Tài liu lun vn s phm 1 of 63.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======

NGUYỄN THỊ NGỌC

TIẾP NHẬN TÁC PHẨM
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
TỪ GÓC NHÌN ĐIỆN ẢNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học nƣớc ngoài

HÀ NỘI - 2019
Footer Page 1 of 63.


Tài liu lun vn s phm 2 of 63.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======

NGUYỄN THỊ NGỌC

TIẾP NHẬN TÁC PHẨM
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
TỪ GÓC NHÌN ĐIỆN ẢNH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học nƣớc ngoài


LỜI CẢM ƠN
Tác giả gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thị Bích
Dung người hướng dẫn khoa học
Tác giả cũng xin lời cảm ơn tới các thầy cô trong khoa Ngữ văn và tổ Văn học
nước ngoài đã giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất để tác giả hoàn thành khóa luận này.
Hà Nội, ngày

tháng

Sinh viên

Nguyễn Thị Ngọc

Footer Page 4 of 63.

năm 2019


Tài liu lun vn s phm 5 of 63.

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .....................................................................................................1
2. Lịch sử vấn đề .........................................................................................................2
3. Mục đích nghiên cứu ...............................................................................................4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................4
5. Phương pháp nghiên cứu.........................................................................................5
6. Đóng góp mới của khóa luận ..................................................................................5
7.Cấu trúc khóa luận ...................................................................................................5

TRONG TAM QUỐC DIỄN NGHĨA DƯỚI GÓC NHÌN ĐIỆN ẢNH ....................23
2.1. Cốt truyện trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh .........23
2.1.1. Từ tác phẩm văn học .......................................................................................23
2.1.2. Đến tác phẩm điện ảnh ....................................................................................24
2.1.3. Tạo điểm nhấn, gây ấn tượng qua việc xây dựng các tình tiết mở đầu và kết
thúc của tác phẩm điện ảnh .......................................................................................31
2.1.4. Những tồn tại và hạn chế khi chuyển thể ........................................................33
2.2. Nhân vật trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh ...........36
2.2.1. Hệ thống nhân vật chính trong Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh
...................................................................................................................................36
2.2.2. Các tuyến nhân vật được hư cấu của tác phẩm điện ảnh ................................39
2.2.3 Các tuyến nhân vật bị lược bỏ ..........................................................................41
2.2.4. Hành động nhân vật trong Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh .....42
2.2.5. Ngôn ngữ nhân vật trong Tam quốc diễn nghĩa từ tác phẩm văn học đến tác
phẩm điện ảnh ...........................................................................................................45
2.2.5.1. Ngôn ngữ nhân vật người dẫn truyện...........................................................45
2.2.5.2. Ngôn ngữ nhân vật ......................................................................................46
2.3. Không gian và thời gian trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn
điện ảnh .....................................................................................................................47
2.3.1. Không gian trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh ....47

Footer Page 6 of 63.


Tài liu lun vn s phm 7 of 63.

2.3.1.1. Không gian chiến trận ..................................................................................47
2.3.1.2. Không gian thiên nhiên ................................................................................48
2.3.1.3. Không gian kiến trúc cung đình, thành quách .............................................49
2.3.2. Thời gian trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa dưới góc nhìn điện ảnh .......50

thuyết được xếp vào hàng kinh điển như: Tam quốc diễn nghĩa (La Quán Trung),
Thủy Hử (Thi Nại Am), Tây Du Ký (Ngô Thừa Ân),…Trong đó tác phẩm Tam quốc
diễn nghĩa (La Quán Trung) đã được chuyển thể sang tác phẩm điện ảnh, mỗi một
bộ phim đã phản ánh rõ nét cuộc chiến hỗn loạn giữa các nước chư hầu mà tiêu biểu
là ba nước Ngô, Thục, Ngụy với thế chân vạc. Đây là nguồn cảm hứng cho các nhà
làm phim đã tạo nên những tác phẩm điện ảnh với đầy đủ mọi thể loại, khía cạnh và
đan xen vào sự sáng tạo của nhà sản xuất để làm nên sự hấp dẫn cho người xem.
Thông qua các tác phẩm điện ảnh này ta thấy mối quan hệ giữa văn học và điện ảnh,
từ chất liệu đến phương thức tác động của hai loại hình nghệ thuật này. Với niềm
đam mê văn chương và điện ảnh người viết muốn được khám phá sâu hơn những

