MỤC LỤC
Nội dung

Trang

1. Mở đầu.

1.1. Lí do chọn đề tài .
1.2. Mục đích nghiên cứu .
1.3. Đối tượng nghiên cứu .
1.4. Phương pháp nghiên cứu .

2
4
4
4
4

1.5. Những điểm mới của SKKN.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.

2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

5

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

6

2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.


Hàn Quốc cũng có những sự vụ rúng động. “Lứa tuổi THCS, THPT có nhiều
biến đổi tâm sinh lý, nhiều em không kiểm soát được bản thân, cộng với sức ép
học tập và xã hội đã gây ra những vụ bạo lực như vừa qua”. Điểm chung các vụ
bạo lực này này đều xuất phát từ mâu thuẫn, sự âm ỉ ngày càng lớn và khi có cơ
hội thì bùng phát. Theo ông Linh, đến nay, Bộ GD-ĐT đã ban hành hơn 10
thông tư liên quan để xử lý về vấn đề này.
Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục trẻ em (Bộ Lao động- Thương binh
và Xã hội) nhìn nhận xu hướng ít nhất 2-3 năm tới, các vụ việc chúng ta được
biết, được nghe về xâm hại trẻ em nói chung và bạo lực học đường nói riêng "sẽ
còn tăng lên". Lý do là khi nhận thức người dân, nhận thức xã hội tăng lên thì
những vụ việc tố cáo nhiều hơn.“Cần phải ưu tiên triển khai dạy các em những
kỹ năng đối phó những vấn đề mà xã hội đang nổi lên. kế hoạch lâu dài để
phòng ngừa tích cực cho những hành vi bắt nạt và bạo lực học đường”,
Nhà báo Phạm Trung Tuyến (Đài Tiếng nói Việt Nam) cũng lên tiếng
rằng: "Hãy nhìn các chương trình phát thanh truyền hình, các tờ báo, Fanpage,
các kênh YouTube, các tựa games mà trẻ con đang xem đang chơi hàng ngày,
nhìn hành xử của người lớn đang sống cùng lũ trẻ thì sẽ thấy "quá nhiều cái ác,
quá nhiều sự cay nghiệt, và rất ít yêu thương", hỏi sao không tạo nên thế hệ trẻ
con ích kỷ và đạo đức giả.
Ám ảnh đuối nước: Từ đầu năm đến nay, có không ít những vụ việc trẻ
em, học sinh đuối nước rất thương tâm. Mới đây nhất vụ việc 8 em học sinh từ
tiểu học đến THCS tại tỉnh Hòa Bình bị đuối nước, thêm một lần nữa hồi chuông
báo động về việc “hổng” kỹ năng bơi lội ở trẻ nhỏ, nhất là ở vùng nông thôn,
hoặc nơi gần sông nước - lại được gióng lên. Và bài học từ cuộc sống đối với
nạn đuối nước chính là hãy tự trang bị kỹ năng để cứu mình và cứu người,
không bao giờ được chủ quan trước khi quá muộn. Minh chứng từ những vụ
đuối nước của cả người lớn vè trẻ em cho thấy, không hẳn khi biết bơi thì không
bị chết đuối. Nguyên nhân khách quan do nước lớn, sông sâu, sóng cả…Còn
nguyên nhân chủ quan có lẽ một phần do con người ta khi ấy rơi vào trạng thái
hoảng loạn tinh thần. Nếu có một đám đông, người nọ bấu víu lấy người kia

suy nghĩ tích cực thành những hành động cụ thể, các em biết bảo vệ bản thân,
sống có trách nhiệm và vững vàng tự tin bước vào tương lai. Đặc biệt, những
năm gần đây xuất hiện những vụ gây gỗ, đánh nhau cố ý gây thương tích mà đối
tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính là bạn học và thầy cô giáo của họ.
Bên cạnh đó là sự bùng phát hiện tượng học sinh hút thuốc lá, uống rượu, tiêm
chích ma túy, nhiều học sinh bị xâm hại tình dục và nhiều học sinh gặp những
rủi ro tai nạn đuối nước, gặp tai nạn do điện giật thương tâm … Nhiều em học
giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả năng tự chủ và khả năng giao tiếp lại rất
kém, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kĩ năng sống.
Môn sinh học 8 cung cấp những đặc điểm về cấu tạo, chức năng của cơ
thể người trong mối quan hệ với môi trường, những hiểu biết về phòng chống
bệnh tật và rèn luyện thân thể. Kiến thức về cơ thể người có liên quan tới nhiều
ngành khoa học như Y học, Tâm lí giáo dục học, hội họa, thể thao...và học sinh
lớp 8 là lứa tuổi giao thời giữa thiếu niên và thanh niên, do vậy các em có nhiều
chuyển biến về nhận thức.
Trước những câu chuyện, trước những sự việc đang hàng ngày diễn ra,
bản thân là một giáo viên dạy sinh tôi cũng suy nghĩ và trăn trở rất nhiều về các
vấn đề này. Với lý do đó Tôi chọn đề tài: “ TÍCH HỢP MỘT SỐ KỸ NĂNG
SỐNG VÀO MÔN SINH HỌC 8” với mong muốn truyền tải một chút kiến
thức nhỏ bé của mình đến các em học sinh để các em có kỹ năng, sống tốt hơn,
chan hòa với bạn bè và đặc biệt biết cách bảo vệ mình cũng như thích ứng, xử
lý, giải quyết các vấn đề bản thân các em gặp phải một cách tốt nhất.
1.2. Mục đích nghiên cứu .
- Đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện, phù hợp với quan điểm giáo dục
của UNESCO đó là học để biết, học để làm, học để tồn tại, học để chung sống.
- Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo,
đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát
triển đất nước.
3


2.1. Cơ sở lí luận:
[Nghị quyết Số: 29-NQ/TW ngày 4/11/ 2013” Về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong
điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã
được hội nghị trung ương 8 (khóa XI) thông qua. Trong Nghị quyết có chỉ ra:
“Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ và giữa các
phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành. Đào tạo thiếu
gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường
lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng
làm việc
Với mục tiêu cụ thể: “Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể
chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng
khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin
học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển
4


khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời. Hoàn thành việc xây
dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2015. Bảo đảm cho
học sinh có trình độ trung học cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng,
đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông phải
tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng.
Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, thực hiện giáo dục bắt buộc 9 năm từ sau
năm 2020.”]2
[Công văn Số: 463/BGDĐT-GDTX -V/v hướng dẫn triển khai thực hiện
giáo dục kỹ năng sống tại các cơ sở GDMN,GDPT và GDTX ngày 28/01/2015
Với mục đích: Đẩy mạnh hoạt động giáo dục KNS cho học sinh (HS) theo định
hướng phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của HS gắn với định hướng
nghề nghiệp; Giúp giáo viên chủ động, tích cực trong việc tự bồi dưỡng KNS

nhân trong các hành vi tích cực, để xử lý hiệu quả những đòi hỏi, thách thức
cuộc sống.
5


