SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD& ĐT BỈM SƠN
----------
SÁNG KIÊN KINH NGHIỆM
CHỈ ĐẠO RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO – BỈM SƠN
THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Họ và tên : Võ Đào Hoa
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ngọc Trạo
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
THANH HÓA NĂM 2019
0
MỤC LỤC
NỘI DUNG
Trang
1
I. Lí do chọn đề tài
1
II. Mục đích nghiên cứu
2
III. Đối tượng nghiên cứu
2
đồng nghiệp và nhà trường.
C. KẾT LUẬN
13
18
19
CHỈ ĐẠO RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO– BỈM SƠN
1
THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn
nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa Đất nước, đáp ứng yêu
cầu hội nhập quốc tế, giáo dục nước ta đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo 4
trụ cột của giáo dục thế kỷ XXI, mà thực chất là cách tiếp cận kỹ năng sống, đó
là: Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học để cùng
chung sống. Đó chính là những kỹ năng sống cần thiết của mỗi cá nhân trong
giai đoạn hiện nay.
Kỹ năng sống là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành
vi và thói quen tích cực, lành mạnh. Người có kỹ năng sống phù hợp sẽ luôn
vững vàng trước những khó khăn, thử thách; biết ứng xử, giải quyết vấn đề một
cách tích cực và phù hợp.
Rèn kĩ năng sống cho học sinh tiểu học hiện đang là một vấn đề hết sức cấp
thiết, nó góp phần quan trọng và ảnh hưởng tới quá trình hình thành và phát triển
nhân cách, giúp các em tự tin, tự lập, chủ động, biết cách xử lí tình huống trong
cuộc sống và quan trọng hơn là khơi gợi được cho các em khả năng tư duy sáng
-
IV. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết;
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin;
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu.
Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, …
B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý- xã hội cơ bản giúp cho cá nhân
tồn tại, thích ứng và vững vàng trước cuộc sống… Kỹ năng sống đơn giản là tất
cả điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những
thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống. Kỹ năng sống có thể hình thành tự
nhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có.
Không phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống một con người mới có những kỹ
năng sống đầu tiên. Chính cuộc đời, những trải nghiệm, va vấp, thành công và
thất bại giúp con người có được bài học quý giá về kỹ năng sống. Tuy nhiên, nếu
được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ rút ngắn thời gian học hỏi qua trải nghiệm, sẽ
thành công hơn. Kỹ năng sống cần cho con người suốt cả cuộc đời và luôn luôn
được bổ sung để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động.
Như vậy, giáo dục kĩ năng sống là trang bị cho học sinh những kiến thức,
kỹ năng về cuộc sống để các em có thể thích ứng với cuộc sống, để có thể tự
mình xử lý mọi tình huống trong thực tế một cách tốt nhất. Rèn luyện kỹ năng
sống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử phù hợp, thân
thiện trong mọi tình huống; thói quen và kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng
hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự
bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội.
2. Giáo viên chủ nhiệm là người thay thế Hiệu trưởng quản lý toàn diện tập
thể học sinh một lớp học. Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa Ban giám hiệu,
nhiệm lớp và thông qua công tác chủ nhiệm lớp.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Thực trạng chung:
Nhiều ý kiến cho rằng, nội dung chương trình giáo dục của chúng ta hiện
nay nặng về dạy kiến thức, ít quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh dẫn đến có một bộ phận học sinh thiếu hụt hiểu biết về môi trường xung
quanh, ứng xử cần thiết trong cuộc sống. Tình trạng học sinh xuống cấp về đạo
đức lối sống, đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, bỏ học, không hứng thú học tập
xuất hiện ngày một nhiều. Tính nhân văn ngày càng mờ nhạt thể hiện ở hành vi
ứng xử chưa đẹp giữa các em và với thầy cô, cha mẹ, cộng đồng. Khiếm khuyết
nhân cách thể hiện ở việc các em sống thiếu trách nhiệm với bản thân. Theo các
chuyên gia giáo dục, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống. Vì
vậy, làm thế nào để triển khai giáo dục kĩ năng sống một cách hiệu quả, thu hút
được học sinh đang là trăn trở của các thầy cô giáo, các nhà trường hiện nay.
