TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
**************

NGUYỄN THU THỦY

THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG
TỰ BẢO VỆ CHO HỌC SINH LỚP 1, LỚP 2
TRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG MINH A
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục học

HÀ NỘI – 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
**************

NGUYỄN THU THỦY

THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG
TỰ BẢO VỆ CHO HỌC SINH LỚP 1, LỚP 2
TRƯỜNG TIỂU HỌC QUANG MINH A
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục học



Hà Nội, ngày 6 tháng 5 năm 2018
Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thu Thủy


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài........................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài .................................................................... 2
3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu của đề tài.................................................. 2
4. Phạm vi nghiên cứu....................................................................................... 2
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 3
8. Cấu trúc của đề tài......................................................................................... 4
Chương 1:.......................................................................................................... 5
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO HỌC SINH
TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN
LỚP........................................................................................................... 5
1.1. Lịch sử nghiên cứu đề tài ........................................................................... 5
1.1.1.Trên thế giới ............................................................................................. 5
1.1.2. Ở Việt Nam ............................................................................................. 7
1.2. Một số lí luận về kỹ năng tự bảo vệ........................................................... 9
1.2.1. Khái niệm kỹ năng .................................................................................. 9
1.2.2. Khái niệm kỹ năng sống........................................................................ 10
1.2.3. Khái niệm kỹ năng tự bảo vệ ................................................................ 14
1.3. Một số lí luận về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp........................... 15
1.3.1. Khái niệm hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp .................................. 15
1.3.2. Đặc điểm hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ................................... 16

2.2.1. Thực trạng nhận thức của giáo viên, cán bộ quản lí về vai trò của kỹ
năng tự bảo vệ ................................................................................................. 34
2.1.2. Thực trạng nhận thức của học sinh về kỹ năng tự bảo vệ..................... 36
2.2.3. Thực trạng việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh tiểu học thông
qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở Trường Tiểu học Quang Minh A
......................................................................................................................... 39
2.3. Thực trạng các hình thức giáo dục kỹ năng tự bảo vệ ở trường tiểu học
Quang Minh A................................................................................................. 43
2.4. Thực trạng việc sử dụng các biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ ở
trường tiểu học ................................................................................................ 45
2.5. Thực trạng đánh giá hiệu quả sử dụng các biện pháp ở trường tiểu học
Quang Minh A................................................................................................. 47
2.6. Nguyên nhân ............................................................................................ 49
Kết luận chương 2 ........................................................................................... 52
Chương 3:........................................................................................................ 53
ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO
HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP. ................................................................................. 53
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................. 53
3.2. Đề xuất một số biện pháp......................................................................... 54
3.2.1. Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc tổ chức các hoạt
động ngoài giờ để nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng tự bảo vệ............... 54
3.2.2. Tổ chức hiệu quả buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần ............................... 55
3.2.3. Tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí,
tham quan du lịch nhằm hình thành kỹ năng kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.
......................................................................................................................... 56


3.2.4. Tổ chức giáo dục sức khỏe, hướng dẫn học sinh vui chơi đúng cách,
phòng tránh tai nạn thương tích. ..................................................................... 56

7.000 trẻ em tử vong do gặp phải các tai nạn thương tích. Trung bình mỗi năm
trong giai đoạn 2010 đến 2015 có khoảng 2.800 trẻ em bị tử vong do đuối
nước. Trong đó nhóm tuổi chiếm tỷ lệ tử vong cao từ 5 - 14 tuổi.
Các số liệu thống kê trên đã cho thấy trẻ em gặp rất nhiều nguy cơ tiềm
ẩn xung quanh cuộc sống của mình. Chính vì vậy cần giáo dục kĩ năng tự bảo
vệ cho học sinh tiểu học từ sớm để trẻ có thể nhận thức được các nguy cơ và
1


