SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

PHỤ LỤC

Trang
1. ĐẶT VẤN ĐỀ

1

2. NỘI DUNG

3

2.1 Cơ sở lí luận

3

2.2 Thực trạng

3

2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện

5

2.4 Kết quả đạt được

14

3. Kết luận và kiến nghị


non bắt đầu bước vào giai đoạn học tập. Vì vậy việc tổ chức trò chơi cho các em
trong những giờ học là việc làm cần thiết phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa
tuổi. Trong giờ học toán, tổ chức trò chơi học tập không những gây hứng thú,
phấn khởi học tập cho các em mà còn giúp cho các em khắc sâu kiến thức, phát
huy tinh thần đoàn kết, mạnh dạn tham gia vào các trò chơi, linh hoạt sáng
tạo...Với tâm lý của học sinh lớp 1 là “vừa học, vừa chơi” thì các em mới thoải
mái được về mặt tinh thần và tạo thêm hứng thú ham thích học toán.
Xuất phát từ những lý do đã nêu ở trên, tôi mạnh dạn đưa ra : “Một số
kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy - học môn Toán lớp 1” góp
phần nâng cao chất lượng dạy - học môn Toán lớp 1 hiện nay.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Như đã trình bày ở trên, sáng kiến kinhnghiệm này nhằm nêu lên phương
pháp dạy học toán nói chung và đề ra một vài kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập
cho phù hợp với trình độ, nhận thức và tư duy của học sinh tiểu học ở lớp 1, tháo gỡ
phần nào khó khăn của các em khi giải quyết các bài học này. Đồng thời góp phần
nâng cao chất lượng dạy học giải toán nói riêng, dạy học toán ở tiểu học nói chung.
2
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

1.3. Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức trò chơi học tập trong dạy - học môn
Toán lớp 1.
- Khách thể nghiên cứu: Tìm ra các hình thức và phương pháp tổ chức trò
chơi học tập trong dạy - học môn Toán lớp 1. Từ đó, giúp các em dễ hiểu, hào
hứng trong chương trình sách giáo khoa ở lớp 1.


Ở lứa tuổi Tiểu học, cơ thể của trẻ đang trong thời kì phát triển vì thế sức
dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻ không thể làm mãi một cử động đơn điệu. Ở
lứa tuổi này các em rất dễ nhớ và cũng rất chóng quên khi không tập trung cao
độ. Vì vậy trong quá trình dạy - học người giáo viên phải tạo ra hứng thú trong
học tập, học sinh phải được thường xuyên luyện tập.
Với đặc điểm là lứa tuổi nhạy bén, sắc sảo, có óc tưởng tượng phong phú,
là tiền đề tốt cho việc phát triển tư duy toán học của trẻ Tiểu học. Tuy nhiên đặc
điểm này dễ bị phân tán, rối trí nếu bị áp đặt, gây căng thẳng trong giờ học.
Chính vì thế nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, hình thức chuyển
tải kiến thức sao cho phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi là điều không thể xem
nhẹ. Đặc biệt đối với học sinh lớp 1, lớp mà các em mới vượt qua những mới mẻ
ban đầu chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập là chủ đạo. Các
em không thể ngồi quá lâu trong giờ học cũng như luôn có một hình thức học
tập đơn điệu vì thế cần phải thay đổi linh hoạt các hoạt động học tập như thảo
luận, làm bài thông qua trò chơi gây hứng thú và tạo tính tích cực chủ động
trong học tập.
Trò chơi trong giờ học được xem như nội dung, phương pháp, phương
tiện để giảng dạy các môn học nói chung và môn Toán nói riêng. Trong quá trình
chơi, các em đã được trang bị tác phong khẩn trương, nhanh nhẹn, tính kỉ luật,
hợp tác, sự sáng tạo... Bên cạnh đó giáo viên có cơ hội động viên, khích lệ học
sinh hăng say học tập từ đó tạo cho các em một tinh thần thoải mái "học mà
chơi, chơi mà học".
Như vậy trò chơi không chỉ là phương pháp, phương tiện dạy học mà còn
là phương pháp giáo dục. Hình thức tổ chức và nội dung trò chơi học tập phù
hợp là một trong những yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả dạy - học
môn Toán Tiểu học nói chung và môn Toán lớp 1 nói riêng.
2.2. Thực trạng
a. Thực trạng về giáo viên
- Một số giáo viên chưa vận dụng trò chơi học tập thường xuyên trong quá


..

