ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGÔ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MƯỜNG TÈ,
TỈNH LAI CHÂU

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGÔ TIẾN DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MƯỜNG TÈ,
TỈNH LAI CHÂU
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Đặc biệt tôi xin được bảy tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Phó Giáo Sư - Tiến sĩ
Nguyễn Thị Thanh Huyền, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt
quá trình nghiên cứu để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Tôi cũng xin trân thành cảm ơn Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai
Châu, UBND huyện Mường Tè, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Tè, các
cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường tiểu học huyện Mường Tè, tỉnh Lai
Châu cùng với những người thân và đồng nghiệp đã giúp đỡ để tôi hoàn thành công
việc nghiên cứu của mình.
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn, bản thân tác giả đã
có nhiều cố gắng, nhưng luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận
được sự chỉ dẫn, những ý kiến góp ý quý báu của quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 01 năm 2019
Người thực hiện
Ngô Tiến Dũng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
Lời cam đoan ..................................................................................................................i
Lời cảm ơn .....................................................................................................................ii
Mục lục ........................................................................................................................ iii
Danh mục các chữ viết tắt.............................................................................................iv
Danh mục các bảng........................................................................................................v
Danh mục các biểu đồ...................................................................................................vi
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ....................................................................................................... 1

chương trình giáo dục phổ thông mới......................................................................... 12
1.4.3. Định hướng về phương pháp dạy học tiểu học theo chương trình giáo dục
phổ thông mới ............................................................................................................. 13
1.4.4. Định hướng về đánh giá kết quả giáo dục tiểu học theo chương trình giáo
dục phổ thông mới ...................................................................................................... 15
1.5. Quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học huyện Mường Tè, tỉnh Lai
Châu ........................................................................................................................... 16
1.5.1. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên................................................................ 16
1.5.2. Quản lý hoạt động học tập của học sinh ........................................................... 20
1.5.3. Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ..................................................................... 22
1.5.4. Quản lý việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên........................................................ 22
1.5.5. Quản lý các phương tiện, điều kiện dạy học và ứng dụng công nghệ thông
tin trong dạy học ................................................................................................. ……23
1.5.6. Kiểm tra đánh giá HĐDH theo chương trình mới ở trường tiểu
học……………………………………………………………………………… ...... 23
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học theo
chương trình giáo dục phổ thông mới......................................................................... 23
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MƯỜNG TÈ, TỈNH LAI CHÂU ..................... 29
2.1. Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục của huyện Mường Tè,
tỉnh Lai Châu ............................................................................................................. 29
2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội ................................................................................. 29
2.1.2. Khái quát chung về giáo dục tiểu học huyện Mường Tè.................................. 30
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ......................................................................... 31
2.2.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................. 31
2.2.2. Phương pháp khảo sát ....................................................................................... 31
2.2.3. Tổ chức khảo sát ............................................................................................... 32

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN


HỌC HUYỆN MƯỜNG TÈ, TỈNH LAI CHÂU ................................................... 62
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp.............................................................................. 62
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý ..................................................................... 62
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ..................................................................... 62

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và tính khả thi ........................................... 62
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện và đồng bộ ............................................... 63
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục tiểu học .............................................. 63
3.1.6. Nguyên tắc phát huy tính tự giác, tích cực của học sinh .................................. 63
3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông
mới ở trường tiểu học huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ............................................ 64
3.2.1. Khuyến khích giáo viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học theo hướng
phát huy tích tích cực của học sinh............................................................................. 64
3.2.2. Tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo
hướng phát huy năng lực tự học ................................................................................. 66
3.2.3. Đẩy mạnh đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học và
theo chuyên đề ............................................................................................................ 68
3.2.4. Xây dựng môi trường dạy học dân chủ, thân thiện, hợp tác thuận lợi, an
toàn và lành mạnh ....................................................................................................... 75
3.2.5. Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông
tin trong hoạt động dạy học ........................................................................................ 78
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .......................................................................... 80
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động
dạy học ở trường tiểu học huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ...........................................
80

