trình:
Stt Lớp

Giỏi
Sĩ
Môn
số
Sl %


2

8

12,7 12 21,8

TB
Sl

Yếu

Kém

%

Sl %

Sl

%

12

40,1

1

3,3


học sinh không muốn học do không giải được, nên chất lượng chưa cao.
Thứ hai, nội dung cụ thể 3 bài toán trên chưa có ý nghĩa liên hệ thực tiễn
hoặc có ý nghĩa nhưng việc liên hệ chưa mang tính giáo dục sâu sắc:
Từ đó, trong tiết dạy 65 – Bài luyện tập ( giải bải bài toán bằng cách lập
phương trình) – Đại số lớp 9, mà muốn nâng cao chất lượng lĩnh hội kiến thức,
kỹ năng về giải bài toán bằng cách lập phương trình và liên hệ được thực tiễn để
giáo dục kỹ năng sống và ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh, thì giáo viên
cần thiết phải thay đổi hình thức chuyển giao nhiệm vụ tới học sinh sao cho hấp
dẫn, cuốn hút học sinh, giáo dục được học sinh thông qua nội dung bài toán xuất
phát từ thực tiễn.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Giải pháp 1: Chuyển nội dung bài toán đã cho trong SGK thành các bài
toán thực tế gần gũi hơn đối với học sinh. Điều này sẽ tác động tích cực tới học
sinh, làm các em quan tâm và có nhu cầu giải quyết vì tò mò từ đó rèn luyện
được kỹ năng giải bài toán bằng cách lập phương trình.
*Bài 45 – SGK – Trang 59: Tích của hai số tự nhiên liên tiếp lớn hơn tổng
của chúng là 109. Tìm hai số đó.
Được chuyển thành bài toán liên hệ thực tiễn ( giáo dục kỹ năng sống)
như sau:
Bài tập 1: Vừa qua Tỉnh ta đã khảo sát về thực trạng HS sử dụng điện
thoại di động. Biết số học sinh được khảo sát lớn hơn số học sinh sử dụng điện
thoại di động là 50 học sinh, tích số học sinh được khảo sát và số học sinh sử
dụng điện thoại di động lớn hơn tổng của chúng là 948050 học sinh. Tìm số học
sinh sử dụng điện thoại di động.
Nội dung của bài toán cũng yêu cầu tìm hai số nhưng sẽ tác động mạnh
tới học sinh, vì: Điện thoại di động đang là mối quan tâm hàng đầu của học sinh,
4


là một sản phẩm công nghệ hấp dẫn mà học sinh hiện nay đang tìm mọi cách để

Bài toán này vừa đáp ứng được yêu cầu về kiến thức, kỹ năng cần truyền
đạt, rèn luyện cho học sinh như bài toán 47. Nhưng khác ở chỗ đối tượng chuyển
động trong bài toán là một học sinh lớp 9 không những chưa được phép đi xe
máy, mà còn đi với vận tốc lớn hơn vận tốc bố đi. Do đó khơi gợi được sự quan
tâm của các em, muốn biết bạn này đã đi với vận tốc bao nhiêu km/h và tại sao
cô giáo lại đưa ra bài toán này ? -> Học sinh sẽ tập trung giải quyết bài toán.
(Với bài toán 3, bản thân tôi cũng hơi boăn khoăn: Liệu có nên đưa bài
toán vi phạm Luật ATGT để giảng dạy học sinh hay không ? Nhưng vấn đề một
số học sinh THCS đã đi xe máy là một vấn đề thực tế có thật ở nhiều địa
phương. Nên tôi đã mạnh dạn đưa vào tiết học này để từ đó tích hợp giáo dục
học sinh sẽ hiệu quả hơn).
Giải pháp 2: Sau khi rèn luyện kỹ năng giải bài toán bằng cách lập
phương trình, từ những vấn đề thực tiễn của từng bài toán mà giáo viên liên hệ
5


