PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ SẦM SƠN
TRƯỜNG MẦM NON TRUNG SƠN
--------------------------------------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG HỨNG
THÚ VỚI HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC ”TẠI TRƯỜNG MẦM NON
TRUNG SƠN
Người thực hiện: Lê Thị Chính
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Trung Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
SẦM SƠN, NĂM 2019
MỤC LỤC
NỘI DUNG
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận.
2.2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
* Thuận lợi.
5-6
6-8
8-9
9
9-10
10-11
11-12
12-13
13
14
1. MỞ ĐẦU.
1.1. Lí do chọn đề tài.
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Như chúng ta đã
biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được
nghe tiếng ru à ơi của mẹ, tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho
nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ, bởi chính ở đây
âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ.
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động giáo dục âm nhạc là
một hoạt động nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, hoạt động được trẻ yêu thích,
là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó là phương tiện thiết
thực cho các hoạt động giáo dục khác. Có thể coi giáo dục âm nhạc là một hoạt
động không thể tách rời với công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm
nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: ca
hát, vận động, nghe hát, múa, trẻ chơi âm nhạc.
Đặc biệt đối với trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi giáo dục âm nhạc đã đem lại
cho trẻ nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ đem lại những ấn tượng đầu đời, những
khái niệm âm nhạc dần dần hình thành trong tâm hồn trẻ tạo điều kiện phát triển
khả năng sẵn có của trẻ. Chính vì điều đó tôi luôn chăn trở tìm tòi và sáng tạo để
tìm ra những cách thức hay những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình
để truyền đạt đến với trẻ. Vì lứa tuổi nhà trẻ tâm hồn ngây thơ rất đáng yêu khi
đưa giáo dục âm nhạc cho trẻ thì xem đó là cả quá trình hình phát triển và thành
những hình ảnh đẹp trong tâm hồn trẻ
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ
trong bào thai người mẹ sẽ kích thích sóng điện não giúp trẻ phát triển khả năng
nghe nhạc, tăng trí thông minh sau này. Và đối với trẻ lứa tuổi mầm non giáo
dục âm nhạc là môn học giúp trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, thông minh qua việc
sáng tạo các động tác minh hoạ kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận
động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ
và dẻo dai qua các động tác.
Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ
ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc
trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc. Khi nghe nhạc trẻ cảm nhận được tính
chất, tình cảm, cảm xúc của âm nhạc, đem lại những trạng thái có trong tác phẩm.
Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời
sống giúp trẻ hình thành sự liên tưởng, nhịp điệu rắn giỏi của bản hành khúc gợi cho
trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi....Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng...
Ngoài ra giáo dục âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai
nghe và cảm xúc cho trẻ. Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi
thu hút trẻ, tạo ấn tương đẹp khi trẻ tới trường lớp.
Vì tất cả những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để
giúp trẻ học tốt môn giáo dục âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo
ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ. Bằng tất cả sự nỗ lực cố gắng đó, tôi cảm
thấy một phần nào ý nguyện của mình đã thực hiện được.
Trong quá trình công tác tại trường mầm non Trung Sơn tôi được nhiều
năm phân công phụ trách độ tuổi từ 24-36 tháng tuổi, tôi nhận thấy trẻ ở độ tuổi
này rất thông minh và hiếu động và nhanh tiếp thu, tôi luôn mong muốn mình
truyền đạt được thật nhiều kiến thức cho trẻ đẻ giúp trẻ phátt triển hết khả năng
học, điện ảnh. Âm nhạc không hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể, đã
thu hút hấp dẫn làm thoả mãn nhu cầu của trẻ. Âm nhạc là phương tiện giáo dục
giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh phát triển lời nói quan hệ giao tiếp, trao
đổi tình cảm.
Trong trường mầm non, giáo dục âm nhạc là một hoạt động thường
xuyên liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động của trẻ, là cầu nối giữa
hoạt động này với hoạt động khác.
Chính vì những lý do trên mà trong chương trình giáo dục mầm non mới
hoạt động giáo dục âm nhạc là hoạt động hết sức gần gũi đối với trẻ, là nguồn
cảm hứng cho các hoạt động khác. Vì thế giáo dục âm nhạc là phương tiện phát
triển thẩm mỹ, đạo đức, thể chất để góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động
lớn đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ.
2.2. Thực trạng hứng thú với hoạt động âm nhạc của trẻ trong các
hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm non.
Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo thực hiện đối với tất cả các nhóm lớp
nói chung và tuổi nói 24-36 tháng tuổi nói riêng bằng nhiều biện pháp, giáo
viên đã làm nhiều đồ dùng, đồ chơi cho tiết học và đưa những ứng dụng công
nghệ thông tin vào hoạt động nhằm gây hứng thú cho trẻ.
Nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo, đánh giá thường xuyên để rút kinh
nghiệm, xong việc đưa trẻ đến với hoạt động giáo dục âm nhạc còn nhiều vấn đề
đáng quan tâm như:
Giáo viên phải tự rèn luyện khả năng ca hát khi hát mẫu cho trẻ nghe như
hát đúng nhạc đúng cao độ, trường độ. Lựa chọn những bài hát phù hợp với độ
tuổi vừa khả năng của trẻ.
Giáo viên có vận dụng phương pháp, hình thức tổ chức vào các tiết dạy
nhưng chưa linh hoạt sáng tạo còn cứng nhắc, dập khuôn.
Giáo viên chưa thực sự trú trọng đến rèn luyện kỹ năng ca hát cho trẻ, trẻ
học hát theo kiểu “học thuộc lòng”.
3
tin.
- Nhiều trẻ còn nhút nhát chưa mạnh rạn thể hiện mình trước đám đông.
- Đồ dùng sử dụng trong giờ giáo dục âm nhạc chưa được hấp dẫn mới lạ
để thu hút trẻ.
- Nhà trường chưa có phòng hoạt động âm nhạc dành riêng cho trẻ.
Nhưng không phải vì khó khăn trên mà làm ảnh hưởng đến quá trình làm
thực nghiệm.
* Kết quả của thực trạng trên:
Mức độ của trẻ
Tổng
STT
Khả năng của trẻ
số trẻ
Đạt
Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ%
1 Trẻ thuộc lời bài hát
20
4/20
20
16/20
80
2 Trẻ vận động thành
20
5/20
25
15/20
75
thạo theo lời bài hát.
3 Trẻ tích cực hứng thú
20
2.3.1. Tự rèn luyện nâng cao kỹ năng khi hát mẫu cho trẻ nghe. Lựa chọn
các bài hát phù hợp.
Chuẩn bị dạy hát cho trẻ tôi tìm hiểu và phân tích bài hát, trên cơ sở đó
luyện hát diễn cảm, thể hiện sắc thái tình cảm phù hợp với nội dung bài hát. Từ
đó tôi luyện kỹ năng ca hát cho trẻ. Lời ca trong bài hát cần ngắn gọn, dễ hiểu,
nên chọn những bài hát phù hợp với khả năng của giáo viên, khả năng của trẻ và
tình hình thực tế của trường và tự rèn luyện nâng cao khi hát mẫu cho trẻ nghe.
Ví dụ:
+ Chủ điểm “Thế giới động vật” tôi lựa chọn những bài hát về con vật trẻ
yêu thích và gần gũi với trẻ: Bài hát “ con gà trống ”; “Chú voi con ở bản Đôn”;
“Rửa mặt như mèo ”…
+ Chủ đề các cô các bác trong nhà trẻ ,trường mầm non” tôi chọn các bài
hát: “Cháu đi mẫu giáo”; “cô giáo như mẹ hiền ”; “lời chào buổi sáng ”.
+ Chủ điểm: “Tết và mùa xuân” tôi chọn các bài hát: “Sắp đến tết rồi”.
Tôi lựa chọn các bài hát phản ánh hiện thực gần gũi với trẻ như những bài
dân ca, đồng dao hoặc các câu hát vui tươi trong sáng phù hợp với trẻ.
Các bài hát có tình cảm vui tươi “Đèn đỏ, đèn xanh”; “Chú voi con ”.
2.2. Xây dựng giáo án theo chương trình GDMN có ứng dụng công nghệ
thông tin.
Việc xây dựng giáo án có ứng dụng công nghệ thông tin cho tiết dạy là
một vấn đề quan trọng, bởi vậy trước khi làm giáo án điện tử bản thân tôi phải
cho trẻ làm quen với bài hát, các hình ảnh có liên quan đến nội dung bài hát để
từ đó tôi có thể đề ra các kiến thức, kỹ năng cho phù hợp với tiết dạy, trong khi
làm giáo án điện tử tôi luôn quan tâm đến việc phát triển kỹ năng âm nhạc cho
trẻ, đảm bảo nội dung có hoạt động kết hợp phù hợp. Lựa chọn hình ảnh đẹp, âm
thanh sống động thu hút trẻ để giới thiệu và trò chuyện về nội dung bài hát.
Sau khi xây dựng xong giáo án tôi trao đổi với đồng nghiệp về thiết kế giờ
dạy của mình để chị em đồng nghiệp góp ý. Như vậy khi giáo án đã hoàn chỉnh
bản thân tôi lên lớp sẽ chủ động,
- Ngoài ra tôi còn cho trẻ tham gia các buổi hoạt động âm nhạc thông qua
buổi họp mặt đầu tuần, xây dựng kịch bản lể hội( những ngày lễ lớn trong năm)
Ví dụ: Tập cho trẻ biểu diễn các bài hát trong các ngày hội" Tết trung thu,
ngày 20 tháng 10, ngày 22 tháng 12, ngày 8/3; ngày 20/11....."
( Hình ảnh các cháu biểu diễn văn nghệ ở lớp trong lễ hội tết trung thu)
2.4. Sử dụng đồ dùng màu sắc phù hợp hấp dẫn và tạo môi trường học
tập mới lạ thu hút trẻ.
7
- Qua thực tế giảng dạy và tìm hiểu đặc điểm sinh lý lứa tuổi nhà trẻ ,
nhận thức của trẻ 24-36 tháng tuổi rất ít đang còn hạn chế nên tôi đã sáng tạo và
làm nhiều loại đồ dùng phù hợp với từng nội dung bài hát cần dạy từ những
nguyên vật liệu tận dụng từ phế liệu, nhưng vẫn đảm bảo vệ sinh với bàn tay
khéo léo và lòng say mê yêu nghề, tôi đã tạo ra những cái mũ múa, mũ chóp kín,
hoa đeo tay, hoa cài áo, mô hình, sa bàn và những con rối đẹp mắt, ngộ nghĩnh
phù hợp với từng nội dung bài hát cần dạy.
Ví dụ: Từ những tờ bìa cứng, xốp, giấy màu, cây khô, giấy đề can tận
dụng, nến dính… tôi đã khéo léo, cắt tỉa, dán để tạo thành những chiếc mũ múa,
cây ăn quả, thảm cỏ, cây hoa, các nhân vật… để làm đồ dùng trực quan giới
thiệu bài trong giờ hoạt động giáo dục âm nhạc.
( Hình ảnh trẻ biểu diễn văn nghệ theo trang phục phù hợp tiết dạy)
Ví dụ: Dạy hát múa bài hát “chú voi con”, Con gà trống cô phải chuẩn bị
mũ voi,mũ gà … để tạo thêm sự hứng thú tích cực của trẻ khi được tham gia
vào giờ hoạt động giáo dục âm nhạc và trước giờ học cho trẻ được thăm quan
vườn hoa thật để trẻ thấy được cái đẹp của những bông hoa, mùi thơm của các
loài hoa… và tôi tin rằng khi trẻ đã biết yêu hoa, thích hoa thì trẻ sẽ thích hát bài
hát nói về hoa.
Thế giới âm nhạc chiếm vị trí cực kỳ quan trọng với đời sống tinh thần
của trẻ trong trường mầm non nhằm giúp cho trẻ phát triển về 5 mặt: Đức – trí –
thể - mĩ và lao động thông qua môn giáo dục âm nhạc, trẻ còn lĩnh hội được các
kiến thức khác như: nhận biết tập nói, phát triển thể chất, phát triển ngôn ngữ…
2.3.4. Đưa các trò chơi âm nhạc lồng ghép vào tiết dạy cho trẻ học mà
chơi, chơi mà học.
Các trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động trong
nhà trường có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát,
cảm thụ giai điệu phát triển năng khiếu âm nhạc, giúp trẻ cảm nhận âm nhạc một
cách tốt hơn thông qua trò chơi, nó đem lại cho trẻ hào hứng khi tham gia học
tập là nấc thang mang đến cho trẻ những bài học giáo dục một cách tự nhiên,
không gò bó, không mang tính giáo huấn bắt buộc. Trong đó góp phần cho trẻ
được lựa chọn tìm tòi và sáng tạo để tìm ra những cách thức hay, những phương
thức tốt nhất để tổ chức trò chơi âm nhạc nhằm giải trí nhưng không nhảm nhí
để trẻ được thỏa mãn học mà chơi, chơi mà học.
2.3.5. Tổ chức tốt các loại tiết học giáo dục âm nhạc ở trường mầm non
Xác định lựa chọn nội dung trong tâm của các loại tiết dạy phù hợp với
trẻ.
Mỗi hoạt động âm nhạc trong chương trình giáo dục mầm non mới đều
giữ một vai trò hết sức quan trọng.
Đối với tiết dạy hát thì phải dạy trẻ hát đúng lời, đúng giai điệu, nhịp điệu,
tiết tấu của bài hát.
Tiết tổng hợp đòi hỏi kỹ năng cao hơn truyền tải đến trẻ nhiều hơn, tất
nhiên nó phải phù hợp với khả năng của trẻ nhà trẻ
Tôi luôn quan tâm đến kỹ năng hình thành trên tiết dạy, xác định nội dung
chính, nội dung kết hợp một cách rõ ràng có sự gắn kết đan xen hợp lý có tĩnh
có động.
10
dung, hình thức phong phú thu hút được sự hứng thú của trẻ để giúp trẻ tham gia
tích cực. Đây là hình thức biểu diễn đòi hỏi kỹ năng phải nâng cao như một
chương trình biểu diễn nghệ thuật nên tôi luôn trú trọng đến đồ dùng, trang phục
lôi cuốn trẻ vào nội dung đề tài. Các nội dung luôn hài hoà, đảm bảo vừa sức trẻ
để chương trình biểu diễn văn nghệ có sự sôi nổi, lôi cuốn tất cả trẻ cùng tham
gia hoạt động. Trẻ thể hiện các động tác nhún nhẩy, đung đưa các động tác múa,
vận động nhịp nhàng theo lời bài hát kết hợp các hình thức thi đua theo tổ, nhóm
cá nhân, chính vì vậy kết quả giờ dạy đạt chất lượng cao và từ đó trẻ cứ nghe
đàn, nhạc là trẻ lại cùng nhau đứng lên để hát, vận động.
2.3.6 . Làm đồ dùng, đồ chơi cùng trẻ bằng các phế liệu phù hợp với
từng chủ đề ,chủ đểm
Để tạo những đồ dùng,đồ chơi, trang phục bắt mắt cho trẻ tôi đã cùng trẻ
cùng trẻ dùng các loại giấy mầu ,vỏ chai nhựa ,vỏ hộp sữa , các loại hột hạt vòng
ốc biển ,vỏ lon bia ,viên sỏi ,…trẻ được mặc những bộ trang phục , những dụng
11
cụ âm nhạc bắt mắt do chính cô và trò tự tay làm trang trí lên từ đó trẻ cảm thấy
phấn khởi và hứng thú với hoạt động của mình hơn trong giờ hoạt động âm nhạc
Ví dụ:Ở chủ điểm thế giới động vật trong giờ hoạt động góc tôi đã cùng
trẻ làm những chiếc mũ múa về các con vật ,hay nặn các con vật bé yêu thích .
tôi sẽ vẽ hình hoặc cắt dán còn cho trẻ cầm bút tô mầu bé thích hay phết hồ cô
phụ giúp trẻ dán để tạo nên những sản phẩm xinh sắn của cô và trò
Ở chủ điểm mẹ và những người thân yêu của bé thì tôi sẽ những tờ giấy
mầu tạo nên những bông hoa được cắt dán hay những hột hạt để xếp lên sản
phẩm như hạt na,hạt bưởi cô có thể xếp lên những bộ trang phục dán trên viền
váy áo những hột hạt đính cườm thật đẹp mắt từ đấy cô gợi ý cho trẻ làm gì để
tạo ra một bất ngờ như hát tặng hoặc biểu diễn những tiết mục hát múa tặng cho
mẹ cho người thân của bé .
Với tất cả những chủ đề mà lứa tuổi nhà trẻ đã thực hiện tôi luôn nêu ra
( Hình ảnh cô cùng trò chuyện với trẻ về nội dung chủ đề trước khi cho
trẻ hoạt động)
13
Trong giờ học vận động, tôi cũng kết hợp với âm nhạc, giúp trẻ hứng thú
hơn trong vận động của mình.
