1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Lí do, sự cần thiết thực hiện đề tài:
Từ ngày xưa ông cha ta rất coi trọng về đạo đức chính vì thế mà việc giáo
dục đạo đức luôn được đặt lên hàng đầu: “Tiên học lễ hậu học văn”. Hồ Chủ
Tịch đã dạy: “ Dạy cũng như học phải chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức,
là cái gốc quan trọng, nếu không có đạo đức thì tài cũng vô dụng”. Trong những
năm gần đây đất nước ta đang từng bước đổi mới. Vì thế mọi ngành nghề đều
phải thực hiện đổi mới một cách toàn điện. Trong đó ngành giáo dục luôn được
đặt lên vị trí hàng đầu. Cụ thể là việc đổi mới về dạy học được thực hiện rất tốt
tuy nhiên công tác giáo dục đạo đức cho học sinh cần phải được quan tâm nhiều
hơn nữa. Vì tiểu học là bậc học nền tảng, cơ bản cho các cấp học sau, nhiệm vụ
giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học là rất quan trọng.
Để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh thì ngoài việc học
tập rèn luyện kiến thức ở lớp, học sinh còn phải tu dưỡng và rèn luyện về đạo
đức, kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập và ứng xử trong cuộc sống. Tăng cường
đẩy mạnh việc giáo dục đạo đức học sinh thông qua các hoạt động trong nhà
trường, góp phần nâng cao nhận thức của học sinh, giúp các em có ý thức hơn
trong từng hành động, có những ước mơ đẹp trong cuộc sống.
Qua thực tế từ các năm học tôi nhận thấy vẫn còn có một số đối tượng học
sinh có hành vi chưa tốt. Làm thế nào để giáo dục đạo đức cho học sinh của
mình được tốt hơn đây chính là câu hỏi mà bản thân tôi đã nhiều đêm trăn trở.Vì
vậy tôi đã chọn đề tài: “ Một số biện pháp giáo dục phẩm chất đạo đức cho học
sinh lớp 2” để góp phần làm nền tảng, hành vi đạo đức cho các em trong cư xử
với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo với mọi người và bạn bè cùng trang lứa.
Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, để góp phần vào công tác giáo dục
đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay, và qua thực tiễn công tác quản lý
và giảng dạy học sinh ở trường Tiểu học Phùng Ngọc Liêm, tôi nhận thấy việc
Người thực hiện: Phạm Thị Ngọc Anh - Trường TH Phùng Ngọc Liêm

1



Nghiên cứu một số vấn đề về sơ sở lý luận giáo dục đạo đức, tiến hành
điều tra thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh, phân tích nguyên
nhân, tìm ra những yếu tố liên quan đến công tác giáo dục đạo đức học sinh để
từ đó đề ra biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay.
•

Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu lý luận:

2


Trên cơ sở những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và những quan điểm
đường lối của Đảng, các văn bản của Bộ giáo dục và Đào tạo về đánh giá xếp
loại, khen thưởng và kỷ luật học sinh.
Phương pháp quan sát :
Nhìn nhận lại thực trạng trong các năm học vừa qua vẫn còn một vài hành
vi chưa đúng của một số học sinh trong cách cư xử,giao tiếp,xưng hô với bạn bè
và người xung quanh từ đó đưa ra một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học
sinh của trường trong những năm học sau.
•

Thời gian nghiên cứu:

Từ tháng 09 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017
1.2.Phạm vi đề tài:
Việc giáo dục đạo đức ở đây lấy nền tảng từ những nội dung của môn học
đạo đức lớp 2, nhưng hình thức phổ biến, nội dung giáo dục, rộng rãi trải đều

biệt có những em khi ở trên lớp thì có biểu hiện ngoan, lễ phép... nhưng ngược
lại về nhà thì lại không vâng lời, nói năng không lễ phép,hay nũng nịu với cha
mẹ.Những biểu hiện trên có nhiều yếu tố tác động như: môi trường xã hội, điều
kiện sinh hoạt gia đình…. Đạo đức học sinh cũng bị ảnh hưởng rất lớn do nhiều
yếu tố tác động, nguyên nhân chủ yếu là do cơ chế kinh tế thị trường làm cho
mọi người trong xã hội bận rộn nhiều với công việc, với những toan tính để làm
giàu mà lãng quên đi một việc hết sức quan trọng là cần phải gần gũi giáo dục
nhân cách cho con cái trong gia đình.Trong cuộc sống hằng ngày tồn tại những
sai lệch về đạo đức, xảy ra trước mắt các em đã có những tác động không nhỏ
đến tâm lý và sự hình thành ý thức đạo đức sai lệch ở các em. Trong khi phương
pháp giáo dục đạo đức của chúng ta chưa thật sự đem lại hiệu quả. Mặt khác có
thể là do chúng ta chưa quan tâm nhiều đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh
chỉ quan tâm nhiều đến truyền thụ kiến thức.Đặc thù của việc giáo dục đạo đức
chính là ở chỗ giúp học sinh tiếp nhận được những bài học làm người, tạo nên ý
thức rèn luyện đạo đức nơi các em, chứ không phải là những câu, những chữ (lý
thuyết – giáo điều về đạo đức) mà thầy giáo, cô giáo cố nhồi vào đầu các em mà
không đem lại sự nhận thức nào về đạo đức. Nhiệm vụ của người thầy là không
4


chỉ giới thiệu dạy dỗ bằng lý thuyết đạo đức mà hơn thế phải giúp các em hiểu
được những giá trị đạo đức đúng đắn, giúp các em trở thành người học trò
ngoan.
Đạo đức là một khía cạnh quan trọng quyết định giá trị tinh thần của một
con người. Thế nhưng, những gì mà thầy cô chúng ta làm vẫn chưa đủ. Do
quãng thời gian eo hẹp trên lớp học chỉ đủ để giảng dạy các môn theo đúng
chương trình quy định, việc lồng ghép, kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh
cũng trở nên khó khăn.Trong môi trường giáo dục của chúng ta phải có khen
thưởng, động viên và chê trách nhẹ nhàng, tinh tế. Trong tất cả các tiết học, việc
động viên, khích lệ hoặc chê trách tế nhị đúng cách luôn mang lại hiệu quả lớn.

có công thức nào chung nhất cho công tác giáo dục các em, nhưng trước tiên cần
phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành
công. Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc. Phải
gần gũi yêu thương tôn trọng học sinh. Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gương
sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm
việc và ứng xử hàng ngày. Để đạt được hiệu quả cao trong công tác giáo dục đạo
đức học sinh tôi xin đưa ra các biện pháp sau đây.
Biện pháp 1: Hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm lớp
Để giáo dục học sinh có đạo đức tốt trước hết người giáo viên phải gương
mẫu là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, bên cạnh đó để hiểu rõ từng học
sinh của mình bản thân tôi thường tìm hiểu học sinh chẳng hạn như: Đầu năm
tôi xem qua lí lịch, học bạ và tìm hiểu thêm thông qua các bậc phụ huynh để
nắm được phần nào về gia đình và học lực của học sinh. Cách tìm hiểu này theo
tôi thì đạt hiệu quả rất tốt. Ngoài ra tôi còn tìm hiểu học sinh qua từng thói quen,
hoạt động của các em ở lớp như: sinh hoạt lớp, giờ ra chơi, những buổi lao động,
sinh hoạt sao, sinh hoạt ngoại khóa... trong cách tìm hiểu này tôi đã giúp đỡ
được rất nhiều học cá biệt,học sinh chưa ngoan cụ thể như sau:
Năm học vừa qua bản thân tôi được chủ nhiệm lớp 2/6, trong lớp có một
số học sinh rất nghịch ngợm. Chính vì thế mà tôi thường quan sát các em vào
giờ sinh hoạt ngoại khóa và giờ ra chơi để tìm ra những học sinh có thái độ,
6


hành vi đạo đức chưa tốt như: nói lời chưa hay với bạn hay xưng hô mày-tao với
bạn, gây gỗ và thậm chí là đánh bạn.... Tôi tìm cách động viên, quan tâm và uốn
nắn các em kịp thời.Trong một lớp học với số lượng học sinh khá đông,mỗi em
một tính cách có em suốt ngày không nói một tiếng nào nhưng rất cộc tính sẵn
sàng đánh bạn khi bạn chọc ghẹo mình .Có những em có những biểu hiện không
tốt nhưng thể hiện một cách khá kính đáo khó phát hiện như thỉnh thoảng lấy
viết, lấy thước của bạn khi bạn không để ý,lại có những em bộc phát khá rõ

chức và tạo điều kiện để lớp giúp đỡ học sinh khó khăn. Những học sinh có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trong việc học tập tôi phân công học sinh khá giỏi
kèm thêm. Cứ mỗi cuối tháng sẽ tổng kết một lần và tuyên dương những học
sinh có tiến bộ, những nhóm học tập đạt chất lượng.
.

Biện pháp 3: Xây dựng nề nếp thói quen tốt
- Lễ độ với mọi người:
+ Có thói quen chào hỏi thầy cô và khách khi vào trường.
+ Biết xin lỗi khi làm việc sai.
+ Biết cám ơn khi nhận quà hoặc khi người khác giúp đỡ mình.
+ Biết xưng hô đúng mực với mọi người xung quanh.
+ Không nói tục, chữi thề, đánh nhau.
+ Biết giúp đỡ mọi người, nhất là người già và trẻ em.
- Làm điều tốt:
+ Thẳng thắn, trung thực, thật thà, không quay cóp trong khi làm bài kiểm

tra.
+ Nhặt được của rơi biết trao trả lại cho người mất hoặc đưa giáo viên để
thông báo cho người mất biết.
+ Giữ gìn tài sản riêng, tài sản của bạn và của nhà trường.
8


- Kỷ luật: Thực hiện nghiêm túc các quy định của trường, lớp.
Biện pháp 4: Giúp học sinh mạnh dạn trong mọi tình huống
Đối với những học sinh còn rụt rè trong giao tiếp, chưa mạnh dạn trước
tập thể tôi luôn nhẹ nhàng, động viên, khích lệ các em từ từ, tránh nóng vội sẽ
làm các em hoảng sợ. Trong các giờ sinh hoạt lớp tôi thường kể những mẫu
chuyện về gương tốt, việc tốt, những câu chuyện về tấm gương vượt khó. Sau

thanh măng non hàng tuần vì phong trào này được toàn thể học sinh trong nhà
trường quan tâm và theo dõi.Phối hợp với Tổng phụ trách đội tổ chức các hoạt
động ngoài giờ cho học sinh. Bên cạnh đó, trong buổi chào cờ đầu tuần vào sáng
thứ hai việc giáo dục đạo đức học sinh cũng vô cùng quan trọng. Vì đây là buổi
nhận xét, đánh giá tổng kết và đưa ra phương hướng trong một tuần, có thể giáo
dục đạo học sinh một cách trực tiếp và hiệu quả. Nêu những gương tốt của các
học sinh trong tuần cho học sinh noi theo để giáo dục đạo đức cho các em.
Ngoài các hoạt động giáo dục ở trên thì tất cả các thầy cô giáo trong nhà
trường luôn là một tấm gương sáng cho các em noi theo. Các em luôn để ý đến
thầy cô, từ cách ăn nói, đến những cử chỉ hàng ngày. Và hành vi ở trường của
thầy cô tác động rất lớn đến việc hình thành nhân cách học sinh.
Biện pháp 7: Giáo dục hành vi ứng xử của học sinh mọi lúc mọi nơi
Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi đang hình thành nhân cách. Nếu
chúng ta định hướng kịp thời và đúng lúc cho các em thì nhân cách ấy ngày càng
hoàn thiện, các em sẽ trở thành một người có đạo đức tốt. Tuy nhiên, nếu thiếu
sự quan tâm, sửa chữa kịp thời của người lớn, thầy cô thì hành vi đạo đức của
các sẽ bị mai một, các em sẽ dần dần tạo những thói quen xấu, bắt chước những
hành vi đạo đức xấu như nói chuyện với bạn là “mày- tao” trong lúc chơi đùa,
không biết giúp đỡ người khác,…Việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh
không chỉ dành riêng cho các buổi học, các giờ lên lớp mà phải luôn được quan
tâm mọi lúc mọi nơi. Việc làm này đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết,
yêu thương học sinh hết mực do phải mất nhiều thời gian. Để thực hiện tốt việc
giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh mọi lúc mọi nơi tôi thường xuyên để mắt
10


đến tất cả những sinh họat của học sinh bên trong nhà trường từ trong học tập,
vui chơi, giao tiếp với thầy cô, người lớn, bạn bè,…Khi các em có những biểu
hiện bất thường về việc vi phạm hành vi đạo đức,tôi phải kịp thời điều chỉnh cho
các em một cách thật tế nhị, mềm dẻo, linh họat, tránh những lời nói xúc phạm

tâm, thăm hỏi hoặc không có sự liên hệ với phụ huynh thì khó mà có cái nhìn
toàn diện và đúng đắn về các em.
Vì vậy ngay từ đầu năm học giáo viên chủ nhiệm phải tìm hiểu kỹ học sinh
lớp của mình thông qua thầy cô dạy lớp trước, tìm hiểu qua học sinh để báo phụ
huynh biết ngay buổi họp phụ huynh đầu tiên tất cả những sai lệch, những biểu
hiện tiêu cực mà học sinh dễ mắc phải để họ soi vào con em mình mà có giải
pháp kịp thời ngăn chặn, sửa chữa.
Bên cạnh đó có thể kết hợp các tố chức, đoàn thể ở địa phương để giáo
dục đạo đức cho học sinh.
Bản thân tôi nghĩ rằng để các em phát triển tốt phẩm chất đạo đức trong
nhà trường thì đòi hỏi tất cả giáo viên trong nhà trường phải là một tấm gương
sáng và luôn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho học sinh.Tạo dựng một không
khí vui tươi trong nhà trường để các em nhận thấy rằng: “ Mỗi ngày đến trường
là một ngày vui”.
•

Khả năng ứng dụng SKKN

Trên đây chỉ là một vài biện pháp nhỏ trong chuỗi các biện pháp về công
tác giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh. Theo tôi đề tài này có thể thực
hiện được ở các trường tiểu học.
Rất mong được sự góp ý để công tác này ngày càng được hoàn thiện hơn.
2.3. Kết quả:
Sau một năm học vận dụng các biện pháp trên vào quản lý công tác giáo
dục đạo đức cho học sinh ở lớp mình phụ trách. Sự quản lý chặt chẽ các giải
pháp giáo dục tại trường, cũng như sự phối hợp với các môi trường giáo dục.
Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh đã có những kết quả khả quan. Bản thân
tôi thật sự hài lòng về kết quả thu được, các em gần gũi hơn với bạn bè trong
12



Tiếng Việt

49

100%

Điểm 8-7
SL

TL

Điểm 6-5
SL

TL

Điểm dưới 5
SL

TL

- Về phẩm chất đạo đức cuối năm các em đều đạt Tốt 100%
3. KẾT LUẬN:
Để thực hiện tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh, giáo viên phải thật sự
hết sức yêu quý học sinh, phải biết lấy sự tiến bộ của học sinh làm niềm vui là
hạnh phúc trong cuộc sống của mình, phải biết hy sinh cả thời gian, sức lực, đặt
hết tâm huyết vào công việc, quyết tâm giáo dục đến nơi đến chốn.Trong công
tác chủ nhiệm ngoài sự nhiệt tình của người giáo viên còn đòi hỏi phải có những
phương pháp giáo dục thích hợp.Phải luôn bám sát theo dõi sự thay đổi của từng

NGƯỜI VIẾT

14


Phạm Thị Ngọc Anh

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/. Bài viết dựa trên sự tìm hiểu những nội dung trong SGV môn Đạo đức
lớp 2 (nhà xuất bản Giáo dục) sách bài tập Đạo đức lớp 2.
2/Tạp chí “Dạy và học hiện nay” của Trung ương Hội khuyến học Việt
Nam.
3/. Một số vấn đề về đổi mới quản lý giáo dục Tiểu học vì sự phát triển
bền vững (Đặng Huỳnh Mai )
4/. Cẩm nang giáo dục “ Quan hệ nhà trường gia đình và xã hội” của Nhà
xuất bản Lao động – xã hội.
5/. Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho HS do GS – TS Phan Ngọc Liên
biên soạn.
6/.Phương pháp giáo dục đạo đức cho HS tiểu học sách của trường Đại
học sư phạm Hà Nội.

Người thực hiện: Phạm Thị Ngọc Anh - Trường TH Phùng Ngọc Liêm

15


Một số biện pháp Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh Lớp 2

16



2.2 Các biện pháp, giải pháp

5

2.3 Kết quả

11

3

Kết luận

Người thực hiện: Phạm Thị Ngọc Anh - Trường TH Phùng Ngọc Liêm

12

17


Một số biện pháp Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh Lớp 2

18