I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi sự phát triển của tất cả các lĩnh vực
sống, trong đó giáo dục luôn được ưu tiên là “ quốc sách hàng đầu”. Và trong
nền giáo dục hiện nay, xu thế chung hướng tới trong từng bài học hiệu quả là
khả năng tích hợp các môn học trong một bài học để đem lại niềm hứng thú, say
mê cho người học và người dạy, mở rộng cách nhìn nhận vấn đề theo hướng đa
chiều, không áp đặt. Chính vì thế nên Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, sau khi Quốc hội thông qua: Đề án đổi mới
chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Bộ giáo dục tiếp tục chỉ đạo
các cơ sở giáo dục tăng cường bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo
viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới, trong đó tăng cường năng lực dạy học
theo hướng “tích hợp, liên môn” là một trong những vấn đề cần ưu tiên.
Trong nhà trường phổ thông, Ngữ văn là một môn học có mối quan hệ với
các môn học khác (Lịch sử, Địa lí, GDCD, Âm nhạc, Mĩ thuật….) có vai trò
cung cấp kiến thức khoa học cơ bản cho học sinh đồng thời giáo dục tư tưởng,
tình cảm cho học sinh. Vì vậy vận dụng “tích hợp liên môn” trong giảng dạy sẽ
giúp cho giáo viên và học sinh chủ động trong quá trình dạy và học đem lại hiệu
quả tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục bộ môn tránh được những biểu hiện
cô lập, tách rời từng phương diện kiến thức, tăng cường khả năng thông hiểu,
vận dụng kiến thức vào thực tế của học sinh.
Từ thực tế trên, theo yêu cầu của nhà trường, Tổ Khoa học xã hội Trường
THCS Hà Phong chúng tôi đã lên kế hoạch tích hợp liên môn vào từng môn học
đặc biệt là môn Ngữ Văn. Trong chương trình Ngữ Văn 9 ở phần văn học Việt
Nam hiện đại, phần truyện ngắn là một trong những địa điểm thuận lợi cho tích
hợp liên môn. Tuy nhiên không phải ai cũng làm được điều này, bởi việc tích
hợp dạy học liên môn với phần truyện ngắn Việt Nam hiện đại chưa được giáo
viên nhận thức đúng đắn và sử dụng nhiều trong giờ dạy học. Đồng thời cũng
chưa có tài liệu nào hướng dẫn chi tiết, cụ thể về mặt phương pháp và cách tổ
chức trong giờ học. Vì thế, từ thực tiễn giảng dạy, qua thời gian tìm hiểu, nghiên
cứu tôi đã mạnh dạn thực hiện đề tài: “Tích hợp liên môn trong dạy học phần
II. NI DUNG SNG KIN KINH NGHIM
1. C S L LUN CA VN
1.1 Quan im dy hc Tớch hp liờn mụn
Cú rt nhiu nhng quan im dy hc tớch hp khỏc nhau. Phú V trng V
giỏo dc Trung hc (B GD - T) Nguyn Xuõn Thnh ó cho rng: Dy hc tớch
hp l lng ghộp nhng ni dung giỏo dc cú liờn quan vo quỏ trỡnh dy hc mt
mụn hc nh: Tớch hp giỏo dc o c, li sng; giỏo dc phỏp lut, giỏo dc ch
quyn quc gia v biờn gii hi o, giỏo dc bo v mụi trng, s dng nng
lng tit kim v hiu qu.
i vi Dy hc liờn mụn, dy hc l phi xỏc nh c nhng ch
cú ni dung kin thc liờn quan n nhiu mụn dy hc nhm gii quyt cỏc
tỡnh hung thc tin, khai thỏc bi hc theo hng a chiu, to nờn chiu sõu v
hng thỳ cho bi hc. i vi nhng kin thc liờn mụn nhng cú mt mụn
hc chim u th thỡ cú th b trớ dy trong chng trỡnh ca mụn ú v khụng
dy li cỏc mụn khỏc.
Do ú, Tớch hp liờn mụn khụng phi l hai khỏi nim tỏch ri nhau
m ch mt khỏi nim duy nht. ú l dy hc nhng ni dung kin thc liờn
quan n hai hay nhiu mụn hc. Tớch hp thỡ chc chn phi dy liờn
mụn v ngc li m bo hiu qu dy hc liờn mụn thỡ phi bng cỏch v
hng ti mc tiờu tớch hp.