- Cũng có quan niệm : Kỹ năng sống là khả năng thực hiện một hành động
hay hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận dụng những tri thức, những
kinh nghiệm để hành động trong hoàn cảnh thực thế.
Những quan niệm nêu trên đều chứa đựng nội dung: Kỹ năng sống là khả
năng thực hiện hành động, hay hoạt động, là năng lực ứng xử tích cực trước
những thách thức của đời sống và chỉ có được khi được rèn luyện, tích lũy kinh
nghiệm và biết lựa chọn một cách hợp lý để giải quyết các vấn đề trong tự nhiên,
trong xã hội và trong chính cá nhân con người. Vì vậy giáo dục kỹ năng sống là
trang bị những kiến thức, hành vi, thái độ, hành động đúng đắn cho người học,
nhằm hình thành được những kinh nghiệm sống cần thiết, phù hợp với từng lứa
tuổi, cách giao tiếp, môi trường sống…
Nguyên lí giáo dục: Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động
sản xuất, lí luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục
gia đình và giáo dục xã hội.
Mục tiêu dạy học bộ môn: Môn học cơ thể người và vệ sinh là môn học
nghiên cứu về cấu tạo, chức năng của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể con
người và sự thống nhất của cơ thể, trong quá trình học các em nắm được cấu tạo
và chức năng của các cơ quan chính trong cơ thể của mình và học sinh cũng có
thể giải thích được những thắc mắc của bản thân. Giáo dục trí dục, kỹ năng và
thái độ sống, trong đó kỹ năng và thái độ bao hàm giáo dục kỹ năng sống mà
chúng ta nghiên cứu trong đề tài này.
Là xu thế chung của nhiều nước trên thế giới: hiện nay có hơn 155
nước trên thế giới quan tâm đến việc đưa kỹ năng sống vào nhà trường trong đó
có 143 nước đã đưa vào chương trình chính khóa ở bậc tiểu học và trung học
theo 3 hình thức: Là môn học riêng biệt, tích hợp vào môn chính, tích hợp vào

giáo dục cho học sinh và tên đề tài cũng là dạng mở, để việc lồng ghép kĩ năng
sống thông qua bộ môn sinh học 8 đạt hiệu quả cao, tránh gò bó, ôm đồm đi quá
đà ảnh hưởng đến nội dung bài dạy, nội dung sáng kiến quá dài, bám sát chuẩn
kiến thức, kỹ năng thì trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi xin được trình bày
nội dung cụ thể của nhóm kỹ năng: Kỹ năng phòng tránh một số bệnh tật thông
thường; Kỹ năng ứng phó với các tình huống để bảo vệ người khác; Kỹ năng
ứng phó với các tình huống bảo vệ bản thân; Kỹ năng kiên định; Kỹ năng điều
chỉnh và quản lý cảm xúc, tinh thần; Kỹ năng xây dựng thói quen khoa học hợp
lý, hành vi văn minh.
2.3.2. GP2: Phân loại các bài dạy trong chương trình sinh học 8 có thể
lồng ghép giáo dục kĩ năng sống:
* Kĩ năng sống phòng tránh một số bệnh, tật thông thường gồm các
bài:
- Vệ sinh hệ vận động.
- Vệ sinh hệ tuần hoàn.
- Vệ sinh hô hấp.
- Vệ sinh tiêu hóa.
- Vitamin và muối khoáng.
- Tiêu chuẩn ăn uống, nguyên tắc lập khẩu phần.
- Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu.
- Vệ sinh da.
- Vệ sinh mắt.
- Vệ sinh hệ thần kinh.
- Cơ quan sinh dục nam.
- Cơ quan sinh dục nữ.
- Các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- ...
* Kĩ năng ứng phó với các tình huống để bảo vệ người khác:
- Hô hấp nhân tạo. (Đề cập đến vấn đề làm gián đoạn hô hấp như đuối nước,
điện giật...)

2.3.4. GP4: Vận dụng kĩ năng sống:
Bằng các bài kiểm tra trắc nghiệm nhanh, các bài test hoặc đưa ra các tình
huống để học sinh giải quyết, liên hệ thực tế.
2.3.5. GP5: Thông qua phần chuẩn bị bài cho tiết học tiếp theo có nội
dung tích hợp
Đòi hỏi cần phải chuẩn bị đầy đủ và đúng các quy trình của một tiết dạy.
Khâu dặn dò rất cần thiết nên giáo viên giành thời gian để dặn dò các em. Có
dặn dò kĩ các em mới chuẩn bị bài tốt, nội dung chuẩn bị là các vấn đề thực tế
đang hàng ngày diễn ra xung quanh các em. GV đưa ra các yêu cầu có tính cấp
thiết, nóng hổi mà bản thân các em, gia đình và xã hội đang quan tâm như thế
tiết học có nội dung tích hợp mới đạt hiệu quả cao.
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh được thực hiện xuyên suốt cả năm
học bản thân tôi xin minh họa vấn đề này ở một số bài. Cụ thể:
* Kĩ năng ứng phó với các tình huống bảo vệ bản thân gồm các bài
như:
Ví dụ: Vệ sinh hệ thần kinh – Tránh lạm dụng các chất kích thích và ức chế
đối với hệ thần kinh:
- N1 Chuẩn bị bài viết về: Tác hại của chất kích thích.
- N2 Chuẩn bị bài viết về: Tác hại của chất gây nghiện.
- N3 Chuẩn bị bài viết về: Tác hại của chất làm suy giảm chức năng hệ
thần kinh
- N4 chuẩn bị bài viết về: Đề xuất các biện pháp phòng tránh lạm dụng
các chất kích thích và ức chế hệ thần kinh.
8


GV chuẩn bị bài viết về ma túy để mở bài: [Hiểm họa không trừ ai
Đừng nghĩ: người sử dụng ma túy chỉ khoanh lại ở một vài đối tượng cá biệt, hư
hỏng. Có thể thấy người nghiện giờ có ở nhiều thành phần, nhiều nghề. Ma túy
vào trường học, công sở, vào giới showbiz.Thuốc lắc, ma túy đá... vừa giúp "giải

dục11:28 21/10/2016- báo đời sống - Theo thống kê của UNFPA (Quĩ dân số
Liên hiệp quốc): cứ 4 trẻ em nữ có 1 em bị xâm hại tình dục, trong 6 trẻ em
nam có 1 em bị xâm hại tình dục; 93% kẻ xâm hại là người các em quen biết,
trong đó có đến 47% là người thân trong gia đình các em… Ở Việt Nam, mặc
dù chưa có số liệu thống kê chính thức nhưng các vụ xâm hại tình dục trẻ em
xảy ra khá phổ biến, để lại hậu quả nặng nề cho bản thân các em bị xâm hại tình
dục và cả người thân, gia đình của các em, gây bức xúc trong dư luận. Đơn cử
như vụ đối tượng Kiều Văn Thanh (39 tuổi, ngụ tại xã Tân An Hội, huyện Măng
Thít, Vĩnh Long) hiếp dâm con gái ruột (sinh năm 2000) suốt 4 năm mới bị bắt
khẩn cấp vào tháng 3-2016; Vụ đối tượng Uông Văn Được (67 tuổi, ngụ tại xã
Hưng Lộc, TP. Vinh, Nghệ An) xâm hại bé gái sinh năm 2001 ngụ cùng xóm
trong suốt thời gian từ tháng 4-2014 đến tháng 10-2015 dẫn đến hậu quả làm
cháu bé mang thai… Cá biệt, có những vụ việc, kẻ xâm hại tình dục trẻ em xâm
hại nhiều nạn nhân như: vụ đối tượng Vadim Scott Benderman (44 tuổi, quốc
tịch Canada) bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội kết án 4 năm tù vì tội “Dâm ô với
trẻ em” với nhiều nạn nhân là trẻ em nam độ tuổi từ 13 - 15, đa số là trẻ em sống
10


lang thang ở Hà Nội; Những vụ việc trên đã để lại những hậu quả rất nặng nề
đối với nạn nhân bị xâm hại, gây bức xúc, lo lắng cho người dân. Động cơ phạm
tội dẫn đến hành vi xâm hại trẻ em là rất rõ ràng nhưng điều kiện dẫn đến hành
vi xâm hại tình dục trẻ em lại là vấn đề tương đối phức tạp, xuất phát từ nhiều
yếu tố. Trong đó, một trong những điều kiện thuận lợi để kẻ xâm hại thực hiện
hành vi phạm tội là do nạn nhân chưa có kỹ năng phòng chống hành vi xâm hại
tình dục.]6
Tình huống 1. Xử lý an toàn khi bị “nhìn hoặc bắt nhìn”, nói chuyện dâm ô.
Thông qua các tình huống giáo dục cho học sinh kỹ năng kiên định nếu kẻ
xâm hại là người thân trong gia đình, các em cần cảnh báo hắn không được yêu
cầu như vậy và dọa sẽ báo lại với cha mẹ biết, cho dù đó là ai, ông bà hay anh