tự bảo vệ mình. Nhất là đối với học sinh lớp 1, lớp 2 các em còn rất bé, mọi
kỹ năng tự bảo vệ bản thân đều không có, thể lực cũng chưa đủ để chống lại
những xâm hại cơ thể về mọi mặt. Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ là cung cấp
cho các em những kiến thức cơ bản nhất với những hình thức phù hợp nhất
cho các em, giúp các em dễ nhớ, ấn tượng sâu sắc với các tình huống có thể
xảy ra, vận dụng những kiến thức được học để tự bảo vệ bản thân. Đây cũng
là phương pháp mà người lớn có thể bảo vệ cho trẻ một cách tốt nhất khi các
em gặp phải nguy hiểm mà không có cha, mẹ, anh, chị hoặc cô giáo bên cạnh.
Ngoài ra giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cũng giúp các em nâng cao hiểu biết về
các sự việc, hiện tượng xung quanh… Đặc biệt thông qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp sẽ tạo ra hứng thú cho học sinh với kiến thức, học sinh được tiếp xúc
và trải nghiệm thực hành nhiều, các em dễ tiếp thu và vận dụng tốt.
Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Thực trạng giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho
học sinh lớp 1,lớp 2 trường tiểu học Quang Minh A thông qua hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Khảo sát thực trạng kỹ năng tự bảo vệ của học sinh lớp 1, lớp 2 trường
tiểu học Quang Minh A thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Đề
xuất một số biện pháp giáo dục kỹ nặng tự bảo vệ cho học sinh thông qua
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm nâng cao kĩ năng tự bảo vệ cho
học sinh tiểu học.

- Phương pháp quan sát: dự giờ, quan sát hoạt động của giáo viên, học
sinh để tìm hiểu thực trạng cách tiến hành của hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp để từ đó tìm hiểu hiệu quả và nguyên nhân của các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp.


- Phương pháp điều tra: xây dựng các phiếu hỏi cho đối tượng: học sinh,
giáo viên, cán bộ quản lí, nhân viên nhằm thu thập những thông tin phục vụ
cho việc phân tích và đánh giá thực trạng của việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường
Tiểu học Quang Minh A.
7.3. Phương pháp khác
Thống kê và xử lí số liệu thu thập được thông qua khảo sát, qua các
nguồn cung cấp.
8. Cấu trúc của đề tài
Luận văn được cấu trúc gồm: phần mở đầu, phần kết luận và phần nội
dung được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh tiểu
học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Chương 2: Thực trạng của giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh lớp
1, lớp 2 trường tiểu học Quang Minh A thông qua hoạt động ngoài giáo dục
giờ lên lớp.
Chương 3: Đề xuất một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho học
sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp


Chương 1:
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO HỌC
SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP

cuộc sống dành cho học sinh và phụ huynh. Luật bảo vệ an toàn cho trẻ em
được ban hành rộng rãi trên cả nước Cộng hoà Liên bang Nga. Các địa
phương cũng tuyên bố cam kết bảo vệ an toàn cho trẻ em dưới mọi hình thức.
Các nước trên thế giới rất quân tâm đến việc bảo vệ an toàn cho trẻ em.
Vào khoảng những thập niên 80 của thế kỷ XX những nghiên cứu về
giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bắt đầu được quan tâm. Có rất nhiều công trình
nghiên cứu về kỹ năng tự bảo vệ. Người đầu tiên nghiên cứu vấn đề này là
Giáo sư Tiến sĩ Gilbert J. Botvin. Từ năm 1979, ông và cộng sự đã lập nên
một chương trình giáo dục kỹ năng sống cho giới trẻ từ 17-19 tuổi và một
chương trình được lập ra nhằm giúp người học có khả năng từ chối những lời
rủ rê sử dụng chất gây nghiện, nâng cao sự tự khẳng định bản thân, kỹ năng ra
quyết định và tư duy phê phán.
Trong những năm tiếp theo có rất nhiều tác giả nghiên cứu về kỹ năng
sống và đã đề cập đến kỹ năng tự bảo vệ như: năm 2002 có nhóm tác giả
người Mỹ: ElenJ.Hahn, Urelody Power Noland, Mary Kay Rayens, Dawn
Myers Christie đưa ra nghiên cứu của mình về kỹ năng sống nhưng chỉ mới
đánh giá chung về kỹ năng sống chưa đánh giá cụ thể từng kỹ năng[29]; năm
2003 tác giả Elizabeth Dum và J.Gordo Arbuckle của trường Đại học Misouri
đã công bố kết quả nghiên cứu về kỹ năng sống của trẻ có cha mẹ là tội phạm
và chỉ ra những kỹ năng tự bảo vệ thiêu hụt của chúng trong những tình
huống nguy hiểm[29]; năm 2005 tác giả Barry L.Boyd trong đề tài:
“Developing life skills in youth” ( Phát triển kỹ năng sống trong giới trẻ) đã