1.2. í ngha ca dy hc Tớch hp liờn mụn
i vi giỏo viờn, dy hc liờn mụn giỳp cho giỏo viờn phỏt huy kh nng
h thng húa kin thc sõu rng v cỏc mụn hc khỏc nhau cú liờn quan a vo
bi hc, to nờn hiu qu tớch cc cho bi dy. Qua ú giỏo viờn cú iu kin v ch
ng hn trong s phi hp h tr nhau trong dy hc gia cỏc b mụn cú liờn quan.
i vi hc sinh, dy hc tớch hp liờn mụn giỳp cho gi hc cú tớnh thc
tin nờn sinh ng, hp dn to hng thỳ hc tp cho hc sinh. Hc sinh c
tng cng vn dng kin thc tng hp vo gii quyt cỏc tỡnh hung thc tin
ớt phi ghi nh kin thc mt cỏch mỏy múc. c bit giỳp cho hc sinh khụng
phi hc li nhiu ln cựng mt ni dung cỏc mụn hc khỏc nhau va gõy quỏ
6
%
22,2
SL
13
%
48,2
SL
6
%
22,2
Nm hc 2016 2017:
Lp
S s
9
25
Gii
SL
1
nhiều bài còn cha hợp lí. Vỡ vy mi bi hc t hiu qu, ngi dy
phi bit tớch hp nhiu liờn mụn gii quyt vn t ra trong tỏc phm. Cho
n nay vn cha cú vn bn, ti liu hng dn c th, chi tit v phng phỏp
dy hc tớch hp liờn mụn cho giỏo viờn.
i vi hc sinh phong tro hc tp cũn hn ch, ý thc thi ua v mụn
hc cha cao. Ti liu phc v vic hc ca cỏc em cũn ớt, khụng phong phỳ.
i a s hc sinh trong khi 9 cú sc hc trung bỡnh chim t l cao.
T thc t trờn, khi dy phn truyn ngn Vit Nam hin i, bn thõn tụi
ó t tỡm cho mỡnh mt hng i, mt phng phỏp t chc dy hc theo hng
tớch hp liờn mụn sao cho cú hiu qu nht khụng ch nõng cao cht lng
dy hc m cũn m rng kin kin cho cỏc em nhiu mụn hc mt cỏch cú h
thng.
3.CC GII PHP S DNG GII QUYT VN
tin hnh mt gi dy hc tớch hp liờn mụn thnh cụng bn thõn tụi
thy trong dy hc giỏo viờn cn phi bit kt hp nhun nhuyn gia nhng
kin thc liờn mụn vi cỏc phng phỏp v k thut dy hc tớch cc. T nhng
kin thc ú tụi sp xp, t chc cỏc hot ng dy hc theo mt trỡnh t hp lớ
nh bng cỏc gii phỏp sau:
3.1. Gii phỏp 1: Xõy dng cỏc ch tớch hp liờn mụn.
Nh th T Hu ó tng núi: Cuc i l ni xut phỏt v cng l ni
i n ca vn hc. Mi mt tỏc phm vn hc u phn ỏnh hin thc xó hi;
nhng quan h xó hi v ý thc h t tng ca thi i. Cho nờn tụi thy giỏo
viờn xỏc nh c ch t ra trong mi tỏc phm cú kin thc liờn quan n
3
các môn: Lịch sử, Địa lí, âm nhạc, GDCD… là rất cần thiết để ứng dụng vào
việc giải quyết những vấn đề đặt ra trong từng tác phẩm văn chương theo chủ đề
tích hợp liên môn ở phần tuyện ngắn rất hữu ích như sau :
BẢNG MINH HỌA TÍCH HỢP LIÊN MÔN THEO CHỦ ĐỀ
Tình phụ tử thiêng Chiếc lược ngà
Lịch sử: Tình hình lịch sử
liêng
Việt Nam (1945 – 1975)
- Phim ảnh: Tư liệu liêụ
về cuộc sống vafcon
người Nam Bộ trong
kháng chiến.
