SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.

MỤC LỤC
STT
PHẦN 1:
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
PHẦN 2:
Chương 1
Chương 2
Chương 3

NỘI DUNG

Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
Lí do chọn đề tài
1
Nhiệm vụ của đề tài
3
Đối tượng nghiên cứu
4
Phương pháp nghiên cứu
4
Thời gian nghiên cứu
4
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

25

KẾT LUẬN CHUNG
Danh mục tài liệu tham khảo

26
28

SKKN: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN RÈN ĐỌC
DIỄN CẢM CHO HỌC SINH LỚP 4”.
PHẦN THỨ NHẤT:
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.

1.1.Lí do chọn đề tài:
Giáo dục bậc tiểu học là một khoa học giáo dục khó nhất. Nó là nền
móng đầu tiên để giúp con người tồn tại và phát triển, đặc biệt là môn Tiếng
Việt có vị trí quan trọng trong tất cả các phân môn ở trường, nó hình thành
khả năng giao tiếp, là cơ sở để phát triển tư duy cho trẻ để tiếp thu vá các môn
học khác.
Tiếng việt ở tiểu học gồm nhiều phân môn: Tập đọc, luyện từ và câu, kể
chuyện, tập làm văn, chính tả, tập viết... Mỗi một phân môn đều có một chức
năng khi dạy Tiếng Việt ở nhà trường đồng thời cũng chuẩn bị vốn cho học
sinh khi học văn ở lớp trên. Tập đọc là môn học mang tính chất tổng hợp vì
ngoài nhiệm vụ dạy học nó còn có nhiệm vụ trau dồi kiến thức về Tiếng việt
cho học sinh (về phát âm, từ ngữ, câu văn...) kiến thức bước đầu về văn học,

ngày càng cao, trong đó ngôn ngữ nói và viết là vô cùng cần thiết cho mỗi
người. Mỗi thành công không phải tự nhiên mà có được mà phải trải qua một
quá trình rèn luyện kiên trì ngay từ đầu. Để góp phần nâng cao chất lượng đọc
cho học sinh tôi mạnh dạn đề xuất một vài kinh nghiệm nhỏ của mình về vấn
đề: “Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4”.
Điều đó khẳng định rằng trong tiết dạy Tập đọc lớp 4 thì việc rèn luyện
kĩ năng đọc trơn – đọc diễn cảm cho học sinh là rất cần thiết.
Qua thực tế giảng dạy tại trường Tiểu học Phổ Hòa đã ba năm liền dạy
lớp 4 và dự giờ thăm lớp khối 4, tôi nhận thấy môn Tập đọc là phân môn khó
trong các phân môn của môn Tiếng Việt. Để thực hiện được mục tiêu của
phân môn Tập đọc là: Tiếp tục củng cố, phát triển kĩ năng đọc trơn, đã được
hình thành ở các lớp dưới; tăng cường tốc độ đọc, khả năng đọc thầm, đọc
lướt để chọn thông tin nhanh; khả năng đọc diễn cảm. Phát triển kĩ năng đọc hiểu lên mức cao hơn: nắm và vận dụng được một số khái niệm như đề tài,
cốt truyện, nhân vật, tính cách, … để hiểu ý nghĩa của bài và phát hiện một
vài giá trị nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ. Mở rộng vốn hiểu biết về tự
nhiên, xã hội và con người để góp phần hình thành nhân cách của con người
3
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
mới.Vì có rèn đọc diễn cảm cho học sinh mới có điều kiện để học tốt các môn
học khác và cũng là tiền đề để các em bước vào lớp học cuối cấp của bậc Tiểu
học tốt hơn.
1.2.Nhiệm vụ của đề tài:
Tìm và đưa ra một số biện pháp hướng dẫn rèn đoc diễn cảm cho học
sinh để giảng dạy phân môn tập đọc ở lớp 4 góp trang bị cho những cơ sở lí
luận, vào việc hoàn thiện nội dung và phương pháp dạy tập đọc ở bậc tiểu học
nói chung, dạy tập đọc lớp 4 nói riêng cụ thể như sau:
Ở bậc tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng môn tập đọc có 2 yêu cầu

bạn bè, biết tương trợ giúp đỡ lẫn nhau.
1.4.Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
1. Phương pháp quan sát.
2. Phương pháp đối chứng.
3. Phương pháp thử nghiệm.
4. Phương pháp thực tế.
1.5.Thời gian nghiên cứu:
Từ năm học 2012-2013 đến hết năm học 2014-2015.

