CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨAVIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:……………………..
1. Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục hướng
nghiệp ở trường Trung học phổ thông.
(Lê Thị Thoa, Nguyễn Hoàng Long, Lê Duy Hậu, @THPT Chê Guê-va-ra)

2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý và thực hiện hoạt động giáo dục hướng nghiệp
ở trường Trung học phổ thông.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Tiếp tục thực hiện chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (GD
& ĐT) mà Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI (NQ 29-NQ/TW) đề ra, Đại hội
Đảng lần thứ XII đề ra phương hướng: Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Phát triển GD &
ĐT nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Một trong những nhiệm
vụ chủ yếu mà Đại hội XII xác định là: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ các yếu tố cơ
bản của GD & ĐT theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học;
chú trọng giáo dục hướng nghiệp (GDHN), kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp...
Trên tinh thần đó, trong những năm gần đây, công tác GDHN ở trường Trung học phổ
thông (THPT) đã được các cấp quản lý giáo dục quan tâm hơn trước. Tuy nhiên, chất
lượng hoạt động hướng nghiệp chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của học sinh và xã
hội. Việc quản lý và thực hiện hoạt động GDHN ở trường THPT còn nhiều bất cập, chẳng
hạn:
3.1.1 Nhận thức về hoạt động hướng nghiệp

1


- Vấn đề được quan tâm hàng đầu ở các trường THPT là làm sao để có được học
sinh giỏi, ngoan, đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi, đạt kết quả tốt trong kỳ thi

nghề,… để các em có định hướng chọn nghề phù hợp bản thân. Ở một số trường THPT,
công tác hướng nghiệp thì hầu như giao hẳn cho giáo viên giảng dạy các chủ đề hướng
nghiệp theo quy định của Bộ GD & ĐT.
- Ở các trường THPT, việc phân công giáo viên giảng dạy các chủ đề hướng nghiệp
chủ yếu là tập trung vào các giáo viên có số tiết dạy bộ môn ít, không đủ số tiết chuẩn
theo quy định. Ban giám hiệu chưa có sự lựa chọn phân công đúng năng lực sở trường
của giáo viên. Với việc phân công giảng dạy như thế, rõ ràng đội ngũ giáo viên thực hiện
GDHN ở trường THPT hiện nay có sự đam mê, thích thú với bộ môn chưa cao; họ chỉ
căn cứ vào tài liệu hướng nghiệp của Bộ GD&ĐT để lên lớp; họ hiểu biết không sâu,
không nhiều về vị trí xã hội, về đặc điểm và yêu cầu của các ngành nghề, cũng như định
hướng phát triển và nhu cầu sử dụng lao động trong nước, ở địa phương các nghề đó; kỹ
năng tư vấn chọn nghề cho học sinh còn yếu. Đây cũng là một nguyên nhân làm giảm đi
sự tin tưởng của phụ huynh và học sinh đối với công tác hướng nghiệp của nhà trường.
- Hình thức tổ chức hoạt động GDHN ở trường THPT đa dạng hơn trước. Tuy
nhiên hướng nghiệp qua dạy học môn Công nghệ, dạy nghề phổ thông, qua việc dạy học
các chủ đề hướng nghiệp của Bộ GD&ĐT chưa đi vào chiều sâu, chủ yếu là dạy lý thuyết
suông, chưa có nhiều cơ hội cho học sinh song hành giữa lý thuyết và thực tiễn. Sự tư vấn
hướng nghiệp cho học sinh còn tổ chức chung chung, chưa có điều kiện giới thiệu chuyên
sâu ngành, nghề riêng cho từng nhóm đối tượng học sinh theo năng khiếu và sở thích của
các em nên dẫn đến trường hợp học sinh tham gia một số hoạt động hướng nghiệp một
cách gượng ép, không hứng thú, làm lãng phí thời gian của các em. Hướng nghiệp qua
các hoạt động ngoại khóa không được nhà trường tổ chức thường xuyên vì nó tốn nhiều
thời gian, công sức để chuẩn bị cũng như chi phí để triển khai. Bên cạnh đó, hình thức
GDHN qua học các môn văn hóa khác thì hầu như chưa được giáo viên quan tâm mặc dù
mỗi môn học đều có liên quan đến các ngành nghề khác nhau mà chúng ta có thể giới
thiệu để các em tìm hiểu. Góp phần thực hiện chương trình “ Đồng Khởi khởi nghiệp và
phát triển doanh nghiệp” tỉnh Bến Tre (giai đoạn 2016 - 2020) của Tỉnh ủy, từ năm học
2016-2017, Sở GD&ĐT đã triển khai chương trình giáo dục hướng nghiệp, khởi nghiệp
trong các trường phổ thông, với việc tích hợp nội dung “Tìm hiểu nghề kinh doanh” vào
môn Công nghệ, đồng thời tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa gắn với giáo dục khởi

bằng xã hội. Bản thân là một giáo viên tâm huyết với nghề và có tinh thần trách nhiệm
cao, tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác hướng nghiệp.Vì vậy, tôi
4


chọn đề tài: “ Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục hướng nghiệp ở
trường Trung học phổ thông”.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
3.2.1 Mục đích của giải pháp:
Giải quyết phần nào những bất cập trong GDHN ở trường THPT thời gian qua.
Góp phần thực hiện tốt hai nhiệm vụ hướng nghiệp ở trường phổ thông là giới thiệu nghề
và tư vấn nghề.
- Giúp cho hoạt động GDHN ngày càng đi vào chiều sâu, kịp thời phát triển và bồi
dưỡng phẩm chất nhân cách nghề nghiệp cho học sinh, giúp các em hiểu mình, hiểu yêu
cầu của nghề; định hướng cho học sinh đi vào những lĩnh vực mà xã hội đang cần.
-Tạo ra những điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất, về các mối quan hệ xã hội và
khơi dậy ý thức cầu tiến của học sinh để các em tích cực tham gia các hình thức lao động
kỹ thuật do nhà trường tổ chức, nâng cao ý thức và thái độ lao động, có dịp thử sức mình
trong hoàn cảnh thực tiễn, từ đó kết luận về sự phù hợp nghề nghiệp của bản thân. Làm
cho mỗi học sinh có được tính chủ động trong lựa chọn nghề, có khả năng tự quyết định
được con đường nghề nghiệp tương lai của mình.
3.2.2 Nội dung giải pháp:
GIẢI PHÁP 1: Nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ quản lý.
Hơn ai hết, người lãnh đạo, người quản lý trước tiên phải nhận thức được tầm quan
trọng của định hướng, tư vấn nghề đối với sự phát triển của xã hội nói chung, của cá nhân
học sinh nói riêng. Từ đó thấy được trách nhiệm quản lý của mình đối với hoạt động
GDHN trong nhà trường. Ngoài việc chịu trách nhiệm chỉ đạo thì người quản lý phải
thường xuyên đi sâu, đi sát, kiểm tra công việc của cấp dưới để kịp thời tuyên dương
gương sáng cũng như để điều chỉnh những sai phạm nếu có.
Cán bộ quản lý phải được tập huấn về quản lý hoạt động GDHN cho học sinh

Mỗi trường THPT phải thành lập Ban chỉ đạo hướng nghiệp hướng theo cấu trúc:
Ban hướng nghiệp nhà trường