4. Vẻ đẹp nhân cách Bến quê
- GDCD
con người; làm chủ
-Địa lí: Vị trí Sông Hồng.
bản thân, thoát mọi
- Mĩ thuật: Vẽ tranh
cám dỗ của hoàn cảnh.
Để xây dựng được nội dung chủ đề tích hợp liên môn, tôi đã xác định rõ
mục tiêu chủ đề cần tích hợp như sau:
a. Về kiến thức:
Giúp học sinh:
- Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của một số tác
phẩm truyện Việt Nam sau cách mạng tháng Tám…..
- Biết đặc điểm và những đóng góp của truyện Việt Nam sau cách mạng
tháng tám 1945 và nền văn học dân tộc.
- Nhớ một số chi tiết đặc sắc trong truyện.
4
b. Kỹ năng: Rèn luyện cho học sinh năng lực phân tích, cảm thụ, viết bài nghị
luận
c. Thái độ. Bồi dưỡng tình cảm nhân văn cao đẹp: Tình yêu nước, yêu làng, yêu
giáo viên có thể đưa ra một tấm gương điển hình để tích hợp ở môn Giáo dục
công dân; Hoặc một sự kiện lịch sử nào đó có trong tác phẩm. Tất cả sẽ làm cho
học sinh chú ý, tạo hứng thú cao khi bước vào bài học, qua đó mở rộng thêm
kiến thức cho các em.
Chẳng hạn khi dạy tiết 68, 69: “Lặng lẽ Sa Pa” tôi đã cho học sinh xem
những phóng sự, tư liệu, tranh ảnh du lịch về vẻ đẹp thơ mộng của mảnh đất
SaPa (những rặng đào, đàn bò lang cổ, dinh thự cũ kĩ lâu đời của người Pháp
xây dựng…) thì học sinh sẽ bị cuốn hút vào bài học đồng thời có thêm những
kiến thức về Địa lí - du lịch SaPa).
Hay khi dạy tiết 142- 143: “Những ngôi sao xa xôi” tôi lại cho HS nghe
bài hát “Cô gái mở đường”, thơ của Phạm Tiến Duật phổ nhạc thành bài hát;
chiếu những hình ảnh bom đạn chiến tranh ác liệt trên tuyến đường Trường Sơn 5
từ đó gợi dẫn vào bài học. Qua lời giới thiệu, minh họa bằng các video học sinh
đã một phần hiểu được nội dung chủ đề của bài học, đồng thời bằng những hình
ảnh chân thực học sinh có thể hình dung được sự ác liệt của chiến tranh chống Mĩ
gian khổ của dân tộc - điều mà các em khó hình dung trong cuộc sống hoà bình
hiện nay. Có được những tác dụng như thế còn là do tôi đã cố ý tích hợp với môn:
Mĩ thuật và Âm nhạc để mang lại hiệu quả cao cho giờ học.
3.3.2. Tích hợp kiến thức liên môn trong các hoạt động văn học theo các chủ đề.
Trong chương trình Ngữ văn 9, sau mỗi phần thơ hoặc truyện thường có
các giờ hoạt động Ngữ Văn. Trong giờ dạy học này chủ yếu rèn luyện kĩ năng
vận dụng thực hành cho học sinh từ những nội dung đã học. Giúp các em vừa
mở rộng vừa nâng cao kiến thức. Và ở giờ hoạt động này, đặc biệt là các hoạt
động ngoại khoá, bản thân tôi đã tích hợp nội dung kiến thức ở các môn học
khác nhau để tạo điều kiện phát huy tư duy, khả năng sáng tạo của học sinh cũng
như rèn luyện ở các em những kĩ năng sống cần thiết để giải quyết những tình
huống thực tế trong cuộc sống.
Ví dụ: Ngoại khoá về đề tài người lính và chiến tranh trong các tác phẩm
- Về năng lực riêng: Đọc hiểu văn bản, phân tích tình huống, tư duy sáng tạo,
thưởng thức văn học, giao tiếp Tiếng việt.
Ví dụ: Dạy học tiết 48: Văn bản Làng (Kim Lân), tôi đã xác định năng lực học
sinh cụ thể cần thực hiện như sau:
+Năng lực chung: Học sinh tự tóm tắt văn bản, thảo luận trong nhóm: diễn biến
tâm lí của nhân vật ông Hai trong các tình huống của truyện ( học sinh hợp tác,
trao đổi để phát hiện ra vấn đề).