PHẦN THỨ HAI

NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CHƯƠNG 1:
5
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
Tập đọc là một phân môn có ý nghĩa quan trọng trong chương trình giảng dạy môn
Tiếng Việt ở bậc tiểu học. Học tốt môn Tập đọc không những giúp cho học sinh rèn luyện
kĩ năng đọc - nghe - nói - viết mà còn tạo điều kiện cho học sinh học tốt các môn học
khác.Qua thực tế trong giảng dạy phân môn Tập đọc mặc dù đã được định hướng khá rõ rệt
về nội dung, phương pháp giảng dạy, song khi lên lớp tiết tập đọc ở lớp 4 một số ít giáo
viên còn lúng túng, chất lượng giảng dạy chưa cao, chưa phát huy được tính tích cực của
học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức mới.Vì vậy việc rèn đọc diễn cảm cho học sinh
lớp 4 có tầm quan trọng là bước đầu chuẩn bị cho học sinh đọc tốt hơn ở các lớp 5 và các

+ Nhân vật, tình tiết của câu chuyện, nghĩa đen và nghĩa bóng dễ nhận ra các câu
văn, câu thơ.
-

Cách tìm hiểu nội dung bài đọc:

+ Dựa vào hệ thống câu hỏi và bài tập sách giáo khoa, giáo viên tổ chức sao cho
mỗi học sinh đều được làm việc để tự mình nắm được bài. Trong quá trình tìm hiểu bài,
giáo viên cần chú ý rèn cho học sinh cách trả lời câu hỏi, diễn đạt ý bằng câu văn gọn, rõ
ràng.
1. 3. Hướng dẫn đọc diễn cảm và học thuộc lòng:
1.3.1. Luyện đọc thành tiếng:
Bao gồm các hình thức: từng học sinh đọc, một nhóm đọc, một nhóm học sinh đọc
theo phân vai.
1.3.2. Luyện đọc thầm:
Dựa vào sách giáo khoa, giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh nhằm định
hướng việc đọc - hiểu.
Có đoạn văn (thơ) , cần cho học sinh đọc 2,3 lượt với tốc độ nhanh dần và từng
bước thực hiện các yêu cầu từ dễ đến khó, nhằm rèn luyện kĩ năng đọc - hiểu.
1.3.3. Luyện học thuộc lòng - Đọc diễn cảm:
Ở những bài dạy có yêu cầu hộc thuộc lòng, giáo viên cần cho học sinh đọc kĩ hơn.
Có thể ghi bảng một số từ làm “điểm tựa” cho học sinh dễ nhớ và đọc thuộc, sau đó xoá
dần “ từ điểm tựa” để học sinh tự nhớ và đọc thuộc toàn bộ.
1. 4. Ghi bảng:
Nội dung ghi bảng cần ngắn gọn, súc tích, đảm bảo tính khoa học và tính sư phạm.
Hình thức trình bày bảng cần mang tính thẩm mĩ, có tác dụng giáo dục học sinh. Việc ghi
bảng cần được kết hợp nhịp nhàng với tiến trình dạy học nhằm đem lại hiệu quả trực quan
tốt nhất.
Bên cạnh đó tôi còn sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh những em đọc yếu ngồi cạnh những
em học khá, đọc tốt để đôi bạn cùng tiến. Những học sinh rụt rè nhút nhát, tôi thường

chưa biết đọc diễn cảm toàn bài văn. Khi đọc ở các dấu phẩy, dấu chấm còn ngừng nghỉ
như nhau, chưa đọc đúng giọng câu hỏi, câu cảm.
Qua điều tra khảo sát chất lượng học sinh ngay từ đầu năm học tôi đều thấy số
lượng học sinh đã biết đọc diễn cảm bài văn, bài thơ rất ít. Cụ thể:
Trong 3 năm dạy được Ban giám hiệu nhà trường phân công giảng dạy lớp 4 như
sau cụ thể:
Điều tra chất lượng đọc của học sinh lớp 4B đầu năm học 2012-2013, tôi có số liệu
cụ thể như sau:

8
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
Tổng số học sinh Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lưu loát Đọc diễn cảm
34
10 = 29,4%
19 = 55,9%
5 =14,7%

* Điều tra chất lượng đọc của học sinh lớp 4A đầu năm học 2013-2014, tôi có số liệu cụ
thể như sau:

Tổng số học sinh Đọc nhỏ, ấp úng Đọc to, rõ, lưu loát Đọc diễn cảm
26
07 = 26,9%
14 = 53,8%
05 = 19,3%
* Điều tra chất lượng đọc của học sinh lớp 4A đầu năm học 2014-2015 , tôi có số liệu cụ
thể như sau

Từ yêu cầu thực tiễn của môn tập đọc nói chung và rèn luyện kỹ năng nói cho học
sinh lớp 4, tôi đã tự đặt cho mình phải nhận thức đầy đủ tầm quan trọng, yêu cầu của bộ

9
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
môn, đặc biệt về nội dung và phương pháp rèn kĩ năng đọc diễn cảm để đáp ứng với yêu
cầu đề ra.
Trong giảng dạy môn tập đọc, qua nhiều năm gần đây, tôi đã tích cực nghiên cứu,
học hỏi kinh nghiệm giảng dạy, cách truyền thụ kiến thức, đặc biệt là việc rèn luyện kĩ
năng đọc diễn cảm cho học sinh. Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt, trước hết trong
mọi giờ tập đọc giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách phát âm chuẩn, đọc đúng đắn, có ý
thức, trôi chảy, sau đó mới yêu cầu học sinh đọc diễn cảm. Trong phương pháp dạy học
những yêu cầu đó gọi là chất lượng đọc được thể hiện đồng thời và chi phối lẫn nhau. Tính
đúng đắn sẽ nâng cao tốc độ đọc và cho phép đọc có ý thức hơn. Nếu không hiểu cái đang
đọc thì không thể đọc lưu loát và diễn cảm được.
Đọc diễn cảm thể hiện ở kĩ năng dùng ngữ điệu, biết nghỉ hơi ở dấu chấm, ngắt hơi
ở dấu phẩy, hoặc chỗ cần tách ý, biết đọc liền các tiếng trong từ ghép, từ láy hoặc cụm từ
cố định. Ngoài ra cần biết đọc đúng giọng câu kể, câu hỏi biết phân biệt giọng người dẫn
chuyện với từng tuyến nhân vật có tính cách khác nhau. Đọc diễn cảm là biểu hiện cao của
đọc có ý thức và chỉ thực hiện đựơc trên cơ sở đọc đúng và đọc nhanh. Do vậy dù đọc ở
mức độ nào cũng phải yêu cầu phát âm đúng song cũng không nên qua nhấn mạnh ở các
phụ âm: tr – ch; r – gi/d; n – l; s – x làm giọng đọc mất tự nhiên.
Để đạt được những yêu cầu trên tôi đã tiến hành phương pháp hướng dẫn rèn đọc
diễn cảm cho học sinh như sau:

BIỆN PHÁP THỨ NHẤT:
PHÂN LOẠI HỌC SINH

SỰ CHUẨN BỊ CỦA HỌC SINH
Sau khi tiến hành như vậy, tôi được vào giảng dạy theo các bước sau:
Bước 1: Sự chuẩn bị của học sinh
Trước khi học bài tập đọc, tôi dặn học sinh đọc nhiều lần ở nhà cho trôi chảy và
chuẩn bị trước phần câu hỏi, tìm hiểu nội dung bài trong sách giáo khoa, đề ra các yêu cầu
phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Bước 2: Tiền hành bài dạy
Sau phần tìm hiểu bài, tôi yêu cầu học sinh đọc thật tốt một đoạn nhằm “thăm dò”
khả năng thể hiện sự cảm nhận nội dung bằng giọng đọc của học sinh.
- Qua giọng đọc của học sinh, tôi dẫn dắt, gợi ý để các em phát huy ưu điểm, khắc
phục những hạn chế và tự tìm ra cách đọc hợp lí.
+ Ví dụ: Khi dạy bài tập đọc: “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”.
“…Em Cu tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan/ đừng rời lưng mẹ
Mẹ giã gạo/ mẹ nuôi bộ đội
Nhịp chày nghiêng/ giấc ngủ em nghiêng
Mồ hôi mẹ rơi/ má em nóng hổi
Vai mẹ gầy/ nhấp nhô làm gối.”
Bài đọc nói lên tình yêu của người mẹ Tà –ôi đối với con và đối với cách mạng.
Khi đọc bài các em đọc với giọng như thế nào? Vậy để thể hiện tốt điều này chúng ta cần
nhấn giọng vào những từ ngữ nào?
Việc giáo viên đọc mẫu nhằm minh họa, gợi ý hoặc “tạo tình huống” cho học sinh
nhận xét, giải thích, tự tìm ra cách đọc.
+ Ví dụ: Khi dạy bài tập đọc: “ Tre Việt Nam”.
Giáo viên đọc mẫu, yêu cầu học sinh nghe và phát hiện cách đọc của cô( Ngắt nhịp
ở chỗ nào, nhấn giọng hay cao giọng, kéo dài giọng ở từ ngữ nào?...Vì sao khi đọc câu thơ

11
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


…phù hợp với từng loại câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến.
+ Ví dụ: Bài tập đọc: “Ga- vrốt ngoài chiến lũy”.

12
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
Khi đọc đoạn miêu tả chi tiết thể hiện lòng dũng cảm của Ga- vrốt, giáo viên lưu ý
học sinh thay đổi giọng đọc như sau:
“- Cậu làm trò gì đấy ? Cuốc- phây- rắc hỏi( Câu hỏi thể hiện sự ngạc nhiên).
- Em nhặt cho đầy giỏ đây ! ( Câu cảm thể hiện sự bình tĩnh).
- Cậu không thấy đạn réo à ? ( Câu hỏi như nhắc nhở Ga- vrốt không được liều
mình).
-Ga- vrốt trả lời:
- Có chứ, nó rơi như mưa ấy. Nhưng làm sao nào ? (Khi đọc lên giọng ở cuối câu
thể hiện sự hồn nhiên).
Cuốc- phây – rắc thắt lên:
- Vào ngay! ( Câu khiến thể hiện sự đề nghị, mệnh lệnh kèm sự lo lắng).
- Tí ti thôi ! -Ga-vrốt nói ( thể hiện sự tinh nghịch).
Trong đoạn đọc diễn cảm tôi cùng lưu ý học sinh. Đối với bài văn xuôi ngoài việc
đọc tốt các câu chúng ta còn phải biết ngắt hơi ở chỗ không có dấu câu nhưng chỗ đó là
chỗ tách ý.
+ Ví dụ: Bài tập đọc: “Thư thăm bạn”
Học sinh ngắt câu dài: “Mình hiểu Hồng đau đớn / và thiệt thòi như thế nào khi ba
Hồng đã ra đi mãi mãi. Nhưng chắc là Hồng cũng tự hào / về tấm gương dũng cảm của ba
/ xả thân cứu người giữa dòng nước lũ. Mình tin rằng theo gương ba, Hồng sẽ vượt qua
nỗi đau này. Bên cạnh Hồng còn có má, có cô bác và cả những người bạn mới như mình.”
* Tôi hướng dẫn học sinh đọc phân biệt lời kể của tác giả với lời nhân vật. Đọc
phân biệt lời của các nhân vật sao cho phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và tính cách của

+ Ví dụ: Bài tập đọc: “ Con sẻ”
Khi đọc đoạn cuối miêu tả tình cảm của tác giả đối với con chom sẻ bé nhỏ “ Vâng,
lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cười. Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ
bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó”.
Học sinh đọc với giọng vui, nhấn giọng một số từ ngữ gạch chân thể hiện sự trân
trọng, kính phục của tác giả đối với tình yêu của sẻ mẹ đối với sẻ con.
* Bên cạnh đó tôi còn hướng dẫn học sinh cách đọc ngắt nhịp thơ theo từng thể loại
thơ trong chương trình của phân môn tập đọc.
Một số người lầm tưởng hướng dẫn đọc ngắt nhịp trong thơ là hướng dẫn đọc diễn
cảm. Không phải như vậy, mà đó mới chỉ là cách đọc đúng trong thơ mà thôi. Vậy muốn
hướng dẫn học sinh đọc ngắt nhịp thơ đúng thì giáo viên phải nắm vững cách đọc các thể
thơ. Các bài thơ ở phân môn Tập đọc lớp 4 thường được viết ở thể thơ lục bát, song thất
lục bát và các thể thơ khác.

14
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
- Đọc thơ lục bát ngắt nhịp theo nhiều cách:
+ Câu 6 có thể ngắt theo nhịp: 2 / 2 / 2 – 4 / 2 – 2 / 4
+ Câu 8 có thể ngắt theo nhịp: 2 / 2 / 2 / 2 – 4 / 4 – 3 / 5 – 2 / 4 / 2
Thế nhưng trong bài có những câu hoặc những khổ thơ không ngắt theo nhịp, thông
thường thì giáo viên phải chọn những câu đó để hướng dẫn học sinh cách ngắt nhịp.
+ Ví dụ: Trong bài đọc “Truyện cổ nước mình”là một bài thơ lục bát. Thông thường
câu 6 ngắt theo nhịp 2/4; câu 8 ngắt theo nhịp 2/4/2 hoặc 4/4. Thế nhưng trong bài cũng có
những câu phá lệ (có cách ngắt nhịp khác). Do vậy ta phải đưa những câu đó ra hướng dẫn.
Đời cha ông / với đời tôi

3/3

SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
của thiếu nhi với chủ đề / Em muốn sống an toàn.
Để học sinh lớp 4 từng bước hình thành kĩ năng đọc diễn cảm, giáo viên đọc mẫu,
giúp học sinh luyện tập thể hiện sự cảm nhận về nội dung, ý nghĩa của bài qua giọng đọc.
Ngoài việc thống nhất cách đọc chung, mỗi học sinh có cảm thụ riêng, từ đó có cách đọc
diễn cảm bộc lộ sự sáng tạo riêng theo từng chất giọng đọc của mỗi học sinh.
Để phát huy tính sáng tạo của học sinh khi đọc diễn cảm cách tốt nhất là giáo viên
tổ chức cho học sinh luyện tập “tự bộc lộ” ( trên cơ sở đọc mẫu của giáo viên và kết quả
tìm hiểu bài). Qua đó giáo viên điều chỉnh cách đọc cho học sinh, tránh phân tích quá chi
tiết về cách đọc. ( Ví dụ: Xác định chỗ ngắt hơi, cao giọng, thấp giọng,…) rồi sau đó mới
chuyển sang luyện đọc và đọc theo một cách giống hệt nhau.
Khi học sinh luyện đọc giáo viên phải tạo được trong lớp một không khí thỏa mái
để học sinh dễ trực cảm với bài văn, có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và
cũng từ đó các em có thể học tập và bắt chước thầy.
3.3. Cách tiến hành hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm:
Tôi chép đoạn cần luyện đọc lên bảng phụ (phải chuẩn bị trước). Sau khi hỏi học sinh
về nội dung của đoạn, tôi yêu cầu học sinh nêu giọng đọc hay của đoạn và học sinh lắng
nghe giáo viên đọc mẫu để phát hiện những từ cần nhấn giọng, giáo viên gạch dưới những
từ cần nhấn giọng và gọi học sinh khác luyện đọc lại.
* Ví dụ : Ở khổ 1 của bài “Chợ Tết”
Tôi hỏi: Đoạn thơ này nói lên điều gì ? (Tả cảnh đẹp của thiên nhiên vào hôm có phiên
chợ)
Hỏi: Vậy khi đọc ta cần đọc như thế nào cho hay ? (Đọc chậm rãi, đồng thời nhấn giọng
vào những từ có sức gợi tả)
Dải mây trắng / đỏ dần trên đỉnh núi
Sương hồng lam / ôm ấp nóc nhà gianh
Trên con đường viền trắng mép đồi xanh
Người các ấp tưng bừng ra chợ tết.
Cái gốc để giúp cho học sinh có thể đọc diễn cảm tốt là phải giúp học sinh cảm thụ
tốt nội dung bài tập đọc. Cách thức giúp học sinh cảm thụ tốt nội dung bài tập đọc chính là

4.1. Kết quả đạt được:
Qua quá trình giảng dạy, nhờ đã kiên trì bên bỉ áp dụng những biện pháp rèn đọc

17
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
như đã nêu trên. Tôi đã tiến hành khảo sát và có số liệu như sau:
*Năm học: 2012-2013 - Kết quả Lớp 4B:

Thời gian
Đọc nhỏ, ấp úng
Đầu năm
10 = 29,4%
Cuối học kì I 5 = 14,7%
Cuối học kì II
0
*Năm học: 2013-2014 - Kết quả Lớp 4A:

Thời gian
Đọc nhỏ, ấp úng
Đầu năm
7 = 26,9%
Cuối học kì I 4 = 15,4%
Cuối học kì II
0= 0%
*Năm học: 2014-2015 - Kết quả Lớp 4B:

Thời gian

9= 34,6%

Sĩ số: 28 học sinh

Đọc to, rõ, lưu loát
16 = 57,1 %
%
%

Đọc diễn cảm
4 = 14,3 %
%
%

Qua kết quả khảo sát và số liệu ghi chép tôi rất phấn khởi thấy trong các giờ tập
đọc học sinh say mê học và lớp học sôi nổi, kỹ năng đọc diễn cảm được nâng cao rõ rệt.
Có nhiều em đầu năm học đọc nhỏ lí nhí, chưa trôi chảy, đến cuối năm các em đã đọc to,
rõ ràng, lưu loát hơn. Những em học trung bình khá trở lên đã đọc diễn cảm bài văn theo
đúng yêu cầu đề ra. Tuy kết quả chưa được mỹ mãn như ý nhưng đó cũng là thành công
bước đầu nghiên cứu, mày mò ra biện pháp rèn đọc diễn cảm cho học sinh của mình.
Sau đây là một số ví dụ điển hình:
* Năm học 2012-2013:
- Có em Nguyễn Tuấn Nguyễn học hết học kì 1 nhưng em vẫn chưa biết đọc diễn
cảm ở các kiểu câu. Tôi đã kiên trì củng cố cho em vốn kiến thức về các kiểu câu và luyện
cho em tập đọc các kiểu câu: câu hỏi, câu cảm, câu khiến vào lúc 15 phút sinh hoạt đầu giờ
của các buổi học trên lớp. Đến giữa học kì hai em đạt điểm khá phần đọc thành tiếng.
- Có em Nguyễn Văn Đạt học hết học kì 1 nhưng em vẫn chưa biết đọc diễn cảm
ở các kiểu câu. Tôi đã kiên trì củng cố cho em vốn kiến thức về các kiểu câu và luyện cho
em tập đọc các kiểu câu: câu hỏi, câu cảm, câu khiến vào 15 phút phụ đạo học sinh yếu của


- Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt trước hết người thầy phải có nghiệp vụ
sư phạm tốt, đặc biệt đọc mẫu của thầy phải chuẩn, hay, có sức cuốn hút học sinh vì trong
khâu rèn đọc thì việc đọc mẫu của thầy giáo có ảnh hưởng rất lớn đối với học sinh. Các em
sẽ theo dõi lắng nghe thầy đọc và coi đó là chuẩn mực để bắt chước để so sánh đánh giá
với giọng đọc của mình. Chính vì vậy thầy cô cũng phải có sự chuẩn bị chu đáo, mỗi từ
ngữ cô đọc, nói đều phải chuẩn mực.
- Giáo viên phải nắm chắc đối tượng học sinh để có những biện pháp dạy học đạt

19
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
kết quả cao nhất nhằm phát huy hết tính tích cực trong học tập, tổ chức điều khiển khéo léo
gây bầu không khí sôi nổi kích thích hứng thú học tập và nâng cao ý thức tự giác của học
sinh.
- Giáo viên cần phải tìm hiểu chắc nội dung cơ bản của chương trình sách giáo
khoa, sách hướng dẫn, sách soạn bài để học sinh nắm vững nội dung bài, hướng dẫn rõ
cách đọc từng đoạn văn, đoạn thơ cho học sinh hiểu. Thực tế cho thấy sách giáo khoa
Tiếng việt, sách soạn bài và sách hướng dẫn phải thừa nhận là có nhiều ưu điểm nổi bật.
Tìm hiểu phần hướng dẫn chung trong sách đa số giáo viên đã nắm được cơ bản của
phương pháp giảng dạy mới song đi sâu vào từng bài cụ thể thì sự lúng túng và vấp váp lại
không ít. Do vậy nắm vững sách, hiểu ý đồ của người biên soạn là quan trọng song chưa
đủ còn đòi hỏi đến vai trò chủ động sáng tạo và ứng xử linh hoạt đối với từng đối tượng
học sinh khác nhau mới đem lại hiệu quả cao.
- Giáo viên giàu lòng yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình gương mẫu trong phương pháp
soạn giảng, phát hiện kịp thời đọc sai, đọc ngọng trọng học sinh. Giáo viên phải kiên trì
uốn nắn, sửa chữa cách phát âm sai cho học sinh thật tận tình chu đáo.
- Giảm bớt hoặc sửa lại câu hỏi cho sát với từng đối tượng học sinh, tránh giảng
triền miên, nói nhiều, viết nhiều trong khi học sinh đọc còn yếu.

thân cần phải học hỏi và rèn luyện nhiều hơn.

-Về phía phụ huynh: Phải quan tâm nhiều hơn nữa đến việc học tập của con em, nên
gặp giáo viên trực tiếp giảng dạy để thống nhất biện pháp giảng dạy.
- Cần tạo mọi điều kiện để con em học tập, thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, giúp đỡ
con em lúc học ở nhà.
- Nên tạo điều kiện, khuyến khích các em đọc sách, báo…

CHƯƠNG 5:
TIỂU KẾT
Tập đọc là một môn khó dạy. Cái khó đó do chủ quan người dạy và cũng do khách
quan của bộ môn tạo nên. Phía chủ quan người dạy phải có kiến thức rộng về ngữ văn,
phải có trình độ nhất định về tư tưởng, tình cảm và phải nắm chắc phương pháp bộ môn.
Phía khách quan, Tập đọc là phân môn khó dạy vì tính chất phong phú của nó. Nếu chỉ chú
ý tính khoa học của bài như phân tích ngữ âm, câu, từ thì bài dạy sẽ khô khan. Nếu khai
thác tính nghệ thuật mà không dựa cơ sở ngôn ngữ thì cũng dễ tràn lan. Do vậy muốn dạy
tốt phân môn Tập đọc chúng ta cần phải không ngừng học tập để nâng cao trình độ nhận

21
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.
thức của bản thân, nắm vững phương pháp giảng dạy bộ môn, kiên trì luyện cho mình kĩ
năng đọc tốt cùng với tâm huyết của mình dành cho nghề thì chúng ta sẽ có những giờ dạy
thành công.

PHẦN THỨ BA:

KẾT LUẬN CHUNG

đồng nghiệp góp ý kiến bổ sung để kinh nghiệm dạy học của tôi thêm phong phú, hoàn
thiện góp phần nhỏ bé đưa sự nghiệp giáo dục phát triển.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Phổ Hòa, ngày 20 tháng 11 năm 2014.
XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG

NGƯỜI THỰC HIỆN

Đỗ Thị Nguyệt Nga

23
GV: Đỗ Thị Nguyệt Nga – Trường TH Phổ Hòa.


SKKN: Một số biện pháp hướng dẫn rèn đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Sách Tiếng Việt lớp 4, tập 1+ 2.
2. Để học tốt Tiếng Việt 4 tập, 1: Ngô Trần Ái, Nguyễn Qúy Thao (chủ biên) Nhà
xuất Báo Giáo Dục và Thời đại.
3. Bồi dưỡng học Văn - Tiếng Việt tiểu học: Nguyễn Kim Dung – Hồ Thị Vân
Anh: Nhà Xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh.
4. Bài tập thực hành trắc nghiệm Tiếng Việt 4, tập 1, 2 : Đinh Ngọc Bảo (chủ biên),
Nhà xuất bản Đại học Sư Phạm.
5.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học chu kì III (2003-2007) –
Nhà xuất bản Giáo dục.
6. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học giai đoạn (2013-2015) –
Nhà xuất bản Giáo dục.
7. Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo về phương pháp
dạy và học Tiếng Việt của các tác giả khác nhau,..