1
Footer Page 8 of 63.


Tài liu lun vn s phm 9 of 63.

khía cạnh của hai lĩnh vực khi kết hợp với nhau, phần nào cung cấp cho người đọc
cái nhìn toàn diện về những tác phẩm chuyển thể, từ những lí do trên chúng tôi lựa
chọn đề tài “Tiếp nhận tác phẩm Tam Quốc diễn nghĩa từ góc nhìn điện ảnh” cho
khóa luận của mình. Nhưng với dung lượng của khóa luận không cho phép nghiên
cứu đầy đủ các nội dung nên trong khóa luận chỉ đề cập tới thể loại điện ảnh trên
phương diện cốt truyện, không gian thời gian và nhân vật trong tác phẩm.
2. Lịch sử vấn đề
Điện ảnh là bộ môn nghệ thuật ra đời muộn hơn so với các bộ môn nghệ
thuật khác như: Điêu khắc, Hội họa, Âm nhạc - vốn đã có lịch sử ra đời và phát
triển lâu dài, điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển của điện
ảnh. Đây được coi như là một kho tư liệu phong phú, điện ảnh đã tận dụng và kết
hợp những bộ môn nghệ thuật khác để hoàn thiện mình, nhất là văn chương. Khi
những kĩ thuật và công nghệ phục vụ cho điện ảnh đã có những bước tiến vượt bậc

Về cái tính văn học trong điện ảnh (Tạp chí Nghiên cứu nghệ thuật,

số 6 – 1984, Lê Châu)
-

Từ văn học đến điện ảnh (Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, số 6 – 1999,

Phạm Vũ Dũng)
-

Văn học trong điện ảnh và điện ảnh trong văn học (Phim Việt Nam

thưởng thức – bình luận, NXB văn hóa văn nghệ TP Hồ Chí Minh, Trần Trọng
Đăng Đàn)
-

Mối quan hệ giữa Văn học và điện ảnh (Tạp chí Văn hóa nghệ thuật,

số 10-2002, Minh Trí)
-

Chuyển thể và liên văn bản (Trường hợp tác phẩm Long thành cầm

giả ca) (Tạo chí khoa học, 2017, Bùi Trần Quỳnh Ngọc) .Bài viết giới thiệu khái
quát và thể hiện chính kiến của tác giả về hai lí thuyết đang có ảnh hưởng mạnh mẽ
này trong nghiên cứu văn học và các ngành nghệ thuật khác. Trên cơ sở đó, bài viết
phân tích hành trình từ tác phẩm thơ đến tác phẩm điện ảnh của Long Thành cầm
giả ca. Ở đây, trong sáng tác và trong nghiên cứu, chính liên kết đã tạo nên sự khác
biệt!
Mỗi bài báo hay công trình nghiên cứu đều cho chúng ta thấy những góc nhìn

phẩm Tam quốc diễn nghĩa, chúng tôi xem xét mối quan hệ đa chiều giữa văn học
và điện ảnh. Qua đó chỉ ra được những điểm tương đồng và khác biệt giữa tác phẩm
văn học và điện ảnh. Đồng thời thấy được những thành công và hạn chế của các bộ
phim chuyển thể từ tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
-

Đối tượng nghiên cứu

Tiếp nhận tác phẩm Tam Quốc từ góc nhìn điện ảnh .
-

Phạm vi nghiên cứu

Với điều kiện thực tế người nghiên cứu chỉ tập chung vào ba khía cạnh đó
là cốt truyện, nhân vật và không gian thời gian và bốn bộ phim điện ảnh: Đại chiến
Xích Bích, Tam Quốc Chí: Huyền thoại Triệu Tử Long (Rồng tái sinh), Quan Vân
Trường, Khổng Tước đài là phạm vi nghiên cứu chính.

4
Footer Page 11 of 63.


Tài liu lun vn s phm 12 of 63.

5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong khóa luận này người viết sử dụng phương pháp thống kê để thống kê
các bộ phim đã được sản xuất từ tác phẩm Tam Quốc.
Phương pháp phân tích tổng hợp, sử dụng những tài liệu có liên quan để
hoàn thiện khóa luận.