+ Năng lực riêng: Học sinh trả lời các câu hỏi trong phần đọc hiểu văn bản;
phân tích được tình huống truyện; Tích hợp ở: Sự chuyển biến trong tư tưởng
của người nông dân (Lão Hạc, Chị Dậu: trước cách mạng) để thấy được những
nét mới trong nhân vật ông Hai ( Làng: Kim Lân). Để học sinh phát triển các
năng lực này giáo viên vận dụng tích hợp liên môn: Lấy một đọan phim tư liệu
về đời sống của người nông dân Việt nam trước cách mạng (phim “Chị Dậu”
hoặc “Làng Vũ Đại ngày ấy”) cho học sinh xem để cung cấp những hình ảnh
trực quan, tư liệu “sống”, học sinh sẽ có cái nhìn cụ thể về lịch sử dân tộc mà
thấu hiểu hơn nội dung trong văn bản Làng: “sự chuyển biến tư tưởng” của
người nông dân.
Sau khi xác định các năng lực của học sinh, tôi đã lập bảng mô tả các mức
độ đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực:
Mức độ đánh giá
Nội dung
Vận dụng
Nhận biết
Thông hiểu
Thấp
Cao
1.Tác giả, tác Nêu
đúng Xác định
phẩm và hoàn chính xác về được nội
Việt về vùng đất chất nhân - Phân tích chi Việt nam trong
nam hiện đại nào.
vật trong tác tiết đặc sắc thời chống Mĩ
(THLM: Địa phẩm
của truyện.
(THLM: Lịch
Lí)
(THLM:
- Cảm nhận về Sử)
GDCD)
nhân vật.
4. Ý nghĩa
- Giáo dục học
chủ đề
sinh tình cảm
(THLM:
yêu quê hương
7
GDCD)
đất nước; yêu
gia đình; yêu
lao động;
- Giáo dục lối
sống đẹp, sống
cống hiến cho
tổ quốc.
- Giáo dục
nhiệm vụ cho HS: Chuẩn bị, sưu tầm, tìm hiểu kiến thức liên môn có liên quan.
* Bước 2: Triển khai các hoạt động dạy học trên lớp:
- Theo tiến trình, cấu trúc bài học đặc trưng bộ môn.
- Lồng ghép, tích hợp kiến thức liên quan các môn khác
- Phát hiện khả năng sáng tạo của học sinh (vẽ tranh, sáng tác thơ, kịch...)
* Bước 3: Tổng kết, rút kinh nghiệm, củng cố nội dung-kiến thức-kĩ năng.
* Bước 4: Giao nhiệm vụ cho bài học tiếp theo.
3.5.2. Thiết kế giáo án minh họa dạy học tích hợp liên môn
8
Tiết 68 + 69:
Văn bản : LẶNG LẼ SA PA
(Trích)
- Nguyễn Thành Long A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Giúp học sinh hiểu biết thêm về tác giả và tác phẩm truyện Việt Nam hiện đại
viết về những người lao động mới trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ cứu
nước.
- Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa.
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1. Kiến thức
- Vẻ đẹp của hình tượng con người thầm lặng cống hiến quên mình vì Tổ quốc
trong tác phẩm.
- Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả sinh động, hấp dẫn trong truyện.
- Học sinh cần có năng lực vận dụng kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lí,
GDCD để giải quyết các vấn đề đặt ra trong bài học.
- Học sinh học tốt môn GDCD để thể hiện lòng biết ơn với những người có công
với nước; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc; bảo vệ di sản
văn hóa, di tích lịch sử, nghĩa vụ bảo vệ Tổ Quốc.
Thành Long đã cho neo đậu trong trái tim bao người.
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung kiến thức cần đạt
GV tích hợp với môn Tin học:
I/ TÌM HIỂU CHUNG:
(?) Nêu những hiểu biết của em về tác giả
1/Tác giả: (1925 – 1991) .
Nguyễn Thành Long?
- Quê: Duy Xuyên- Quảng Nam.
HS: trình bày theo sự hiểu biết
-Nhà văn chuyên viết truyện ngắn
GV: chiếu chân dung nhà văn ( Kĩ năng Tin và kí (hướng vào cuộc sống đời
học) bước đầu hình thành cho học sinh quan thường).
sát cách đưa thông tin bài học có liên quan
đến môn Tin học, qua đó tạo sự hứng thú
cho học sinh ngay từ phút ban đầu của bài
học.
(?) Hoàn cảnh ra đời tác phẩm?
2/Tác phẩm:
GV: tích hợp với môn Lịch Sử Việt Nam
Hoàn cảnh ra đời:1970 - một
(1954-1975): nhấn hoàn cảnh ra đời tác
chuyến đi chơi Lào Cai.
phẩm - thời kì xây dựng CNXH ở Niềm
Bắc.
3. Đọc và tóm tắt
GV tích hợp kiến thức Tin học: Cho học
sinh nghe một đoạn văn đọc mẫu đã được
thu âm sẵn trong một slide bằng giọng đọc
truyền cảm của chính giáo viên nhằm tạo ấn
-HS: Tr li.
-HS: c phn u truyn.
GV : Da vo kin thc a Lớ em hóy gii
thiu v Sa Pa?
(tớch hp a Lớ Vit Nam v a hỡnh
thiờn nhiờn - khớ hu vựng Tõy Bc)
- Tớch hp vi Tin hc giỏo viờn chiu ton
cnh Sa Pa cho hc sinh quan sỏt nhanh,
sau ú GV yờu cu HS tham gia mini
game : Hc mt bit mi gii thiu v
a lớ Sa Pa thụng qua hiu bit ca cỏc
em.
HS: SaPa thuc tnh Lo Cai, nm trong
khu vc dóy nỳi Hong Liờn Sn, cú th
trn Sa Pa ngh mỏt ni ting. Dóy nỳi
Hong Liờn Sn cú nh Pan-xi-png cao
nht nc ta 3142m - núc nh ụng
Dng
?V trớ a cu Sa Pa cú ý ngha gỡ?
(GV: tớch hp vi a Lớ Vit Nam)
HS: Khoa hc nghiờn cu nhng tớnh cht
vt lớ xy ra trong trỏi t v khớ quyn.
? Khung cnh thiờn nhiờn Sa Pa c hin
lờn qua nhng chi tit no?
HS: suy ngh c lp, phỏt hin v tr li:
+ Nng; thụng; cõy kinh t ...
+ Mõy cun trũn tng cc, ln trờn vũm lỏ,
ri xung ng, lun v gm xe...
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ
của anh thanh niên?
lát giữa các nhân vật (chỉ 30 phút
-HS: 27 tuổi, làm công tác khí tượng thuỷ
đủ để các nhân vật kịp ghi nhận 1
văn, tầm vóc bé nhỏ, nét mặt rạng rỡ…
ấn tượng, một “kí hoạ chân dung”
=> GV tích hợp thêm cho học sinh kênh
-> khuất vào mây mù SaPa.
thông tin Dự báo thời tiết hàng ngày trên
=>Miêu tả nhân vật: qua sự nhìn
VTV với nghề nghiệp mà Anh thanh niên
nhận, suy nghĩ đánh giá của các
lựa chọn. Qua đó học sinh càng thấu cảm
nhân vật khác.
hơn về ý nghĩa công việc và nghề nghiệp
Nhân vật hiện lên rõ nét, đáng
của Anh thanh niên. Bước đầu khơi gợi cho mến và khách quan hơn.
các em niềm đam mê và tình yêu một công */Những nét đẹp của nhân vật:
việc trong cuộc sống: Nghề khí tượng thủy - Hoàn cảnh sống và làm việc:
văn ( Tích hợp cả định hướng nghề nghiệp + Sống: Một mình trên đỉnh Yên
phổ thông).
Sơn (cao 2600m) “bốn bề cây cỏ
(?) Vị trí của nhân vật anh thanh niên trong và mây mù lạnh lẽo”
truyện?
(?) Nhân vật này xuất hiện trong tình huống
nào?
(?) Nhận xét cách miêu tả của tác giả về
nhân vật này? Dụng ý nghệ thuật của cách
miêu tả này?
GV: Qua câu chuyện giữa ba nhân vật
đất nước?
HS: Biết cách tích hợp với môn Lịch sử.
