ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ HIỀN
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
THEO CHUẨN ĐẦU RA TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN THỊ HIỀN
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
THEO CHUẨN ĐẦU RA TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ NGỌC
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, phòng, ban, khoa, tổ, các đồng
chí giảng viên bộ môn Tiếng Anh và sinh viên trường CĐSP Điện Biên đã nhiệt
tình cộng tác, cung cấp số liệu, cho ý kiến, những người thân trong gia đình và
bạn bè đã luôn quan tâm, động viên, giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành tốt nhiệm
vụ học tập và nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Mặc dù đã cố gắng thật nhiều
trong quá trình thực hiện đề tài, song không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất
định. Tôi rất mong nhận được sự thông cảm và đóng góp ý kiến của quý các thầy,
cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người cùng quan tâm tới những vấn đề
được trình bày trong luận văn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hiền
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ .............................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Đối tượng và khác thể nghiên cứu................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 4
đầu ra ................................................................................................................. 35
1.5.1. Các yếu tố chủ quan................................................................................. 35
1.5.2. Các yếu tố khách quan ............................................................................. 37
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .................................................................................. 38
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TIẾNG ANH THEO CHUẨN ĐẦU RA TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN................................................. 39
2.1. Khái quát về trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên .................................. 39
2.1.1. Chức năng, nhiệm vụ của nhà trường...................................................... 39
2.1.2. Cơ cấu tổ chức ......................................................................................... 40
2.1.3. Vài nét về SV của nhà trường ................................................................. 40
2.1.4. Thực trạng về tổ bộ môn tiếng Anh của nhà trường ............................... 41
2.2. Những vấn đề chung về khảo sát thực trạng .............................................. 42
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 42
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 42
2.2.3. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 43
2.2.4. Tiêu chí và thang đánh giá ....................................................................... 43
2.2.5. Đối tượng khách thể khảo sát .................................................................. 43
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
2.3. Kết quả khảo sát thực trạng ........................................................................ 43
2.3.1. Thực trạng hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại
Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên .............................................................. 43
2.3.2. Thực trạng công tác quản lý hoạt động DH tiếng Anh theo chuẩn đầu
ra tại trường CĐSP Điện Biên ........................................................................... 58
2.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý hoạt động DH
tiếng Anh theo chuẩn đầu ra .............................................................................. 65
tiếng Anh theo chuẩn đầu ra cho sinh viên tại trường CĐSP Điện Biên ................ 85
3.3.1. Mục đích, nội dung, phương pháp và đối tượng khảo nghiệm ............... 85
3.3.2. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý
HĐDH tiếng Anh theo chuẩn đầu ra cho sinh viên tại trường CĐSP Điện
Biên .................................................................................................................... 86
3.3.3. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp QL HĐDH tiếng
Anh theo CĐR cho sinh viên tại trường CĐSP Điện Biên ............................... 87
3.3.4. So sánh mức độ đồng thuận giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp quản lý HĐDH tiếng Anh theo chuẩn đầu ra cho sinh viên tại
trường CĐSP Điện Biên .................................................................................... 88
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .................................................................................... 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 92
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 96
PHỤ LỤC
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
STT
Cụm từ viết tắt
1.
BPQL
Cơ sở vật chất
7.
DH
Dạy học
8.
GD
Giáo dục
9.
GV
Giảng viên
10.
HĐ
Hoạt động
11.
HĐDH
Quản lý hoạt động dạy học
17.
QLGD
Quản lý giáo dục
18.
SV
Sinh viên
19.
TB
Trung bình
20.
TBDH
Thiết bị dạy học
21.
THCS
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1.
Mô hình chu trình quản lý............................................................. 16
Sơ đồ 1.2.
Cấu trúc của hoạt động dạy học .................................................... 19
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục nước ta trong thập kỷ tới phát triển trong bối cảnh thế giới có
nhiều thay đổi nhanh và phức tạp. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế về giáo dục
đã trở thành xu thế tất yếu. Cách mạng khoa học công nghệ, công nghệ thông tin
và truyền thông, kinh tế trí thức ngày càng phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp
đến sự phát triển của các nền giáo dục trên thế giới.
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định "Đổi mới
căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa,
xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý
trường đang có định hướng mở các lớp tiếng Anh du lịch, tiếng Anh thương mại,
tiếng Anh khách sạn - nhà hàng… Trước thực tế đa dạng của bộ môn tiếng
Anh, yêu cầu chuẩn đầu ra của mỗi chuyên ngành mà nhà trường cần nghiên
cứu thực trạng để tìm ra biện pháp quản lý dạy học hữu hiệu nhằm góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu xã hội. Với vai trò của người
giảng viên Tiếng Anh tại trường CĐSP Điện Biên tác giả cho rằng để phát huy
tốt hơn vai trò của môn Tiếng Anh trong hoạt động đào tạo cần làm tốt công tác
quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh nói chung và theo CĐR theo yêu cầu
hiện nay tại nhà trường.
Xuất phát từ những lý do trên tác giả chọn đề tài: “Quản lí hoạt động dạy
học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại trường Cao đẳng Sư phạm Điên,
tỉnh Điện Biên” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về công tác quản lý hoạt động
dạy học môn tiếng Anh, đề tài đề xuất các biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại Trường Cao đẳng
Sư phạm Điện Biên.
3. Đối tượng và khác thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại
Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên
3.2. Khách thể nghiên cứu
Quá trình quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra của
Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
4. Giả thuyết khoa học
Sử dụng phương pháp này, chúng tôi dự kiến xây dựng các phiếu hỏi dành
cho các đối tượng: Giảng viên, cán bộ quản lý và sinh viên là những người trực
tiếp tham gia quá trình dạy học tiếng Anh tại trường.
Phiếu hỏi được thiết kế gồm nhiều câu hỏi với mục đích tìm hiểu thực
trạng công tác dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh. Ngoài ra, phương
pháp điều tra bằng phiếu hỏi còn được sử dụng để thu thập ý kiến của GV, CBQL,
SV về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học
Tiếng Anh được đề xuất trong luận văn.
7.2.2. Phương pháp quan sát thực tế, phân tích thực trạng
Quan sát hoạt động dạy học của giảng viên và SV để có những đánh giá
khách quan nhất về công tác dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh
theo chuẩn đầu ra tại trường.
Quan sát hoạt động quản lý chỉ đạo hoạt động dạy học tiếng Anh nhằm đánh
giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh cho sinh viên tại trường.
Phương pháp này hỗ trợ cho phương pháp điều tra.
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn, trò chuyện
Phương pháp này hỗ trợ cho phương pháp điều tra viết, nhằm tìm hiểu
thêm thông tin về phía đối tượng được điều tra. Những thông tin thu được từ
phương pháp trò chuyện góp phần làm sáng tỏ thêm quan điểm của các đối tượng
được điều tra và giúp vấn đề nghiên cứu được sâu hơn.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Sử dụng phương pháp nghiên cứu này giúp cho việc nắm bắt các quan
điểm đánh giá về công tác dạy học và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh cho
sinh viên tại trường.