để giáo dục kỹ năng sống và ý thức bảo vệ môi trường qua kênh hình ảnh, diễn
biến cụ thể xảy ra trong đời sống xã hội, trong tự nhiên.
Từ bài tập 1: Giáo viên đưa ra những vấn đề:
- Những ảnh hưởng tiêu cực của điện thoại di động đối với học sinh về:
+ Sức khỏe
+ Học tập
- Liên hệ với tình trạng sử dụng điện thoại trong nhà trường.
- Giáo dục kỹ năng sử dụng điện thoại hợp lí để không ảnh hưởng tới sức
khỏe, tới học tập.
Từ bài tập 2: Giáo viên đưa ra những vấn đề:
- Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay và những tiêu cực của nó tới
đời sống con người.
- Vai trò của cây xanh trong chống sói mòn, lũ lụt, điều hòa khí hậu.
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường bằng những việc làm phù



Nêu các bước để giải một bài toán bằng cách lập phương trình?
2. Luyện tập:
Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt
Bài tập1: Vừa qua Tỉnh ta
đã khảo sát về thực trạng HS sử
GV chiếu đề bài tập 1 lên màn hình
dụng điện thoại di động. Biết số
HS đọc đề bài
học sinh được khảo sát lớn số
GV yêu cầu một HS tóm tắt đề bài
học sinh sử dụng điện thoại di
HS tóm tắt….
động là 50 học sinh, tích số học
sinh được khảo sát và số học
sinh sử dụng điện thoại di động
lớn hơn tổng của chúng là
948050 sinh. Tìm số học sinh sử
dụng điện thoại di động.
GV hướng dẫn HS thực hành giải:
Giải:
? Hãy nêu cách chọn ẩn và đặt điều kiện Gọi số học sinh sử dụng điện
cho ẩn ?
thoại di động là x (x �N*), thì số
HS: Gọi số học sinh sử dụng điện thoại di HS được khảo sát là: x + 50
động là x (x �N*)
Vì tích số học sinh được khảo sát
? Vậy số HS được khảo sát được biểu thị và số học sinh sử dụng điện

Cũng theo kết quả khảo sát thì ( chiếu trên
màn hình): 20% học sinh có cảm giác bất
an, lo sợ, bứt dứt khi không có điện thoại
7


di động trong túi và 8% học sinh rơi vào
trạng thái nghiện điện thoại di động. Nhiều
em giao dịch đến hơn 50 tin nhắn và 30
cuộc gọi mỗi ngày.
Theo các em, thì sử dụng điện thoại di
động nhiều có ảnh hưởng xấu gì tới sức
khỏe và học tập ?
HS trả lời…
* Điện thoại di động ảnh hưởng
GV: chốt lại ( chiếu trên màn hình)
sức khỏe :
*Ảnh hưởng xấu tới sức khỏe nói chung:
+ Tăng nguy cơ ung thư.
+ Ánh sáng xanh của điện thoại làm tăng + Mắc hội chứng mất ngủ
nguy cơ ung thư
+ Gây các bệnh về mắt
+ Điện thoại ảnh hưởng tới giấc ngủ vì + Gây trầm cảm, lo âu.
những dòng photon phát ra từ điện thoại + Các bệnh viêm nhiễm da
làm não tỉnh táo. Dẫn tới hội chứng mất + Gây tổn thương các khớp
ngủ triền miên.
xương tay, lưng và cổ.
+ Ánh sáng xanh từ điện thoại gây thoái + Làm giảm trí nhớ
hóa hoàng điểm và nhiều bệnh về mắt.
+ Suy giảm hệ thống miễn dịch.