đạo diễn công phu” [12, tr 634]. Trong cuốn Từ điển Tiếng Việt tường giải và liên
tưởng đưa ra cách hiểu “Nghệ thuật phản ánh hiện thực bằng những hình ảnh hoạt
động liên tục, thu vào phim (Nhựa, video) để chiếu các cử động trên màn ảnh” [4, tr
905]. Một số ý kiến của những nhà nghệ sĩ đưa ra: “Điện ảnh là âm nhạc của ánh
sáng”, “Là nghệ thuật của sự biến đổi”, “Là hình ảnh chuyển động”, “Là con đẻ của
khoa học kĩ thuật”…
Để hiểu hơn về điện ảnh trước hết ta phải hiểu về các thuộc tính của nó.
“Có nhiều quan niệm khác nhau về đặc trưng của điện ảnh song hiện nay quan niệm
phổ biến nhất cho rằng điệm ảnh có tám thuộc tính cơ bản: Điện ảnh là nghệ thuật
tổng hợp, có tính truyền thống, tính dân tộc và tính quốc tế, tính giải trí, tính kinh tế
thương mại và mang giá trị tư tưởng nhân sinh sâu sắc. Điện ảnh là con đẻ của khoa
học kĩ thuật – công nghệ và nằm trong cấu trúc văn hóa, truyền thống đại chúng” [5,
tr.16].
1.2. Hiện tƣợng chuyển thể từ tác phẩm văn học sang điện ảnh
1.2.1.Diện mạo chung
Mặc dù Văn học và điện ảnh có sự khác biệt trên nhiều phương diện song
vẫn có nhiều điểm tương đồng với nhau, khiến chúng có sợi dây liên kết để chuyển
thể qua lại, chuyển thể là một lại nghệ thuật đã ra đời từ lâu, các vở kịch được

6
Footer Page 13 of 63.


Tài liu lun vn s phm 14 of 63.

chuyển thể từ chất liệu văn học cũng vô cùng phổ biến như “Hamlet” của
Shakespeare hay những cốt truyện dân gian như “Tấm Cám”, “Quan Âm thị
kính”…
Các tác phẩm văn học luôn là kho tư liệu vô cùng lớn cho điện ảnh. Điều
này đã được kiểm chứng và bước đầu có những thành công đáng ghi nhận “Trên thế


những phiên bản khác nhau. Hay “Những người khốn khổ” cũng được hiện lên với
nhiều góc độ khác nhau theo từng sự sáng tạo của từng đạo diễn, mỗi người lại có
những Jean Valjean (Giăng Van- giăng) của riêng mình. Trong mỗi tác phẩm, các
đạo diễn sẽ tìm ra những điểm nổi bật mà mình yêu thích, chỉ cần họ trung thành
với tư tưởng chính và không làm lệch đi tinh thần ấy là đủ.
Chuyển thể là cả một quá trình hoạt động nghệ thuật, mỗi tác phẩm ra đời
đã tạo ra “ Những tính cách mới, những địa điểm mới, khung cảnh, thời gian khác
và sự biểu hiện tươi mát đầy cảm xúc”.
Những tác phẩm văn học được chuyển thể sang điện ảnh với một tốc độ
lớn, hằng năm các tác phẩm văn học ra đời gây được tiếng vang và kéo theo là sự ra
đời của các tác phẩm điện ảnh. Văn học từ đây đã trở thành nền tảng bên cạnh sử
dụng những chất liệu văn học (Cốt truyện, nhân vật, hành động,…), điện ảnh còn sử
dụng một số thủ pháp nghệ thuật và phương tiện biểu hiện của văn học. Các yếu tố
như: bối cảnh, lời thoại không gian và thời gian, diễn biến tâm lí, cũng mang chất
văn học, những đoạn đối thoại, độc thoại, lời dẫn truyện,…cũng lấy ra từ đó nó làm
câu chuyện thêm kịch tính. Trong tác phẩm điện ảnh, thời gian (Sự đan xen giữa
hiện tại, quá khứ và tương lai, những sự việc đang diễn ra,…) hoặc những không
gian được mở ra khác nhau cũng là từ văn học.
Cốt truyện văn học là cái nền vững chắc để các nhà sản xuất dựa vào giúp
tạo nên những tác phẩm điện ảnh hay. Có rất nhiều bộ phim lấy ra từ văn học mà đã
trở thành kinh điển của làng điện ảnh như: “The Godfather (Bố già)” của nhà văn
Mario Puzzo đã là một best-seller với hàng triệu bản được bán ra. Cuốn sách viết về
đề tài về cuộc sống giới xã hội đen này nhanh chóng lọt vào “mắt xanh” của nhà
làm phim Hollywood. Bộ phim chuyển thể “Bố già” với cốt truyện hay cùng dàn
diễn viên vô cùng tài năng đã nhanh chóng rinh về nhiều giải thưởng điện ảnh danh
giá. Tác phẩm “Đồi gió hú” của nữ nhà văn người Anh Emily Bronte, hay kịch bản
bộ phim “Cabaret” dựa trên cuốn tiểu thuyết “Goodbye to Berlin” của nhà văn
Christopher Isherwood. Bộ phim “Kiêu hãnh và định kiến” được xây dựng dựa trên
tiểu thuyết kinh điển cùng tên của nữ nhà văn Jane Austen,…

ngắn trong “Hương rừng Cà Mau” của nhà văn Sơn Nam. Hình thức chuyển thể này
đang rất được các nhà làm phim ưa chuộng và ngày càng phổ biến, họ có thể thỏa
sức tưởng tượng, sáng tạo.
Cùng chung xu hướng này, bốn tác phẩm chuyển thể từ tiểu thuyết Tam
quốc cũng được xây dựng theo hướng này, bốn bộ phim đều chỉ lấy những sự kiện,
tình tiết tiêu biểu hay những nhân vật chính nổi bật trong cuốn tiểu thuyết để xây

9
Footer Page 16 of 63.


Tài liu lun vn s phm 17 of 63.

dựng nên bộ phim, kết hợp với sự sáng tạo đã cho ra những góc nhìn hoàn toàn mới.
Bộ phim “Quan Vân Trường” của đạo diễn Mạch Triệu Huy, bộ phim “Tam Quốc
Chí: Huyền thoại Triệu Tử Long ( Rồng tái sinh)” của đạo diễn Daniel lee, cả hai bộ
phim đều lấy cảm hứng từ hai nhân vật trong nguyên tác, nhưng đã có sự thêm thắp
và lược bớt tình tiết để khắc họa hai nhân vật một cách rõ nét và đầy tính nghệ
thuật. Bộ phim “Khổng Tước đài” đạo diễn Triệu Lâm Sơn lại lấy địa danh “Khổng
Tước đài” làm nền xây dựng bộ phim cho việc miêu tả nhân vật chính là Tào Tháo,
có thể nói đây là bộ phim có sự thay đổi nhiều nhất so với nguyên tác và hư cấu nên
một câu chuyện khác. Bộ phim “Đại chiến Xích Bích” của đạo diễn Ngô Vũ Sâm là
một bộ phim lấy bối cảnh là cuộc chiến Xích Bích vô cùng nổi tiếng, với những góc
quay, khung cảnh được đầu tư công phu, dàn diễn viên đẹp đã tạo nên một tác phẩm
xuất sắc, đây cũng là bộ phim đạt nhiều đề cử và giải thưởng tại các liên hoan phim,
nhận được lời khen từ các nhà phê bình phim.
Đối với hình thức chuyển thể nào cũng sẽ có hai mặt thuận lời và khó khăn
nhất định, việc sản xuất để tạo ra một tác phẩm điện ảnh là của nhà làm phim nhưng
sự đón nhận sau cùng của khán giả cũng tác động không nhỏ đến tư duy của họ, nếu
như sáng tạo quá nhiều mà phá vỡ đi mạch logic của câu chuyện sẽ làm cho những

nhân vật từ những cử động nhỏ nhất mình muốn dài hàng trang giấy thì khi đưa lên
phim cần bộc lộ một cách trực tiếp rõ ràng, sự quanh co dài dòng sẽ làm loãng và
gây lệch hướng đi của câu chuyện. Trong tác phẩm văn học nếu như tác giả tự thanh
minh cho nhân vật của mình thì trong tác phẩm điện ảnh nhân vật tự bộc lộ mình
qua những cử chỉ, hành động trên khung hình để sau đó khán giả tự có những đánh
giá của riêng mình. Trong một câu chuyện nhất định phải có những xung đột, kịch
tính, có thắt nút và mở nút, đây cũng là cách để khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn
và lôi cuốn.
Chất lượng của một bộ phim chuyển thể phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố,
nhưng chủ yếu là do người chuyển thể, nó phụ thuộc vào trình độ, sự am hiểu, tư
duy nghệ thuật, thái độ, … bởi đây không đơn thuần là một công việc “dịch” hay
“đọc” mà nó còn là công việc liên quan đến sự sáng tạo.
Một điểm cần lưu ý nữa đó là tư tưởng mà tác giả muốn gửi trong tác
phẩm văn học của mình, tùy theo hình thức chuyển thể có thể bám sát theo tác
phẩm hoặc không mà có cách để bảo toàn tư tưởng này. Những tác phẩm lớn luôn
mang theo những giá trị tư tưởng sâu sắc đây là một áp lực lớn đối với các nhà làm
phim là làm thế nào để giữ và phát triển được hệ tư tưởng này, nó sẽ là một trở ngại
đối với sự sáng tạo của người chuyển thể.

11
Footer Page 18 of 63.


Tài liu lun vn s phm 19 of 63.

1.3. Khái niệm cốt truyện trong tác phẩm văn học và tác phẩm điện ảnh
1.3.1. Khái niệm về cốt truyện trong tác phẩm văn học
Trong cuốn Giáo trình lí luận văn học tác phẩm và thể loại, do Trần Đình
Sử chủ biên đã đưa ra khái niệm cốt truyện văn học như sau: “Cốt truyện là chuỗi
các sự kiện được tạo dựng trong tác phẩm tự sự và kịch. Một số văn bản trữ tình


truyện là một bước vô cùng quan trọng để hoàn thành một bộ phim điện ảnh. Hiểu
được những nguyên tắc, những quá trình căn bản để xây dựng cốt truyện, cả nhà
làm phim và khán giả xem phim có thể hiểu thêm về bộ phim sắp thực hiện, sắp
thưởng thức.
Vai trò cơ bản của cốt truyện đó là tả kể. Nhà làm phim sẽ rất khó có thể
thể hiện một câu chuyện mà không thông qua xây dựng cốt truyện (trừ một số dạng
phim đặc biệt). Yêu cầu số một của một đối với cốt truyện là phải độc đáo, mới mẻ,
hấp dẫn, chứa đựng những ý nghĩa đặc biệt, yêu cầu này chưa bao giờ là dễ dàng.
Vì vậy những nhà sản xuất, các công ti sản xuất phim rất chú trọng tìm kiếm những
kịch bản có chất lượng trong số lượng lớn các kịch bản được gửi đến. đối với các
nhà làm phim thông thường, bản thân họ không tự sản xuất ra kịch bản mà thường
có một đội ngũ riêng, (trừ một số nhà sản xuất như David Foenkinos, Trương Nghệ
Mưu,…)
Trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa cốt truyện nghiêng về chuỗi sự kiện
tự nhiên (niên biên), cốt truyện với các sự kiện xảy ra theo các mốc thời gian trong
từng chương hồi. Số lượng các sự kiện rất nhiều nên tác giả thường sẽ tóm gọn lại
các chi tiết nhưng cũng sẽ có nhiều tình tiết được miêu tả kĩ lưỡng. Cốt truyện trong
phim điện ảnh tùy thuộc vào ý đồ của nhà làm phim mà sẽ xây dựng những cốt
truyện khác nhau, trong bốn bộ phim điện ảnh được chuyển thể từ tác phẩm “Tam
quốc diễn nghĩa”, mỗi bộ phim là một câu chuyện khác nhau, dựa trên những tình
tiết chính và thêm tắp những chi tiết khác để tạo nên bộ phim, vì vậy giữa cốt
truyện của tác phẩm văn học và cốt truyện của tác phẩm điện ảnh luôn có sự khác
nhau.
1.4. Khái niệm nhân vật trong tác phẩm văn học và tác phẩm điện ảnh
1.4.1. Khái niệm nhân vật trong tác phẩm văn học

13
Footer Page 20 of 63.


Nhân vật có ảnh hưởng đến sự thành công của bộ phim. Tác phẩm có ấn
tượng, tồn tại được lâu dài tùy thuộc vào sự sáng tạo của nhà làm phim. Khi xem

14
Footer Page 21 of 63.


Tài liu lun vn s phm 22 of 63.

một bộ phim đã công chiếu từ lâu, người ta có thể quên các chi tiết, quên cả nội
dung cơ bản của bộ phim nhưng với nhân vật thì ngược lại, nếu nhân vật đó tạo
được ấn tượng sâu sắc cho họ. Đòi hỏi vô cùng khắt khe trong việc xây dựng nhân
vật.
Việc nhân vật hành động trên bối cả có thật mà người xem cảm nhận như
đang đối diện với con người thật, tạo sự chân thật trong cảm xúc thông qua cử chỉ,
hành vi của nhân vật. Đối với các nhân vật trong điện ảnh, người xem được cảm
nhận rõ nét hơn những nhân vật trong các loại hình khác.
Vì vậy muốn gây được ấn tượng, nhân vật không được nhạt nhòa, trùng lặp,
mà phải có sự vận động, biến đổi, ẩn chứa sự bất ngờ.
Trong văn học cổ điển, thông thường nhân vật chính đồng thời là nhân vật
tích cực, chính diện và ngược lại. Trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa những nhân
vật chính trong vai chính diện như Lưu Bị hiền đức, Quan Vân Trường, Triệu Tử
Long dũng mãnh trung nghĩa, Trương Phi nóng nảy, Chu Du, Gia Cát Lượng tài trí,
Tào Tháo gian hùng…
Trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa, các nhân vật được xây dựng với
những đặc trưng tính cách rất riêng, mỗi người thông qua hành động để ghi dấu ấn
của mình với người đọc, bên cạnh đó còn là ngoại hình phi phàm cũng bổ trợ cho
mục đích này. Thông qua nhân vật tác giả gửi gắm những ước nguyện của bản thân,
cái nhìn thời cuộc đến người đọc. Các bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm Tam
quốc diễn nghĩa, những nhân vật được xây dựng với những ý đồ của nhà sản xuất

gian vốn mã hóa sẵn về ý nghĩa trong đời sống (Cao, thấp, dài, ngắn, tối, sáng…),
tập trung điểm nhìn (Xa, gần, cao, thấp…), điểm nhìn tâm lí ( Nhớ lại, hồi ấy, ngày
ấy…).
Trong cuốn Dẫn luận thi pháp học đã khẳng định: “Không gian nghệ thuật
là hình tượng không gian có tính chủ quan và tượng trưng”. Đó là hiện tượng nghệ
thuật, mô hình thế giới thể hiện quan niệm về trật tự thế giới và sự chọn lựa của con
người.
Thời gian nghệ thuật
Theo cuốn Từ điển thuật ngữ văn học của Lê Bá Hán, Trần Đình Sử,
Nguyễn Khắc Phi đã đưa ra: “Thời gian nghệ thuật là hình thức nội tại của hình
tượng nghệ thuật thể hiện tính chỉnh thể của nó. Cũng như không gian nghệ thuật,
sự miêu tả, trần thuật trong văn học nghệ thuật bao giờ cũng xuất phát từ một điểm
nhìn nhất định trong thời gian. Và cái được trần thuật bao giờ cũng diễn ra trong
thời gian, được biết qua thời gian trần thuật. sự phôi hợp của hai yếu tố này tạo

16
Footer Page 23 of 63.


Tài liu lun vn s phm 24 of 63.

thành thời gian nghệ thuật, một hiện tượng ước lệ chỉ có trong thế giới nghệ thuật”.
[6, tr.322]
Khác với thời gian vật lí thông thường được đo bằng đồng hồ hay lịch, thời
gian trong văn học có thể “Đảo ngược, quay về quá khứ, có thể bay tới tương lai xa
xôi, có thể dồn nén một khoảng thời gian dài trong chốc lát, lại có thể kéo dài cái
cái chốc lát thành vô tận.” [6,tr.322] Thời gan nghệ thuật đó là sự lặp lại của các
quy luật của đời sống: Sự sống, cái chết, gặp gỡ, chia tay, …
1.5.2. Khái niệm không gian thời gian trong tác phẩm điện ảnh
Khác với không gian thời gian trong tác phẩm văn học, không gian thời

hành

TT

(truyền

Ghi chú

hình, điện
ảnh, hoạt
hình)

Gia
1 Cát Lượng

1987

54 tập

Phim truyền
hình

1
Điêu
2 Thuyền

1988

12 tập



2002

4

Mai

Tiểu

hình
27 tập

2002

Phim truyền
hình

5
Lã
6 Bố và Điêu
6

Phim truyền
hình

Thanh
Điêu
5 Thuyền

Phim truyền


thời Tam Quốc

hình

Cao

Hy

95 tập

về

2012

Lưu

Phim truyền
hình

Hy
Gia

Hào

25 tập

Phim truyền Phim
hình