2. Thực trạng của nhà trường
4
2.1. Thuận lợi và khó khăn:
* Thuận lợi:
- Trường Tiểu học Ngọc Trạo đạt trường chuẩn Quốc gia mức độ 1 vào năm
1999.
- Trường nhiều năm liên tục đạt trường tiên tiến và tiên tiến xuất sắc, được
tặng Bằng khen của Thủ tướng chính phủ, Bộ Giáo dục- Đào tạo, UBND Tỉnh,
…
- Nhà trường luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao của Phòng GD- ĐT Bỉm
Sơn.
- Đảng uỷ, HĐND, UBND Phường Ngọc Trạo quan tâm, chăm lo đến sự
HS
Khuyết tật
2
1
2
0
4
9
9
Dân tộc
1
5
227
104
2
5
197
101
3
4
144
68
4
5
160
- Giáo viên giỏi cấp trường: 28/29 đ/c đạt tỉ lệ 96,5%.
c. Cơ sở vật chất:
Nhà trường có khuôn viên rộng, có đủ 1 phòng học/lớp, các phòng học
chức năng hoạt động tương đối có hiệu quả. Các phòng có đủ bàn ghế; các điều
kiện ánh sáng, quạt mát đảm bảo. Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo và thiết bị
dạy học có đầy đủ cho hoạt động dạy- học. Diện tích sân chơi, bãi tập đảm bảo.
Khuôn viên có nhiều cây xanh bóng mát. Khu vệ sinh đảm bảo yêu cầu.
Nhằm thực hiện giáo dục kĩ năng sống một cách toàn diện, liên tục, thiết
thực và có hiệu quả, trên cơ sở nắm chắc thực trạng trường, lớp, giáo viên, học
sinh, những thuận lợi, khó khăn của nhà trường; từ kết quả các hội thảo ở cơ sở
và kinh nghiệm quản lí, chỉ đạo cũng như quá trình trải nghiệm thực tế, tôi đã đi
sâu nghiên cứu tập trung vào vấn đề “Chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh
trường Tiểu học Ngọc Trạo- Bỉm Sơn thông qua công tác chủ nhiệm lớp” .
III. CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO TỔ CHỨC THỰC HIỆN RÈN KĨ
NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO THÔNG QUA
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.
1. Quán triệt nhận thức cho đội ngũ CB, G V- C N V trong nhà
trường về tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh.
- Thực hiện chỉ đạo của ngành, nhà trường đã tổ chức cho 100% các đồng
chí trong Ban giám hiệu và giáo viên tham gia tập huấn chuyên đề Giáo dục kĩ
năng sống do Sở GD- ĐT Thanh Hóa và Phòng GD- ĐT Thị xã Bỉm Sơn tổ
chức.
- Thực hiện chỉ đạo của Phòng GD- ĐT Bỉm Sơn, trong tháng 8/2018,
Ban giám hiệu nhà trường đã triển khai đến toàn bộ cán bộ- giáo viên nhà
trường các chỉ thị, văn bản hướng dẫn chỉ đạo thực hiện chương trình, nhiệm vụ
năm học 2018- 2019. Tổ chức cho giáo viên trao đổi, thảo luận, nắm vững và
yêu cầu thực hiện nghiêm túc. Nhà trường đã tổ chức cho giáo viên toàn trường
xây dựng kế hoạch bài dạy, dạy 5 giờ minh họa các môn và phân môn trong
chương trình tiểu học có lồng ghép giáo dục kĩ năng sống. Qua việc dự giờ thăm
trường xây dựng hoàn chỉnh khuôn viên, quan tâm giáo dục học sinh.
- Nhà trường đã tiết kiệm ngân sách, đầu tư mua băng hình, tài liệu bồi
dưỡng giáo viên và các tài liệu tham khảo: Tập san giáo dục tiểu học, Toán tuổi
thơ, Văn tuổi trẻ, tài liệu Giáo dục kĩ năng sống,…phục vụ cho việc giáo dục kĩ
năng sống. Tổ chức cho giáo viên mượn, nghiên cứu, trao đổi, tập huấn trong tổ
chuyên môn và trong quá trình dạy học.
2. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm rèn kĩ năng sống cho học sinh trong
các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ học.
Đối với bậc tiểu học, sinh hoạt 15 phút đầu giờ học được dành cho giáo
viên chủ nhiệm và công tác chủ nhiệm lớp. Nếu tận dụng có hiệu quả khoảng
thời gian này, giáo viên chủ nhiệm sẽ xây dựng, duy trì được nhiều nề nếp tốt
cho học sinh, giúp cho học sinh củng cố kiến thức, rèn được nhiều kĩ năng cần
thiết cho các em. Tuy không trực tiếp nhưng 15 phút sinh hoạt đầu giờ còn góp
phần củng cố kiến thức đã học, đồng thời mở rộng thêm tri thức bên ngoài xã
hội mà bài học trên lớp chưa có điều kiện mở rộng. Thực hiện tốt thời gian này
là giáo viên chủ nhiệm lớp đã xây dựng được một lớp học có nề nếp, có thói
quen học tập tốt, phát huy được tính chủ động, tích cực học tập của học sinh,
7
góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay nhằm nâng cao chất
lượng học tập của học sinh, vì người ta thường nói: “ Nề nếp là mẹ đẻ của chất
lượng”.
Nhà trường quan tâm chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm khi lập kế hoạch chủ
nhiệm lớp phải chú ý một số điểm như: tìm hiểu kĩ từng đối tượng về trình độ,
sức khỏe, học lực, mối quan hệ trong gia đình. Nội dung kế hoạch phải phù hợp
với lứa tuổi, sát thực với chủ đề năm học, chủ điểm của tháng, tình hình lớp. Rút
kinh nghiệm sau mỗi tháng, mỗi học kì cũng rất cần thiết với giáo viên chủ
nhiệm để điều chỉnh hoặc bổ sung các biện pháp cho phù hợp.
Chúng tôi đã chỉ đạo giáo viên cần tập trung rèn luyện cho các em 2 nhóm
làm gì. Mỗi cá nhân cần nhận biết và hiểu rõ về bản thân mình, mặt mạnh, mặt
yếu để tự đánh giá về mình. Giúp học sinh giao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệu
8
quả; ngoài ra có hiểu đúng về mình mới có những quyết định, lựa chọn đúng đắn
phù hợp với khả năng của bản thân, với điều kiện thực tế.
- Cách thực hiện: Giáo viên cho học sinh trả lời những câu hỏi sau:
+ Môn học mà em thích nhất ?
+ Nêu 1 năng khiếu sở trường của em?
+ Những điểm em thấy tự hào, hài lòng về mình?
+ Những điểm em thấy mình còn hạn chế, cần phải cố gắng hơn?
+ Điều quan trọng nhất mà em mong ước sẽ đạt được trong cuộc đời?
b. Rèn kĩ năng giao tiếp:
- Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến theo hình thức nói,
viết hoặc sử dụng ngôn ngữ một cách phù hợp với hoàn cảnh. Đồng thời biết
lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm.
Kĩ năng này giúp con người biết đánh giá tình huống giao tiếp và điều chỉnh
cách giao tiếp một cách phù hợp, hiệu quả, cởi mở, bày tỏ suy nghĩ cảm xúc
nhưng không làm hại hay gây tổn thương cho người khác. Giúp chúng ta có mối
quan hệ với người khác.