trong học tập do đó ảnh hưởng xấu đến kết
quả học tập.
GV: Tình trạng sử dụng điện thoại di động
trong trường ta như thế nào ?
HS: trả lời…
GV Chốt lại: Nhà trường đã không cho
phép các em đem điện thoại đến trường.
Nhưng vẫn còn một số bạn lén lút sử dụng
điện thoại bằng mọi cách. Và chắc chắn
rằng về nhà các em vẫn sử dụng điện thoại
thường xuyên. Qua phân tích tác hại của
điện thoại vừa rồi, thì: Không nên sử dụng
điện thoại quá nhiều, chỉ nên nghe và gọi.
Nếu các em vẫn không thể cự tuyệt được,
gia đình không kiểm soát được, thì cần lưu
ý: (chiếu lên máy)
+ Không sử dụng điện thoại trong bóng tối.
+ Trước khi đi ngủ 1 giờ nên tắt điện thoại.
Không để điện thoại trên đầu giường.
+ Không nên để điện thoại trong túi quần,
nhất là các bạn nam.
+ Khi sạc điện thoại không nên sử dụng.
+ Khi học bài không để điện thoại bên
cạnh vì nó làm chúng ta mất tập trung
trong học tập.
+ Không sử dụng mạng xã hội để quấy rối,
bôi nhọ người khác.
GV đưa bài toán 2 lên màn hình
HS đọc đề bài
GV yêu cầu một HS tóm tắt đề bài


Gọi số hàng ban đầu là x ( hàng)
(x �N*),
Vì số cây cần trồng là 240 cây
nên số cây trên mỗi hàng là

240
x

(cây)
Nếu tăng lên 3 hàng và mỗi hàng
trồng ít đi 4 cây thì số cây trồng
không đổi. ta có phương trinh:
(x + 3) (

240
- 4) = 240.
x

 (x + 3) (240 - 4x) = 240x
 x2 + 3x – 180 = 0
 = 9 - 4. 1. (-180) = 729>0 
 = 27.

phương trình có 2 nghiệm phân
biệt:
Đối chiếu với điều kiện thì nghiệm nào x =  3  27 12 (TMĐK)
1
2
thỏa mãn?

12

10


Ô nhiễm đất

Ô nhiễm không khí

11


Ô nhiễm nước

Vậy hậu quả của ô nhiễm môi trường là
gì ? ( GV yêu cầu HS hoạt động theo
nhóm)
HS hoạt động nhóm trả lời…
GV nhận xét kết quả hoạt động và chốt lại:
( Chiếu trên màn hình)
- Ảnh hưởng tới sức khỏe con người:
+ Các bệnh gây ra do ô nhiễm không khí là
bệnh về hô hấp, vô sinh. Chóng mặt, đau
đầu, tim mạch.
+ Các bệnh gây ra cho ô nhiễm nước là tiêu
chảy, dịch tả, thương hàn, viêm gan, viêm
não, bệnh do muỗi truyền, thiếu máu…
+ Các bệnh gây ra cho ô nhiễm đất là: Các
bệnh có thể gây ra khi sử dụng
nông sản bị nhiễm độc là gan to,



GV đưa bài toán 3 lên màn hình
HS đọc đề bài
GV yêu cầu một HS tóm tắt đề bài
HS tóm tắt….

GV hướng dẫn HS thực hành giải:
Đây là loại toán gì ?
HS: Toán chuyển động.
Bài toán này có những đại lượng nào tham
gia?
Theo đầu bài ta nên gọi đại lượng nào là
ẩn? ĐK của ẩn là gì? Đại lượng kia biểu
diễn theo ẩn như thế nào?
Để tìm thời gian đã đi của Bố và Con ta
làm thế nào?

phải đúng liều lượng.
Bài tập 3: Một bạn
học sinh lớp 9 được bố đèo về
quê bằng xe máy. Quãng đường
từ nhà về quê dài 120 km. Lúc
về bố cho bạn cầm lái. Bạn đi
với vận tốc lớn hơn vận tốc bố đi
là 20km/h nên thời gian lúc về ít
hơn thời gian lúc đi là 1 giờ. Hãy
tính vận tốc xe của mỗi người ?
Giải:
Gọi x (km/h) là vận tốc xe của

x2 = - 60
x2 = - 60 không thỏa mãn điều
kiện của ẩn.
Vậy:
Vận tốc xe của Bố là 40 km/h.
Đối chiếu với đk thì nghiệm nào thỏa mãn? Vận tốc xe của Con là 60 km/h.
Ta kết luận bài toán này như thế nào?
Tích hợp giáo dục kỹ năng sống :
Trong bài toán trên các em thấy có điều gì
không đúng của bố và con ?
HS trả lời....
GV : Ta thấy bố cho con đi xe máy là
không đúng vì con chưa đủ tuổi được lái xe
máy. Mặt khác, vận tốc đi còn vượt mức
13