+ Công việc: đo gió, đo mưa, đo
nắng, đo mây, đo chấn động…
à đòi sự tỉ mỉ, chính xác, có tinh
thần trách nhiệm cao
=>Hoàn cảnh sống cô đơn, gian
khổ, khắc nghiệt.
- Anh đã vượt qua hoàn cảnh vì:
+ ý thức về công việc và lòng yêu
nghề, thấy được ý nghĩa của công
việc thầm lặng của mình à góp
phần xây dựng đất nước.
+ Tìm thấy niềm vui trong công
việc.
+ Anh sắp xếp cuộc sống ngăn nắp
và tạo nguồn vui cho đời sống tinh
thần của mình (như đọc sách) ->
Suy nghĩ rất đẹp, giản dị, sâu sắc.
*/Tính cách và phẩm chất:
- Cởi mở, chân thành , khát khao
được gặp gỡ, trò chuyện với người
khác:
+ Với bác lái xe: đào củ tam
thất…
+ Vui mừng, hồ hởi, ân cần, chu
đáo khi tiếp khách à hiếu khách.
13
HS: Bác lái xe; Ông họa sĩ; ...
GV: em có cảm nhận gì về nhân vật bác lái
xe?
- Là người sôi nổi có nhiều năm công tác,
có nhiều kinh nghiệm.
- Góp phần làm nổi bật nhân vật chính
- 32 năm chạy trên tuyến đường, hiểu tường
tận SaPa.
(?) Nhân vật bác lái xe có vai trò gì trong
truyện?
GV: Tích hợp với Địa Lí Việt Nam “Địa
hình miền núi Tây Bắc” để thấy được sự
gian nan, nguy hiểm của con đường mà bác
lái xe đi qua, bác không ngại khó khăn
nguy hiểm chở khách an toàn vượt qua một
- Khiêm tốn thành thực, coi
những đóng góp của mình là nhỏ
bé.
=> Là hình ảnh lớp trẻ Việt Nam
trong thời kỳ kháng chiến chống
Mĩ.
b/Các nhân vật khác:
* Nhân vật bác lái xe:
- Qua lời kể -> biết được sơ lược
về nhân vật chính.
- Qua cảm xúc, suy nghĩ cùng thái
độ cảm mến của nhân vật phụ
con người và nghệ thuật như thế nào? Thể
hiện ở những chi tiết nào?
-HS: trả lời, tìm chi tiết.
(?) Vì sao ông cảm thấy “nhọc quá” khi kí
hoạ và suy nghĩ về những điều anh thanh
niên nói?
-HS: Vì những điều anh thanh niên nói thổi
bùng ngọn lửa đam mê công việc như thời
trai trẻ và ý tưởng đưa anh vào sáng tác à
cần nhọc công rất nhiều.
- GV: Cách sống của anh thanh niên à là
sức mạnh khơi dậy cảm hứng sáng tạo nghệ
thuật; là nguyên mẫu cho sáng tạo nghệ
thuật mà không cần tưởng tượng.
- GV tích hợp với Mĩ thuật: Cái đẹp bắt đầu
từ vẻ đẹp tự nhiên, người họa sĩ khi sáng
tác một tác phẩm nghệ thuật đều lấy nguồn
cảm xúc từ vẻ đẹp tự nhiên ấy, đó là đặc
trưng riêng của sáng tạo nghệ thuật qua bút
pháp hội họa... mà chính sự gặp gỡ tình cờ
của ông họa sĩ với anh thanh niên trên đỉnh
Yên Sơn như một cái “ duyên định mệnh”
ccủa sáng tạo nghệ thuật.
(?) Vì sao nhà văn đưa nhân vật cô gái vào
câu chuyện?
HS: thảo luận
- Một kỹ sư trẻ vừa mới ra trường, xung
phong lên miền núi heo hút công tác.
- Hồn nhiên, ý tứ kín đáo
- Tìm thấy lẽ sống hướng đi cho mình.
-GV: Khoảnh khắc “bàng hoàng” là sự
bừng dậy của những tình cảm lớn lao, cao
đẹp khi người ta gặp được những ánh sáng
đẹp đẽ toả ra từ cuộc sống, từ tâm hồn
người khác.
(?) Vai trò của các nhân vật phụ vắng mặt?
HOẠT ĐỘNG NHÓM: Thảo luận theo bàn;
thời gian thảo luận ( 1 phút); đại diện HS
trong bàn trình bày ( GV kiểm tra một vài
đại diện trả lời).
GV: Trong truyện, chi tiết từ chối làm mẫu
vẽ của anh thanh niên và việc làm âm thầm
lặng lẽ của các nhân vật phụ khác gợi cho
người đọc suy nghĩ gì?
HS thảo luận
Sự từ chối làm mẫu vẽ của anh thanh niên
còn mở ra trước mắt người đọc cả đội ngũ
những người tri thức cống hiến thầm lặng.
- Ông kỹ sư vườn rau Sa Pa ngày này sang
ngày khác rình xem ong thụ phấn cho su
hào như thế nào để cứ thế đi thụ phấn cho
từng cây su hào cho củ ngọt hơn, to hơn.
- Anh cán bộ nghiên cứu sét “Mười một
năm không một ngày xa cơ quan, không đi
đến đâu mà tìm vợ”.
GV: Tại sao tất cả các nhân vật trong văn
bản đều không được gọi tên cụ thể
- HS:Gọi chung chung như vậy nhằm khắc
hoạ rõ chủ đề truyện: họ là những con
người bình thường, giản dị không tên tuổi,
Chủ đề: Thông qua nhân vật tiêu
biểu là anh thanh niên tác giả ca
ngợi phẩm chất tốt đẹp của lớp
thanh niên mới trong công cuộc
hàn gắn và xây dựng đất nước sau
hòa bình lập lại trên miền Bắc.
III/TỔNG KẾT:
1/Nghệ thuật: Xây dựng tình
huống độc đáo, hệ thống nhân
vật.
2/Nội dung:
- Ca ngợi giá trị lao động và niềm
16
(?) Những chi tiết tạo nên chất trữ tình của say mê lao động của lớp trí thức
tác phẩm? Tác dụng?
trẻ trên đất SaPa.
(?) Ý nghĩa nhan đề “Lặng lẽ SaPa” ?
IV. LUYỆN TẬP
-HS: + Thi vị, trữ tình, lặng lẽ đất SaPa.
1. Luyện tập trên lớp: HS viết
+ Sự hy sinh thầm lặng của con người.
đoạn văn.
(?) Chủ đề của truyện?
2. Giao bài tập về nhà: Bài tập
GV: tích hợp với môn GDCD 9 bài 13+14
sáng tạo
“Về lí tưởng sống của thanh niên, trách
V. HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
tìm hiểu. Khả năng phối hợp kiến thức linh hoạt, các em đã có thói quen tìm
hiểu, vận dụng, tích hợp kiến thức.
Kết quả học tập môn học lớp 9 2018 – 2019 ở học kì I được nâng lên, cụ thể:
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Lớp
Sĩ số
9
24
SL
3
%
12,5
SL
6
%
25
SL
13
%
54,2
- Với phòng giáo dục: Tham mưu, cung cấp thêm nhiều tư liệu văn học, Lịch Sử,
Văn hóa, tư tưởng liên quan đến phần “truyện ngắn Việt Nam hiện đại”. Có các
văn bản chỉ đạo chung, với những cách thức cụ thể hướng dẫn giáo viên sử
dụng, tổ chức dạy học tích hợp liên môn có hiệu quả.
- Với nhà trường: Coi việc dạy tích hợp liên môn là nhu cầu, động lực của mỗi
giáo viên, học sinh và cần có kiểm tra đánh giá thường xuyên
Sáng kiến “Tích hợp liên môn trong dạy học phần truyện ngắn Việt Nam hiện
đại - Ngữ văn 9 nhằm phát triển năng lực cho học sinh trường THCS Hà Phong”
được đúc rút từ thực tiễn tổ chức các hoạt động dạy học của bản thân. Tôi hy vọng
kinh nghiệm thực tiễn đó có thể nhân rộng, áp dụng ở nhiều trường trong huyện.
Chắc chắn rằng Sáng kiến kinh nghiệm này còn có những hạn chế. Rất mong được
sự góp ý, nhận xét và bổ sung để Sáng kiến kinh nghiệm được hoàn chỉnh hơn.
XÁC NHẬN
Hà Trung, ngày 02 tháng 03 năm 2019
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người thực hiện
Ngô Thị Long
18