- Cách thực hiện:
Giáo viên tổ chức cho HS chơi trò “truyền thông tin”. Giáo viên chia lớp
ra các nhóm theo tổ, xếp hàng dọc, tổ trưởng làm nhóm trưởng, Giáo viên ghi
thông tin vào những mảnh giấy nhỏ. Gọi nhóm trưởng lên đọc thông tin của
nhóm do giáo viên ghi, sau đó truyền nhỏ thông tin vào tai bạn, cứ như thế cho
đến người cuối cùng. Người cuối cùng nhắc lại thông tin đã nhận được. Giáo
viên kiểm tra sự chính xác mà các nhóm đã truyền cho nhau, nhận xét, bình
luận, công bố kết quả, có thưởng cho nhóm có độ chính xác cao nhất và nhanh
nhất. Qua đó, tìm hiểu ý nghĩa của kĩ năng giao tiếp trong đời sống của con
dục an toàn giao thông, vệ sinh cá nhân, trường lớp; Cách phòng tránh tai nạn
khi ở trường, ở nhà; Kể các câu chuyện về gương người tốt, việc tốt, gương vượt
khó, hiếu học, hiếu thảo,…Qua đó, nhà trường và giáo viên chủ nhiệm lớp đã
giáo dục các em ý thức tôn trọng và ứng xử tốt với mọi người, tích cực tham gia
vào các công việc chung, ý thức xây dựng môi trường sống thân thiện, ý thức
chấp hành tốt quy định pháp luật và các chuẩn mực đạo đức. Tình cảm yêu
thương, gắn bó chia sẻ với bạn bè, tập thể cũng từ đó được hình thành. Mối quan
hệ thầy- trò, trò- trò ngày càng thân thiện, sâu sắc hơn.
3. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua tiết
chào cờ đầu tuần và tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần.
a. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua tiết chào
cờ đầu tuần.
Trong chương trình giáo dục bậc tiểu học, nếu nội dung các tiết học trên
lớp trang bị kiến thức tự nhiên, xã hội cho học sinh thì tiết chào cờ đầu tuần
nhằm sơ kết các hoạt động của nhà trường, liên đội trong tuần vừa qua, giúp các
em nắm được tình hình trường lớp, các thông tin thời sự địa phương…đề ra kế
hoạch thực hiện trong thời gian sắp tới. Vì thế, tiết chào cờ đầu tuần có vị trí
quan trọng. Đặc thù của tiết chào cờ đầu tuần là tập trung ngoài trời, số lượng
học sinh đông. Do vậy, nhà trường chúng tôi rất quan tâm để nâng cao hiệu quả
tiết chào cờ đầu tuần. Theo đó, mục tiêu tiết chào cờ không chỉ là đánh giá xếp
loại nền nếp, học tập, các hoạt động giáo dục trong tuần qua của giáo viên trực,
triển khai kế hoạch tuần tới của Ban giám hiệu mà còn tập trung lồng ghép các hoạt
động rèn luyện các kỹ năng sống cho học sinh.
Nhà trường chỉ đạo tiết chào cờ đầu tuần gồm có các bước:
+ Giáo viên trực hoặc lớp trưởng lớp trực ban đánh giá, xếp loại nền nếp,
học tập, các hoạt động giáo dục của toàn trường trong tuần qua.
+ Đại diện Ban giám hiệu nhà trường triển khai kế hoạch tuần tới.
+ Sinh hoạt tập thể toàn trường.
Nhà trường giao cho các lớp luân phiên nhau thể hiện nghi thức Đội, hát
Quốc ca, Đội ca, Đánh trống chào cờ (đối với khối 4, 5) trong các tiết chào cờ,
Quyên góp sách giáo khoa tặng bạn
Với cách làm như vậy, tiết chào cờ đầu tuần của nhà trường đã thực sự hấp
dẫn, đem lại nhiều kiến thức bổ ích, giúp các em thêm tự tin, bạo dạn trước đám
đông, tăng khả năng tổ chức, phát huy tính sáng tạo của các em và hơn hết, tiết
chào cờ đầu tuần đã đem lại cho học sinh nhà trường những tiếng cười, niềm vui,
hứng thú khi bước vào một tuần học mới.
b. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua tiết sinh
hoạt tập thể cuối tuần.
