ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHAMHACK KITHONGXAY

QUẢN LÝ GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ
CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
LUÔNG NẶM THA, NƯỚC CHDCND LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHAMHACK KITHONGXAY

QUẢN LÝ GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ
CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
LUÔNG NẶM THA, NƯỚC CHDCND LÀO
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền

THÁI NGUYÊN - 2019



Khamhack KITHONGXAY

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT ............................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ ..........................................................................v
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ...........................................................................2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................2
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu ................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................................3
8. Cấu trúc luận văn .......................................................................................................4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG
XỬ CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM .........................5
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề .............................................................................5

1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới ..........................................................................5
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước .........................................................................7
1.2.


1.5.

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả quản lý hoạt động giáo dục văn hóa ứng
xử cho sinh viên trường cao đẳng sư phạm ......................................................31

1.5.1. Yếu tố chủ quan ................................................................................................ 31
1.5.2. Yếu tố khách quan ............................................................................................ 34
Kết luận chương 1 ........................................................................................................36
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ
CHO SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM
THA NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO ..........37
2.1.

Khái quát chung về trường Cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha .....................37

2.2.

Tổ chức khảo sát ............................................................................................... 38

2.2.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................. 38
2.2.2. Nội dung kháo sát ............................................................................................. 38
2.2.3. Khách thể khảo sát ............................................................................................ 38
2.2.4. Phương pháp khảo sát .......................................................................................38
2.3.

Thực trạng giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên trường cao đẳng sư
phạm Luông Nặm Tha ......................................................................................39

2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên trường
cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha về văn hóa ứng xử ...................................39

2.6.2. Hạn chế và nguyên nhân ...................................................................................67
Kết luận chương 2 ........................................................................................................68
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC VĂN HÓA ỨNG XỬ CHO
SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM THA ....69
3.1.

Nguyên tắc để xuất biện pháp quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh
viên Trường Cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha ............................................69

3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, tính đồng bộ .............................................69
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ...................................................................69
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa .....................................................................69
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả....................................................................70
3.2.

Biện pháp quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường Cao
đẳng sư phạm Luông Nặm Tha .........................................................................70

3.2.1. Tổ chức xây dựng môi trường giáo dục nhà trường thân thiện, tích cực .........70
3.2.2. Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ giảng viên làm công tác viên chủ nhiệm
lớp; cán bộ làm công tác Đoàn, Hội chuyên trách; chuyên viên phòng công
tác sinh viên năng lực giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên ........................73
3.2.3. Phối hợp các lực lượng giáo dục trong việc giáo dục văn hóa ứng xử cho
sinh viên ............................................................................................................74

v


3.2.4. Chỉ đạo đa dạng hoá các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục văn hóa
ứng xử cho sinh viên .........................................................................................76


CĐSP-LNT

Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha

CHDCNDL

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa

GD

Giáo dục

GDNGLL

Giáo dục ngoài giờ lên lớp

GV

Giảng viên

HĐ

Hoạt động

HS

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1:

Tình hình đội ngũ cán bộ, giảng viên của trường CĐSP Luông Nặm Tha .. 38

Bảng 2.2:

Nhận thức của giảng viên về khái niệm văn hóa ứng xử ........................ 39

Bảng 2.3:

Nhận thức của sinh viên về khái niệm văn hóa ứng xử .......................... 40

Bảng 2.4:

Nhận thức của giảng viên về ý nghĩa và mục tiêu của quản lý giáo
dục VHƯX .............................................................................................. 42

Bảng 2.5:

Nhận thức của sinh viên về vai trò, ý nghĩa của giáo dục VHƯX .......... 43

Bảng 2.6:

Đánh giá của cán bộ QLGD và GV về thực trạng thực hiện nội dung
giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên ................................................... 44

Bảng 2.7:



Bảng 2.17: Các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả quản lý hoạt động GDVHƯX cho SV .... 64
Bảng 3.1:

Đánh giá của cản bộ quản lý, giảng viên Trường Cao đẳng sư phạm
Luông Nặm Tha về tính cần thiết của các biện pháp quản lý giáo dục
VHƯX cho SV ........................................................................................ 87

Bảng 3.2:

Đánh giá của cản bộ quản lý, giảng viên Trường Cao đẳng Sư phạm
Luông Nặm Tha về tính khả thi cuả các biện pháp quản lý giáo dục
VHƯX cho SV ........................................................................................ 88

Bảng 3.3:

Tổng hợp đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các
biện pháp đề xuất. ................................................................................... 89

Biểu đồ:
Biểu đồ 2.1: Động cơ học tâp của sinh viên .............................................................. 54
Biểu đồ 2.2: Sự khác biệt về hành động trên lớp học giữa sinh viên năm thứ I
và SV năm thứ II ................................................................................... 55

vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nước CHDCND Lào - một đất nước đang tiến hành công cuộc công nghiệp

viên Trường Cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân
Lào, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh
viên Trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha, nước Cộng hòa dân chủ nhân
dân Lào’’ làm luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý giáo dục, với mong muốn góp
phần nhỏ giải quyết những vấn đề thực tiễn đòi hỏi.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý giáo dục văn hóa ứng xử
cho sinh viên Trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha. Luận văn đề xuất biện
pháp quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường Cao đẳng Sư phạm
Luông Nặm Tha nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động quản lý giáo dục sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường Cao đẳng
Sư phạm Luông Nặm Tha, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
3.3. Khách thể điều tra
Trong phạm vi nghiên cứu cửa đề tài chúng tôi điều tra trên 12 cán bộ quản lý,
124 giảng viên, 144 sinh viên của 5 khoa: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, khoa
mầm non, khoa tiểu học và khoa ngoại ngữ.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên
Trường Cao đẳng Sư phạm.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên
Trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
- Đề xuất những biện pháp quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên
Trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.

2

viên, sinh viên tại trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha.

3


7.2.2. Phương pháp quan sát: Tiến hành quan sát hoạt động giao tiếp, ứng xử
của SV với GV; SV với SV ở trường cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha, nhằm bổ
sung thêm các thông tin cho thực trạng.
7.2.3. Phương pháp đàm thoại
Tiến hành trò chuyện trực tiếp với các cán bộ quản lý, giáo viên và sinh viên
tại các trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha về thực trạng giáo dục văn hóa
ứng xử cho sinh viên và biểu hiện về văn hóa ứng xử của SV.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Là phương pháp xin ý kiến các nhà quản lý, giáo viên đánh giá về tính cấp
thiết và khả thi của các biện pháp mà đề tài luận văn đề xuất.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả điều tra và khảo nghiệm.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị và Tài liệu tham khảo, Luận văn
được cấu trúc trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên
trường Cao đẳng sư phạm.
Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường
Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên Trường
Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

4




5


Todd, A. W., Lewis-Palmer, T., Irvin, L. K., Sugai, G., & Boland, J. B. (2004) nghiên
cứu về công cụ đánh giá hệ thống hỗ trợ VHƯX.
Ngoài ra, VHƯXHĐ còn được xem như một biện pháp cho một trường học
không bạo lực. Chẳng hạn, David và Roger Johnson (1999) đã đề xuất mô hình 3C
cho một trường học an toàn. Đó là: Tập thể hợp tác (Cooperative community), Giải
quyết xung đột có tính xây dựng (Constructive conflict resolution), Giá trị công dân
(Civic values).
Trong các thập niên 60 - 80 của Thế kỷ XX, tại Liên Xô và các nước xã hội
chủ nghĩa Đông Âu vấn đề văn hóa, VHƯX bắt đầu được các tác giả quan tâm nghiên
cứu, tuy nhiên cách nghiên cứu tiếp cận VHƯX tương đồng với lối sống.
Trong những năm 1977 - 1978, Trung tâm nghiên cứu khoa học về thanh niên
ở Bungari nghiên cứu về vấn đề giáo dục đạo đức cho thanh niên trong đó đề cập đến
vấn đề quản lý giáo dục VHƯX, định hướng lối sống của thanh niên.
Năm 1985, Viện nghiên cứu thế giới của Nhật Bản đã chú trọng nghiên cứu
thanh niên của 11 quốc gia với lứa tuổi từ 18 -24 tuổi. Tiếp theo đó, Viện khảo sát xã
hội Châu Âu nghiên cứu trên thanh niên 10 nước Châu Âu. Cả hai cuộc điều tra này
điều đề cập đến vấn đề định hướng lối sống và quản ly giáo dục VHƯX cho thanh
niên nhằm giúp họ chuẩn bị bước vào cuốc sống [19].
- Tác giả Doug Maraffa (2015) trong nghiên cứu “Nâng cao chất lượng môi
trường học đường và ứng xử của HS/SV qua những hỗ trợ ứng xử tích cực” cho
rằng: HS/SV được đặt trong vòng “nguy hiểm” khi đối mặt với tình trạng bất cập
giữa hoàn cảnh và nhu cầu. Trong tình trạng đó, khả năng hoặc sự sẵn sàng của nhà
trường thể hiện qua việc chấp nhận và hỗ trợ sẽ giúp các em có sự phát triển tốt về
mặt XH, tình cảm, trí tuệ. Để đạt được điều này, tác giả đã đề xuất một môi trường
cần thiết nhằm hình thành một văn hoá ứng xử phù hợp cho hoạt động học tập. Đó
là hệ thống hỗ trợ ứng xử đáp ứng nhu cầu của người dạy và người học. Một quá