7.3. Phương pháp thống kê toán học trong GD
Sử dụng xác suất thống kê trong việc xử lí số liệu và trong việc tính phần
trăm tỷ lệ các thông số.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Thời kỳ cận đại chứng kiến sự bùng nổ của các nhà nghiên cứu khoa học
quản lý và làm cho nó ngày càng hoàn thiện mà tiêu biểu có Chales H.Fayol
(1841-1925), Elton Mayor (1850-1947). Được mệnh danh “Ông tổ của nền sư phạm
cận đại ”, J.A. Cômenski, người đã đặt nền móng cho lý luận dạy học tiên tiến, đã trở
thành nhà thiên tài lỗi lạc về giáo dục của mọi thời đại. Những quan điểm, tư tưởng
về xã hội, về giáo dục, về tự do, bình đẳng, nhân văn và hòa bình… của ông vẫn còn
nguyên giá trị và tính thuyết phục rất cao cho chúng ta hôm nay;
Những công trình ở ngoài nước về lĩnh vực này có thể kể đến: V.A
Xukhomlinxki trong “Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng trường phổ
thông”; Jaxapob trong “Tổ chức lao động của người hiệu trưởng”; P.V.Zimin,
M.I.Kôndakốp, N.I.Saxerđôlốp trong “Những vấn đề quản lý trường học”... Các
nhà nghiên cứu giáo dục Nga khẳng định: Kết quả toàn bộ hoạt động QL của nhà
trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng
dạy của đội ngũ GV;
Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kôndakốp, N.I.Saxerđôlốp đi sâu nghiên cứu lãnh
đạo công tác giảng dạy, giáo dục nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong
hoạt động QL;
Tác giả V.A.Xukhomlinxki, V.P.Xtrezicondin, Jaxapob đã nghiên cứu và
đề ra một số vấn đề quản lý của hiệu trưởng trường phổ thông như phân công
giữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng. Các tác giả thống nhất khẳng định nguời
hiệu trưởng là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm trong công tác
quản lý nhà trường. Điều đó sẽ tránh được sự giẫm đạp lên công việc của nhau
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
Vấn đề kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ ở một số nước trên thế giới và
trong khu vực trong đó có công tác quản lý đã được đề cập đến khá chi tiết trong
“Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 20082020”, Hà Nội, 2008. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như “Teaching
English Cambridge University Press. 1995” của Adrian Doff, “Những vấn đề cơ
bản về dạy học ngoại ngữ”, NXB ĐHQGHN, 2005.
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam khi nói đến giáo dục không thể không nói đến Chủ tịch Hồ
Chí Minh (1890-1969), một trong những danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân
loại. Kế thừa và phát huy tinh hoa tư tưởng giáo dục tiên tiến với truyền thống
văn hóa quý báu của nhân loại, đồng thời vận dụng sáng tạo phương pháp luận
của chủ nghĩa Mac-Lenin, Người đã để lại cho chúng ta một kho báu về những
lý luận về vai trò của giáo dục, định hướng phát triển giáo dục, vai trò của QL và
QLGD... làm nền tảng cho nền lý luận giáo dục Cách mạng Việt Nam;
Nền giáo dục hiện đại Việt Nam còn chứng kiến sự xuất hiện của nhiều nhà
giáo dục với những công trình nghiên cứu, giáo trình, xã luận về tổ chức QL quá
trình giáo dục như Phạm Minh Hạc, Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Đặng Bá Lãm,
Nguyễn Gia Quý, Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền.....đã thể hiện được bản chất của
hoạt động QL, QLGD, những định hướng phát triển giáo dục Việt Nam đương
đại......Ngoài ra còn có nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của công tác QL
nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại các cơ sở giáo dục đại học. Có thể đề cập
đến các công trình nghiên cứu sau: Lưu Xuân Mới, Đào tạo bồi dưỡng CBQL GD
trong xu thế đổi mới và hội nhập; Trần Khánh Đức, Quản lý và kiểm định chất
lượng đào tạo nhân lực theo ISO và TQM; Đặng Quốc Bảo, Những vấn đề về lãnh
đạo-quản lý và sự vận dụng vào điều hành nhà trường; …
Nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học môn Tiếng Anh có thể kể đến
các nghiên cứu sau: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ngoại ngữ của
chủ nhiệm bộ môn trường Cao đẳng sư phạm trung ương” của tác giả Bùi Phi
Yến; “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh của hiệu trưởng các trường
THCS tại thành phố Hồ Chí Minh có Đỗ Hạnh Nga, Vũ Thị Phương Anh…
các tác giả nghiên cứu và đi sâu ở những bình diện khác nhau nhưng đều nhằm
giải quyết mối quan hệ giữa GV và người QL; những nội dung QL hoạt động dạy
học của hiệu trưởng.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
Tập thể cán bộ giảng viên trường CBQL và nghiệp vụ Bộ GD&ĐT nghiên
cứu nghiệp vụ QL của hiệu trưởng đã rất chú trọng tới QL hoạt động dạy học
của hiệu trưởng.