...

....
....

.....
.....

Bài 2: Số ?
2

3
8

7

6

7

5

4

9

Bài 3

Lớp

Tổng số
học sinh

1A
1B

25
25

Số
lượng
8
9

Tỉ lệ
%
32
36

Điểm 7 - 8

Số
lượng
6
5

Tỉ lệ
%

hạn chế sau:
- Nội dung trò chơi học tập tổ chức trong các giờ học toán chưa thực sự đa dạng.
- Hình thức tổ chức trò chơi học tập trong các hoạt động của giờ toán còn
bộc lộ nhiều hạn chế.
- Chất lượng môn Toán còn thấp.
2.3. Các giải pháp và tổ chức thực hiện
2.3.1. Các giải pháp
Qua quá trình nghiên cứu tôi xét thấy:
Để vận dụng các trò chơi học tập nhằm nâng cao chất lượng dạy - học
môn Toán lớp 1 tôi thấy cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:
* Giải pháp 1: Nắm vững nguyên tắc khi lựa chọn và thiết kế trò
chơi học tập.
* Giải pháp 2: Tổ chức hướng dẫn các trò chơi học tập phù hợp từng
mạch kiến thức trong chương trình môn Toán lớp 1.
2.3.2. Tổ chức thực hiện
a) Nắm vững nguyên tắc khi lựa chọn và thiết kế trò chơi học tập.
Trong quá trình dạy - học môn Toán ở Tiểu học nói chung và môn
Toán lớp 1 nói riêng, trò chơi học tập góp phần quan trọng giúp học sinh
lĩnh hội tri thức một cách khoa học và sáng tạo. Vì thế khi lựa chọn và thiết
6
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

kế trò chơi học tập trong quá trình dạy - học môn Toán lớp 1, tôi thấy cần
phải đảm bảo được các nguyên tắc sau:
- Trò chơi học tập phải phù hợp tâm lí học sinh để phát huy hết khả năng

* Bước 3: Nhận xét kết quả trò chơi, thái độ của người chơi.
7
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

b) Tổ chức hướng dẫn các trò chơi học tập phù hợp từng mạch kiến thức
trong chương trình môn Toán lớp 1.
* Một số trò chơi vận dụng vào dạy - học nội dung số học.
Trò chơi trong các tiết học về nội dung số học giúp học sinh củng cố kiến
thức cơ bản, đơn giản, thiết thực về số đếm, về các số tự nhiên trong phạm vi
100. Rèn luyện kĩ năng thực hành, đọc viết, so sánh, cộng, trừ các số trong phạm
vi 100. Dưới đây là một số ví dụ:
* 1. Trò chơi "Làm cho bằng 6" ( Vận dụng vào dạy - học tiết 16: Số 6)
* Mục đích:
- Củng cố khái niệm số 6. Nắm vững cấu tạo số 6, rèn luyện khả năng quan
sát, khéo léo, nhanh nhẹn.
* Chuẩn bị:
- 1 tờ giấy khổ A3 kẻ 9 ô hình chữ nhật (ô giữa ghi số 6) gắn trên bảng từ
- 6 hình vuông, 6 lá cờ, 6 bông hoa, 6 đồng hồ, 6 ngôi sao, 6 phong bì, 6 ô
tô, 6 con chim (mặt dưới các hình có đính nam châm nhỏ)
* Cách chơi:
Mỗi đội 3 bạn chơi. Các bạn ở mỗi đội cần gắn nối tiếp các hình vào từng
ô sao cho đủ 6 hình cùng loại ở mỗi ô.
Đội nào gắn xong trước, đúng (hình minh hoạ bên dưới), đẹp thì đội đó
thắng cuộc



Năm học: 2016 - 2017


≠
SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

Mục đích:
- Củng cố về so sánh và sắp thứ tự các số trong phạm vi 10
* Chuẩn bị:
- Giáo viên chuẩn bị sẵn hai hình vẽ như sau:

12 miếng bìa nhỏ, trong đó 5 miếng viết dấu lớn hơn (>), 3 miếng viết dấu
bằng (=) và 4 miếng viết dấu bé hơn (
Giáo viên vẽ sẵn trên bảng hình vẽ sau:

10
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

* Cách chơi:
Hai đội chơi, mỗi đội 5 bạn. Khi giáo viên ra hiệu lệnh bắt đầu chơi thì bạn
đầu tiên của mỗi đội lên điền kết quả vào phép tính đầu tiên vào hình tam giác
rồi nhanh chóng trao lại bút viết cho bạn thứ hai. Cứ tiếp tục như vậy, bạn thứ 5
lên điền kết quả phép tính cuối cùng vào hình vuông.
Đội nào làm đúng và nhanh hơn sẽ thắng cuộc.
* 6 Trò chơi "Tìm bạn"
( Vận dụng vào dạy - học tiết 42: Luyện tập chung )
* Mục đích:
Luyện tập các phép tính cộng và trừ trong phạm vi 10
* Chuẩn bị:
- Giáo viên cắt, dán những chiếc mũ giấy hình thỏ, mèo gấu, voi ... trên các
mũ đó viết các phép tính và trên một chiếc mũ khác viết kết quả của phép tính
đó. Chẳng hạn:

* Cách chơi:
Một hoặc nhiều tổ học sinh cùng chơi. Mỗi bạn chọn một chiếc mũ đội lên
đầu rồi cầm tay nhau xếp thành vòng tròn, đồng thời quan sát các phép tính cũng
như kết quả của chúng ghi trên các mũ. Giáo viên hoặc chủ trò chơi ra hiệu lệnh:
“Tìm bạn”. Các bạn phải lần lượt tự tìm đến nhau, chẳng hạn bạn đội mũ ghi

“9 giờ sáng … ăn cơm tối”
“7 giờ sáng … đi học”
Cả lớp lắng nghe và giơ thẻ mặt đỏ nếu thấy đúng, giơ mặt xanh nếu thấy
sai. Bạn nào giơ nhầm sẽ bị nhắc nhở. Chẳng hạn, với câu “9 giờ sáng … ăn
cơm tối” nếu bạn nào giơ mặt đỏ là bị nhắc nhở. Trò chơi cứ tiếp tục như vậy
nhiều lần với nhiều câu hỏi khác nhau.
b.3. Trò chơi : " Xem đồng hồ và kể chuyện theo tranh"
( Vận dụng vào dạy - học tiết 120: Luyện tập )
* Mục đích:
- Luyện tập về xem đồng hồ, đọc giờ đúng và nhận biết về một số thời điểm
diễn ra các sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
- Rèn luyện khả năng xem tranh, quan sát, phân tích và so sánh
* Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị sẵn trên giấy khổ lớn hai hình vẽ sau:

12
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

- 4 tấm bìa, có thể đính được trên bảng, trên đó có các dòng phụ đề của các
bức tranh “Buổi sáng: học ở trường”; “Buổi trưa: ăn cơm”; “Buổi chiều: học ở
trường”; “Buổi tối: nghỉ ở nhà”
* Cách chơi:
Hai nhóm, mỗi nhóm 4 bạn cùng chơi. Một bạn lên chọn một bức tranh nào
đó và trả lời bằng cách đính phụ đề tương ứng cho bức tranh đó; chẳng hạn, đối
với bức tranh thứ nhất thì đính phụ đề “Buổi sáng: học ở trường”. Sau đó về chỗ.


2

3

4

Thứ Sáu Thứ Bảy

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15


31

* Cách chơi:
Hai hoặc nhiều bạn cùng chơi. Mỗi bạn rút một tấm bìa có ghi số. Đối chiếu với
ngày ghi cùng số đó trên tờ lịch tháng. Đọc thứ, ngày của ngày vừa được chọn ra.
Bạn nào trả lời nhanh và đúng thì sẽ được khen thưởng.
c. Một số trò chơi vận dụng vào dạy - học nội dung hình học
c.1. Trò chơi "Đồ vật và hình dạng của chúng"
( Vận dụng vào dạy - học tiết 5: Luyện tập )
* Mục đích:
- Củng cố khả năng nhận dạng hình, rèn óc quan sát, trí tưởng tượng hình
học và sự khéo léo nhanh nhẹn.
* Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị sẵn lên giấy khổ lớn 2 nhóm hình như sau:

 ∗


υ 

*. Cách chơi:
Chia lớp thành 2 đội, mỗi đội cử 6 bạn đại diện lên chơi. Các bạn còn lại cổ
vũ và giám sát. Yêu cầu quan sát kỹ các hình vẽ. Khi giáo viên ra lệnh “bắt đầu”
thì bạn đầu tiên của mỗi đội lên nối một đồ vật với hình vẽ thích hợp (nối các đồ
14
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


8, 9.... Chính vì thế mà trong các tiết học tôi luôn tạo cho học sinh có được hình thức
học tập, củng cố kiến thức một cách sinh động và hiệu quả.
2.4. Kết quả đạt được
Sau khi áp dụng những giải pháp trên tôi đã tiến hành thực nghiệm với học
sinh lớp 1A tôi chủ nhiệm (Lớp thực nghiệm) và lớp 1B (Lớp đối chứng) tôi đã
ra đề kiểm tra về nội dung kiến thức không thay đổi so với năm học trước :
15
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

Đề bài kiểm tra khảo sát chất lượng
Câu 1: Tính?
+

5

-

2

………...

9

7



10 - 5 - 1 = …………

5 +1 ….… 1+ 5
5 + 1 ……. 6

3 + 3 …….… 6 - 3
4 + 5 …….… 5 + 4

Câu 3: Viết số thích hợp vào ô trống:
a.

6 +

=8

4+

= 9

5-

= 3

+8

b.
-7

-3


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

b/

Có

hình tam giác

Sau khi cho hai lớp làm bài kiểm tra. Tôi thu được kết quả cụ thể như sau:
Điểm 9 - 10

Lớp

Tổng số
học
sinh

Số
lượng

1A

25

16

64

1B


6

24

3

12

0

0

6

24

5

20

1

4

Kiểm chứng quá trình vận dụng dạy học sinh về “Một số kinh nghiệm tổ
chức trò chơi học tập trong dạy - học môn Toán lớp 1” vào giảng dạy và đã
thu được kết quả tương đối khả quan. Học sinh tích cực, chủ động trong học tập.
Qua mỗi tiết học, học sinh lớp tôi không có những dấu hiệu mệt mỏi. Mỗi giờ
học toán đều giúp các em lĩnh hội được tri thức mới đồng thời các em có những

thì giờ học đó sẽ trở nên sinh động và hiệu quả hơn. Tổ chức tốt trò chơi học tập
không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong học tập mà còn giúp các em tự tin
hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và tự đánh giá nhau trong học tập.
Vận dụng trò chơi học tập vào dạy - học môn Toán lớp 1 là cần thiết.
Song không nên quá lạm dụng phương pháp này.
3.2. Kiến nghị
Để vận dụng trò chơi học tập vào dạy - học môn Toán lớp 1 đạt hiệu quả
tôi xin đề xuất một số vấn đề sau:
a. Đối với giáo viên
- Giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn các em thực hiện các trò
chơi thật hợp lý và đồng bộ, phát huy được tối đa vai trò của học sinh.
- Nội dung và hình thức tổ chức trò chơi học tập trong giờ Toán phải phù
hợp, phong phú.
- Có kế hoạch chuẩn bị thật chu đáo cho mỗi trò chơi.
- Thường xuyên tổ chức trò chơi học tập trong dạy học Toán
18
GV: Lê Thị Hảo - Trường Tiểu học Phú Yên - Thọ Xuân - Thanh Hóa -

Năm học: 2016 - 2017


SKKN: Một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi học tập trong dạy – học môn Toán lớp 1.

b. Đối với nhà trường
- Tổ chức các chuyên đề vận dụng trò chơi học tập trong dạy - học Toán
để đúc rút kinh nghiệm.
- Tăng cường công tác chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra việc dạy - học trên
lớp. Khuyến khích việc vận dụng trò chơi học tập vào mỗi tiết dạy.
- Bổ sung cơ sở vật chất đặc biệt là cơ sở vật chất giúp giáo viên ứng dụng
công nghệ thông tin vào dạy học nói chung và tổ chức trò chơi học tập trong