BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
----------------------

LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NHÂN LỰC
Y TẾ
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TRUNG ƯƠNG

LÊ NGỌC BIÊN

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã ngành: 60340102


HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
----------------------

LUẬN VĂN THẠC SĨ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NHÂN LỰC
Y TẾ
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TRUNG ƯƠNG

LÊ NGỌC BIÊN

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh


Quang Phan người thầy đã tận tình hướng dẫn khoa học, giúp đỡ tác giả trong quá
trình triển khai thực hiện và hoàn thành luận văn này.
Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo trường Trung cấp Y tế
Trung ương đã tạo điều kiện để tác giả được theo học lớp thạc sỹ của Viện Đại học
Mở Hà Nội chuyên ngành Quản trị kinh doanh và hoàn thành đề tài nghiên cứu của
mình; xin chân thành cảm ơn các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ở
trường Trung cấp Y tế Trung ương, các bạn đồng nghiệp đã cung cấp và chia sẻ tư
liệu cần thiết hỗ trợ tác giả nghiên cứu; xin cảm ơn những người thân yêu đã động
viên giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành luận văn.
Tuy rất cố gắng, song chắc chắn luận văn không tránh khỏi thiếu sót, tác giả
rất mong nhận được những sự góp ý kiến của quý Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp.
Tác giả

Lê Ngọc Biên


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN.....................................................................................................V
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT...............................................................IX
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ..................................................................XI
PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài......................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài........................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................................3
5. Các phương pháp nghiên cứu.............................................................................3
5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận..............................................................3
5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.....................................................................4
5.3. Phương pháp thống kê toán học..........................................................................4
6. Đóng góp của luận văn........................................................................................4

LỰC Y TẾ.......................................................................................................... 36
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TRUNG ƯƠNG....................................36
2.1. Tổng quan về Trường trung cấp Y tế Trung ương.......................................36
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Trường trung cấp Y tế Trung ương..........36
2.1.2. Cơ cấu tổ chức hành chính của nhà trường bao gồm:....................................37
2.1.3. Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn........................................................................38
2.1.4. Đội ngũ cán bộ, giáo viên..............................................................................39
2.1.5. Kết quả thực hiện công tác tuyển sinh, đào tạo của nhà trường từ năm 2014 2016......................................................................................................................... 42
2.2. Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y tế tại Trường Trung cấp
Y tế Trung ương giai đoạn 2014 - 2016................................................................44
2.2.1. Quản lý chương trình đào tạo........................................................................46
2.2.2. Về công tác tổ chức và quản lý đào tạo.........................................................51
2.2.3. Quản lý CSVC, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác đào tạo tại trường. .53
2.2.4. Quản lý hoạt động học tập của học sinh trong những năm qua tại trường.....55


2.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y
tế của nhà trường giai đoạn 2014 - 2016..............................................................61
2.3.1. Các yếu tố bên trong......................................................................................61
2.3.2. Các yếu tố bên ngoài.....................................................................................63
2.4. Đánh giá chung về quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y tế tại Trường
trung cấp y tế trung ương.....................................................................................63
2.4.1. Những kết quả đạt được:................................................................................63
2.4.2. Những tồn tại, hạn chế...................................................................................64
2.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.......................................................65

Tiểu kết chương 2..............................................................................................67
CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG...................68
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NHÂN LỰC Y TẾ...........................68
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TRUNG ƯƠNG....................................68


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGH
BĐCL
CB-GV-NV
CBQL
CNH
CNH, HĐH
CSVC
CT-HSSV
ĐBCL
ĐH
GD
GD - ĐT
GDCN
GV
GVCN
GVGD
HCTH
HĐH

Ban giám hiệu
Bảo đảm chất lượng
Cán bộ- Giáo viên- Nhân viên
Cán bộ quản lý
Công nghiệp hóa
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Cơ sở vật chất
Công tác Học sinh-Sinh viên
Đảm bảo chất lượng

Phòng Đào tạo
Quản lý
Quản lý chất lượng
Quản lý giáo dục
Trung cấp chuyên nghiệp
Trung học phổ thông
Xã hội
Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ
BẢNG

LỜI CẢM ƠN.....................................................................................................V
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT...............................................................IX
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ..................................................................XI
PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài......................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài........................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................................3
5. Các phương pháp nghiên cứu.............................................................................3
5.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận..............................................................3
5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.....................................................................4
5.3. Phương pháp thống kê toán học..........................................................................4
6. Đóng góp của luận văn........................................................................................4
7. Cấu trúc của luận văn........................................................................................4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG................................................................................................................ 5

số cơ sở đào tạo và bài học rút ra cho Trường trung cấp Y tế trung ương........27
1.5.1. Kinh nghiệm của một số cơ sở đào tạo:.........................................................27