: Cơ sở vật chất

ĐNGV

: Đội ngũ giáo viên

DTTS

: Dân tộc thiểu số

GD&ĐT

: Giáo dục và đào tạo

GV

: Giáo viên

HĐDH

: Hoạt động dạy học

HS

: Học sinh

HT

: Hiệu trưởng


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên ..............................................33
Bảng 2.2. Thực trạng hoạt hoạt động tự học của học sinh ..........................................35
Bảng 2.3. Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho HĐDH .............................................35
Bảng 2.4. Thực trạng sử dụng, phân công giảng dạy cho giáo viên............................37
Bảng 2.5. Thực trạng quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của
giáo viên...................................................................................................38
Bảng 2.6. Thực trạng quản lý soạn bài, chuẩn bị giờ dạy của giáo viên .....................40
Bảng 2.7. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học trên lớp của giáo viên ....................41
Bảng 2.8. Thực trạng quản lý đổi mới PPDH của giáo viên .......................................42
Bảng 2.9. Thực trạng quản lý đổi mới KT-ĐG kết quả học tập của học sinh .............44
Bảng 2.10. Thực trạng quản lý thực hiện quy định về hồ sơ chuyên môn của giáo
viên (khảo sát bằng phiếu/98 giáo viên)...................................................45
Bảng 2.11. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh..................................47
Bảng 2.12. Thực trạng quản lý sinh hoạt của tổ chuyên môn .....................................48
Bảng 2.13. Thực trạng quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên......49
Bảng 2.14. Thực trạng quản lý phương tiện dạy học ..................................................51
Bảng 2.15. Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học..................................53
Bảng 2.16. Thực trạng các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý........................................54
Bảng 2.17. Thực trạng các yếu tố thuộc về khách thể quản lý ....................................56
Bảng 2.18. Thực trạng yếu tố thuộc về môi trường quản lý........................................57
Bảng 3.1. Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp quản lý HĐDH..........................82
Bảng 3.2. Khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lý HĐDH ............................83

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

xem là con đường giáo dục cơ bản nhất, chuẩn tắc nhất để thực hiện mục đích
tổng thể của quá trình giáo dục trong trường học. Cho nên trong trường học, khi nói
đến quản lý nhà trường là phải nói đến quản lý HĐDH của nhà trường.
Trong những năm qua, công tác quản lý HĐDH tại các cơ sở giáo dục có nhiều
thay đổi theo chiều hướng tch cực. Quản lý HĐDH ở các trường tiểu học là một vấn
đề không mới, được nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tuy nhiên, đối với HĐDH ở
trường tểu học vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng DTTS còn nhiều khó khăn thì
chưa nhiều.
Mường Tè là huyện vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới đặc biệt khó khăn của
tỉnh Lai Châu, địa hình chia cắt nhiều đồi núi, đường sá đi lại vô cùng khó khăn, trình
độ dân trí không đồng đều, phong tục tập quán còn lạc hậu. Vì vậy sự nghiệp giáo
dục của huyện Mường Tè còn tồn tại nhiều bất cập. Đội ngũ giáo viên thiếu về số
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


lượng, chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục hiện nay. Để
khắc phục những khó khăn trên, đòi hỏi người Hiệu trưởng phải có những biện
pháp quản

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


lý, chỉ đạo cho phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị. Vì thế, việc nghiên cứu các
biện pháp quản lý HĐDH ở trường tểu học nói chung, ở địa bàn vùng đặc biệt khó
khăn, vùng DTTS của huyện Mường Tè nói riêng là một công việc cần thiết.
Do đó tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo


Nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý quản lý HĐDH theo chương trình
giáo dục phổ thông mới của Hiệu trưởng các trường Tiểu học huyện Mường Tè, tỉnh
Lai Châu.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


5.2. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐDH của 05 trường tểu học ở huyện
Mường Tè, tỉnh Lai Châu: Trường Tiểu học xã Pa Vệ Sủ, Trường tiểu học Bum Tở,
Trường PTDTBTTH xã Ka Lăng, Trường tểu học Mù Cả, Trường tiểu học xã Tà
Tổng trong năm học 2017 - 2018 và 2018 - 2019.
6. Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua, công tác quản lý HĐDH trường tểu học ở huyện
Mường Tè, tỉnh Lai Châu đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên trong giai
đoạn đổi mới giáo dục hiện nay, đặc biệt là khi thực hiện chương trình giáo dục phổ
thông mới, hoạt động quản lý HĐDH bộc lộ một số hạn chế. Nếu đề xuất được các
biện pháp quản lý hoạt động dạy học phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông
mới, phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn của các trường tểu học huyện
Mường Tè thì sẽ nâng cao chất lượng hoạt động dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục tểu học.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1.Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Thực hiện phân tch, hệ thống hóa, tổng hợp, khái quát hóa và cụ thể hóa các
Nghị quyết lãnh đạo và quản lý của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và của Bộ GD&ĐT;
các tài liệu khoa học có liên quan đến quản lý HĐDH trong trường tểu học nhằm
mục đính xác định cơ sở lý luận về quản lý HĐDH ở trường tểu học.

mức độ tn cậy của các biện pháp đề xuất.
7.4. Phương pháp quan sát trực
tiếp
Quan sát trực tiếp các hoạt động dạy học tại các trường tểu học một cách
có hệ thống để thu thập thông tn đối tượng qua đó làm sáng tỏ các vấn đề cần
nghiên cứu.
8. Cấu trúc của luận văn
Luận văn ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị; Phụ lục; Danh mục tài
liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo
dục phổ thông mới ở trường tểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường tểu học huyện
Mường Tè, tỉnh Lai Châu
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục
phổ thông mới ở các trường tểu học huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI Ở TRƯỜNG TIỂU
HỌC
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Nâng cao chất lượng dạy học từ lâu đã được các nhà nghiên cứu quan
tâm. Ngày nay, vấn đề này càng được quan tâm nhiều hơn và trở thành mối quan
tâm của toàn xã hội, đặc biệt của các nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục.
Quản lý HĐDH ở nhà trường tểu học giữ vị trí trung tâm, chiếm hầu hết thời

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Rõ ràng trên thực tế và trong lý luận, nhiều tác giả của nhiều nước trên thế
giới rất quan tâm nghiên cứu hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học để tìm
ra những biện pháp quản lý hữu hiệu.
Ngay từ những năm đầu mới thành lập, nhà nước ta đã rất chú trọng đến
vấn đề giáo dục, đặc biệt là vấn đề DH. Năm 1945, Bác Hồ đã có chỉ thị: “Sự học
tập trong nhà trường có ảnh hưởng rất lớn cho tương lai của thanh niên và thanh
niên là tương lai của nước mình. Vì vậy phải biết dạy cho học trò biết yêu nước
thương nòi, (...), phải dạy cho họ có ý chí tự lập tự cường, quyết không chịu thua
kém ai, quyết không chịu làm nô lệ” [22].
Tư tưởng trên của Bác Hồ gợi ý cho chủ thể quản lý dạy học một số vấn đề:
quản lý dạy học phải gắn liền với thể chế xã hội, nề nếp dạy học, trình độ người dạy,
năng lực tự học, tinh thần độc lập suy nghĩ và tnh sáng tạo của người học.
Đảng và Nhà nước ta coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”, điều này đã được
luật hoá trong Luật Giáo dục: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” [26, tr.3].
Một số giáo trình, tài liệu như: Khoa học quản lý giáo dục, Một số vấn đề về
QLGD và Khoa học giáo dục, Cơ sở lý luận của KHQLGD, Những khái niệm cơ bản về
lý luận quản lý giáo dục, Quản lý và Lãnh đạo nhà trường, Quản lý giáo dục, ... đã
được ứng dụng rộng rãi và mang lại một số hiệu quả nhất định trong quản lý
nói
chung, quản lý giáo dục, quản lý trường học nói riêng.
Đứng trước nhiệm vụ đổi mới Giáo dục - Đào tạo nói chung và đổi mới nội
dung, PPDH nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu trong đó có những nhà giáo dục học,
tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu về vấn đề đổi mới nội dung dạy học theo phương
pháp nâng cao tnh hiện đại và gắn khoa học với thực tễn sản xuất và đời sống, vấn

cứu trong và ngoài nước quan tâm. Xã hội càng phát triển thì vấn đề này càng được
quan tâm nhiều hơn, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, ý kiến của
các nhà nghiên cứu có thể khác nhau nhưng điểm chung mà ta thấy trong các công
trình nghiên cứu của họ là: khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lý trong
việc nâng cao chất lượng dạy và học ở các cấp học. Trong những năm gần đây, Bộ
GD&ĐT đã chỉ đạo mạnh mẽ về đổi mới công tác quản lý giáo dục, trong đó có các
trường tểu học. Để làm được điều đó, ngoài việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của
ngành GD&ĐT thì người Hiệu trưởng cần phải vận dụng linh hoạt dựa trên điều kiện
thực tiễn ở mỗi địa phương để vận dụng cho phù hợp. Vì vậy, vấn đề đặt ra ở luận
văn này là tìm hiểu thực trạng về công tác quản lý HĐDH ở trường tểu học có điều
kiện KT - XH đặc biệt khó khăn, có nhiều học sinh DTTS theo chương trình giáo dục
phổ thông mới của huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, từ đó đề xuất một số biện pháp
quản lý HĐDH nhằm nâng chất lượng dạy và học.
1.2. Một số khái niệm công cụ của đề tài
1.2.1. Quản lý
Theo lý luận của Mác về quản lý “Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác
động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác
nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng đắn những
quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động và phát triển
tối ưu theo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


mục đích đặt ra” [9].
Trong tác phẩm: “Những vấn đề cốt yếu của quản lý”, tác giả Harold Kontz
cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

* Mối quan hệ thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học:
Trong hoạt động dạy học, hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò có mối
liên hệ tác động qua lại lẫn nhau và bổ sung cho nhau. Nếu thiếu một trong hai hoạt
động đó, hoặc sự phối hợp hoạt động dạy học không hợp lý thì hoạt động dạy học
không thể có hiệu quả cao.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn