Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết

Chơng mở đầu

Bài 1: Giới thiệu giáo dục nghề điện dân dụng
I/ Mục tiêubài học :
- Biết đợc vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời
sống
- Biết đợc triển vọng của nghề điện dân dụng
- Biết đợc mục tiêu nội dung chơng trình và phơng pháp học tập nghề điện dân
dụng
II/ Chuẩn bị bài giảng :
1/ chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu bài 1SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
III/Tiến trình giảng dạy:
1/ ổn định lớp: 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ:
3/ Nội dung giảng bài mới: 80 phút
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu vị tri
vai trò của điện năng và
nghề điện trong SX và ĐS
GV: Các em hãy nêu vị trí vai
trò của điện năng và nghề
điện dân dụng trong sản xuất

.. .Nguyễn Đức H ng
1
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung bài giảng
dụng lấy ví dụ minh họa?
HS trả lời
- Chế tạo các vật t thiết bị điện
- Đo lờng điều khiển tự động hóa quá
trình sản suất
- Sửa chữa những h hỏng của các thiết bị
điện mạng điện sửa chữa đồng đo hồ điện
- Nghề điện rất đa dạng, hoạt động chủ
yếu trong lĩnh vực sử dụng điện năng phục
vụ đời sống sinh hoạt và sản xuất
- Nghề điện dân dụng giữ một vai trò quan
trọng góp phần thúc đẩy sự công nghiệp
hóa hiện đại hóa đất nớc.
Hoạt động 2 : Tìm hiểu
triển vọng của nghề điện
GV :Em hãy cho biết triển
vọng của nghề điện dân dụng
trong công cuộc công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nớc hiện
nay?
HS trả lời
10' II. Triển vọng của nghề điện dân dụng
- Nghề điện dân dụng luôn cần phất triển
để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa đất

- Hiểu đợc những kiến thức cơ bản về
công dụng, cấu tạo, nguyên lý làm việc,
bảo dỡng và sửa chữa đơn giản một số đồ
dùng điện trong gia đình
Hiểu những kiến thức cơ bản về tính toán,
thiết kế mạng điện trong nhà đơn giản
- Biết tính toán thiết kế máy biến áp một
pha công suất nhỏ
- Biết những kiến thức cần thiết về đặc
điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển của
nghề điện dân dụng
Khi học nghề điện cần có kĩ
năng gì về nghề?
b. Về kỹ năng
- Sử dụng đợc dụng cụ lao động một cách
hợp lý và đúng kỹ thuật
- Thiết kế và chế tạo đợc máy biến áp một
.. .Nguyễn Đức H ng
2
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung bài giảng
HS trả lời
GV nêu một số kỹ năng mà
học sinh sẽ có đợc trong ch-
ơng trình học nghề điện dân
dụng
HS chú ý nghe giảng
pha công suất nhỏ

GV nêu các phơng pháp học
tập thực hành để có kết quả
tốt khi học nghề điện dân
dụng
HS chú ý nghe giảng
20' IV. Ph ơng pháp học tập nghề điện dân
dụng
1. Hiểu rõ mục tiêu bài học tr ớc khi học
bà mới
2. Tích cực tham gia xây dựng cách học
theo cặp, nhóm
- Tuân thủ theo sự điều khiển hoạt động
của giáo viên và nhóm trởng
- Trao đổi với giáo viên và các bạn trong
nhóm những vấn đề cha rõ
- Tham gia tích cực để giải quyết nhiệm
vụ của nhóm
- Trình bày kết quả của nhóm trớc lớp nếu
đợc giao
- Tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả đạt
đợc theo hớng dẫn của giáo viên
3. Chú trọng ph ơng pháp học thực hành
IV/ Tổng kết bài học : 8'
Hệ thống lại kiến thức:
- Vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống
- Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng
- Triển vọng của nghề điện dân dụng
- Mục tiêu, nội dung chơng trình giáo dục nhề điện dân dụng
- Phơng pháp học tập nghề điện dâng dụng
.. .Nguyễn Đức H ng


1/ ổn định lớp : 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học
2/ Kiểm tra bài cũ: 5 phút
Câu hỏi: Trình bày vị trí, vai trò và khả năng phát triển của nghề điện dân dụng ?
3/ Nội dung bài giảng : 125 phút
.. .Nguyễn Đức H ng
4
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên
nhân gây tai nạn lao động
trong nghề điện
GV: Các em hãy kể các nguyên
nhân gây mất an toàn lao động
điện?
HS trả lời
GV nêu các nguyên nhân gây ra
tai nạn điện thờng gặp
HS chú ý theo dõi
GV: Em hãy nêu các nguyên
nhân khác dẫn tới tai nạn điện?
HS trả lời
45 I. Nguyên nhân gây tai nạn lao động
trong nghề điện dân dụng
1/ Tai nạn điện
Tai nạn điện có các nguyên nhân sau:
- Không cắt điện trớc khi sửa chữa

1/ Các biện pháp chủ động phòng tránh tai
nạn điện
- Đảm bảo cách điện tốt các thiết bị điện
- Sử dụng điện áp thấp, máy biến áp cách
li
- Sử dụng những biển báo tín hiệu nguy
hiểm
- Sử dụng các phơng tiện phòng hộ an
toàn
2. Thực hiện an toàn lao động trong phòng
thực hành hoặc phân x ởng sản xuất
a. phòng thực hành hoặc phân xởng sản xuất
phải đạt tiêu chuẩn an toàn lao động
- Nơi làm việc có đủ ánh sáng
- Chỗ làm việc đảm bảo sạch sẽ thông
thoáng
- Có chuẩn bị sẵn sàng cho các trờng hợp
cấp cứu
b. Mặc quần áo và sử dụng các dụng cụ bảo
hộ lao động khi làm việc
.. .Nguyễn Đức H ng
5
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
HS trả lời
GV nêu các biện pháp an toàn
khi lắp đặt và sửa chữa mạng
điện sinh hoạt


I/ Mục tiêubài học :
1. kiến thức:
- Biết đợc vai trò quan trọng của đo lờng điện trong nghề điện dân dụng
2. Kĩ năng:
- Biết phân loại, công dụng, cấu tạo chung của các cơ cấu đo
3. Thái độ:
- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học
II/ Chuẩn bị bài giảng :
1/ chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu bài 3 SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lờng điện: Đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện, ..
- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng, .
III/Tiến trình giảng dạy:
1/ ổn định lớp: 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?
3/ Nội dung giảng bài mới: 40 phút
.. .Nguyễn Đức H ng
7
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
.. .Nguyễn Đức H ng
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung bài giảng
Hoạt động1: Tìm hiểu vai

2. Nhờ có dụng cụ đo lờng điện ta có thể phát
hiện một số h hỏng xảy ra trong thiết bị điện
trong mạch điện
3. Đối với các thiết bị mới chế tạo mới hoặc
đại tu lại cần đo xác định các thông số cơ bản
để đánh giá chất lợng của chúng nhờ có dụng
cụ đo ta có thể xác định chính xác đợc các
thông số đó
II. Phân loại dụng cụ đo l ờng điện
1. Theo đại l ợng cần đo
- Dụng cụ đo điện áp
- Dụng cụ đo dòng điện
- Dụng cụ đo công suất
- Dụng cụ đo điện năng

2. Theo nguyên lí làm việc
- Dụng cụ đo kiểu từ điện
- Dụng cụ đo kiểu điện từ
- Cơ cấu đo kiểu điện động
- Cơ cấu đo kiểu cảm ứng
Hoạt động 3: Tìm hiểu
cấp chính xác
GV: Tại sao trong cơ cấu
đo cần có cấp chính xác?
lấy ví dụ ?
HS trả lời
Hoạt động 4: Tìm hiểu
cấu tạo chung của dụng cụ
đo
GV giới thiệu đồng hồ vôn

IV/ Tổng kết bài học :3
- Vai trò của đo lờng điện đối với nghề điện dân dụng
- Phân loại dụng cụ đo lờng điện
- Cấu tạo chung của dụng cụ đo lờng
V/ Câu hỏi bài tập và h ớng dẫn tự học
Câu hỏi: 1. Nêu cách phân loại dụng cụ đo lờng điện
2. Nêu cấu tạo chung của các dụng cụ đo lờng
VI/ Tự đánh giá và rút kinh nghiệm

Chơng 1: Đo lờng điện
Bài 4 : Thực hành: Đo dòng điện và đo điện áp xoay chiều
I/ Mục tiêubài học :
1. kiến thức:
- Hiểu cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Hiểu cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
2. Kĩ năng:
- Biết cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều
- Biết cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều
3. Thái độ:
- Thực hiện đúng hớng dẫn của giáo viên trong khi học
II/ Chuẩn bị bài giảng :
1/ chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu bài 3 SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Các thông tin có liên quan đến nghề điện
- Một số thiết bị đo lờng điện: đòng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện, ..
- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng, .
III/Tiến trình giảng dạy:
STT Ngày lên lớp Tại lớp Vắng mặt

c. Đặc điểm sử dụng
Góc quay tỉ lệ với bình phơng dòng điện cần
đo, thang đo chia không đều
- Dụng cụ đo điện từ không có cực tính do đó
đo đợc cả dòng một chiều và xoay chiều
- Dụng cụ đo có độ chính xác không cao chịu
ảnh hởng của từ trờng ngoài
- Cấu tạo đơn giản, rẻ tiền
Khả năng quá tải tốt vì cuộn dây phần ở tĩnh
nên có thể chế tạo tiết diện lớn
.. .Nguyễn Đức H ng
10
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
Hoạt động 2 : Tìm hiểu
cách đo dòng điện xoay
chiều
K
220V Hình 1: đo dòng điện xoay
chiều

trình tự
thí
nghi
ệm

11
A
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
Hoạt động 3 : Tìm hiểu
cách đo điện áp xoay
chiều
Đo dòng điện xoay chiều
trình tự thí
nghiệ
m
kết quả
tính
kết quả
đo
lần 1
lần 2
lần 3 40
3. Đo điện áp xoay chiều
a. Sơ đồ đo
Chọn đồng hồ đo có thang đo 1A
giới thiệu cơ cấu đo kiể từ điện
giới thiệu cách mắc Ampe kế theo sơ đồ
đo dòng điện trên từng bóng đèn
đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét


V
K
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết


..

.
Thông qua tổ bộ môn Thanh Hà, ngày ..tháng .năm 2009
Ngày soạn
Chơng 1: Đo lờng điện
Bài 5: Thực hành Đo công suất và điện năng
I/ Mục tiêubài học :
1. kiến thức:
- Hiểu cách đo công suất gián tiếp qua dòng điện và điện áp
2. Kĩ năng:
- Đo đợc công suất trực tiếp bắng Woát kế

1/ ổn định lớp: 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ: 3
Câu hỏi: Nêu cách đo dòng điện và điện áp bàng cách sử dụng vôn kế và ampe kế?
3/ Nội dung giảng bài mới: 125 phút
.. .Nguyễn Đức H ng
14
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
.. .Nguyễn Đức H ng
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Chuẩn bị
thực hành
GV chuẩn bị dụng cụ và
thiết bị thực hành.
Học sinh bảo quản các dụng
cụ và thiết bị GV phát
Hoạt động 2: Tìm hiểu Oát
kế và cách đo công suất
GV giới thiệu hình 5.5 SGK
HS chú ý theo dõi
GV? Em hãy nêu cấu tạo oát
kế kiểu điện động?
Học sinh trả lời
GV? Nêu đặc tính sử dụng
oátkế kiểu điện động?
HS trả lời
GV giới thiệu các phơng
pháp đo công suất trong

quay của phần động phụ thuộc vào cực tính
của cuộn dòng
2. Đo công suất
a/ Ph ơng pháp đo gián tiếp: Đo công suất
bằng am pe kế và vôn kế
Để đo công suất trong mạch một chiều và
mạch xoay chiều thuần điện trở có thể sử
dụng vôn kế theo sơ đồ
Quy trình thực hành
Bớc 1 Đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế
và vôn kế rồi tính công suất P=UI
Bớc 2 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế và
vôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
b. ph ơng pháp đo trực tiếp: đo công suất
bằng oát kế
Bớc 1 Đóng công tắc K đọc giá trị oát kế và
ghi kết quả vào bảng
Bớc 2 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kề và
vôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
Bớc 3 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn
rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kề và
vôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng
15
220v
W

K
220

1/ chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu bài 6SGK
- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng
2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Nguồn điện xoay chiều 220V
- 3 bóng đèn 220V-60W 1 công tắc 5A
- 7 vạn năng kế
- Một số điện trở nối thành bảng mạch
III/Tiến trình giảng dạy:
1/ ổn định lớp: 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ: 3
Câu hỏi: Nêu cách đo công suất và đo điện năng tiêu thụ?
3/ Nội dung giảng bài : 125 phút
.. .Nguyễn Đức H ng
16
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
.. .Nguyễn Đức H ng
Hoạt động của thầy và trò
Tg
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu vạn năng
kế
GV giới thiệu vạn năng kế
Học sinh chú ý quan sát
GV? Nêu cấu tạo vạn năng kế?
HS trả lời
GV hớng dẫn học sinh cách sử
dụng vạn năng kế
HS chú ý quan sát

I. Chuẩn bị thực hành
- 1 vạn năng kế
- Một điện trở nối thành mạch bảng
- Nguồn điện xoay chiều 220V
II Quy trình thực hành
1. Sử dụng vạn năng kế để đo điện trở
Bớc 1 Tìm hiểu cách sử dụng vạn năng
kế và bảng đo điện trở và 2 que đo
Bớc 2 Hiệu chỉnh 0 của vạn năng kế
Chọn thang Rx1 chập 2 que đo hiệu
chỉnh kim về vạch không bằng cách xoay
núm chỉnh 0
lần lợt đo các điện trở R1-R10
Hoạt động 3 : Sử dụng vạn năng
để xâc định bộ phận h hỏng
trong mach điện :
45
2. Sử dụng vạn năng kế để xác định bộ
phận h hỏng trong mạch điện
a. Phát hiện h hỏng
Chuyển mach đồng hồ về thang đo điện
trở
sau đó dùng que đo lần lợt di chuyền nếu
17

R
1
R
3


- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến áp tự ngẫu, máy biến áp cảm
ứng,
III/ Quá trình thực hiện bài giảng:
1/ ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số lớp học: 2 phút
2/ Kiểm tra bài cũ:3
Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để đo điện trở?
3/ Đặt vấn đề vào bài mới:
Trong cuộc sống sinh hoạt cũng nh sản xuất,chúng ta rất hay gặp MBA.Vậy
MBA có công dụng gì? Có những loại MBA nào? Cấu tạo và nguyên lý làm việc
của MBA ra sao? Chúng ta hãy nghiên cứu bài 7.
4/ Nội dung bài giảng : 80
.. .Nguyễn Đức H ng
18
Gi¸o ¸n: §iÖn d©n dông 105 tiÕt
………………………………………………….. .NguyÔn §øc H……… ng
19
1 2 3 4 5
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
.. .Nguyễn Đức H ng
Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu
công dụng MBA
*GV đặt câu hỏi:
+ Để biến đổi điện áp của
dòng điện xoay chiều từ điện
áp cao xuống điện áp thấp
hoặc ngợc lại,ta dùng loại
máy điện nào?
Học sinh trả lời

MBA
GV? nêu định nghĩa MBA?
Học sinh trả lời
*GV hỏi:
+ Theo em cuộn dây nào là
cuộn dây sơ cấp,cuộn dây
nào là cuộn dây thứ cấp?
2.Định nghĩa máy biến áp:
- Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh, làm việc
theo nguyên lí cảm ứng điện từ, dùng để biến
đổi điện áp xoay chiều này thành điện áp xoay
chiều khác nhng vẫn giữ nguyên tần số.
- Trong bản vẽ sơ đồ điện, MBA đợc ký hiệu
nh sau:

- Cuộn dây nối với nguồn gọi là cuộn dây sơ
cấp kí hiệu các đại lợng U
1
, I
1
, N
1
,P
1
- Cuộn dây nối với tải gọi là thứ cấp kí hiệu
các đại lợng U
2
, I
2
, N

I
1

U
1
U
2
N
1
T
ả
i
Mạc
h từ
U
1
hoặc
U
2
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
IV.Tổng kết bài học
- Khái niệm chumg về máy biến áp
- Phân loại máy biến áp
- Khái niệm máy biến áp
V. Bài tập và h ớng dẫn tự học
Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện t-
ợng gì? Tại sao?

Gi¸o ¸n: §iÖn d©n dông 105 tiÕt

………………………………………………….. .NguyÔn §øc H……… ng
22
Giáo án: Điện dân dụng 105 tiết
.. .Nguyễn Đức H ng
Hoạt động của thầy và trò
TG
Nội dung bài giảng
Hoạt động 1: Tìm hiểu
qui trình chung
*GV diễn giải:
Việc tính toán chính
xácMBA ở chế độ có tải rất
phức tạp vì phải giải quyết
giới hạn tănh nhiệt độ tối
đa và sụt áp trong giới hạn
cho phép.Để giải quyết các
vấn đề này,khi tính toán
cần phải tiến hành một số
phép tính khá phức
tạp.Trong bài này,chúng ta
sử dụng phơng pháp dựa
vào những kết quả thực
nghiệm,đơn giản nhng vẫn
đảm bảo tính chính xác.
*GV đa ra các bớc tính
toand thiết kế MBA.
*GV hớng dẫn HS cách
chọn công suất MBA trong

.

i
i
P

cos
(1+k
dt
) (VA)
Trong đó:
- K
đ
là hệ số đóng đồng thời và lấy bằng 0,61
tuỳ theo số tải nhiều hay ít và tính hoạt động
đồng thời của chúng.
- P
i
là công suất của từng thiết bị mắc vào mạch.
- cos là hệ số công suất của từng thiết bị mắc
vào mạch,cụ thể:
+Đèn sợi đốt và các dụng cụ nhiệt điện
cos = 1
+Đèn ống,tủ lạnh,máy điều hòa:
cos = 0,4
ữ
0,6
+Quạt điện: cos = 0,6
ữ
0,8



+++
=2605VA
Ta có dòng điện tính toán phía sơ cấp là:
I
tt
=
A
U
S
tt
20
130
2605
min
=
Nh vậy:
Máy biến áp đợc chọn phải có công suất lớn
hơn S
tt
hoặc cờng độ dòng điện sơ cấp lớn hơn I
tt
.
Hoạt động 2: Tìm hiểu 50 II/Các bớc tính toán cụ thể MBA một pha
23
ĐK dây có
cách điện
h
Số vòng dây

III/ Quá trình thực hiện bài giảng
1/ổn định lớp: 2 phút
Kiểm tra sĩ số lớp học.
2/Kiểm tra bài cũ: 3
Câu hỏi: Trình bày các bớc tính toán máy biến áp một pha công suất nhỏ?
3/Nội dung bài giảng mới: 125
.. .Nguyễn Đức H ng
25