11
Tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần giữ vai trò quan trọng trong công tác
chuyển giao các nhiệm vụ, các phong trào thi đua của nhà trường đến từng lớp
đồng thời tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần giúp học sinh phát huy tính tự giác, tự
quản, năng lực điều hành của học sinh.
Tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần yêu cầu giáo viên phải có giáo án soạn nội
dung phù hợp với lứa tuổi, sát với chủ đề năm học, chủ điểm của tháng, tình
hình thực tế của lớp. Giáo viên chủ nhiệm cần hướng dẫn đội ngũ cán bộ lớp và
học sinh của lớp chuẩn bị đầy đủ nội dung trước giờ sinh hoạt. Dự kiến đan xen
những hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa văn nghệ với chủ đề, chủ điểm cụ
thể. Nhà trường chỉ đạo tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần thường có các bước:
+ Ổn định lớp
+ Đội ngũ cán bộ tổ, lớp và học sinh của lớp nhận xét, báo cáo tình hình
của tổ, lớp trong tuần- Lớp trưởng đánh giá chung, tuyên dương, nhắc nhở các
bạn.
+ Giáo viên nhận xét chung và triển khai công tác tuần tới, tháng tới qua
phát động thi đua theo chủ điểm.
+ Hoạt động vui chơi, giải trí, văn hóa văn nghệ với chủ đề, chủ điểm cụ
thể.
chủ nhiệm dạy hầu hết các môn học, trừ các môn đặc thù. Vì vậy, việc lồng ghép
tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong các môn học thông qua giáo viên chủ
nhiệm là chủ yếu. Theo đó, bằng trách nhiệm, bằng kinh nghiệm và vốn sống
của mình, giáo viên chủ nhiệm đã từng bước rèn kĩ năng sống cho học sinh
thông qua từng bài dạy.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh tiểu học, tập thể cán bộ giáo viên trường Tiểu học Ngọc Trạo - Thị xã Bỉm
Sơn đã tích cực thảo luận, lên lớp chuyên đề, lồng ghép giáo dục kĩ năng sống
trong các môn học, các giờ học một cách tự nhiên, hợp lí, có hiệu quả. Nhà
trường đã tổ chức tốt biện pháp sau đây: Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng
phát huy tính độc lập, sáng tạo của học sinh gắn với thực tiễn, có tài liệu bổ trợ
phong phú, sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học, luôn tạo cho các em tính chủ động, tích cực, hứng thú trong học tập; phát huy
tính sáng tạo, tạo được bầu không khí cởi mở thân thiện. Trong giờ học, giáo viên
tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm bạn, trước tập thể, quan
tâm tới những em còn rụt rè, khả năng giao tiếp kém, qua đó góp phần tích lũy kĩ
năng sống cho các em. Qua từng tiết dạy, giáo viên hướng dẫn học sinh kĩ năng
làm việc theo nhóm: biết cách phân công công việc, lắng nghe ý kiến người
khác, tranh luận, biết bày tỏ quan điểm cá nhân, thống nhất ý kiến, thực hiện
đúng ý kiến đã thống nhất… Đây là kĩ năng hết sức cần thiết khi các em trưởng
thành, làm việc trong tập thể.
Ví du: Ở môn đạo đức, giáo viên chủ nhiệm đã nâng cao kĩ năng giao tiếptự nhận thức như kính trọng, biết ơn ông bà, cha mẹ, thầy cô, thương binh - liệt
sĩ, những người lao động… bằng những hành vi, thái độ, việc làm nho nhỏ hằng
ngày. Các em biết quan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị; biết giúp đỡ
người già, em nhỏ, bạn bè; biết xác định các giá trị hành vi đạo đức. Tùy từng
bài học, giáo viên chủ nhiệm giáo dục các kĩ năng phù hợp cho các em. Quán
triệt mục tiêu giảng dạy môn Đạo đức, nhất là hình thành các hành vi đạo đức ở tiết
2, giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác kiểm tra đánh giá, phân loại hạnh kiểm của
học sinh, rèn cho học sinh khả năng tự học, tự chăm sóc bản thân, biết lễ phép, hiếu
thảo, tự phục vụ bữa ăn và vệ sinh cá nhân…
khai một cách có hiệu quả chứ không chỉ dừng lại ở mức độ hình thức, đòi hỏi
phải có sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu, mỗi giáo viên chủ nhiệm phải là
một anh, chị phụ trách. Do đó, nhà trường chúng tôi luôn tạo mọi điều kiện thật
tốt cho giáo viên Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm để sao cho việc rèn
luyện kĩ năng sống cho học sinh đạt được hiệu quả cao nhất, thu hút được nhiều
đối tượng học sinh tham gia, nhất là những học sinh chưa chăm, chưa ngoan.
Một khi có cơ hội thể hiện sở trường của mình, có thể là trong lĩnh vực văn
nghệ, thể thao…, thấy được chỗ đứng hoặc những đóng góp của mình trong tập
thể sẽ có tác dụng giúp học sinh tự tin hơn, hòa đồng hơn với bạn bè.
Cùng với việc hưởng ứng phong trào “ Trường học thân thiện, học sinh
tích cực” do Bộ giáo dục và đào tạo phát động, nhà trường đã chú trọng nhiều
hơn đến việc tạo ra môi trường để học sinh tự trải nghiệm và lĩnh hội với sự
hướng dẫn của thầy cô giáo, trong đó đề cao vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp.
14
Nhà trường đã tổ chức rất nhiều các hoạt động ngoài giờ lên lớp để tạo ra những
sân chơi bổ ích giúp học sinh được rèn luyện một số kĩ năng sống cần thiết.
Ban giám hiệu nhà trường lên lịch tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp
trong năm học 2018- 2019 với các chủ điểm cụ thể như sau:
- Tháng 8/2018 : Vui hội khai trường
- Tháng 9/2018 : Em yêu trường em
- Tháng 10/2018: Môi trường học thân thiện
- Tháng 11/2018: Tôn sư trọng đạo
- Tháng 12/2018: Tiếp bước truyền thống anh hùng
- Tháng 1/2019 : Đón Tết cổ truyền
- Tháng 2/2019 : Giữ gìn truyền thống văn hóa Dân tộc
- Tháng 3/2019 : Tri ân Mẹ và Cô
- Tháng 4/2019 : Hòa bình và Hữu nghị
tích lũy được kĩ năng hợp tác làm việc theo nhóm với bạn, biết chia sẻ vui buồn
cùng bạn, biết nhận xét đánh giá hành vi, kĩ năng giao tiếp của các em cũng tốt
hơn.
Hoạt động văn hóa nghệ thuật: Đây là một loại hình hoạt động quan
trọng, không thể thiếu được trong sinh hoạt tập thể của trẻ em, nhất là học sinh
tiểu học. Hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau: Hát, múa, thơ ca,
kịch ngắn, đố vui, nhạc cụ, thi kể chuyện…Các hoạt động này góp phần hình
thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông. Đây là một trong
những kỹ năng rất quan trọng trong xu thế toàn cầu hóa. Nhà trường đã phát huy
tốt vai trò của tổ chức Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và Sao nhi đồng,
phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp thông qua các cuộc thi bằng các hình
thức: Tăng cường trang bị sách, truyện tranh và tủ sách lưu động, tạo điều kiện
tốt nhất trong việc xây dựng văn hóa đọc cho học sinh trong trường học; Thi hát
dân ca; Thi văn nghệ các lớp nhân dịp 20/11, 8/3; Thi kể chuyện về tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh; Thi báo tường nhân dịp 26/3; Tổ chức cho học sinh toàn trường
múa hát sân trường và tham gia các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian: Hò, vè,
hát Đồng dao,… trong các giờ ra chơi, qua đó mà rèn luyện kĩ năng sống cho học
sinh nhà trường.
Đội văn nghệ nhà trường
tham gia giao lưu cấp Thị xã.
Học sinh nhà trường tham gia múa hát sân
trường với tinh thần vui vẻ, thích thú.
Hoạt động tiếp cận khoa học- kĩ thuật: Đây là hoạt động giúp các em tiếp
cận được những thành tựu khoa học- công nghệ tiên tiến. Điều đó sẽ tạo cho các
em sự say mê, tìm tòi, kích thích học tập tốt hơn. Nhà trường đã tổ chức các hoạt
động: Thi giải toán qua mạng; Thi Ôlympic tiếng Anh qua mạng; Tổ chức Giao
lưu học sinh giỏi theo khối lớp; Tổ chức sân chơi: “ Tuổi thơ khám phá”; Tổ chức
hoạtxuyên,
động nổi
bậtsự
củacần
nhà thiết
trường
kiếnThi
thức
vàotríđời
sống.
độngnhững
thường
thật
giúp
tạo môi trường xanh - sạch - đẹp, gần gũi với thiên nhiên.
các em thích nghi với cuộc sống xung quanh. Sau này dù có rơi vào hoàn cảnh
17
khắc nghiệt nào thì các em vẫn có thể tồn tại được. Đó là nhờ các em biết lao
động.
Hoạt động xã hội: Bước đầu đưa học sinh vào các hoạt động xã hội để
giúp các em nâng cao hiểu biết về con người, đất nước, xã hội. Đây là một hoạt
động tuy khó nhưng nó mang một ý nghĩa vô cùng to lớn. Trong thực tế, hoạt
động này đã được nhà trường tiến hành tương đối tốt. Trong năm học, nhà
trường phát động tổ chức cho học sinh tham gia các phong trào: Mua tăm ủng hộ
hội người mù Bỉm Sơn; Xây dựng Quỹ nhân đạo giúp đỡ bạn nghèo; Quyên góp
sách giáo khoa tặng bạn; Giao lưu với trung tâm nghệ thuật tình thương,…Bên
một năm tập trung chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh trường Tiểu học Ngọc
Trạo thông qua công tác chủ nhiệm lớp, chúng tôi đã đạt được một số kết quả
khả quan sau:
1. Nhà trường:
- Nhà trường đã xây dựng được kỷ cương, nề nếp có chất lượng trong mọi
hoạt động. Chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường chuyển biến rõ rệt
và đạt kết quả tốt. Liên tục nhiều năm qua, HĐGDNGLL của nhà trường đạt
hiệu quả tốt, thực sự thu hút được học sinh tham gia. Nhiều HĐGDNGLL đã tạo
được ấn tượng sâu sắc cho học sinh cũng như đồng nghiệp trong và ngoài nhà
trường.
- Trường được đánh giá là một trong những đơn vị dẫn đầu bậc tiểu học
Thị xã về phong trào thi đua “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
2. Giáo viên:
- Nhận thức và năng lực tổ chức hoạt động giáo dục rèn kĩ năng sống của
cán bộ và giáo viên nhà trường được nâng lên rõ rệt.
- 100% giáo viên thực hiện tốt quy định, yêu cầu, mục tiêu, phương pháp
giảng dạy theo đổi mới nội dung, chương trình, SGK có hiệu quả. Các giờ dạy
của giáo viên trong các đợt kiểm tra của trường, Phòng GD & ĐT Bỉm Sơn, Sở
GD&ĐT Thanh Hoá đều được đánh giá xếp loại đạt ở mức khá, giỏi.
- Có nhiều cá nhân điển hình là chiến sĩ thi đua cấp tỉnh và cơ sở như cô
Ngưyễn Thị Tuyết đạt danh hiệu Tổng phụ trách giỏi cấp Tỉnh, thầy giáo Vũ
Anh Tuấn đạt giờ dạy giỏi cấp Tỉnh môn Mĩ thuật.
3. Học sinh:
- Chất lượng đại trà tiếp tục tạo được sự chuyển biến rõ nét. 100% học
sinh đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng chương trình các môn học.
- Chất lượng các phong trào, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đạt
hiệu quả cao, học sinh hăng hái, tích cực tham gia các buổi sinh hoạt tập thể,
mạnh dạn trong giao tiếp, thái độ lịch sự, nhã nhặn, lễ phép với thầy cô, người
lớn tuổi, tính cách thân thiện trong cư xử với bạn bè, sống hài hoà, tránh xung
đột với người khác, hạn chế tối đa những hành vi gây gỗ, đánh nhau, nói tục,
với gia đình, các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường để cùng góp phần giáo
dục kĩ năng sống cho các em.
2. Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm mà nhà trường phân
công, thường xuyên thay đổi các hình thức sinh hoạt lớp, luân phiên nhau cho các
em làm lớp trưởng, tổ trưởng. Thầy cô giáo phải là tấm gương sáng về đạo đức,
nhất là tấm gương về các ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong lời nói và việc làm.
3. Kĩ năng sống vừa mang tính cá nhân vừa mang tính xã hội. Do vậy,
trong quá trình thực thi giảng dạy kĩ năng sống cần quan tâm đến đặc điểm lứa
tuổi và yếu tố vùng miền. Giáo dục kĩ năng sống phải đáp ứng nhu cầu người
học, nội dung giáo dục phải thiết thực là một cách làm hiệu quả để đạt được mục
tiêu giáo dục toàn diện. Bên cạnh đó, phải có những thay đổi từ nội dung,
phương pháp dạy học, đến việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thuận
lợi, sao cho người học có thể chủ động, tích cực, phát triển kĩ năng và vận dụng
những điều đã học vào cuộc sống.
4. Sử dụng tốt các phương pháp tạo sự tương tác, tham gia của người học.
Thực hành kĩ năng sống là biện pháp quyết định thành công của chương trình
giáo dục kĩ năng sống. Các hoạt động giáo dục kĩ năng sống cần phong phú, đa
dạng tạo điều kiện cho người học tham gia thoải mái, tự tin. Giáo viên tạo không
khí thân mật, cởi mở, tôn trọng lẫn nhau trong lớp học; tăng cường khen ngợi,
động viên khích lệ người học, tránh thái độ phê phán, thiếu quan tâm đến ý kiến
người học.
20
5. Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại
khóa. Trong đó, nhà trường cần phát huy vai trò của tổ chức Đội thiếu niên Tiền
phong Hồ Chí Minh và Sao nhi đồng theo các chủ điểm hàng tháng. Đưa trò chơi
dân gian, hát dân ca và các loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian vào trường học,
qua đó mà rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.
Trên đây là kinh nghiệm nhỏ của tôi được rút ra từ thực tế công tác chỉ
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
Tên đề tài SKKN
Thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học phần phân số lớp 4
Công tác kiểm tra, đánh giá giờ lên lớp
góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ
Chỉ đạo dạy học 2 buổi/ngày nâng cao
chất lượng giáo dục
Chỉ đạo kỹ năng sống cho học sinh
trường tiểu học Ngọc Trạo – Bỉm Sơn
Quản lý, chỉ đạo giáo dục ngoài giờ lên
lớp góp phần nâng cao chất lượng toàn
diện cho học sinh
Một số biện pháp chỉ đạo dạy học 2
buổi/ngày nhằm nâng cao chất lượng
Giáo dục toàn diện cho học sinh Tiểu
học Ngọc Trạo
2012 - 2013
Sở GD&ĐT
Thanh Hóa
C
2013 - 2014
Phòng
GD&ĐT
Bỉm Sơn
Phòng
GD&ĐT
Bỉm Sơn
C
2014 - 2015
B
2015 - 2016
Cấp đánh
giá xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh...)
Sở GD&ĐT