CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ GIẢI PHÁP
Mã số: ......................................................................................................
1. Tên sáng kiến: “Dạy bài công dân với tình yêu, hôn nhân, gia đình theo
hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh”.
(@THPT Huỳnh Tấn Phát, Trần Thị Kim Huệ, Huỳnh Nhã Trân,
Trần Minh Trí, Lê Thị Phương Duyên, Lê Ngọc Nhân)
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn – môn GDCD
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng
đầu hiện nay của ngành Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Nghị quyết Hội nghị lần
thứ VIII của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam Khóa XI
khẳng định:” Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện
đại, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của
người học, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc.”
Xuất phát từ mục tiêu của chương trình Giáo dục phổ thông nói chung, mục
tiêu của môn Giáo dục công dân nói riêng trong việc đào tạo nguồn nhân lực, đáp
ứng yêu cầu của công cuộc hiện đại hóa đất nước: những con người có tri thức, có
đạo đức, có năng lực sáng tạo, chủ động trong cuộc sống. Muốn đạt được điều đó,
trong quá trình dạy học Giáo dục công dân, người giáo viên phải biết cách vận
dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực một cách linh hoạt, phù hợp đối
với từng đối tượng học sinh, nội dung bài học, kiểu bài để học sinh phát huy tính
tích cực, chủ động, có hứng thú trong giờ học.

Trang 1


Trong luật giáo dục, điều 24, mục 2 có ghi: “Phương pháp giáo dục phổ
thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp

3.2.3. Bản chất của giải pháp:
Đối với việc giảng dạy môn giáo dục công dân, giáo viên có thể áp dụng
nhiều phương pháp cả truyền thống (thuyết trình, hỏi đáp, kể chuyện…) lẫn hiện
đại (phương pháp mảnh ghép, phương pháp trò chơi, tạo tình huống có vấn đề).
Mỗi phương pháp đều có đặc thù riêng, vì vậy giáo viên phải biết vận dụng và kết
hợp nhuần nhuyễn, khoa học các phương pháp phù hợp với đặc trưng, nội dung bài
học cụ thể, phù hợp với đặc điểm của lớp, phù hợp với năng lực nhận thức và trình
độ của học sinh để bài giảng của mình thêm hấp dẫn và sinh động hơn. Trong dạy
học bài 12 Giáo dục công dân 10: “Công dân với tình yêu, hôn nhân, gia đình” bản
thân tôi đã vận dụng phương pháp: đặt vấn đề, phương pháp mảnh ghép, sử dụng
tình huống có vấn đề, phương pháp trò chơi phù hợp với đặc thù của bài học nhằm
giúp học sinh hình thành tri thức mới, hình thành kĩ năng sống, giúp trang bị cho
học sinh các kiến thức về tình yêu, biểu hiện của một tình yêu chân chính, một số
điều nên tránh tong tình yêu. Đồng thời về phía học sinh, các em sẽ nghiên cứu bài
học thông qua nội dung sách giáo khoa và các câu hỏi mà tôi đã đăng lên mạng
trường học kết nối.Các em sẽ tự hình thành kiến thức bằng việc sẽ tìm kiến tư liệu,
ví dụ, trả lời thông qua phiếu học tập.
1. Biện pháp áp dụng: “Dạy bài công dân với tình yêu, hôn nhân, gia đình
theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh”.
2. Lựa chọn thời gian áp dụng:
- Áp dụng khi dạy bài 12, GDCD 10” Công dân với tình yêu, hôn nhân, gia
đình”
- Lựa chọn nội dung bài học khi áp dụng phương pháp tạo hứng thú cho học
sinh phải phù hợp với nội dung bài học về giáo dục kiến thức về tình yêu và một số
điều nên tránh trong tình yêu..
Trang 3


3. Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh vận dụng trong giảng dạy môn giáo
dục công dân:

Đội 2:

Yêu nhau mấy núi cũng leo
Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua.
Yêu em anh biết để đâu
Để vào tay áo lâu lâu lại dòm.
Hẹn chiều nay mà sao không thấy em
Gió hiu hiu lòng bỗng nghe lạnh thêm.
Biểu hiện: yêu đương, hò hẹn.

Đội 3:

Anh yêu em một tình yêu thầm lặng
Như thâm trầm từng chiếc lá vàng thu.
Tôi yêu em đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai.
Biểu hiện: Yêu đương mãnh liệt.