nghiên cứu các kỹ năng sống cần thiết cho thanh niên hiện nay là: kỹ năng tự
ứng phó, kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ,…[29]
Trong đề tài: “Teaching personal safety skills to young children”
(Phương pháp dạy kỹ năng an toàn cho trẻ nhỏ) của tác giả Sandy K. Wurtele
và Julie Sarno Owens thuộc khoa Tâm lý, Đại học Colorado tại Colorado
Springs, CO, Mỹ đã nghiên cứu trên 406 trẻ nhằm xác định mức độ kỹ năng

bảo vệ.
Tác giả Huyền Linh trong cuốn sách: “Cẩm nang tự vệ an toàn trong
nhà” và “Cẩm nang tự vệ an toàn ra ngoài” của nhà xuất bản Thanh niên, năm
2011 đã hướng dẫn trẻ chi tiết cách xử lý các tình huống thiếu an toàn với bản
thân.[8],[9]. Trong tác phẩm: “Cẩm nang tự vệ cho con bạn”, “Cẩm nang an
toàn cho con bạn” của tác giả Lâm Trinh do nhà xuất bản Văn Hóa Thông Tin
phát hành năm 2011 đã đưa ra những cách giúp trẻ biết ứng phó trong những
tình huống nguy hiểm, những hoàn cảnh thiếu an toàn.[11],[12]
Năm học 2011-2012 Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ vào trong chương trình học của học sinh tiểu học thông qua nội dung
giáo dục kỹ năng sống.
Năm 2012, tác giả Vũ Thị Ngọc Minh và Nguyễn Thị Nga trong cuốn
sách: “Giúp bé có kỹ năng nhận biết và phòng tránh một số nguy cơ không an
toàn” của nhà xuất bản Dân trí đã đưa ra 9 tình huống nguy hiểm phổ biến
trong cuộc sống hằng ngày.[33]
Các tác phẩm giúp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh tiểu học như:
bộ sách “Giáo dục giới tính cho trẻ nhỏ” của Đông A gồm 4 cuốn [7], bộ sách
“Giáo dục giới tính cho học sinh tiểu học” do Bùi Phương Nga viết của Nhà
xuất bản Giáo dục [4], bộ sách “Thoát nạn trong gang tấc” do Alpha Books


biên soạn gồm 6 cuốn [30], bộ sách “Tủ sách trường học an toàn” của nhóm
tác giả Nam Hồng, Dương Phong, Ngọc Lan của nhà xuất bản Đại học Sư
phạm [14]…
Các công trình nghiên cứu về kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh như: “Giáo
dục kỹ năng sống ở Việt Nam” của nhóm tác giả Nguyễn Thanh Bình, Lưu
Thu Thủy, Nguyễn Kim Dung, Vũ Thị Sơn đã khái quát những kỹ năng sống
đặc thù với từng lứa tuổi trong đó với học sinh tiểu học có kỹ năng phòng
tránh tai nạn, thương tích, các kỹ năng thực hiện quyền trẻ em [19]; Phan Tú
Anh có đề tài “Biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ mẫu giáo 5-6

kinh nghiệm đã có để hành động phù hợp với những điều kiện cho phép. Kỹ
năng không chỉ đơn thuần về mặt kĩ thuật mà còn biểu hiện năng lực của con
người” .[10]
Từ những khái niệm trên tôi cho rằng: kỹ năng dạng hành động cụ thể
của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở
kiến thức đã có để có thể nhằm đạt được mục đích đề ra.
1.2.2. Khái niệm kỹ năng sống
Kỹ năng sống là một vấn đề rất được quan tâm hiện nay nên có rất nhiều
quan điểm khác nhau về kỹ năng sống.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) coi kĩ năng sống là những kĩ năng mang
tính tâm lí xã hội và kĩ năng về giao tiếp được vận dụng trong những tình
huống hằng ngày để tương tác một cách hiệu quả với người khác và giải quyết
có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống hàng ngày.
Theo Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), kỹ năng sống là tập hợp
rất nhiều kỹ năng tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhân giúp cho con người đưa
ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển các


kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành
mạnh và có hiệu quả. Từ kỹ năng sống có thể thể hiện thành những hành động
cá nhân và những hành động đó sẽ tác động đến hành động của những người
khác cũng như dẫn đến những hành động nhằm thay đổi môi trường xung
quanh, giúp nó trở nên lành mạnh.
Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc
(UNESCO) cho rằng: “Kỹ năng sống là năng lực cá nhân giúp cho việc thực
hiện đầy đủ chức năng và tham gia vào cuộc sống hàng ngày”. Kỹ năng sống
gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là: Học để biết, gồm các kỹ năng tư duy
như: giải quyết vấn đề, tư duy phê phán, ra quyết định, nhận thức được hậu
quả,…; Học làm người gồm các kỹ năng cá nhân như: ứng phó với căng
thẳng, cảm xúc, tự nhận thức, tự tin,… ; Học để sống với người khác, gồm các

Kỹ năng sống có những đặc tính sau đây:
- Đó là khả năng con người sống một cách phù hợp và hữu ích; (từ góc
độ sức khỏe thể hiện ngay cả biết ăn thực phẩm dinh dưỡng trong mỗi bữa).
- Đó là khả năng con người quản lí được các tình huống rủi ro, không chỉ
đối với bản thân mà còn thuyết phục được mọi ngưòi chấp nhận các biện pháp
ngăn ngừa rủi ro (từ góc độ sức khỏe thể hiện cả ở bệnh tật).
- Đó là khả năng con người quản lí một cách thích hợp bản thân, người
khác và xã hội trong cuộc sống hàng ngày, điều này có thể xem như là năng
lực tâm lí xã hội của kĩ năng sống.
Phân loại kỹ năng sống:
Cách phân loại xuất phát từ lĩnh vực sức khỏe (WHO) kỹ năng sống gồm
có 3 nhóm:


-Kĩ năng nhận thức bao gồm các kĩ năng cụ thể như: Tư duy phê phán, tư
duy phân tích, khả năng sáng tạo, giải quyết vấn đề, nhận thức hậu quả, ra
quyết định, tự nhận thức, đặt mục tiêu, xác định giá trị...
- Kĩ năng đương đầu với xúc cảm, bao gồm: ý thức trách nhiệm, cam kết,
kiềm chế căng thẳng, kiểm soát được cảm xúc, tự quản lí, tự giám sát và tự
điều chỉnh,...
- Kĩ năng xã hội (KNXH) hay kĩ năng tương tác bao gồm: giao tiếp; tính
quyết đoán; thương thuyết, từ chối, hợp tác; sự cảm thông, chia sẻ; khả năng
nhận thấy sự thiện cảm của người khác...
Cách phân loại của UNESCO gồm 2 nhóm:
- Nhóm kỹ năng chung gồm các kỹ năng cơ bản mà mỗi người đều phải
có để có thể thích ứng với cuộc sống chung như: kỹ năng nhận thức, kỹ năng
liên quan đến cảm xúc và các kỹ năng cơ bản về xã hội.
- Nhóm kỹ năng chuyên biệt gồm một số kỹ năng sống được thể hiện
trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội như: kỹ năng về sức khỏe và
dinh dưỡng, các kỹ năng liên quan đến giới và giới tính, các kỹ năng liên

Một số kĩ năng tự bảo vệ như:
- Kỹ năng an toàn khi tự chơi
- Kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể
- Kỹ năng ứng xử khi bị lạc
- Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông
- Kỹ năng thoát hiểm
- Kỹ năng sinh tồn
- Kỹ năng sống còn


- Kỹ năng ứng phó với tình huống nguy hiểm
- Kỹ năng ứng phó với tình huống khẩn cấp
- Kỹ năng tự vệ
1.3. Một số lí luận về hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
1.3.1. Khái niệm hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Theo tác giả Nguyễn Dục Quang và các cộng sự hoạt động ngoài giáo
dục giờ lên lớp là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của học
sinh về khoa học kĩ thuật và lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động
nhân văn, văn hoá nghệ thuật thẩm mĩ, thể dục thể thao vui chơi giải trí, … để
giúp các em hình thành và phát triển nhân cách.[15]
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động giáo dục được
tổ chức theo các chủ đề giáo dục từng tháng với thời lượng 4 tiết/tháng.
(Chương trình giáo dục cấp Tiểu học, Ban hành kèm theo Quyết định số
16/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo). [1]
Quá trình sư phạm tổng thể bao gồm dạy học và giáo dục và hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp nằm trong hoạt động giáo dục để nhằm rèn luyện
đạo đức, phát triển năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ học sinh yếu sao
cho phù hợp đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học. Hoạt động giáo
dục trong giờ lên lớp được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt

nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Mục tiêu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học
- Góp phần củng cố, khắc sâu và phát triển ở học sinh Tiểu học những
kiến thức về tự nhiên, xã hội và con người phù hợp với lứa tuổi các em.
- Tạo cơ hội cho học sinh được thực hành, trải nghiệm trong các tình
huống của cuộc sống, bước đầu hình thành cho học sinh các phẩm chất quan


trọng như: tinh thần đồng đội, tính mạnh dạn, tự tin, lòng tự trọng, tính tự lập,
tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, khoan dung, cảm thông, chia sẻ, trung
thực, kỉ luật, yêu lao động … và phát triển ở học sinh các kĩ năng sống cần
thiết, phù hợp với lứa tuổi như: kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng trình bày suy
nghĩ, ý tưởng, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng đàm
phán, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin, kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng tư
duy sáng tạo, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kĩ năng kiên định, kĩ
năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kĩ năng hợp tác, …
- Giáo dục ý thức tập thể và phát triển các kĩ năng hoạt động tập thể cho
học sinh (kĩ năng thiết kế, lập kế hoạch hoạt động, kĩ năng chuẩn bị hoạt
động, kĩ năng tổ chức, điều khiển hoạt động, kĩ năng đánh giá hoạt động).
- Tạo cơ hội cho học sinh tiểu học bước đầu được tham gia vào đời sống
cộng đồng. Trên cơ sở đó, bước đầu hình thành cho các em năng lực hoạt
động thực tiễn, năng lực hoạt động chính trị - xã hội, năng lực thích ứng, năng
lực hòa nhập, …
- Giáo dục lòng yêu nghệ thuật; phát triển sức khỏe thể chất và đời sống
tinh thần phong phú, lạc quan cho học sinh;
- Góp phần phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu cho học sinh.
Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
- Hoạt động thư viện
- Trò chơi tập thể, trò chơi dân gian (bịt mắt bắt dê, kéo co, rồng rắn lên
mây, nhảy dây, ô ăn quan, mèo đuổi chuột, chim bay cò bay, ném còn, …)