1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Từ xa xưa ông cha ta rất coi trọng về đạo đức, các qui định chuẩn mực.
Bất cứ việc gì cũng có trên, có dưới, có tôn ti, trật tự. Trong giáo dục, đạo đức
luôn được đặt lên hàng đầu: “Tiên học lễ hậu học văn". Hồ Chủ Tịch đã
dạy:”Dạy cũng như học phải chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách
mạng, là cái gốc quan trọng, nếu không có đạo đức cách mạng thì tài cũng vô
dụng”. Do đó trong nhà trường, giáo dục đạo đức, lối sống là một công tác rất
quan trọng nhằm đạt mục tiêu giáo dục tiểu học: ”Hình thành cho học sinh
những cơ sở ban đầu sự phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ và
các kĩ năng cơ bản để học tiếp trung học hoặc đi vào cuộc sống lao động”.
Như chúng ta đã biết, nhiệm vụ của nhà trường là giáo dục cho học sinh ở
hai mặt chính: Đức dục và Trí dục. Đức dục và Trí dục phải được tiến hành song
song và đồng bộ. Giáo dục Đức dục là việc giáo dục cho học sinh nhân cách
sống, biết yêu quê hương, đất nước, con người, biết cách cư xử lễ phép với mọi
người xung quanh, sống và làm việc theo pháp luật, hiểu và tôn trọng tập tục
truyền thống của ông cha, biết điều hay lẽ phải, tránh những thói hư tật xấu, biết
yêu thương giúp đỡ người kém may mắn hơn...
Trong những năm gần đây, Đảng ta đang ra sức thực hiện công cuộc hội
nhập và đổi mới toàn diện nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước.
Đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể và rất tự hào về các mặt kinh tế
- xã hội, văn hóa - giáo dục.
Song mặt trái của cơ chế thị trường cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự
nghiệp giáo dục nói chung và sự xuống cấp về đạo đức lối sống cũng như những
giá trị nhân văn của thế hệ thanh thiếu niên và học sinh nói riêng. Cụ thể như: vi
phạm những chuẩn mực đạo đức lối sống do nhiều nguyên nhân khác nhau, có lối
sống thực dụng, sống không có lý tưởng. Hơn nữa là sự du nhập các văn hóa
phẩm đồi trụy qua các kênh thông tin đại chúng phát triển như vũ bão hiện nay
cũng làm ảnh hưởng đến những quan niệm về tình bạn, tình yêu, đạo đức lối sống.
1


Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”.
2


1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Biện pháp quản lý, giáo dục đạo đức lối sống học sinh ở trường Tiểu học
Thiệu Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp các tài liệu,
các văn bản có liên quan: sách, tài liệu về giáo dục đạo đức lối sống, giáo dục kỹ
năng sống, chủ trương đường lối, nghị quyết, chính sách của Đảng, pháp luật
của nhà nước, các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở giáo dục và đào
tạo Thanh Hóa, Phòng GD&ĐT Thiệu Hóa về giáo dục đạo đức lối sống cho học
sinh nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát, nhận định, đánh
giá về thực trạng đạo đức lối sống của học sinh.
- Phương pháp thống kê toán học: Phân tích xử lý các thông tin thu được,
các số liệu bằng thống kê toán học.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận.
Đạo đức con người, không phải có sẳn mà phải được giáo dục: ”hiền dữ
đâu phải là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên” (Hồ Chí Minh) và giáo dục
đạo đức cho học sinh phải có kế hoạch, có phươngg pháp phù hợp: ”không sợ học
sinh hỏng mà chỉ sợ phương pháp giáo dục hỏng (Makarenko);
Theo quan điểm Mác xít: “đạo đức lối sống là một bộ phận quan trọng
trong cấu trúc nhân cách toàn diện của con người”. Việc giáo dục đạo đức cho
học sinh trong nhà trường luôn là vấn đề cần quan tâm hàng đầu trong toàn bộ
công tác giáo dục ở nhà trường.
Hồ Chí Minh đã dạy: “dạy cũng như học phải biết chú trọng cả đức lẫn tài.
Đức là đạo đức cách mạng. Đó là cái gốc rất quan trọng”. Do vậy, công tác quản

đơn vị đạt chuẩn văn hóa; đơn vị đạt chuẩn kiểm định chất lượng cấp độ III.
Năm năm liền đơn vị đạt danh hiệu Tập thể Lao động xuất sắc và là đơn vị dẫn
đầu phong trao thi đua. Năm học 2015 – 2016, trường có 09 lớp với 209 học
sinh. Có 21 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trình độ trên chuẩn chiếm: 95.2% trong
đó: thạc sỹ: 02; đại học: 17; cao đẳng: 01; trung cấp: 01.
4


Tập thể hội đồng sư phạm nhà trường tuổi nghề đang ở độ chín, luôn năng
nổ, nhiệt tình, trăn trở với nghề;
Tập thể nhà trường luôn được sự quan tâm của ủy ban nhân dân (UBND)
huyện, Phòng giáo dục và Đào tạo Thiệu Hóa, UBND xã và tập thể phụ huynh
học sinh.
2.2.2. Khó khăn.
Trường nằm xa trung tâm huyện, nhưng lại gần Thành phố, học sinh được
tiếp xúc nhiều với trò chơi hấp dẫn như trên mạng cũng như chịu nhiều ảnh
hưởng của cơ chế thị trường nên học sinh dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội;
Trình độ dân trí chưa cao, nhận thức còn nhiều hạn chế. Nhiều học sinh có
điều kiện kinh tế khó khăn. Đặc biệt là học sinh có hoàn cảnh éo le như: mồ côi
cha, mẹ, gia đình ly hôn, nghiện ngập hay đi làm ăn xa, số học sinh nghèo và cận
nghèo, số học sinh ở nhà với ông, bà, chú, bác hết tuổi lao động chiếm tỷ lệ cao;
Thiếu phòng dạy học Tiếng anh, Mỹ thuật, trang thiết bị dạy học ngày
càng xuống cấp; các trang thiết bị trong phòng học chất lượng chỉ đủ để phục vụ
hoạt động dạy học ở mức tối thiểu.
2.2.3. Thực trạng về công tác quản lý trong trường học.
Kế hoạch giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh đã được trú trọng nhưng
chưa thường xuyên.
Chưa phối hợp thường xuyên với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà
trường trong công tác quản lý và giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh.
Công tác kiểm tra đánh giá còn mang tính định kỳ, các hình thức còn đơn

dục đạo đức lối sống ở trên. Qua đó cho thấy rằng cần phải tuyên truyền hơn
nữa để nâng cao nhận thức của học sinh về giáo dục, rèn luyện đạo đức.
Hiện nay, những biểu hiện về suy thoái đạo đức lối sống cũng như tình
trạng vi phạm pháp luật của học sinh đã gióng lên hồi chuông báo động cho gia
đình, nhà trường và xã hội. Điều đáng nói là ý thức đạo đức, pháp luật của học
sinh ở các cấp học nói chung và bậc học Tiểu học nói riêng càng ngày càng cao
và có chiều hướng đi xuống.
Kết quả khảo sát cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên và học sinh tháng
9,10 năm 2015 cho thấy số lượt học sinh thực hiện nội quy của nhà trường còn
chưa tốt như: Đi học muộn, nghỉ học vô lý do, nói tục, lười học, nhìn bài khi
6


kiểm tra, nói chuyện riêng trong giờ học, có thái độ vô lễ với thầy, cô giáo, nhiều
học sinh chỉ chào thầy, cô trong trường, còn ra đường thì... không quen biết, trốn
học đi chơi, vứt rác không đúng nơi quy định, gây gổ vơi bạn bè, nói dối cha
mẹ, chưa có ý thức bảo vệ môi trường, ... Nhiều học sinh vi phạm các điều cấm
như: nói tục, gây gỗ đánh nhau, vi phạm luật giao thông... Cụ thể:
STT

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Gây gổ, cải nhau với bạn bè
Nói tục
Đánh nhau
Không chào hỏi người lớn
Vứt rác không đúng nơi quy định
Đi vệ sinh không đúng nơi quy định
Chưa có ý thức bảo vệ môi trường

25
35
4
46
47
37
53

11.9
16.6
1.9
21.9
22.4
17.6
25.2

2.2.6. Thực trạng về phía phụ huynh.
Một bộ phận cha mẹ học sinh do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về
giáo dục con cái; thiếu sự quan tâm; nuông chiều thái quá trong việc nuôi dạy; ỷ
lại cho nhà trường; lo làm kinh tế; sử dụng quyền uy của cha mẹ một cách cực
đoan; tấm gương phản diện của cha mẹ, người thân; có các hoàn cảnh éo le hoặc
hay bị sử dụng bằng vũ lực…đã tác động không nhỏ đến sự hình thành và phát

Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành
viên, tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường trong công tác giáo dục
đạo đức cho học sinh.
Làm cho các thành viên, tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường hiểu
rõ quan điểm, đường lối của Đảng và nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình
trong công tác giáo dục và rèn luyện đạo đức cho học sinh. Giúp cho việc phối
hợp các lực lượng, các cấp, các ngành giáo dục đạo đức cho học sinh được tiến
hành một cách đồng bộ, chặt chẽ và có hiệu quả.
Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường xây dựng kế hoạch tuyên truyền
chi tiết, phân công, giao trách nhiệm cụ thể tới Đảng viên, CBQL, giáo viên chủ
nhiệm, giáo viên bộ môn, đoàn đội, phụ huynh, đồng thời phối hợp với chính
8


quyền địa phương để thực hiện.
Bí thư chỉ đạo Đoàn Thanh niên CSHCM, với Tổ chức Đội TNTPHCM,
Hội cha mẹ học sinh, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, tiếp tục đẩy mạnh
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” triển
khai thực hiện tốt công tác giáo dục toàn diện học sinh và xây dựng tổ chức,
Đoàn, Hội, Đội trong nhà trường giai đoạn 2015 – 2020.
Thực hiện “Chương trình phối hợp thực hiện các hoạt động giáo dục”
giữa nhà trường với các tổ chức chính trị xã hội ngoài nhà trường, đài Phát
thanh truyền hình của Huyện nhằm tuyên truyền, hỗ trợ công tác chỉ đạo và tổ
chức thực hiện phong trào thi đua nói riêng và công tác giáo dục toàn diện học
sinh nói chung.
Trong quá trình chỉ đạo, lãnh đạo nhà trường sẽ cùng các tổ chức đoàn thể
sơ kết rút kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện góp phần giáo
dục về đạo đức lối sống và nhân cách cho học sinh.
Biện pháp 2: Nâng cao hiệu quả tổ chức và chỉ đạo thực hiện giáo dục
đạo đức lối sống cho học sinh.

Bản thân các bậc phụ huynh, giáo viên và người lớn phải nắm được
những hoạt động văn hóa, thương mại, các trò chơi giải trí và con người xung
quanh nhà và trường. Vì chính môi trường xã hội gần gũi này trực tiếp ảnh
hưởng và góp phần hình thành và hoàn thiện nhân cách của học sinh. Nếu môi
trường xung quanh phức tạp thì chúng ta sẽ có những biện pháp phòng ngừa để
ngăn chặn những hậu quả xấu xảy ra đối với học sinh.
Biện pháp 4: Giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh bằng nhiều hình
thức.
Giáo dục cho học sinh truyền thống yêu nước, tôn sư trọng đạo, có phẩm
chất, năng lực tư duy sáng tạo; biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc
sống, điều chỉnh các hành vi đạo đức, lối sống.
Giáo dục thông qua giờ chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp, sinh hoạt tập thể,
thông qua các giờ học, thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch, họp đại diện các tổ chức thảo luận, góp ý
và phổ biến tới giáo viên và các lớp thực hiện.
+ Thông qua giờ chào cờ đầu tuần: Hiệu trưởng nhận xét, tuyên dương
khen thưởng hoặc nhắc nhở các tập thể, cá nhân đã thực hiện tốt hoặc chưa tốt
trong tuần. Rút kinh nghiệm những mặt làm được, những tồn tại, biện pháp giải

10


quyết và phổ biến kế hoạch, nhiệm vụ của tuần tiếp theo.
+ Thông qua các giờ ở lớp: Tổ chức cho học sinh làm các bài kiểm tra
nhận thức để đánh giá kết quả học tập, tu dưỡng và rèn luyện của các em.
+ Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp sau mỗi buổi sinh hoạt hoặc
tổ chức các hoạt động phải nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm, biểu dương
những tập thể, cá nhân thực hiện tốt và phê bình, nhắc nhở các tập thể, cá nhân
làm chưa tốt.
Biện pháp 5: Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, Đội trong giáo dục

pháp giáo dục.
Yêu cầu giáo viên chủ nhiệm ngay từ đầu năm học phải nắm được sơ
yếu lý lịch của từng học sinh và điều tra hoàn cảnh cho học sinh, tình hình hoạt
động sống, hoàn cảnh gia đình mình. Từ đó giáo viên chủ nhiệm phải có biện
pháp giáo dục đối với từng em. Đặc biệt chú ý những em mồ côi, sống với ông
bà. Ngoài ra yêu cầu giáo viên chủ nhiệm thường xuyên liên hệ với cha mẹ học
sinh bằng sổ liên lạc, bằng thư mời để thông báo tình hình học sinh cho phụ
huynh nắm.
Nhà trường luôn phối hợp với ban đại diện Hội cha mẹ học sinh để giáo
dục đạo đức học sinh. Hàng tháng kỳ đều họp với ban liên lạc Hội cha mẹ học
sinh các lớp để thông báo tình hình chung của nhà trường, và nhờ phụ huynh can
thiệp, hỗ trợ cho các vụ việc nảy sinh ở nhà trường.
Mời vị đại diện Hội cha mẹ học sinh tham gia hội đồng khen thưởng, kỷ

.

luật của nhà trường. Tham mưu với địa phương đưa kết quả xếp loại đạo đức lối
sống học sinh làm một tiêu chuẩn để xét chọn gia đình văn hóa, xếp loại Đảng
viên, xếp loại hội viên của cha mẹ học sinh. Thông báo địa phương những học
sinh cá biệt vi phạm đạo đức, phối hợp với địa phương, gia đình cùng giáo dục.
Phối kết hợp với công an ngăn chặn những hành vi vi phạm đạo đức lối sống và
pháp luật của học sinh. Bàn giao học sinh về sinh hoạt hè, sinh hoạt tối thứ bảy
tại các địa bàn dân cư do Đoàn, Đội địa phương phụ trách. Nhà trường cử giáo
viên về thực tế phối hợp thực hiện.
Biện pháp 8: Tích hợp giáo dục nội dung “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh”; “xây dựng trường học thân tiện học sinh tích
cực”.
Giúp cho mỗi học sinh thấy được tấm gương trong sáng, mẫu mực, cao
đẹp của Bác. Qua đó để các em tự giáo dục, rèn luyện mình xứng đáng là con


đức lối sống cho các thành viên của nhà trường. Xây dựng các tiêu chí đánh giá
cụ thể rõ ràng làm cho cơ sở cho học sinh phấn đấu rèn luyện. Thường xuyên
kiểm tra các thông tin, báo cáo qua các kênh phối hợp giáo dục. Kịp thời tuyên
dương, khen thưởng, phê bình, nhắc nhở những tập thể, cá nhân thực hiện tốt và
13


chưa tốt trước lớp, trước cờ hàng tuần. Tìm ra các nguyên nhân, bài học kinh
nghiệm, điều chỉnh kế hoạch.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến.
2.4.1. Mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp.
Tôi tiến hành khảo sát nhằm mục đích khẳng định tính cần thiết và tính
khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục cho học sinh ở trường Tiểu học Thiệu
Giao - huyện Thiệu Hóa - tỉnh Thanh Hóa.
Khảo sát về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý
giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học Thiệu Giao - huyện Thiệu Hóa
- tỉnh Thanh Hóa mà sáng kiến đã đề xuất.
Tôi sử dụng bảng hỏi, kết hợp trò chuyện với cán bộ, giáo viên chủ
nhiệm và những giáo viên trực tiếp tham gia làm công tác giáo dục đạo đức lối
sống cho học sinh nhằm thu thập thông tin về đánh giá của họ đối với công tác
giáo dục đạo đức cho học sinh.
TT

1

2
3
4
5
6

quan
quan
trọng
trọng
trọng

TÍNH KHẢ THI
Rất
Khả
Không
khả
thi
khả thi
thi

62.0

38.0

0

38.0

62.0

0

67,5

23.8


0

47.5

42.8

4.7

33.4

61.9

4.7

62.0

38.0

0

33.4

61.9

4.7

42.8

51.7

đánh giá giáo dục đạo đức lối sống
(năng lực, phẩm chất) cho học sinh.

9
10

62.0

38.0

0

38.0

62.0

0

67,5

23.8

4.7

28.5

67.5

0


Nghỉ học vô lý do
Nhìn bài của bạn

ĐẦU NĂM HỌC 2015 - 2016
Số lượt
Tỉ lệ %
10
4.7
2
0.9
9
4.2

15


4
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Nhác học bài
Nói dối cha mẹ
Không đội mũ bảo hiểm khi ngồi

0
4.2

Kết quả học kỳ 1, tổng số học sinh được khen thưởng là 136 em = 65.7%;
tỷ lệ học sinh được khen thưởng 3 mặt (học tập, năng lực, phẩm chất): 85 em =
41.0 %; học sinh được khen thưởng từ 1 mặt: 21 em = 10.2%; học sinh được
khen thưởng 2 mặt: 20 em = 14.5%, học sinh hoàn thành các môn học, các hoạt
động giáo dục; đạt về năng lực, phẩm chất 34.3%, học sinh chưa hoàn thành các
môn học và chưa đạt về năng lực, phẩm chất: 0,9%.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận.
Từ kết quả nghiên cứu lí luận và thực tiễn tôi rút ra kết luận chủ yếu sau:
a. Đạo đức là gốc, là nền tảng của sự phát triển nhân cách con người. Ở mọi
thời đại, mọi quốc gia, vấn đề giáo dục đạo đức lối sống là công việc quan trọng
luôn được quan tâm và tạo mọi điều kiện. Do đó, công tác giáo dục đạo đức lối
sống cho học sinh tiểu học là nhiện vụ quan trọng trong nhà trường hiện nay.
b. Kết quả nghiên cứu thực trạng công tác quản lý, giáo dục đạo đức lối
sống cho học sinh trường Tiểu học Thiệu Giao, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh
Hóa cho thấy: Đại đa số học sinh nhà trường có nhận thức tốt về tầm quan
trọng của công tác giáo dục đạo đức lối sống. Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận
học sinh chưa nhận thức đúng về vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo
dục đạo đức lối sống, do đó còn thờ ơ xem thường kỷ cương nề nếp nhà
trường dẫn tới vi phạm nội quy, quy chế như: Nghỉ học vô lý do, đánh nhau,

16


nhìn bài của bạn, nói bậy, …CBQL, giáo viên nhà trường đã có nhận thức khá
cao về vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức lối sống cho
học sinh, đã tích cực thực hiện các biện pháp nhằm giáo dục học sinh phát

đảm bảo cơ sở vật chất để duy trì trường tiểu học đạt chuẩn mức độ I, tiến tới
xây dựng trường chuẩn mức độ II.
- Cử giáo viên tham gia các chuyên đề về giáo dục đạo đức lối sống, kỹ năng
sống nhiều hơn cho học sinh và triển khai đến các đơn vị trường học kịp thời.
3.2.4.Đối với nhà trường.
- Tăng cường sự quan tâm chỉ đạo sát sao hơn nữa của Chi bộ đảng, lãnh
đạo nhà trường, các tổ chức đoàn thể, các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường đối với công tác giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh.
- Thường xuyên đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức để giáo
dục đạo đức lối sống cho học sinh, nhằm thu hút người học tham gia học tập, rèn
luyện một cách tích cực.
- Việc kiểm tra đánh giá kết quả của hoạt động giáo dục đạo đức lối sống
cho học sinh phải đảm bảo công bằng, công bằng, công khai, phê bình, khen
thưởng nhắc nhở kịp thời.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 19 tháng 4 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN mình
viết, không sao chép nội dung của
người khác.
NGƯỜI VIẾT

Lê Công Thắng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Điều lệ trường Tiểu học.
2. Luật giáo dục sữa đổi năm 2009- NXB chính trị Quốc gia.
3. Nghị quyết TW 2 khóa VIII.
4. Lưu Thu Thủy- Sách giáo khoa - sách giáo viên Đạo Đức lớp 1,2,3,4,5
NXB GD.
5. Lưu Thu Thủy - Sách HD giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học