Đội 4:

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông
Một người chín nhớ mười mong một người.
Nắng mưa là bệnh của giời
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.
Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu.
Biểu hiện: Yêu đương, nhớ mong.

Trang 5


“ Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy
Lòng anh thôi đã cưới lòng em”
Trích “ Thơ Duyên” của Xuân Diệu.
Tiếp theo giáo viên mời học sinh nêu một vài quan niệm về tình yêu mà em biết.
Học sinh trả lời:
Lan: Yêu là chết ở trong lòng một ít.
Nga: Yêu là sự gắn bó, gần gũi, quan tâm nhau.
Nam: Yêu là hi sinh cho nhau.
Long: Yêu là tình cảm quyến luyến, sâu sắc với nhau.
Giáo viên: Các em nãy giờ đã nêu rất nhiều quan niêm về tình yêu nhưng
chưa đầy đủ, bây giờ cô mời một bạn đọc khái niệm “ Tình yêu” sách giáo khoa.
“ Tình yêu là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người khác giới. ở
họ có sự phù hợp về nhiều mặt làm cho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau, tự
nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình.”
Tiếp theo giáo viên giảng giải: Tình yêu là tình cảm sâu sắc, đáng trân trọng
của cá nhân, tuy nhiên không nên cho rằng đó chỉ là việc riêng tư của mỗi người.
Tình yêu luôn luôn mang tính xã hội. Trước hết, tình yêu được bắt nguồn và bị chi
phối bởi quan niệm , kinh nghiệm sống của những người yêu nhau( mà những quan
niệm, kinh nghiệm này lại phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể mà cá nhân đang sống,
vào vị trí xã hội và đặc điểm của thời đại.)
Tiếp theo chúng ta sang phần b. “Thế nào là một tình yêu chân chính”.
Trước hết, giáo viên giảng giải: Trong lịch sử, các giai cấp luôn có quan
niệm và thái độ khác nhau về tình yêu, ví dụ: trong chế độ phong kiến, với quan
niệm nam nữ thụ thụ bất thân”, nam nữ không được gần gũi nhau. Việc hôn nhân
phải “môn đăng hổ đối” và hoàn toàn do cha mẹ định đoạt theo nguyên tắc “ cha
mẹ đặt đâu , con ngồi đấy”.
Giáo viên đặt câu hỏi: với quan niệm về tình yêu trong xã hội phong kiến
như ví dụ trên, có phải là tình yêu chân chính không?
Trang 7




chục năm chung sống với nhau, vợ chồng không một lời to tiếng, về già càng yêu
thương chăm sóc nhau hơn. Khi có người hỏi bí quyết để có cuộc sống hạnh phúc.
Ông nói:” Nếu các bạn yêu một người nào đấy mà lại có thêm sự tôn trọng người
ta, thì đó là điều quý giá nhất tạo nên một tình yêu bền chặt.”
Câu hỏi: 1. Em có nhận xét gì về biểu hiện của tình yêu thể hiện qua tình
huống này? Theo em tình yêu đó có chân chính hay không?
+ Tình huống 3: Giấy màu vàng
Hoa là một cô gái giàu có và rất xinh đẹp. Xung quanh cô lúc nào cũng có
những chàng trai khá giả theo đuổi. Cô nhận lời tất cả để tìm cho mình cơ hội tốt
nhất. Trong công ty, Hùng cũng là người theo đuổi cô nhưng hoàn cảnh của Hùng
còn khó khăn nên cô không chấp nhận, còn nói nhiều lời xúc phạm đến Hùng. Một
thời gian sau cô vướng vào căn bệnh thế kỉ sau những lần quan hệ với các chàng
trai trước đó. Cô tuyệt vọng tự xa lánh mọi người. Lúc này, Hùng mới đến bên cạnh
quan tâm chăm sóc và ngỏ lời cầu hôn cô. Cảm động trước tấm chân tình của anh ,
cô hỏi: “ Vì sao anh lại yêu em” Hùng trả lời: “ Anh yêu em vì em là chính em,
không có một lí do nào khác”.
Câu hỏi: 1. Em có nhận xét gì về biểu hiện của tình yêu thể hiện qua tình
huống trên? Theo em tình yêu đó có chân chính hay không?
Giáo viên: Chiếu ba tình huống trên máy chiếu.
Thực hiện theo kĩ thuật mảnh ghép theo hai bước sau:
Bước 1: Vòng 1: Học sinh các nhóm thảo luận trả lời câu số một của mỗi
tình huống.
Lớp có 45 học sinh, có 12 bàn học.
Giáo viên có thể chia thành 6 nhóm: mỗi nhóm gồm học sinh 2 bàn ghép lại
(mỗi nhóm có 7 hoặc 8 học sinh). Giao nhiệm vụ: nhóm 1,2 nhận tình huống 1,
nhóm 3,4 nhận tình huống 2, nhóm 5,6 nhận tình huống 3.
Phát phiếu học tập cho học sinh. Trên phiếu học tập theo màu có đánh số từ 1
đến 15. Thông báo cho học sinh thời gian làm việc cá nhân và theo nhóm.

