BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TẠ QUANG TIẾN

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TƯ VẤN
THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TƯ VẤN
12

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI, NĂM 2017

1


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TẠ QUANG TIẾN

NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TƯ
VẤN
THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TƯ VẤN
12


3

i


LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian học tập và nghiên cứu cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy cô, bạn bè
và đồng nghiệp. Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý xây dựng với đề tài: “Nghiên
cứu giải pháp nâng cao chất lượng tư vấn thiết kế công trình xây dựng tại công ty Tư
vấn 12.” đã được hoàn thành.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS. Nguyễn Hữu Huế đã trực tiếp hướng
dẫn, giúp đỡ tận tình cho tác giả trong quá trình thực hiện Luận văn.
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến ban lãnh đạo Công ty Tư vấn xây dựng
Thủy lợi 12, các đồng nghiệp, bạn bè và đặc biệt là gia đình đã tạo điều kiện giúp đỡ
và cổ vũ động viên tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Hà Nội, ngày

tháng

năm 2017

Tác giả

Tạ Quang Tiến

4

i


1.3. Những công trình rủi ro liên quan đến tư vấn thiết kế ...........................................21
1.3.1. Những nguyên nhân gây ra sự cố ........................................................................21
1.3.2. Một số công trình có sự có xảy ra .......................................................................22
Kết luận Chương 1.........................................................................................................24
CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG TƯ VẤN THIẾT KẾ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH......................................25
2.1. Các quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng......................................25
2.1.1. Quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng........................................................25
2.1.2. Quy định về nội dung các bước thiết kế xây dựng công trình.............................25
2.1.3. Quy định về lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng...........................................28
2.1.4. Quy định về quản lý chất lượng thiết kế..............................................................31
2.1.5. Những bất cập, tồn tại của Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn ...............32
2.2. Nội dung và yêu cầu đối với công tác tư vấn thiết kế ............................................36
2.2.1. Nội dung công tác tư vấn thiết kế........................................................................36

3

3


2.2.2. Yêu cầu đối với công tác tư vấn thiết kế .............................................................38

4

4


2.3. Yêu cầu điều kiện năng lực của cá nhân và đơn vị tư vấn thiết kế ........................39
2.3.1. Đối với tổ chức, đơn vị........................................................................................39
2.3.2. Đối với cá nhân....................................................................................................42

DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1. Mô hình sản xuất theo hướng chuyên môn hóa.......... ................................. 44
Hình 2.2. Mô hình sản xuất theo hướng tổng hợp bộ môn............ ...............................45
Hình 2.3. Sơ đồ tổ chức theo hướng đầu mối............................ ...................................47
Hình 2.4. Mô hình theo sơ đồ chuyên ngành.............................. ................................. 48
Hình 3.1. Sơ đồ tổ chức của công ty .......................................... ..................................51
Hình 3.2. Quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm tư vấn thiết kế ........................... 81

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1. Sụ cố vỡ đập Z20............ .............................................................................22
Hình 1.2. Sự cố vỡ đập Thủy điện Ia Krêl 2 ...............................................................23
Hình 1.3. Sự cố vỡ đường ống nước sạch sông Đà…. ............. .................................. 23
Hình 3.1. Hồ chứa nước Cửa Đạt.......................... ................ ................................... 62
Hình 3.2. Hồ chứa nước Tả Trạch......................... ................. .................................. 63
Hình 3.3. Hồ chứa nước Ngàn Trươi..................... ................ ................................... 63
Hình 3.4. Kênh Uý Thay – Đá Gía......................... ................ .................................. 64

5

5


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1.Danh sách trang thiết bị, phương tiện, phần mềm của công ty ..................... 57
Bảng 3.2.Bảng đánh chất lượng hồ sơ thiết kế của công ty…............ ....................... ..71
Bảng 3.3.Bảng đánh những vấn đề tồn tại chính của công ty…........ .................. ........72

6

6

Q
A u
BTC
B
T ê
N N
N ô
CND
C
A h
CNC
C
N h
CNT
C
K h
KT K
V/ i
NDA
N
h
N
h
K
i
KSL
K
DAh
CTC
C

được đặt lên hàng đầu. Chất lượng công trình không chỉ có liên quan trực tiếp đến an
toàn sinh mạng, an toàn cộng đồng, hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình mà
còn là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Chất lượng
công trình xây dựng không chỉ đảm bảo an toàn về mặt kỹ thuật mà còn phải thỏa mãn
các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa đựng các yếu tố xã hội và kinh tế.
Trong thời gian qua, công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng được các cơ
quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư và các đơn vị liên quan quan tâm chỉ đạo thực
hiện. Nhiều công trình xây dựng hoàn thành, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng đã
phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, vẫn
còn nhiều công trình xây dựng chất lượng thấp, cá biệt có công trình vừa xây dựng

1

1


xong đã xuống cấp, hư hỏng gây bức xúc trong xã hội, làm lãng phí tiền của, không
phát huy được hiệu quả vốn đầu tư.
Chất lượng công trình được quyết định trong tất cả các giai đoạn. Trong đó không thể
không nhắc đến vai trò thiết kế, nó đóng vai trò vô cùng quan trọng, đảm bảo chất
lượng, an toàn trong thi công.
Cùng với sự phát triển của ngành xây dựng, các công ty tư vấn phát triển tràn lan
nhưng năng lực thì lại yếu kém, còn nhiều hạn chế và chưa làm tròn trách nhiệm, còn
vi phạm nguyên tắc quản lý đầu tư xây dựng. Sai sót của tư vấn thiết kế có trường hợp
dẫn đến hậu quả lâu dài khó khắc phục. Tuy rằng kinh phí cho công tác tư vấn xây
dựng không nhiều nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn.
Công ty tư vấn xây dựng Thủy Lợi 12 là công ty con của Tổng công ty tư vấn xây
dựng thủy lợi Việt Nam được thành lập từ năm 1995 hoạt động chính trong lĩnh vực
thiết kế xây dựng công trình Thủy Lợi. Trong suốt quá trình sản xuất, Công ty TVXD
Thủy Lợi 12 đã luôn nỗ lực cố gắng để đạt yêu cầu về chất lượng, đảm bảo yêu cầu


3


CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG TƯ VẤN THIẾT KẾ
CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG
1.1. Khái quát chung về chất lượng tư vấn thiết kế công trình xây dựng
1.1.1. Công tác tư vấn thiết kế
1.1.1.1. Khái niệm
Tư vấn thiết kế là hoạt động các nhà thầu, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng
bằng năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực hiện công việc tư vấn cho các khách
hàng, CĐT để dựa trên nhiệm vụ, mục tiêu của dự án, công trình đã cho trước và trong
một khoảng thời gian xác định có thể đưa ra hình dáng, kết cấu công trình, kiến trúc
xây dựng, biện pháp xây dựng, giá thành công trình, đánh giá hiệu quả của dự án, công
trình,...và một số yêu cầu khác tùy theo mong muốn, nhu cầu của khách hàng, CĐT
xây dựng công trình.
Tư vấn thiết kế xây dựng rất đa dạng và phong phú qua các giai đoạn của dự án đầu tư
xây dựng công trình, các loại hình tư vấn như: Tư vấn lập dự án xây dựng, Tư vấn
thiết kế bản vẽ thi công – lập dự toán, thiết kế kỹ thuật thi công và tổng dự toán. Tư
vấn thiết kế xây dựng giúp cho khách hàng – Chủ đầu tư và các cơ quan có liên quan
trong các công việc chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng như lập báo cáo nghiên cứu tiền
khả thi, lập dự án đầu tư xây dựng, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, lập thiết kế kỹ thuật,
thiết kế bản vẽ thi công. Cụ thể gồm các công tác như khảo sát xây dựng, thiết kế xây
dựng công trình, kiểm soát chi phí xây dựng, quản lý hợp đồng xây dựng, quản lý chất
lượng công trình, giám sát tác giả xây dựng và nghiệm thu công việc đã hoàn thành.
Sản phẩm TVTK là sản phẩm được tạo ra bởi sức lao động trí tuệ, năng lực của các tổ
chức, cá nhân tham gia hoạt động TVTK, bao gồm: Hồ sơ bản vẽ thiết kế, thuyết minh
thiết kế, tổng mức đầu tư hoặc tổng dự toán, dự toán công trình, thuyết minh biện pháp
thi công xây dựng, quy trình quản lý vận hành, khai thác, sử dụng và các hồ sơ có liên
quan khác.

- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Tổng công ty
- Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Sở địa phương
1.1.2.2. Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
- Công ty trách nhiệm hữu hạn
- Công ty tư nhân
5

5


- Công ty liên doanh với nước ngoài
- Công ty liên danh
- Văn phòng tư vấn nước ngoài tại Việt nam
1.1.2.3 Các tổ chức tư vấn sự nghiệp có thu
- Viện nghiên cứu và Trung tâm tư vấn trực thuộc Viện nghiên cứu
- Trung tâm tư vấn trực thuộc Trường đại học
1.1.3. Quy trình hoạt động của tư vấn xây dựng trong nước
1.1.3.1 Đặc điểm cơ bản của các tổ chức tư vấn xây dựng
* Khối doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa Ưu điểm:
- Đây là lực lượng nòng cốt, chủ yếu của TVXD Việt Nam (chiếm 80%).
- Có lực lượng cán bộ tư vấn lớn tuổi, nhiều kinh nghiệm với đầy đủ lực lượng cán bộ
các chuyên ngành có thể thực hiện các dự án lớn, đồng bộ.
- Có cơ chế chính sách phát triển sản xuất và đầu tư chi phí cho công tác đào tạo.
Nhược điểm:
- Bộ máy quản lý cồng kềnh. Số lượng lao động lớn từ 100-500 người.
- Quyền chủ động của doanh nghiệp trên nhiều mặt bị hạn chế bởi cơ chế của Nhà
nước (như nhân sự, tiền lương…).
* Khối doanh nghiệp tư vấn ngoài quốc doanh
Ưu điểm:
- Cơ cấu bộ máy tổ chức quản lý gọn nhẹ, điều hành năng động, tính tự chủ cao.

hiện. Vấn đề quản lý được giải quyết theo một kênh liên hệ đường thẳng.
- Đặc điểm của cơ cấu này là người lãnh đạo của hệ thống một mình phải thực hiện tất
cả các chức năng quản lý và chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi kết quả của đơn vị
mình.
7

7


* Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp
- Trong đó các nhiệm vụ quản lý giao cho những đơn vị chức năng riêng biệt (các
phòng chức năng) làm tham mưu tư vấn cho lãnh đạo cao nhất của tổ chức.
- Đặc điểm của cơ cấu tổ chức quản lý theo kiểu kết hợp là lãnh đạo các phòng chức
năng tư vấn, chuẩn bị các quyết định quản lý và đưa tới cấp thực hiện (các văn phòng,
xưởng, xí nghiệp trực thuộc công ty) theo chỉ đạo của lãnh đạo công ty, việc điều hành
quản lý vẫn theo trực tuyến.
1.1.4. Chất lượng hồ sơ thiết kế công trình xây dựng
Chất lượng hồ sơ thiết kế công trình xây dựng là chất lượng của hồ sơ được thiết kế
theo đúng quy chuẩn xây dựng, tuân thủ đúng các quy định về kiến trúc, quy hoạch
xây dựng hiện hành.
Chất lượng thiết kế còn là sự thỏa mãn yêu cầu của tất cả phương diện sau: đảm bảo
tuân thủ Luật Xây dựng, các nghị định của chính phủ, quyết định, thông tư của Bộ Xây
dựng cũng như tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam và quốc tế; đảm bảo
về chất lượng, phù hợp về nội dung cũng như tiến độ về thời gian đúng với hợp đồng
đã ký kết giữ doanh nghiệp tư vấn và khách hàng. đảm bảo yêu cầu phù hợp với hệ
thống quản lý chất lượng và môi trường; phải mang lại được hiệu quả kinh tế cho
doanh nghiệp.
Chất lượng thiết kế biểu thị hai cấp độ và phản ánh hai mặt khách quan và chủ quan ,
đó là hai loại chất lượng sau:
- Chất lượng trong tuân thủ thiết kế: được thể hiện ở mức độ sản phẩm đạt được so

xây dựng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến chậm tiến độ và làm tăng
thêm chi phí công trình xây dựng. Do đó, cải thiện chất lượng thiết kế sẽ góp phần
giảm thiểu những rủi ro này, nâng cao hiệu quả công trình.
- Mỗi thay đổi thiết kế thường kéo theo làm tăng thêm chi phí xây dựng. Một nghiên
cứu do nhóm chuyên gia của Ngân hàng Thế giới thực hiện cho thấy, mỗi yêu cầu thay
đổi bổ sung sẽ làm chi phí cho 1 km đường bộ tăng khoảng 5.000 USD. Trong khi đó,
yêu cầu thay đổi được thực hiện thường xuyên ở nhiều dự án, trung bình 3 yêu cầu
thay đổi trên một hợp đồng, đặc biệt có 1 hợp đồng có đến 25 yêu cầu thay đổi.

9

9


- Việc phải thay đổi thiết kế có thể do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Báo cáo ngành xây dựng tháng 5/2015 của Công ty CP Chứng khoán FPT nhận định,
từ năm 2000, số lượng các công ty tư vấn đã tăng lên rất nhanh, tuy nhiên số lượng lại

10

10


không đồng hành với chất lượng. Lỗi trong quá trình thiết kế thường có nguyên nhân
chính là do kỹ sư thiết kế thiếu năng lực. Ngoài ra, sự bất cẩn trong quá trình kiểm tra
và thẩm định cũng góp phần lớn dẫn đến sự chậm trễ và tăng chi phí trong các công
trình, đặc biệt là các công trình có vốn đầu tư nhà nước. Thực tiễn tại nhiều dự án có
thể tổng hợp những nguyên nhân thường thấy ở các công trình phải điều chỉnh thiết kế
là vị trí xây dựng tại nơi có điều kiện địa chất phức tạp; tư vấn thiết kế thiếu kinh
nghiệm, sai sót trong thiết kế; tư vấn thiết kế ước lượng tổng mức đầu tư sai sót; chủ

Nhà nước thông qua các Bộ đã đầu tư xây dựng nhiều dự án, phục vụ cho phát triển
kinh tế xã hội, cải thiện điều kiện sống cho hàng triệu người dân trên phạm vi toàn
quốc. Công tác tư vấn thiết kế xây dựng được quan tâm của lãnh đạo các Bộ và các
cấp được phân công, hạn chế thấp nhất rủi ro trong quá trình xây dựng dự án. Các cơ
quan chức năng từ Quản lý dự án, tư vấn, nhà thầu xây lắp đã cố gắng hoàn thành
nhiệm vụ được giao, tuân thủ các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực xây dựng cơ
bản. Trong hoàn cảnh thiếu kinh phí nhưng nhiều dự án đã sớm được đưa vào sử dụng,
phục vụ sản xuất đem lại những hiệu quả về kinh tế - xã hội. Đã đạt được những thành
tựu như sau:
Các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật cũng được hoàn thiện, tuy chưa thật hoàn
chỉnh nhưng đã tạo nên khung pháp lý về quản lý chất lượng, giúp các chủ thể tham
gia thực hiện công việc một cách khoa học và thống nhất góp phần đảm bảo và nâng
cao CLCT xây dựng;
Năng lực của các nhà thầu Tư vấn đã tiến bộ rất nhiều để đáp ứng được các yêu cầu
trực tiếp đến chất lượng hồ sơ thiết kế.Sự phát triển của tư vấn thiết kế phần nào cũng
do các chính sách của Nhà nước và các Bộ ngành đã tạo động lực thúc đẩy cho Tư vấn
phát triển. Chúng ta ý thức được rằng sự phát triển của Tư vấn sẽ dẫn đến sản phẩm tốt
cho xã hội;
Trong xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa về kinh tế, cạnh tranh trên thị trường ngày càng
trở lên quyết liệt, chất lượng sản phẩm sẽ là yếu tố quyết định. Nâng cao chất lượng là
con đường đảm bảo sự phát triển chắc chắn nhất của doanh nghiệp. Với tầm quan trọng
to lớn đó, quản lý chất lượng trước tiên thuộc về nhà quản lý sau đó là tất cả các thành
viên trong tổ chức.Ngày một nhiều tổ chức tư vấn xây dựng xác định phấn đấu được
cấp chứng chỉ tiêu chuẩn ISO 9001
Quản lý chất lượng còn được thể hiện ở khâu kiểm soát thông tin. Hiện tại công tác liên
hệ và trao đổi kiểm soát thông tin bằng điện thoại mạng vi tính...trong các tổ chức tư

12

12

kế phí cũng giảm theo. Trong trường hợp phải giảm giá thành công trình theo yêu cầu
của chủ đầu tư, tư vấn thiết kế sẽ thay đổi chi phí trực tiếp. Việc thay thế biện pháp
công nghệ để tiết kiệm chi phí còn chưa được quan tâm đúng mức.Việc tăng chi phí
xây lắp còn giúp tăng khoản thiết kế phí mà bộ phận tư vấn thiết kế được hưởng do đó
không tạo động lực thúc đẩy bộ phận thiết kế tìm tòi ứng dụng công nghệ mới trong
khi biện pháp hiệu quả hơn có thể làm giảm giá trị thiết kế phí. Các đồ án thiết kế xây
dựng công trình, nhất là các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước còn xảy ra nhiều
thất thoát lãng phí. Bộ phận tư vấn thiết kế công trình không gắn liền quyền lợi của
mình với quyền lợi của chủ đầu tư, việc tiết kiệm chi phí đầu tư xây dựng không tạo ra
14

14