Tác giả Nguyễn Văn Lê chú ý tới công tác bồi dưỡng GV về tư tưởng
chính trị, về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao năng lực giảng dạy cho họ;
Tác giả Mai Quốc Liên cũng có ý kiến: “Cần cấp bách có một chiến lược
ngoại ngữ để phủ khắp tiếng Anh trong các trường học toàn quốc.”;
Tác giả Châu Kim Lang trong “Tổ chức quản lý quá trình đào tạo” đã
hệ thống hóa và phân tích khá sâu sắc về tổ chức quá trình đào tạo và quản lý
hoạt động đào tạo trong nhà trường, trong đó có đề cập đến quản lý hoạt động
dạy học và những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học;
Trần Thanh Hoàng (2007), “Một số biện pháp của hiệu trưởng đối với
hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng
Tàu”, Luận văn thạc sĩ giáo dục học, Hà Nội;
Các công trình nghiên cứu trên đây đều đã đạt được những đóng góp nhất
định về lý luận cũng như thực tiễn. Tuy nhiên, việc áp dụng kết quả nghiên cứu
phụ thuộc vào điều kiện thực tế của các nhà trường. Cho đến nay việc nghiên
cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh đáp ứng chuẩn đầu ra cho
SV tại trường CĐSP Điện Biên chưa có tác giả, công trình nào đề cập tới. Thực
hiện luận văn này, tác giả sẽ kế thừa các kết quả các công trình nghiên cứu đã đề
cập tới và nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp QL hoạt động DH môn tiếng
thể quản lý về mặt chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, … bằng một hệ thống các luật
lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể, nhằm tạo
ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng.
Theo tác giả Bùi Trọng Tuân, nếu xét trên phương diện hoạt động của một tổ
chức thì “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên
đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ
thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường”;
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo “Quản lý là quá trình gây tác động của chủ
thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung”; [1]
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN
Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý là tác động có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động (nói chung là khách thể
quản lý), nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến”;[13]
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc “Quản lý là quá
trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng tối ưu các chức năng kế
hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra”;[23]
Theo F.W. Taylor cho rằng: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn
người khác làm và sau đó khiến họ hoàn thành công việc tốt nhất và rẻ nhất”;
Theo Henry Fayol (1841- 1925) và Max Weber (1864- 1920) của Đức đều
khẳng định: “Quản lý là một khoa học, đồng thời là một nghệ thuật thúc đẩy sự
phát triển của xã hội”;
Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định
hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục
tiêu nhất định”;
Theo Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý là động tác có mục đích, có kế hoạch
của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện được
năng hoạt động của các khách thể quản lý. Từ các chức năng quản lý chủ thể
quản lý xây dựng lên nội dung quản lý để tác động vào khách thể quản lý nhằm
thực hiện mục tiêu quản lý. Trong tiến trình phát triển của lịch sử nền sản xuất
xã hội luôn luôn vận động và phát triển không ngừng nên các chức năng quản lý
cũng không ngừng được cải tiến phù hợp theo.
Bất kỳ chủ thể quản lý nào, ở bất kỳ lĩnh vực hay ngành nào, ở bất cứ cấp
quản lý nào đều phải thực hiện bốn chức năng quản lý cơ bản: lập kế hoạch, tổ
chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá.
Chức năng lập kế hoạch:
Là xác định mục tiêu cho bộ máy, xác định các bước đi để tiến đến mục
tiêu, xác định nguồn lực và các biện pháp để thực hiện mục tiêu.
Khi thực hiện chức năng này chú ý đến nguyên tắc, tính mục đích và hệ
thống các văn bản chỉ đạo của ngành, chính sách pháp luật của nhà nước.
Chức năng tổ chức:
Gồm hai nội dung là tổ chức bộ máy và tổ chức công việc.
Tổ chức bộ máy: Là sắp xếp bộ máy đáp ứng được yêu cầu của mục tiêu
và nhiệm vụ đảm nhận. Tổ chức bộ máy phải phù hợp về cấu trúc, có cơ cấu hoạt
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN