BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1. Lời giới thiệu
Không rõ từ bao giờ trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè được
sinh ra và gắn liền với đời sống lao động và sinh hoạt của người dân Việt Nam.
Đó không đơn giản chỉ giúp con người có được phút giây thư giãn, giải trí sau
những giờ lao động vất vả mà còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết, gắn bó giữa
con người với con người.
Nhắc tới trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca, hò, vè có lẽ trẻ em là đối
tượng được nói tới nhiều nhất, bởi đối với các cháu cuộc sống không thể thiếu
những trò chơi, những làn điệu dân ca, hò, vè. Những trò chơi dân gian không
chỉ giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tư duy, sự khéo léo, rèn luyện sức khoẻ
mà còn là bài học giúp trẻ hiểu và thêm yêu nền văn hoá dân tộc cũng như bồi
đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương, đất nước. Những làn điệu dân ca, hò, vè
với những giai điệu mượt mà, êm dịu, những lối gieo vần nhắc nhịp đã nuôi
dưỡng tâm hồn trẻ như thổi vào trẻ những tình cảm yêu thương hình thành
những tâm hồn trong sáng.
Trên thế giới, không có một dân tộc nào lại không có trò chơi riêng cho
con em mình. Từ xa xưa trẻ em Việt Nam đã có nhu cầu chơi, chúng nghĩ ra các
trò chơi, truyền cho nhau cách chơi từ thế hệ này sang thế hệ khác. Nhờ đó mà
trò chơi dân gian được lưu truyền đến ngày nay. Trò chơi dân gian đã được sử
dụng nhiều trong các hoạt động vui chơi của trẻ ở trường mầm non, đặc biệt là
hoạt động học có chủ đích của giáo viên cho trẻ ở trường mầm non. Các trò chơi
dân gian không chỉ nhiều về số lượng mà còn phong phú về thể loại. Việc kết
hợp trò chơi dân gian trong các hoạt động học có chủ đích tại trường mầm non
mang ý nghĩa to lớn trong việc: rèn luyện thể lực, sự khéo léo, nhịp nhàng, rèn
luyện trí tuệ, sự nhanh trí, óc phán đoán, gợi xúc cảm thẩm mỹ, khả năng hoạt
động nhóm, tập thể, sự gắn kết của tình bạn… và đặc biệt nó góp phần xây dựng
nhân cách mang đậm văn hóa dân tộc Việt Nam cho trẻ ngay từ khi trẻ còn nhỏ.
Nhắc đến tuổi thơ ai cũng gắn liền với con trâu, cánh đồng và cánh diều
thả gió với những trò chơi dân gian đầy lý thú. Thế nhưng, ngày nay, các em ở

Gmail:
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Tôi Nguyễn Thị Thản chính là tác giả đã đầu tư sáng kiến với quỹ thời
gian nghiên cứu; mua các tài liệu nghiên cứu, toàn bộ hồ sơ sổ sách, nguyên
vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các giờ học.
5. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ
6. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu:2/2018
7. Mô tả bản chất của sáng kiến
7.1. Về nội dung của sáng kiến
7.1.1. Cơ sở lý luận
Trò chơi dân gian là loại trò chơi do nhân dân nghĩ ra và được truyền từ
thế hệ này sang thế hệ khác. Người lớn dùng để dạy trẻ học nói, học đếm, học
tính toán… Trò chơi dân gian là một hình thức văn hóa phản ánh cuộc sống của
mỗi dân tộc, mỗi địa phương qua các thời kỳ lịch sử. Chính vì vậy, mỗi dân tộc,
mỗi địa phương đều có những trò chơi của dân tộc mình, các trò chơi đó lớn lên,
2


sống mãi theo thời gian với dân tộc mà ngày nay người ta gọi là trò chơi dân
gian.
Trò chơi dân gian Việt Nam thường bắt nguồn từ những bài đồng dao, một
thể loại văn vần độc đáo của dân tộc. Đấy là những bài ca có nhịp điệu đơn giản,
gieo vần một cách thoải mãi, có thể ngắn dài bất kỳ hoặc lặp đi lặp lại không
dứt. Đồng dao được cấu trúc theo một lôgic riêng, đôi khi không có nghĩa gì cả,
nhưng bằng tư duy liên tưởng, trẻ em vẫn có thể nhập vào câu hát để dẫn đến
những kết cục bất ngờ: Cái ngược đời, cái phi lý, lại có thể chấp nhận vì đấy là
các bài hát của trẻ em. Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với các sở
thích, cá tính khác nhau của nhiều đối tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm
hay trầm tĩnh. Mỗi trò chơi lại có một quy luật riêng, mang những sắc thái khác

7.1.2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
a) Thuận lợi
- Luân được sự quan tâm chỉ đạo của ngành, của Ban giám hiệu nhà
trường, tổ chuyên môn.
- Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động của trẻ đầy đủ, phong
phú, thuận lợi cho quá trình thực hiện nhiều hoạt động.
- Trẻ ở lớp tôi chủ nhiệm có nhiều trẻ mạnh dạn, tự tin, thông minh và
thích tham gia vào trò chơi, đặc biệt là trò chơi dân gian. Một số trẻ biết phối
hợp cùng cô.
- Bản thân tôi lớn lên ở vùng nông thôn nên cũng biết một số trò chơi dân
gian truyền miệng.
- Luôn học hỏi và tìm tòi hiểu biết thêm một số trò chơi dân gian thông
qua bạn bè, trẻ, đồng nghiệp và sách báo.
- Được tiếp xúc với nhiều bạn bè ở các địa phương khác nhau qua những
năm học tập nên tôi học hỏi thêm được nhiều trò chơi khác.
- Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều
trò chơi dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với trẻ mẫu giáo.
- Nhiều năm dạy lớp 4 tuổi nên nắm rỏ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, ham
học hỏi, luôn tìm tòi những tài liệu tập san. Đặc biệt trường đã lắp đặt hệ thống
mạng Internet cho 100% nhóm lớp, thuận tiện cho việc tìm kiếm những trò chơi
mới trên mạng, chương trình kidsmart, qua bạn bè đồng nghiệp để tích luỹ kinh
nghiệm và trong lớp luôn tạo được sự đồng thuận, thống nhất phương pháp giữa
2 giáo viên với nhau.
b) Khó khăn
- Ở lớp tôi phụ trách 22/29 trẻ bố mẹ làm nghề nông nên ít quan tâm và
còn xem nhẹ việc chơi của con cái nên chưa tạo được sự tích cực từ hai phía.
Hơn nữa 25/29 trẻ là năm đầu tiên đến lớp nên trẻ còn rụt rè chưa mạnh dạn để
tham gia vào các hoạt động.
- Giáo viên vốn kiến thức và hiểu biết về các trò chơi dân gian có nhưng
chưa thật phong phú


6/29 = 25%

Phát triển thể lực

12/29 = 41%

Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể

10/29= 34%

Qua kết quả khảo sát đầu năm tôi thấy kết quả đạt được của trẻ còn rất
thấp. Trước thực trạng đó tôi nhận thấy việc tìm ra những biện pháp cho trẻ mẫu
giáo 3 tuổi hứng thú với trò chơi dân gian là công việc rất cần thiết và cấp bách.
7.2. Các biện pháp
Trong quá trình áp dụng đề tài và trong triển khai thực hiện tổ chức trò
chơi dân gian cho trẻ tại trường lớp, tôi đã gặp được những thành công nhưng
thất bại không ít. Có những biện pháp tôi đưa ra áp dụng đã đem lại hiệu quả cao
song cũng có biện pháp không đem lại kết quả như mong đợi. Trên cơ sở nghiên
cứu thực hiện và thông qua áp dụng thực tiễn tôi đã rút ra được những biện pháp
hữu hiệu khi thực hiện tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ lớp mình như sau:
7.2.1. Biện pháp 1: Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi và
khả năng nhận thức của trẻ.
Trò chơi dân gian rất phong phú và đa dạng, không hẳn trò chơi nào cũng
phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, khi lựa chọn trò chơi dân gian giáo viên phải có sự
cân nhắc và lựa chọn những trò chơi đơn giản, dễ hiểu và dễ nhớ đối với trẻ.
Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi.
Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau,
các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho phù hợp với từng độ tuổi. Chính vì
thế, ngay từ đầu năm học giáo viên bám sát kế hoạch giáo dục năm học, trên cơ

trong quá trình chơi trẻ vừa hát hoặc đọc bài đồng dao nào đó. Các bài đồng dao
mang đến sự vui tươi và nhí nhảnh nhộn nhịp ở trẻ. Mặc dù, không phải bài
đồng dao nào cũng mang lại ý nghĩa cho trẻ, song bài nào cũng phù hợp với tư
duy trẻ thơ và hồn nhiên của trẻ.
VD như: Trò chơi “ Chi chi chành chành” trẻ hát:
Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa đứt cương
Ba vương ngũ đế….
Câu hát chẳng có ý nghĩa rõ ràng thế nhưng khi thiếu đi câu hát thì trò
chơi không thể diễn ra được.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì
vậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian
trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt
động chiều, hoạt động ngoài trời, trò chuyện sáng. Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao,
tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ
chơi rất hứng thú và tích cực tham gia vào trò chơi.
* Chuẩn bị địa điểm:
Đồ dùng và lời đồng dao đã thuộc rồi nhưng nếu thiếu đi một địa điểm để
tổ chức trò chơi thì trò chơi cũng không thể diễn ra. Với loại hình trò chơi dân
gian mang tính tập thể cao, thì số lượng trẻ chơi đông nên đòi hỏi địa diểm phải
có diện tích rộng, như: “Kéo co, cướp cờ, mèo đuổi chuột…”

7


(Trẻ tích cực tham gia hoạt động)
Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ
như ” Chi chi chành chành”, ” Tập tầm vông”. Chính vì vậy, giáo viên cần nắm
vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm

Học sinh tự chọn, tự hướng dẫn và tổ chức trò chơi.
c) Nguyên tắc 3: Đảm bảo tổ chức trò chơi được tự nhiên, không gò
ép.
Khi tổ chức các trò chơi tôi thường giúp trẻ tham gia một cách tự nhiên,
không gò ép, trẻ được vui chơi thoải mái.
d) Nguyên tắc 4: Bảo đảm luân phiên các trò chơi một cách hợp lý.
Đối với học sinh mầm non, khả năng chú ý có chủ định và hứng thú chưa
cao. Do đó tôi không tổ chức một trò chơi quá dài mà căn cứ vào yêu cầu giáo dục,
căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để lựa chọn trò chơi thích hợp, để có thể
luân phiên nhau, giúp trẻ chuyển hướng chú ý và hứng thú một cách hợp lý.
e) Nguyên tắc 5: Bảo đảm tổ chức trò chơi với tinh thần thi đua.
Trong khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi có tính chất đồng đội, tôi luôn
quan tâm đến yếu tố thi đua có chuẩn và thang đánh giá thành tích của cá nhân
cũng như thành tích chung của đồng đội.
Nhờ vậy, luôn kích thích được tính tích cực phấn đấu của trẻ vì thành tích
bản thân, vì thành tích đồng đội mà mình là thành viên. Qua đó, vun đắp cho trẻ
ý thức đồng đội, tình bạn thân ái.
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho học sinh tôi luôn tiến hành theo quy
trình sau:
* Chuẩn bị tổ chức trò chơi:
- Thiết kế giáo án:
+ Tên trò chơi.
+ Mục đích giáo dục của trò chơi: Qua trò chơi cần đạt những yêu cầu
giáo dục gì về kiến thức, thái độ và hành vi.
+ Các phương tiện phục vụ cho việc tổ chức trò chơi (tùy thuộc vào trò
chơi) nêu lên những phương tiện vật chất.
+ Các giải thưởng (nếu có).
+ Nội dung trò chơi, các hoạt động cụ thể với cách tiến hành cụ thể.

9

cách thoải mái như
“Con gà cục tác cục ta
Hay đỗ đầu hè hay chạy rông rông
Má gà thì đỏ hồng hồng
Cái mỏ thì nhịn, cái mồng thì tươi
Cái chân hay đạp hay bơi
Cái cánh hay vỗ lên trời gió bay”
Chơi những trò chơi kết hợp với lời giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, cụ thể:
10


- Với hoạt động chơi ngoài trời: Mỗi trò chơi có một sắc thái riêng, một
quy luật riêng vì thế khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn dựa vào tính chất, tác dụng
của từng trò chơi dân gian, lựa chọn trò chơi phù hợp với lứa tuổi và thời điểm.
Đối với trò chơi dân gian nhằm phát triển các tố chất vận động, mang tính tập
thể đòi hỏi phải có không gian rộng, nên tôi chọn tổ chức vào buổi hoạt động
ngoài trời. Trò chơi dân gian thực sự lôi cuốn được trẻ bời những tiềng cười nói
của tất cả các bạn cùng chơi như: “Rồng rắn lên mây”, “Bịt mắt bắt dê”, “Nhảy
lò cò”…
- Với hoạt động góc: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “Kéo cưa lửa xẻ”, “Lộn cầu vồng”,
“Chi chi chành chành”….
- Với lĩnh vực phát triển thể chất: nên lựa chọn các trò chơi vận động
nhằm rèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi
hỏi trẻ phải mạnh mẽ, nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức
khỏe mới có thể vui chơi và ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và
năng động.
- Tôi thay thế trò chơi vận động bằng trò chơi dân gian như kéo co, cướp
cờ, đẩy gậy, nhảy dây…
+ VD: Trò chơi “Chi chi chành chành” lại buộc trẻ phải phải nhanh tay và

hướng dẫn trẻ làm những đồ vật bằng vật liệu trong thiên nhiên như làm chong
chóng, xếp con trâu, con châu chấu bằng lá cây, trò chơi này giúp trẻ khéo tay
phát huy sáng kiến, phát triển năng khiếu thẩm mỹ.
- Tôi luôn lựa chọn những trò chơi dân gian nhẹ nhàng, đề lồng ghép,
chuyển tiếp từ hoạt động này sang hoạt động khác nhằm gây hứng thú cho trẻ.
Ổn định lớp tôi có thể dùng trò chơi “ Tập tầm vông” hay “ Nu na nu nống” trẻ
vừa đọc lời vừa đập vào đùi bạn luyện phát âm, tiếng cuối cùng của bài đến bạn
nào thì trẻ nào thì trẻ đó phải nói được từ có chứa yêu cầu của cô, hoặc trò chơi
“ Rồng rắn lên mây” có tác dụng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, khả năng đối đáp,
sự nhanh nhẹn, cuối cùng trẻ nào cô bắt được cũng phải nói tên của đò vật, con
vật theo yêu cầu của cô.
- Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một
điều cần đặc biệt lưu ý đó là: phải lựa chọn trò chơi phù hợp với đề tài và chủ đề
của bài dạy.
Đối với chủ đề “Thế giới động vật” có thể tổ chức các trò chơi: ” Bịt mắt
bắt dê”, “ Mèo đuổi chuột”…
Đối với chủ đề “Thế giới thực vật” có thể cho trẻ chơi các trò chơi:
“Trồng nụ trồng hoa” …
Chủ đề “Tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp để giới thiệu cho trẻ các
trò chơi truyền thống của dân tộc trong dịp lễ tết như: “ Kéo co”; “ Cướp cờ”;….
Riêng những trò chơi mới trẻ chưa biết thì tôi tổ chức hướng dẫn cho trẻ
vào các hoạt động chiều.
7.2.5. Biện pháp 5: Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi.
Một ưu điểm của trò chơi dân gian chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả
những ai muốn chơi. Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi
nhất định. Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi
càng đông càng vui.
Ví dụ: Nếu chơi “ Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có một người vào thêm, vòng
chỉ rộng ra một chút chứ trò chơi không thay đổi. Còn trò chơi “ Rồng rắn lên
mây” thì thêm một người, “ cái đuôi” sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đều

14


- Về nhân lực
+ Giáo viên có lòng nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, yêu thương, quan tâm
chăm sóc trẻ.
+ Phải vững vàng về chuyên môn, có các kĩ năng thực hiện các động tác
trong bài tập dứt khoát chính xác.
+ Giáo viên có khả năng tổ chức các giờ hoạt động phát triển thể chất tốt,
linh hoạt tùy vào nội dung của từng bài tập.
+ Cần tạo cho trẻ sự hứng thú khi tham gia vào các hoạt động thể chất.
+ Phụ huynh phải luôn quan tâm đến con em mình và phối hợp với giáo
viên để tổ chức có hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ tốt.
+ Giáo viên và phụ huynh cần trao đổi về tình hình học tập của trẻ để có
biện pháp giáo dục tốt nhất.
- Về Thời gian: Ngay từ khi nghiên cứu xây dựng đề tài, tôi đã áp dụng vào
thực tiễn giảng dạy của mình, đồng thời vận động các giáo viên ở một số trường
cùng áp dụng. Để đạt được những kết quả cao nhất tôi chia thành 3 giai
đoạn:
+ Giai đoạn 1 (Từ tháng 2/2018 đến tháng 5/2018): Tìm hiểu và khảo sát
thực trạng việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo tại trường mầm non
Kim Long và một số trường mầm non trên địa bàn Huyện Tam Dương.
+ Giai đoạn 2 (từ tháng 6/2018 đến tháng 12/2018): Áp dụng các biện pháp
tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ vào quá trình giảng dạy.
+ Giai đoạn 3: Từ tháng 01/2019 đến 02/2019: Khảo sát chất lượng trẻ đầu
ra, đánh giá hiệu quả quả khi áp dụng đề tài, viết báo cáo sáng kiến.
- Về cơ sở vật chất, trang thiết bị
- Mỗi lớp trang bị đầy đủ các dụng cụ, đồ dùng đồ chơi
- Nhà trường có sân tập tập rông, bằng phẳng, trang thiết bị
- Các dụng cụ chơi các trò chơi dân gian phong phú, đa dạng về chất liệu

gian

Tăng 59%

Hiểu biết về trò chơi dân gian

23/29 = 79%

Tăng 55%

Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian với bạn trong
25/29 = 86%
lớp

Tăng 61%

Phát triển thể lực

26/29 =89%

Tăng 48%

Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể

29/29 = 100% Tăng 66%

10.1.2. Đối với phụ huynh
- Nhận thức rỏ tầm quan trọng của việc cho trẻ chơi trò chơi dân gian.
- Trẻ về nhà được gia đình dạy nhiều trò chơi dân gian gần gũi có ý nghĩa
mang tính giáo dục cao.

10.2. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng sáng kiến theo ý kiến của ban giám hiệu nhà trường
Đề tài được ban giám hiệu nhà trường cũng như tập thể giáo viên ủng hộ
nhiệt tình và được đánh giá cao, tập thể giáo viên đánh giá đây là nội dung rất
thiết thực trong tình hình hiện nay. Việc đưa ra những biện pháp giúp trẻ hứng
thú với trò chơi dân gian còn được các bậc phụ huynh ủng hộ nhiệt tình, phụ
huynh yên tâm và tin tưởng khi gửi con em trong trường, từ đó thu hút được trẻ
đến trường.
Đây là địa chỉ để các giáo viên khác trong nhà trường học tập và phát huy
các biện pháp giúp trẻ hứng thú với trò chơi dân gian.
11. Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến
lần đầu
SốTT

1

Tên tổ
chức/cá
nhân
Trần Thị
Hồng

Địa chỉ

Phạm vi/Lĩnh vực
áp dụng sáng kiến

Trường MN Kim Long ,
Tam Dương, Vĩnh Phúc