Giáo
viên
chủ
nhiệm

Giáo
viên
bộ
môn

Tổ
chức
đoàn
thanh
niên

BĐD
hội
cha
mẹ
học
sinh

Các tổ
chức
xã hội
6

địa phương. Quan tâm chỉ đạo việc tổ chức lồng ghép giáo dục khởi nghiệp vào các hoạt
động trong nhà trường. Sắp xếp và ổn định kế hoạch hoạt động hướng nghiệp sao cho cân
đối, hợp lý với kế hoạch năm học theo quy định của các cấp lãnh đạo.
- Kiếm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch của Ban hướng nghiệp trên một số mặt
quan trọng như: nội dung, thời gian, nhân lực và hiệu quả hoạt động.
- Xét duyệt và phê chuẩn các văn bản hợp tác,...trong quá trình phối hợp thực hiện
hoạt động hướng nghiệp.
- Chịu trách nhiệm trước cơ quan chỉ đạo cấp trên về kết quả hoạt động hướng
nghiệp của đơn vị mình.
Thành phần Ban hướng nghiệp gồm: một Phó hiệu trưởng làm trưởng ban, các
thành viên tối thiểu cần có: Tổ trưởng tổ chủ nhiệm, tổ trưởng chuyên môn, trợ lý thanh
niên, trưởng ban đại diện hội cha mẹ học sinh trường. Trưởng ban hướng nghiệp có chức
năng chỉ đạo soạn thảo,thực hiện kế hoạch,... đồng thời còn là bộ phận trung gian môi
giới, liên kết các thành phần trong hệ thống giúp hoạt động hướng nghiệp đạt hiệu quả.
Trong quá trình hoạt động, ban hướng nghiệp tăng cường công tác phối hợp để thường
xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm cũng như mời các doanh nhân, nhà
khoa học, nhà quản lý, các gương điển hình về sự sáng tạo trong công việc và tinh thần
nhẫn nại vượt khó phấn đấu để vươn lên,… đến nói chuyện chuyên đề tư vấn hướng
nghiệp - khởi nghiệp, truyền tải những kinh nghiệm của họ cho học sinh nhằm tạo niềm
7


tin, tâm lý không ngại thất bại, khơi dậy tính sáng tạo, năng động, tính sẵn sàng, dám
nghĩ, dám làm trong học sinh góp phần hình thành và phát triển năng lực cần thiết, ươm
mầm khởi nghiệp từ các đề tài, dự án nghiên cứu để lựa chọn nghề nghiệp, khởi nghiệp
sau này.
- Trưởng Ban hướng nghiệp có trách nhiệm phân công người phụ trách các bộ phận
và phân công nhiệm vụ cho các cá nhân. Giao phó quyền hạn tương ứng để thực hiện
nhiệm vụ.
- Tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm lập kế hoạch và chỉ đạo việc thực hiện

việc lựa chọn ngành nghề cho học sinh. Chính cha mẹ là người biết rõ năng khiếu,sức học
của con và hoàn cảnh kinh tế gia đình nên chúng ta cần giúp họ trở thành những nhà tư
vấn gần gũi nhất giúp các em chọn lựa hướng đi phù hợp, khắc phục tình trạng bắt ép con
học theo ngành nghề mà ba mẹ chọn, không quan tâm đến sở thích, năng lực của các em.
Tổ trưởng tổ chủ nhiệm lập kế hoạch và giám sát hoạt động của tổ. Giáo viên chủ nhiệm
là cầu nối giữa học sinh, phụ huynh với nhà trường, là người am hiểu học sinh rõ nhất,
chịu trách nhiệm lớn nhất trong việc phân nhóm hướng nghiệp theo năng khiếu và sở
thích của các em. Giáo viên chủ nhiệm còn là người cận kề bên học sinh, sớm phát hiện
những tình huống, những ý tưởng hay mà chúng ta có thể giới thiệu để các em được giúp
đỡ, phát triển thành các đề tài nghiên cứu khoa học.
Tóm lại, bộ máy tổ chức hoạt đông tốt thì hiệu quả công việc sẽ cao.
GIẢI PHÁP 4: Chuyên nghiệp hóa đội ngũ làm công tác hướng nghiệp.
Bộ máy quản lý hoạt động ổn định thì chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ hữu cơ
của các bộ phận trong đó được thiết lập giúp cho đội ngũ làm công tác hướng nghiệp
ngày càng thành thạo với công việc, trở nên chuyên nghiệp hơn.
Hằng năm, Sở giáo dục cần có những đợt tập huấn nâng cao năng lực GDHN cho
giáo viên THPT. Bên cạnh đó cũng nên tổ chức những buổi giao lưu, trao đổi, học hỏi
kinh nghiệm giữa các trường về công tác hướng nghiêp.
GIẢI PHÁP 5: Trang bị cơ sở vật chất và kinh phí
Chi phí để thực hiện tốt hoạt động GDHN thì khá nhiều mà chi từ ngân sách cho
hoạt động này còn quá ít. Bởi vậy cần phải tăng cường xã hội hóa GDHN. Huy động sự

9


đầu tư của các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp, các trường đại học,… để trang bị cơ sở
vât chất, tài liệu, … phục vụ công tác hướng nghiệp.
3.3. Khả năng áp dụng giải pháp
- Giải pháp có thể áp dụng cho cán bộ quản lý trường học và đội ngũ làm công tác
GDHN trong trường THPT.