cho phép. Như vậy, là vi phạm luật an toàn
giao thông.
? Theo các em nguyên nhân nào gây nên
tai nạn giao thông ?
HS trả lời ...
GV Chốt lại ( Chiếu trên màn hình) : Tai
nạn giao thông xảy ra chủ yếu do nhận
thức chưa đúng của người tham gia giao
thông, chấp hành luật an toàn giao thông
chưa tốt như : Lái xe vượt quá tốc độ, sang
đường, quay đầu không quan sát trước sau,
lái xe khi đã uống rượu bia, sử dụng ma
túy, xe quá tải...

14


khi lái xe, sang đường ẩu, đi xe đạp điện
không đội mũ bảo hiểm...( Chiếu một số
hình ảnh minh họa HS của trường)

Sang đường nguy hiểm

Dàn hàng ngang trên đường và cầm ô khi đi xe

* Để góp phần giữ gìn trật tự an
toàn giao thông, bảo vệ bản thân
mình và người khác cần:
- Tuyệt đối không được đi xe
máy.
- Đi đúng làn đường, phần
đường.
- Quan sát trước, sau khi sang
đường, quay đầu.
- Khi lái xe không cầm ô, sử
dụng điện thoại. Không dàn hàng
ngang.
- Đi xe đạp điện phải chấp hành
đúng tốc độ, không phóng
nhanh, vượt ẩu, phải đội mũ bảo
hiểm.

? Các em cần làm gì để góp phần giữ gìn
trật tự an toàn giao thông, bảo vệ bản thân

47
30
Chất lượng giải bài toán bằng cách lập phương trình cũng được nâng lên
rõ rệt, tôi đã kết hợp kiểm tra trong bài kiểm tra chương IV, kết quả như sau:
Stt Lớp

Giỏi
Sĩ
Môn
số
Sl %

Khá
Sl

%

TB
Sl

%

Sl

Yếu

Kém

%


47,4

3

7,9

0

0

Khối 77 Toán 15 19,5 32 41,2

27

35,1

3

4,2

0

0

3

3

7,9


và ý thức thức bảo vệ môi trường trong giảng dạy môn toán là rất cần thiết.
3.2. Kiến nghị.
17


Dạy lồng ghép tích hợp giáo dục học sinh, thực hiện mục tiêu giáo dục toàn
diện cần có sự động viên khích lệ của các cấp quản lí đối với giáo viên, để giáo
viên mạnh dạn thay đổi nội dung giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh, với
vùng miền, với sự thay đổi của tự nhiên, xã hội. Đây là một xu hướng đúng đắn
theo yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực, do đó không chỉ áp dụng cho một tiết dạy
mà có thể áp dụng cho nhiều tiết dạy khác.
Tuy nhiên, để dạy một tiết có lồng ghép tích hợp giáo dục cần phải dạy trên
máy chiếu thì mới đảm bảo về mặt thời gian, trình chiếu được các hình ảnh minh
họa khi giáo viên tích hợp. Nên để áp dụng được theo hướng của sáng kiến kinh
nghiệm này về cơ sở vật chất Nhà trường cần có phòng dạy bằng máy chiếu.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 4 tháng 3 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
(Ký và ghi rõ họ tên)

Lê Thị Liên

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
2.
3.
4.

Kết quả
đánh giá
xếp loại

(Ngành GD cấp
huyện/tỉnh; Tỉnh...)

(A, B, hoặc C)

Huyện

C

Năm học
đánh giá
xếp loại
2009- 2010
19


2.

3.
4.

môn toán lớp 7
Một số kinh nghiệm giúp học
sinh yếu – kém vận dụng
những hằng đẳng thức đáng
nhớ vào giải bài tập cơ bản ở