- Tôn trọng từ hai phía.
Trang10


- Vị tha, thông cảm.
Giáo viên nhận xét, kết luận: nhóm 3 trả lời gần đúng nhất trong thời gian
sớm nhất. Sau đây cô sẽ trình bày các biểu hiện của một tình yêu chân chính:
- Chân thực, quyến luyến, gắn bó giữa một nam và một nữ.
- Quan tâm sâu sắc, không vụ lợi.
- Chân thành, tôn trọng, tin cậy từ hai phía.
- Lòng vị tha và sự thông cảm.
Tình yêu chân chính làm cho con người trưởng thành và hoàn thiện hơn. Bởi
vì tình yêu là động lực mạnh mẽ để các cá nhân vươn lên tự hoàn thiện bản thân.
Tiếp theo giáo viên cho học sinh đọc câu hỏi số một SGK trang 86:
Hiện nay, trong học sinh có những bạn nam và nữ chơi thân với nhau và giúp
đỡ nhau trong học tập cũng như trong hoạt động hàng ngày. Chúng ta có nên gán
ghép và cho rằng hai bạn đó yêu nhau hay không? Theo em, ở lứa tuổi này đã nên
yêu đương hay chưa? Vì sao?
Giáo viên cho học sinh cùng tranh luận nội dung câu hỏi trên.
Sau đó cho các em nói lên suy nghĩ của mình.
Học sinh nêu ý kiến:
•

Sơn: Theo em chúng ta không nên gán ghép và cho rằng hai bạn đó yêu
nhau. Ở tuổi này theo em chưa nên yêu vì chưa hiểu sâu sắc về tình yêu.

•

Phụng: Theo em thì chúng ta nên gán ghép và cho rằng hai bạn đó yêu
nhau. Ở tuổi này theo em nên yêu nhau vì đây là tuổi đẹp nhất, không yêu

• Long: Hôm qua , tao mới dắt nó đi uống trà sữa.
• Vũ: Sẵn tao nhắc mày một chuyện, lúc nãy Thầy chủ nhiệm kiếm mày
về chuyện mời phụ huynh mày đó.
Vừa lúc đó Minh đi tới.
Trang12


• Minh: Ê, tụi bây ơi, Thầy phát bài kiểm tra toán nè. Tao được 10
điểm. Vũ, mày được 9 điểm nè. Còn Long, bài mày nè, xem đi.
• Long: 3 điểm hả, không phải bài tao đâu.
• Minh: cái gì, Võ Huỳnh Ngọc Long, tên mày mà.
• Vũ: Dạo này mày học sa sút lắm đó, mày xem lại đi, hôm qua mày bị
không thuộc bài nữa đó.
• Long: Mình bị gì vậy ta, không biết có nên yêu sớm không ta?
Qua tình huống trên, một bạn cho cô biết là chúng ta có nên yêu đương quá
sớm hay không? Yêu sớm có gây những hậu quả gì không?
Giàu: Thưa cô, chúng ta không nên yêu đương quá sớm, vì sẽ ảnh hưởng
đến việc học.
Giáo viên: Ở lứa tuổi của các em từ 15 đến 17 vẫn đang trong quá trình phát
triển để hoàn thiện, chưa ổn định về nhận thức. Yêu sớm thường sao nhãng học tập,
dễ có những quyết định mà bản thân chưa có quyền hoặc chưa đủ khả năng giải
quyết.
Vì vậy điều nên tránh ở đây là: “ Yêu đương quá sớm”.
+ Tình huống 2:

Trang13


Hình 2: Tình huống yêu nhiều người của bạn Vũ
(Có Video kèm theo)

• Hoa: Tôi là người yêu anh Vũ. Tôi yêu anh ấy một tuần nay rồi.
• Hồng: Tôi cũng là người yêu của anh Vũ, tôi yêu anh ấy một tháng
rồi.
Sau tất cả hai cô cùng nhận ra: Chúng ta không nên yêu người đàn ông này.
Người đàn ông này không đáng một đồng. Cả hai cùng bỏ ra về.
• Vũ: Tao buồn quá Minh ơi, không biết có nên yêu một lúc nhiều người
không nữa.
Qua tình huống trên , một bạn cho cô biết chúng ta có nên yêu một lúc nhiều
người hay không? Tại sao?
Học sinh: Thưa cô, chúng ta không nên yêu nhiều người cùng một lúc vì tình
yêu là tình cảm thiêng liêng, duy nhất, không nên đùa cợt với tình yêu.
Giáo viên: Vâng, Tình yêu là tình cảm đẹp nhất, đáng trân trọng. Do đó trong
tình yêu cần có sự suy nghĩ chín chắn, không nên yêu đương vì mục đích vụ lợi,
yêu nhiều người để chứng tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới của mình.
Vậy điều nên tránh trong tình yêu là: Yêu một lúc nhiều người, yêu để chứng
tỏ khả năng chinh phục bạn khác giới hoặc yêu đương vì mục đích vụ lợi.
+ Tình huống 3: Tại một công viên Hân, Giàu, Ngân đang ngồi nói chuyện:

Trang15


Hình 3: Tình huống 3. (Có Video kèm theo)
• Giàu: Ê làm gì ngồi buồn vậy mậy?
• Hân: Làm gì buồn vậy, kể tụi tao nghe đi.
• Ngân: Tao thích anh kia kìa, tối ảnh chở tao đi chơi, tao lỡ đi quá giới
hạn rồi mày ơi.
• Hân: Trời ơi, con gái con lứa làm ăn gì kì vậy mậy?
• Giàu: trời ơi, sao mày khờ quá vậy? có chuyện gì thì con gái cũng
chịu nhiều thiệt thòi mà.
• Ngân: Tao biết thì tao đâu có làm vậy đâu.


Tôi đã áp dụng các phương pháp này đối với hầu hết học sinh khối lớp 10
của trường và đạt được kết quả khả quan, hầu hết học sinh tham gia tích cực và chất
lượng bộ môn cũng được nâng cao. Đề tài này sẽ là một khởi đầu cho tôi và đồng
nghiệp tiếp tục phát triển và rèn luyện, trau dồi kinh nghiệm và tri thức trong sự
nghiệp giảng dạy sau này.
3.4. Hiệu quả thu được do áp dụng giải pháp:
Qua quan sát thực tế khi áp dụng cho học sinh, hầu hết học sinh đều rất thích,
hào hứng và say mê học tập. Các em có ý thức hơn về vai trò và nhiệm vụ học tập
của mình, tích cực hăng hái tham gia đóng góp vào trò chơi, hoạt động các em đã
vận dụng một số tình huống, giải pháp của bài học để hình thành, trang bị một số kĩ
năng sống ,kinh nghiệm sống cho bản thân. Qua đó giúp các em hình thành nhân
cách, đạo đức – một yếu tố vô cùng quan trọng làm hành trang vững bước vào đời
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Học sinh
được trang bị phương pháp tự học chuẩn bị chu đáo cho hoạt động tự nghiên cứu
trên bậc đại học và hoạt động học tập về sau.
Chất lượng bộ môn liên tục từ năm 2013 – 2017 luôn đạt và vượt chỉ tiêu:
+ Năm 2013-2014: TB trở lên đạt 100.0%, chỉ tiêu 98%.
+ Năm 2014-2015: TB trở lên đạt 100.0%, chỉ tiêu 98%.
+ Năm 2015-2016 TB trở lên đạt 100.0%, chỉ tiêu 98%.
+ Năm 2016-2017 TB trở lên đạt 100.0%, chỉ tiêu 98%.
3.5. Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu:
Giáo viên dạy môn GDCD và học sinh trường.
3.6. Tài liệu kèm theo: Đĩa CD chứa các Video.
Bến Tre, ngày 12 tháng 03 năm 2018

Trang18