MỘT SỐ BIỆN PHÁP
GIÁO DỤC HÀNH VI ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
LỚP 4
TRƯỜNG TIỂU HỌC CÂY GÁO A
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tiểu học là bậc học phổ cập, bậc học đầu tiên của hệ
thống giáo dục phổ thông, nó có vai trò “nền tảng” rất quan
trọng, giáo dục Tiểu học không chỉ tạo những cơ sở ban đầu
bền vững về tri thức mà còn hình thành cho trẻ những đường
nét cơ bản về nhân cách con người.
Trong nhà trường Tiểu học hiện nay, tỉ lệ học sinh có đạo
đức tốt khá cao. Tuy nhiên vẫn còn một số học sinh có hành
vi đạo đức chưa tốt như chưa ngoan trong giờ học, Có thái độ
chưa đúng mực với người lớn, thầy cô và bạn bè Nếu không
chấn chỉnh kịp thời dễ dẫn đến hậu quả đáng tiếc sau này, cần
phải có những biện pháp tích cực để giáo dục các em. Trách
nhiệm này không của riêng ai mà của toàn xã hội. Nhưng điểm
mấu chốt là nhà trường- nơi trực tiếp giáo dục các em.
Hiện nay việc giáo dục đạo đức trong nhà trường gặp rất
nhiều khó khăn. Thực tiễn cuộc sống xã hội “ô nhiễm” đã và
đang len lỏi vào tầng lớp nhân dân ảnh hưởng đến trẻ, bên
1
cạnh đó phương tiện thông tin ngày càng phát triển làm cho trẻ
dễ dàng tiếp nhận những điều xấu Việc nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức - trang bị cho các em một số hành vi đạo đức
tốt là cần thiết, cấp bách và phải được tiến hành ngay từ bậc
Tiểu học Nghị quyết Trung ương 2 khóa 8 đã khẳng định
“Giáo dục học sinh trong giai đoạn hiện nay phải giáo dục
toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể dục và mĩ dục”, trong đó đạo
đức là cái gốc của con người phát triển toàn diện.
Qua nhiều năm công tác, tôi cũng như tất cả các anh, chị

tự trọng mình và tôn trọng người khác, tôn trọng tập thể…
* Nhiệm vụ hàng đầu, chủ yếu và thường xuyên của việc
giáo dục đạo đức cho trẻ ở bậc Tiểu học là tổ chức cuộc sống
cho trẻ theo đúng các chuẩn mực đạo đức. Hệ thống chuẩn
3
mực các hành vi đạo đức giáo dục cho trẻ phải được xác định
đúng đắn, cụ thể, vừa sức. Hệ thống chuẩn mực này thường
đưa ra dưới dạng những quy định đối với học sinh tiểu học
như: giữ vệ sinh thân thể, thái độ khi đi trên đường, khi học
bài, làm bài, khi trực nhật, vui chơi, giải trí, những đức tính để
học sinh tiểu học cần phấn đấu như: cần cù, chăm chỉ, thật thà,
thân ái, đoàn kết… hay những quy định đối với đội viên.
2. Thực trạng đạo đức của học sinh lớp 4/6 trường tiểu
học Cây Gáo A
2.1 Thuận lợi:
- Được sự quan tâm phối hợp tốt của các đoàn thể trong
nhà trường, hội cha mẹ học sinh. Một số gia đình cũng rất
quan tâm đến việc dạy người cho học sinh.
- Đa số học sinh ngoan, biết kính trọng, lễ phép với thầy
cô giáo, người lớn tuổi. Luôn quan tâm đến mọi người, ứng xử
tốt trước những tình huống thường ngày.
- Các kiến thức trong chương trình môn đạo đức rất phù
hợp với lứa tuổi và đặc điểm tâm sinh lí học sinh.
2.2 Khó khăn:
4
Học sinh Tiểu học hay bắt chước. Hành vi đạo đức của các
em được thu nhận và hình thành từ nhiều phía như gia đình,
nhà trường, xã hội. Các em lại chưa biết phân biệt để lựa chọn
hành vi đạo đức phù hợp cho mình. Chính vì vậy ở lớp vẫn
còn một số em có những biểu hiện chưa ngoan:

xảy ra những biểu hiện hành vi đạo đức chưa tốt, đồng thời
phản ảnh, đề xuất với Hiệu trưởng tình hình của lớp để tìm
biện pháp hỗ trợ giáo dục các em. Cần chú ý đối với những
học sinh có biểu hiện chưa ngoan: Chưa chăm chỉ học tập,
chưa hòa nhã với bạn bè, ngại giao tiếp Lập hồ sơ theo dõi
riêng đối với những học sinh thuộc diện khó khăn, khuyết tật,
mồ côi, gia đình có ba, mẹ li hôn… Trên cơ sở đó, hàng ngày,
6
giáo viên theo dõi những biểu hiện hành vi đạo đức của học
sinh kết hợp ghi nhận lại trong sổ chủ nhiệm, uốn nắn giáo dục
các em kịp thời ở mọi lúc, mọi nơi, từ giờ dạy trên lớp cũng
như các buổi hoạt động ngoại khóa.
Bên cạnh đó, cần hình thành ý thức tự quản cho từng cá
nhân ngay từ đầu năm bằng cách cho các em tự xây dựng nội
quy lớp học để làm tiêu chuẩn đánh giá thi đua của cá nhân, tổ
nhằm xây dựng tập thể lớp đoàn kết, vững mạnh về mọi mặt.
Cho các em tự do "tranh cử", đề cử các chức danh: lớp
trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tạo một không khí thi đua tích cực
từ cá nhân đến tập thể. Đây là điều kiện để các em có ý thức tự
hoàn thiện mình, thể hiện những mặt tốt để được sự tín nhiệm
của các bạn. Và các chức danh này có thể thay đổi qua mỗi
giai đoạn khi có bạn nổi bật về học tập, về giao tiếp, ứng xử
3.2. Giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh qua việc
dạy học và đặc biệt là học môn đạo đức.
Môn Đạo đức ở Tiểu học có vai trò hết sức quan trọng
trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Mỗi giờ học đạo
đức là mỗi giờ các em được phát hiện những hành vi đúng sai,
được luyện tập thực hành những hành vi tốt, phát hiện tránh
xa những hành vi không tốt, vậy nên để việc giảng dạy môn
đạo đức đạt hiệu quả GVCN cần nghiên cứu kỹ những kiến

cảnh khó khăn của lớp". Sau đó các tổ thảo luận trình bày ý
tưởng của tổ: góp tiền, tặng sách cũ, nuôi heo đất Cuối cùng
cả lớp thống nhất giải pháp khả thi nhất cho lớp đó là: Nuôi
heo đất giúp đỡ bạn. Mỗi sáng thứ hai là ngày hội heo đất của
lớp, các em rất hào hứng khi được tự tay “nuôi heo” bằng
những đồng tiền tiết kiệm để giúp đỡ bạn. Cuối năm các em
hồi hộp chờ đợi lớp trưởng công bố tổng số tiền tiết kiệm và
vui mừng khi thấy bạn được nhận đồ dùng học tập, quần áo,
xe đạp từ heo đất Từ những việc làm và không khí của lớp
thể hiện các em đã biết quan tâm chia sẻ giúp đỡ bạn, biết
đồng cảm trước khó khăn của bạn. Quan trọng hơn là các em
đã thực hiện xuất phát từ tấm lòng chứ không phải vì nhiệm
vụ, mệnh lệnh. Đây chính là mục đích mà người giáo viên
hướng đến.
Mỗi bài học đạo đức thường có những tấm gương, những
nhân vật. Sau mỗi bài học, giáo viên cần kết hợp nêu câu hỏi
để học sinh ý thức được việc làm của nhân vật là biểu hiện của
hành vi tốt hay chưa tốt? Vì sao? Đối với tấm gương đó nên
9
học tập, hay nên tránh. Vì sao? .Ngoài ra giáo viên có thể kể
cho học sinh nghe về những tấm gương tốt, hiếu thảo, vượt
khó, quan tâm giúp đỡ mọi người xung quanh từ thực tế cuộc
sống sẽ cụ thể hơn, sinh động hơn và có sức thuyết phục hơn
để các em bắt chước theo. Từ những hành động bắt chước ấy
dần dần sẽ trở thành hành vi của bản thân các em.
Việc giáo dục, rèn luyện những hành vi đạo đức cho học
sinh còn được tiến hành lồng xen ở tất cả các môn học (Lịch
sử-Địa lí; Tập đọc, âm nhạc ), nhất là các tiết sinh hoạt tập
thể. Giáo viên cần tổ chức nhiều hoạt động: ca hát, kể chuyện,
vệ sinh trang trí lớp học, trồng và chăm sóc cây xanh trong lớp

* VD: Trong buổi hoạt động ngoài giờ tháng 11 với chủ
điểm nhớ ơn thầy cô. Bên cạnh những bài hát, những câu thơ
các em thể hiện qua trò chơi hái hoa dân chủ. Các em còn
được chơi trò chơi “Tiếp sức đồng đội”. Ở trò chơi này Các
11
Tìm hiểu kiến thức về ATGT
thành viên trong đội sẽ thi đua ghép những mảnh ghép rời
thành một bức tranh (hình ảnh giáo viên và học sinh) .Sau đó
yêu cầu học sinh nêu ý nghĩa của bức tranh để giáo dục cho
các em truyền thống tôn sư trọng đạo. Đồng thời qua trò chơi
này giáo viên đã rèn cho học sinh tinh thần đoàn kết, tinh thần
đồng đội. Sự giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên
trong đội vì mục tiêu chung. Hay với tháng 12 ở chủ điểm
uống nước nhớ nguồn các em sẽ được gặp gỡ trực tiếp cô, chú
bộ đội từng chiến đấu trong hai cuộc kháng chiến, được nghe
kể về những kỉ niệm, những gian khó mà các cô chú phải trải
qua để dành lại nền độc lập cho dân tộc, được đặt những câu
hỏi giao lưu với các cô chú. Các em sẽ thêm khâm phục những
tấm gương đời thường, từ đó hung đúc cho các em tình yêu
quê hương đất nước, ý chí quyết tâm học tập xây dựng quê
hương đất nước giàu đẹp. Rồi đến các giờ sinh hoạt sao nhi
đồng , là học sinh lớp 4 các em sẽ được hướng dẫn các em nhỏ
sinh hoạt. Các em sẽ được thể hiện những hành vi đạo đức
những kĩ năng đã học: biết nhường nhịn em nhỏ, tỏ rõ trách
nhiệm của một người anh, người chị, vận dụng kiến thức đã
học để làm một người phụ trách sao giỏi năng động
Tất cả các hoạt động này không những các em được ôn lại
kiến thức đã học mà là dịp để các em thực hành và thể hiện
các hành vi đạo đức, rèn luyện ý chí nghị lực, mạnh dạn trong
12

học sinh học chưa tập trung còn hay nói chuyện trong giờ học.
Sau đó tìm biện pháp khắc phục bằng cách cho các em đó làm
nhóm trưởng trong các lần thảo luận nhóm hay quản trật tự khi
giáo viên không có ở lớp
Bên cạnh đó giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh tiếp
nhận thông tin một cách có chọn lọc: Giới thiệu cho các em
chương trình thiếu nhi buổi tối, giới thiệu một số sách hay bổ
ích ở thư viện (tuyển tập truyện tranh về những thói quen tốt:
Vẹt con không biết nghe lời, công ơn cha mẹ, chim bồ câu
thích giúp đỡ mọi người hay tập truyện những câu chuyện
14
nhỏ đạo lí lớn: Sói đội lớp cừu, chim ưng và mãng xà, ) để
các em tìm đọc và định hướng các em trao đổi với bạn những
cảm nhận của mình về những hành vi của các nhân vật trong
các tiết sinh hoạt lớp.
Để phụ huynh hỗ trợ trong công tác giáo dục học sinh,
trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi khéo léo tạo
niềm tin vào nhà trường bằng những lời chào, thái độ thân
thiện, trao đổi thẳng thắn với phụ huynh về tất cả những sai
lệch, những biểu hiện chưa tốt mà học sinh dễ mắc phải để
phụ huynh có giải pháp kịp thời ngăn chặn, đồng thời gợi ý
phụ huynh nhiều biện pháp hỗ trợ cho các em như: Giúp các
em lập thời gian biểu, tập cho các em thói quen làm việc theo
thời gian biểu, làm một số việc nhà giúp ba mẹ trong khả năng
có thể. Đối với những em có hoàn cảnh khó khăn, những học
sinh chưa ngoan tôi thường xuyên liên lạc với phụ huynh qua
điện thoại hoặc gặp gỡ trực tiếp để phụ huynh hỗ trợ, quan sát
các cử chỉ, hành vi giao tiếp của các em khi ở nhà để định
hướng, nhắc nhở các em. Tạo điều kiện cho phụ huynh tham
gia vào các buổi hoạt động của lớp: cắm trại 26/3; dã ngoại;

sinh. Hàng tuần, vào tiết sinh hoạt đầu tuần đều có tuyên
dương những học sinh làm tốt cũng như kịp thời nhắc nhở đối
với những học sinh có những hành vi sai trái. Bên cạnh đó,
phụ huynh học sinh có ý thức quan tâm đến việc học và chăm
lo dạy dỗ con cái nên có sự phối hợp với nhà trường kịp thời
ngăn chắn các biểu hiện tiêu cực ở các em.
III. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1 Bài học kinh nghiệm
- Công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học là
một công việc và trách nhiệm của mỗi giáo viên, của toàn bộ
nhà trường và của gia đình . Để làm tròn trách nhiệm này thì
trước hết người giáo viên phải cần phải biết phối hợp là cầu
nối giữa gia đình và nhà trường để có biện pháp tốt nhất giáo
dục các em.
- Phải thương thực sự yêu học sinh, có ý thức trách nhiệm
về mọi hành vi, ngôn ngữ, cử chỉ của mình đối với học sinh.
Bản thân giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi
theo. Giáo viên phải thực sự tôn trọng nhân cách học sinh, coi
học sinh như những người bạn nhỏ của mình, hiểu rõ hoàn
17
cảnh, cá tính của từng học sinh để có biện pháp giáo dục thích
hợp, trách xúc phạm, áp đặt học sinh.
- Kết hợp khéo léo để giáo dục hành vi đạo đức tạo điều
kiện cho các em thực hành, uốn nắn các hành vi đạo đức để trở
thành thói quen, thông qua tất cả các hoạt động trong nhà
trường như dạy và học tốt môn đạo đức, tham gia tích cực các
hoạt động đội, ngoài giờ lên lớp…
2 Kiến nghị;
* Đối với các cấp quản lí giáo dục:
- Cần đầu tư thêm trang thiết bị dạy và học, sân chơi, bãi