đến việc xác định một hệ thống các thành phần tham gia vào hoạt động quản lý sinh
viên ở trường CĐSP Khăngkhai [37].
Tác giả Saythavy PHANTHASEN trong công trình nghiên cứu của mình cho
rằng “Văn hóa ứng xử” là một khái niệm mà cho đến nay còn có nhiều cách hiểu
khác nhau, tuy nhiên rất cần phải giáo dục văn hóa ứng xử cho trẻ và học sinh, sinh
viên ngay từ khi còn nhỏ, còn ngồi trên ghế nhà trường để họ có những hành vi đúng,
phù hợp với chuẩn mực xã hội. Tác giả Lakhaeun VONGSALY định nghĩa văn hóa
là những giá trị do con người sáng tạo nên trong qua trình phát triển của lịch sử xã

7


hội loài người. Văn hóa là những giá tri truyền thống của một cộng đồng, một dan tộc
được lưu giữ qua nhiều thế hệ [43, tr.10].
Năm 2016 luận án tiến sĩ “Văn hóa gia đình truyền thống của người Lào
(nghiên cứu trường hợp Huyện Xay, Tỉnh Oudomsay,CHDCND Lào)” của tác giả
Phadone INSAVEANG, ở Viện văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam [21, tr 5-6].
Năm 2018 luận văn thạc sĩ “Đời sống kinh thế văn hóa của người Thái Đen Ở
Tỉnh Luông Nặm Tha Nước CHDCND Lào” của tác giả Phinkham SAYYAVONG,
Đại học sư phạm Thái nguyên đã nghiên cứu [22, tr7-8].
Năm 2015 luận văn thạc sĩ “xây dựng lối sống văn hóa ở vùng núi Tỉnh Xay
Sổm Bun Nước CHDCND Lào” của tác giả Maneevanh Thongsa ở Viện văn hóa
nghệ thuật quốc gia Việt Nam [41].
Tác giả Chanpheng INTHAVONG “văn hóa ứng xử của người lãnh đạo doanh
nghiệp với những người dưới quyền trong năm 2012 [42].
Vấn đề xây dựng lối sống nói chung, xây dựng lối sống văn hóa cơ sở ở trong
nước Lào nói riêng đã được nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và nhà nước quan tâm.
Tiêu biểu là các ý kiến của đồng chí Kay sỏn PHÔM VI HẢN trong cuốn sách “xây
dựng đồi sống văn hóa ứng xử ở cơ sở địa bàn và chính sách của Đảng đối với các
dân tộc của Lào” do nhà xuất bản quốc gia Lào xuất bàn, 13/12/1995 [39].