( Hình ảnh minh hoạ cô và trẻ HĐ vận động kết hợp với âm nhạc)
Ngoài ra tôi còn kết hợp với phụ huynh sưu tầm băng đĩa nhạc hay, những
bài hát hay có nội dung hình ảnh phù hợp với trẻ, ngoài chương trình để dạy trẻ
hát và ghi âm giọng hát của trẻ vào đĩa để xây dựng thư viện của lớp, phòng âm
14
nhạc của trường. Đặc biệt các bậc phụ huynh rất phấn khởi khi thấy con em
mình mạnh rạn tự tin hơn rất nhiều
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Sau khi vận dụng các biện pháp trên vào gần cuối năm học 2018- 2019 đã
thu được kết quả như sau :
Mức độ của trẻ
Tổng
STT
Khả năng của trẻ
Đạt
Tỷ lệ
Chưa
Tỷ lệ
hầu hết trẻ đều rất thích hoạt động giáo dục âm nhạc, thấy kết quả đạt được rất
khả quan, tỷ lệ trẻ đạt tăng lên rõ rệt, trẻ chưa đạt không còn nữa. Tôi nhận thấy
trạng thái của trẻ khác hẳn với tiết tôi thực nghiệm lần trước, trẻ sôi nổi hào
hứng hơn. Khi kết thúc tiết học trẻ vẫn còn luyến tiếc vẫn đang còn hứng thú
như muốn tiếp tục tham gia không còn sự ngại ngùng hay nhút nhát nữa, trái lại
trẻ hát rõ rang mạch lạc ít nói ngọng hơn , nói dài từ hơn, rõ lời, đúng giai điệu
thể hiện được tình cảm, vận động đúng theo nhạc, động tác đẹp và khi nghe hát
trẻ thể hiện cảm xúc.
Quả thật không phải là dễ để có được một giờ hoạt động giáo dục âm nhạc
đạt được kết quả tốt, cô giáo có vai trò quan trọng trong quá trình cầm lái đưa trẻ
đến với thế giới âm nhạc ở lứa tuổi nhà trẻ này
Là một người giáo viên tôi phải tích cực học hỏi nghiên cứu tìm ra các
biện pháp, phương pháp dạy cho phù hợp nhất đối với trẻ.
3. Kết luận, kiến nghị.
3.1. Kết luận
Qua các biện pháp trên giờ giáo dục âm nhạc trở nên sinh động thoải mái,
trẻ học hứng thú và tích cực hơn, cô và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ mạnh dạn linh
hoạt và nhanh nhẹn hơn.
Việc giúp trẻ học tốt và hứng thú với môn giáo dục âm nhạc là điều mà
giáo viên nào cũng mong đạt được. Vì vậy cần tận dụng các phương pháp, biện
pháp lồng ghép các bộ môn khác sao cho phù hợp và gây được hứng thú với
trẻ.Chính vì thế qua môt thời gian dài nghiên cứu tài liệu và áp dụng một số
biện pháp giúp trẻ hứng thú với hoạt động giáo dục âm nhạc tôi rút ra một số
kinh nghiệm sau:
- Muốn giờ hoạt động âm nhạc đạt chất lượng, cô phải nghiên cứu kỹ bài
dạy, soạn giáo án tốt.
15
- Cô giáo phải có trình độ chuyên môn vững vàng, có khả năng vận dụng
môn.
- Thường xuyên tham khảo tài liệu, luôn có ý thức học hỏi, nắm chắc hiểu
biết về môn giáo dục âm nhạc.
Trên đây là một số kinh nghiệm và đề xuất rút ra từ cá nhân tôi, nhằm
nâng cao hiệu quả cho hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng
tuổi. Kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học các cấp
để ngày càng có những biện pháp tốt nhất áp dụng vào phương pháp giảng dạy.
Tôi xin chân thành cảm ơn!.
XÁC NHẬN
Sầm sơn,ngày 10 tháng 02 năm 2019
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
16
người khác.
Người viết
Lê Thị Chính
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO TRONG QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU
1. Tài liệu bồi dưỡng hè.
2. Tạp chí Giáo dục Mầm non