1.5.1.1. Một số kết quả trong công tác quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y
tế bậc TCCN tại trường Cao đẳng Y tế Thái Bình...........................................27
1.5.1.2. Trường Trung Cấp Y Tế Vĩnh Phúc....................................................31
1.5.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Trường trung cấp Y tế Trung ương..............33

Tiểu kết chương 1..............................................................................................35
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO NHÂN
LỰC Y TẾ.......................................................................................................... 36
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP Y TẾ TRUNG ƯƠNG....................................36
2.1. Tổng quan về Trường trung cấp Y tế Trung ương.......................................36


2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển Trường trung cấp Y tế Trung ương..........36
2.1.2. Cơ cấu tổ chức hành chính của nhà trường bao gồm:....................................37
2.1.3. Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn........................................................................38
2.1.4. Đội ngũ cán bộ, giáo viên..............................................................................39
2.1.5. Kết quả thực hiện công tác tuyển sinh, đào tạo của nhà trường từ năm 2014 2016......................................................................................................................... 42
2.2. Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y tế tại Trường Trung cấp
Y tế Trung ương giai đoạn 2014 - 2016................................................................44
2.2.1. Quản lý chương trình đào tạo........................................................................46
2.2.2. Về công tác tổ chức và quản lý đào tạo.........................................................51
2.2.3. Quản lý CSVC, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác đào tạo tại trường. .53
2.2.4. Quản lý hoạt động học tập của học sinh trong những năm qua tại trường.....55
2.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y
tế của nhà trường giai đoạn 2014 - 2016..............................................................61
2.3.1. Các yếu tố bên trong......................................................................................61


3.3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên..........................................................77
3.3.4. Tăng cường về cơ sở vật chất........................................................................78
3.3.5. Đổi mới phương pháp giảng dạy...................................................................80
3.3.6. Các giải pháp khác.........................................................................................81
3.4. Kiến nghị.........................................................................................................85
3.4.1. Đối với Bộ Giáo dục & Đào tạo và Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội...85
3.4.2. Đối với Bộ Y tế..............................................................................................85
3.4.3. Đối với UBND tỉnh Bắc Ninh.......................................................................86
3.4.4. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh....................................................86

Tiểu kết chương 3..............................................................................................88
KẾT LUẬN........................................................................................................ 89
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................i


PHỤ LỤC............................................................................................................ iii


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giáo dục ở bất cứ thời đại và quốc gia nào cũng có vai trò quan trọng trong sự
phát triển của xã hội. Một vấn đề cấp thiết hiện nay trong ngành giáo dục của nước ta là
quản lý, nâng cao và đảm bảo chất lượng giáo dục và đào tạo. Nghị quyết Trung ương
II khóa VIII của Đảng đã khẳng định: “Giáo dục và Đào tạo hiện nay phải có một bước
chuyển nhanh về chất lượng và hiệu quả đào tạo, về số lượng và qui mô đào tạo, nhất là
chất lượng dạy - học trong các nhà trường nhằm nhanh chóng đưa giáo dục và đào tạo
đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước, thực hiện nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài, phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước”. Văn kiện Đại
hội XII khẳng định, kế thừa quan điểm chỉ đạo của các nhiệm kỳ trước, Đảng ta đưa ra
đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Cho đến nay cũng đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý chất lượng
đào tạo nguồn nhân lực nói chung và nguồn nhân lực trong lĩnh vực y tế nói riêng
tại Việt Nam. Đối với các trường trung cấp, cao đẳng, đại học cũng vậy, việc nghiên
cứu nâng cao chất lượng giáo dục cho nhà trường nói chung và nâng cao chất lượng
dạy học nói riêng luôn là vấn đề quan tâm của các cấp quản lý giáo dục với mục
đích chính là nâng cao hiệu quả quản lý trong nhà trường.
Mặc dù vậy, như lời mở đầu của nhiều công trình nghiên cứu, các nhà khoa
học đều cho rằng đây là vấn đề lớn, cần được nghiên cứu lâu dài trên nhiều phương
diện nhằm phát huy cao nhất vai trò của nguồn nhân lực Y tế trong sự phát triển
kinh tế xã hội. Từ quá trình nghiên cứu các công trình khoa học của các tác giả
trong và ngoài nước cho thấy, nguồn nhân lực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với
sự tồn tại và phát triển của đơn vị nói riêng và đất nước nói chung. Các nghiên cứu
đều chỉ ra rằng, để đánh giá được chất lượng nguồn nhân lực cần phải xác định
được các tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn nhân lực cũng như áp dụng phương
pháp quản lý phù hợp. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới chỉ ra các tiêu chí chung phản
ánh chất lượng nguồn nhân lực. Trong khi mỗi đơn vị, mỗi địa phương cần phải xây
dựng các tiêu chí đánh giá riêng căn cứ vào đặc điểm và điều kiện riêng của mình.
Vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá chất lượng nguồn nhân lực thông qua xây dựng
các tiêu chí đánh giá và áp dụng các phương pháp đánh giá chất lượng đào tạo
nguồn nhân lực y tế tại Trường Trung cấp Y tế Trung Ương là rất cần thiết.

2


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu của đề tài là:
Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nguồn nhân lực Y
tế của Trường Trung cấp Y tế Trung Ương giai đoạn 2014 - 2016, luận văn đưa ra
những đánh giá và đề xuất các giải pháp quản lý nhằm nâng cao quản lý chất lượng

5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
- Phương pháp chuyên gia
- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
5.3. Phương pháp thống kê toán học
6. Đóng góp của luận văn
- Lý luận: Hệ thống hóa và làm phong phú thêm những vấn đề lý luận về
quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y tế bậc TCCN.
- Thực tiễn: Đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo và quản lý chất lượng
đào tạo nhân lực y tế bậc TCCN tại trường Trung cấp Y tế Trung ương. Đề xuất mô
hình và một số giải pháp triển khai quản lý chất lượng theo hướng tiếp cận mô hình
quản lý chất lượng tổng thể TQM để nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực y tế bậc
TCCN và có thể ứng dụng tại trường Trung cấp Y tế Trung ương.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính
của luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chất lượng đào tạo nhân lực
y tế bậc TCCN.
Chương 2: Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nhân lực y tế bậc TCCN
tại Trường Trung cấp Y tế Trung Ương.
Chương 3: Định hướng và giải pháp tăng cường quản lý chất lượng đào tạo
nhân lực y tế tại Trường Trung cấp Y tế Trung Ương

4


CHƯƠNG 1

5


động của người khác nhằm thu được kết quả mong muốn”(dẫn theo) [22].
Xét tư cách quản lý là một hành động có thể nêu lên một định nghĩa về quản
lý như sau: “Quản lí là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý
tới đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra”. Như vậy thì quản lý là hoạt
động có các đặc điểm: quản lý là tác động hướng đích, có mục tiêu xác định; thể
hiện mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý - đây là quan hệ không
cùng cấp, có tính bắt buộc; quản lý bao giờ cũng là quản lý con người; quản lý là sự
tác động mang tính chủ quan nhưng tuân theo quy luật khách quan; quản lý là sự
vận động của thông tin; quản lý có khả năng thích nghi giữa chủ thể quản lý với đối
tượng quản lý và ngược lại.
Hoạt động quản lý có 4 chức năng cụ thể: hoạch định, tổ chức, chỉ đạo và
kiểm tra. Nội dung các chức năng này sẽ được phân tích rõ nét hơn ở phần sau tuy
nhiên có thể thấy chức năng kiểm tra có vị trí và vai trò quan trọng nhất trong hoạt
động quản lý. Kiểm tra đánh giá sẽ góp phần đổi mới công tác kế hoạch hóa, công tác
tổ chức, chỉ đạo cũng như đổi mới cơ chế quản lý, phương pháp quản lý nhằm nâng
cao chất lượng quản lý nói chung và quản lý giáo dục, quản lý nhà trường nói riêng.
Các yếu tố liên quan đến quản lí là các yếu tố chế độ chính trị; xã hội - môi
trường; khoa học tổ chức; quyền uy (quyền lực và uy tín); thông tin và mô hình
quản lý tổng quát.
* Khái niệm quản lý chất lượng đào tạo
Quản lý chất lượng đào tạo là nhiệm vụ trọng tâm, nằm trong công tác quản
lý giáo dục nói chung và quản lý nhà trường nói riêng đặc biệt trong công tác quản
lý chất lượng đào tạo tại trường TCCN. Để đạt được mục tiêu giáo dục là “Đào tạo
nguồn nhân lực Việt Nam phát triển toàn diện cả về số lượng và chất lượng chuyên
môn, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội”, chủ thể quản lý có thể thực hiện quản
lý một cách trực tiếp hay gián tiếp các hoạt động đào tạo.
Vì vậy, quản lý chất lượng đào tạo trong nhà trường chính là nội dung, cách

đề chất lượng trong lĩnh vực kinh tế cho dù ngày xưa hay thời nay luôn là mối quan
tâm hàng đầu của các nhà sản xuất kinh doanh và cung cấp dịch vụ. Mục tiêu sống
còn của các doanh nghiệp chính là không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm.
Song quan niệm về chất lượng cho đến hiện nay vẫn chưa có sự thống nhất. Nói đến
chất lượng thông thường người ta nghĩ đến một cái gì đó mang tính tuyệt đối hoặc
tuyệt hảo, khó có thể đạt tới được. Quan niệm về chất lượng của các sản phẩm dịch
vụ chính là đáp ứng sự hài lòng của khách hàng. Tất nhiên không chỉ nghe ý kiến

7


của khách hàng và đáp ứng nhu cầu của họ là đủ mà các nhà sản xuất và cung cấp
dịch vụ còn phải lưu tâm giải quyết nhiều vấn đề khác. Hiện nay duy trì chất lượng
và nâng cao chất lượng không còn là chuyện mới bởi chất lượng được duy trì ổn
định sẽ tạo lòng tin trong khách hàng. Chính thông qua các hình thức kiểm tra, kiểm
định chất lượng, những sản phẩm nào đáp ứng được các chuẩn mực của chất lượng
thì được lưu hành, những sản phẩm nào không đảm bảo chất lượng thì bị loại bỏ.
Để đưa ra một định nghĩa hoàn chỉnh về chất lượng quả thực là điều không
đơn giản, mà lý do chính ở chỗ ý tưởng về chất lượng là rất rộng, quan niệm chất
lượng nhiều khi mang tính cảm tính và đạo đức nhiều hơn những chỉ số khách quan.
Nên ngay trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh và dịch vụ cũng có cách quan niệm về
chất lượng khác nhau.
Dưới đây là một vài định nghĩa về chất lượng.
1 – Chất lượng là “Tiềm năng của một sản phẩm hay dịch vụ nhằm thoả mãn
nhu cầu người sử dụng” (Tiêu chuẩn Pháp - NFX 50 - 109).
2 - Theo định nghĩa của ISO 9000 - 2000 “Chất lượng là mức độ đáp ứng
các yêu cầu của một tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các yêu cầu”.
3 - Theo tổ chức đảm bảo chất lượng giáo dục đại học quốc tế (IQAAHE –
International Network of Quality Assuaance Agencies in Higher Education), đã đưa
ra hai khái niệm chất lượng giáo dục.

định, khó đo lường vì cách hiểu, cách quan niệm và cách tiếp cận ở các góc độ ở
mỗi con người có sự khác nhau, khó thống nhất.
Một số quan niệm về chất lượng đào tạo:
- Theo tác giả Lê Đức Ngọc, Lâm Quang Thiệp (Đại học Quốc Gia Hà Nội),
chất lượng đào tạo được đánh giá qua mức độ đạt được mục tiêu đào tạo đã đề ra
đối với một chương trình đào tạo [24].
- Tác giả Trần Khánh Đức - Viện nghiên cứu phát triển giáo dục lại cho rằng
chất lượng đào tạo là kết quả của các quá trình đào tạo được phản ánh ở các đặc
trưng về phẩm chất, giá trị nhân cách và giá trị sức lao động hay năng lực hành
nghề của người tốt nghiệp tương ứng với mục tiêu, chương trình đào tạo theo các
ngành nghề cụ thể [21].
- Tác giả Lê Đức Phúc - Viện Khoa học giáo dục quan niệm chất lượng giáo
dục là chất lượng thực hiện các mục tiêu giáo dục [26].
Hiện nay, còn có cách hiểu khác nhau về khái niệm chất lượng đào tạo, do từ
“chất lượng” được dùng chung cho cả hai quan niệm: Chất lượng tuyệt đối và chất

9


lượng tương đối.
Với quan niệm chất lượng tuyệt đối thì từ “Chất lượng” được dùng cho
những sản phẩm, những đồ vật hàm chứa trong nó những phẩm chất, những tiêu
chuẩn cao nhất khó có thể vượt qua được. Nó được dùng với nghĩa chất lượng cao,
hoặc chất lượng hàng đầu.
Với quan niệm chất lượng tương đối thì được hiểu theo hai khía cạnh: thứ
nhất là đạt được mục tiêu (phù hợp với tiêu chuẩn) do chủ thể quản lý đề ra, ở khía
cạnh này chất lượng được xem là “Chất lượng bên trong”. Thứ hai, chất lượng được
xem là sự thoả mãn tốt nhất những đòi hỏi của người tiêu dùng, ở khía cạnh này
chất lượng được xem là “chất lượng bên ngoài”. Như vậy, có thể nói mỗi đơn vị đào
tạo luôn xác định cho mình các mục tiêu đào tạo sao cho phù hợp với nhu cầu thiết