là người đầu tiên đưa ra định nghĩa về văn hóa. Trong sách “Thuyết uyển bài Chi Vũ”
ông viết: bậc thánh nhân trị thiên hạ, trước dùng văn đức sau mới dùng vũ lực. Phàm
dùng vũ lực đều để đối phó kẻ bất phục tùng, dùng văn hóa không thay đổi được thì sau
đó sẽ chinh phạt [13]. Ở đây, văn hóa được hiểu như cách thức điều hành xã hội bằng
“văn trị” đề “giáo hóa” con người, đối lập với việc dùng vũ lực để đối phó.
Theo ngôn ngữ của Phương Tây, từ tương ứng với văn hóa của tiếng Việt
(Culture trong tiếng Anh và tiếng Pháp, Culture trong tiếng Đức) có nguồn gốc từ các
dạng củaa động từ Lating là colo, colui, culture với hai nghĩa: giữ gìn, chăm sóc, tạo
dựng trong trồng trọt; (2) cầu cúng [13].
Theo quan điểm của UNESCO, văn hóa được định nghĩa “là tất cả những gì làm
cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi, hiện đại nhất cho
đến tín ngưỡng, phong tục, tập quán, lối sống và lao động, nhờ đó con người từ định vị
mình trong không gian, thời gian nhất định để có thể giải thích thế giới, phát triển các
năng lực biểu hiện, giao lưu, sang tạo”. Nội dung cửa khái niệm văn hóa được
UNESCO xem xét qua bốn bộ phận hợp thành: Hệ thống ý niệm(khái niệm, quan
điểm); Hệ thống giá trị, chuẩn mực, biểu tượng; Hệ thống biểu hiện văn hóa (nghệ
thuật, văn hóa, khoa học,…); Hệ thống hành động và ứng xử văn hóa (dẫn theo [23]).

9


Nhà sử học Đào Duy Anh coi văn hóa là “sinh học”. Nhà nghiên cứu Phan
Ngọc xem văn hóa là “hoạt động” [1, tr.32]. Trong cuốn “Cơ sở văn hòa Việt Nam”,
tác giả Trần Ngọc Thêm định nghĩa: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật
chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn,
trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội [25].
“Văn hóa” là một khái niệm mà cho đến nay còn có nhiều cách hiểu khác
nhau: Tác giả Lakheun Vongsaly định nghĩa văn hóa là những giá trị do con người
sáng tạo nên trong qua trình phát triển cửa lịch sử xã hội loài người.
Văn hóa là những giá trị truyền thống cửa một cộng đồng, một dân tộc được

Từ những quan điểm trên theo chúng tôi có thể hiểu: Văn hóa là hệ thống các
giá trị tinh thần, vật chất do con người sáng tạo, giao lưu, tích lũy và phát triển thông
qua hoạt động cải biến và ứng xử với thiên nhiên, xã hội, bản thân được biểu hiện
dưới dạng các thể thức ngày càng sâu sắc, đa dạng đề tôn vinh và phát triển toàn
diện con người, nhằm làm cho thế giới giàu tính người.
1.2.2. Ứng xử
Ứng xử là từ ghép gồm “ứng” và “xử”. “Ứng” là ứng đối, ứng phó. “xử” là xử
thế, xử lý, xử sự. Ứng xử là phản ứng của con người đối với tác động của người khác
đến mình trong một tình huống cụ thể nhất định. Ứng xử không thể hiện sự chủ động
trong giao tiếp mà chủ động trong phản ứng có lựa chọn, tính toán, thể hiện qua thái
độ, hành vi, cử chỉ, cách nói năng - tùy thuộc vào tri thức, kinh nghiệm và nhân cách
của mỗi người nhằm đạt kết quả cao nhất trong giao tiếp.
Tác giả Nguyễn Khắc Viện cho rằng: “ứng xử là được hiểu là chỉ mọi phản
ứng của động vật khi một yếu tố nào đó trong môi trường kích thích, các yếu tố bên
ngoài và tình trạng bên trong gộp lại thành một tình huống và tiến trình ứng xử để
kích có định hướng nhằm giúp chủ thể nghi với hoàn cảnh” [11].
Theo từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, ứng xử được định nghĩa: “là
có thái độ, hành động, lời nói thích hợp trong việc ứng xử” [19].
Hai tác giả Lê Thị Bừng và Hải Vang trong cuốn “Tâm lý học ứng xử” đã đưa
ra khái nhiệm ứng xử: “là sự phản ứng của con người đối với sự tác động của người
khác đến mình trong một tình huống cụ thể nhất định. Nó thể hiện ở chỗ con người
không chủ động giao tiếp mà chủ động trong phản ứng có sự lựa chọn, có tính toán,
thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, cách nói năng,tùy thuộc vào tri thức, kinh
nghiệm và nhân cách của mỗi người, nhằm đạt kết quả giao tiếp nhất định” [3, tr.11].
Từ những khái niệm trên chúng tôi hiểu: Ứng xử là phản ứng của con người
đối với sự tác động của người khác trong một tình huống nhất định. Là một biểu hiện

11




12


khác” [5, tr. 55]. Như vậy, VHƯX theo các tác giả gồm 3 chiều quan hệ: với thiên
nhiên, xã hội và bản thân. VHƯX gắn liền với các thước đó mà xã hội dùng đề ứng
xử. Đó là các chuẩn mực xã hội.
Cụ thể VHƯX thông thường được chi phối bởi hệ chuẩn mực cơ bản của nhân
cách: hệ chuẩn mực trong lao động; hệ chuẩn mực trong giao tiếp; hệ chuẩn mực gia
đình; các chuẩn mực phát triển nhân cách. Trong quá trình ứng xử, con người phải
lựa chọn giữa cái thiện và cái ác, cái đúng và cái sai, cái đẹp và cái xấu, cái hợp lý và
cái phi lý… Sự lựa chọn này bị chi phối cũng bởi bốn hệ chuẩn mực là: hệ chuẩn mực
đạo đức, hệ chuẩn mực luật pháp, hệ chuẩn mực thẩm mỹ và trí tuệ, hệ chuẩn mực về
niềm tin.
Các cách tiếp cận trên cho thấy VHƯX là những ứng xử được tổng quát hóa từ
cách ứng xử của mỗi cá nhân rồi thông qua tuyển chọn để điểu chỉnh, bổ sung tạo nên
những quy chuẩn và từng bước hợp thức hóa những quy chuẩn trong mỗi khuôn mẫu
ứng xử bằng các biện pháp cưỡng bức (luật định, quy chế, nội quy, hương ước, gia
phong…) hoặc khuyến khích cổ vũ sự của mỗi cá nhân khi họ thực hiện các quan hệ
ứng xử.
Như vậy, theo chúng tôi khái niệm VHƯX được gián tiếp, trực tiếp làm rõ
gồm: thái độ, cách thức quan hệ, hành động và kỹ năng lựa chọn nhằm tận dụng, ứng
phó và thể hiện tình người với môi trường từ nhiên, môi trường xã hội và với bản
thân. Thái độ, cách thức quan hệ, hành động và kỹ năng lựa chọn đều bị chi phối bởi
các giá trị được biểu hiện dưới dạng chuẩn mực cơ bản của xã hội.
VHƯX là nét đẹp của con người thể hiện qua lời nói, hành động, suy nghĩ đối
với người khác, đối với tự nhiên. VHƯX đòi hỏi con người phải được học tập, rèn
luyện và tu dưỡng. Đây là những tiền đề nhận thức cần thiết để xác định quan niệm
về VHƯX và quản lý giáo dục VHƯX cho sinh viên trong mỗi nhà trường.
* Văn hoá ứng xử học đường

có lẽ phản ánh đầy đủ nhất nội hàm của VHƯXHĐ (dẫn theo [19]).
Như vậy, ta có thể đưa ra định nghĩa về VHƯXHĐ như sau: VHƯXHĐ là các
chuẩn mực mang tính đạo đức, thẩm mỹ chi phối hành vi ứng xử của con người trong
mối quan hệ với bản thân, với các mối quan hệ sư phạm, với môi trường vật chất,
cảnh quan phục vụ cho hoạt động giáo dục. VHƯXHĐ được thể hiện qua thái độ, lời
nói, cử chỉ, hành động,… phù hợp với vai trò vị trí của chủ thể trong những tình
huống, hoàn cảnh cụ thể diễn ra trong không gian trong nhà trường.

14