nạn nhân rơi vào tình huống khó có khả năng bảo vệ bản thân như đến nơi vắng
vẻ, uống rượu say, sử dụng ma túy… Từ đó, khống chế, ép buộc trẻ quan hệ tình
dục với hành vi cưỡng dâm hoặc hiếp dâm. Các em cần phải cánh giác không để
11


đối tượng dụ dỗ đến nơi vắng vẻ, riêng tư dễ thực hiện hành vi cưỡng bức quan
hệ tình dục, không để rơi vào tình trạng mất kiểm soát nhận thức và hành vi vì
uống rượu bia say, sử dụng chất kích thích…
Như vậy: Để phòng chống xâm hại tình dục, ngay từ khi các em còn nhỏ chúng
ta cần trang bị cho các em nhận thức cơ bản về giới tính, những bộ phận nhạy
cảm mà người lớn, kể cả người thân như ông bà, anh chị em, chú bác cũng
không được chạm vào, không được đi với người lạ, không chơi với người lạ…
* Kỹ năng xây dựng thói quen khoa học hợp lý, ứng xử văn minh.
Ví dụ 1: Bài “Vệ sinh hô hấp”.
- Trồng cây xanh có lợi gì trong việc làm sạch bầu khí quyển xung quanh ta?
Giáo dục học sinh trồng cây xanh để bảo vệ môi trường

Ví dụ 2: Bài: “Vệ sinh da”.
- Để bảo vệ da ta cần phải làm gì?
Giáo dục học sinh vệ sinh thân thể: tắm rửa, thay quần áo, đánh răng sạch
sẽ. Vệ sinh trường lớp, nhà ở, môi trường xung quanh, bảo vệ cây xanh.
Ví dụ 3: Bài “Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện”:
- Em hãy cho ví dụ về một số phản xạ có điều kiện?
- Nêu sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện?
- Điều đó có ý nghĩa gì?
- Sau khi học sinh cho ví dụ giáo viên điều chỉnh bổ sung từ đó cho các
em thói quen:
- Xây dựng thời gian biểu khoa học, hợp lý
- Học bài và làm bài đầy đủ trước khi đến lớp

Bạo lực học đường trở thành quan tâm của nhiều gia đình, nhà trường, nỗi trăn
trở của toàn xã hội. Vậy nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường của học sinh
THCS ? Có nhiều nguyên nhân nhưng trong đó có một số nguyên nhân chính:
Nguyên nhân xã hội: sự bức xúc của cá nhân khi không nhận được điều mà cá
nhân muốn và những điều mà cá nhân kỳ vọng nhưng không đạt được; sự khiêu
khích của một cá nhân khi cố ý khơi dậy cảm xúc hung tính nơi người khác bằng
những hành vi hay thái độ xấu; những cử chỉ và nhận xét mang nội dung hạ
nhục. Đặc biệt là đối với học sinh THCS với sự thay đổi nhanh mạnh về mặt thể
chất nhưng không cân đối do đó trong tâm lí có những nét bất ổn, đôi lúc là bốc
đồng và không kiểm soát được hành vi bản thân.
Tác động của văn hóa: truyền thông đại chúng (phim ảnh bạo lực, …), game
hành động. Đây là một trong những nguyên nhân có ảnh hưởng tương đối lớn
tới hành vi bạo lực của học sinh trung học cơ sở.
Do hành vi lây lan của học sinh, vì học sinh lứa tuổi THCS rất quan trọng tình
bạn và quan hệ bạn bè chi phối rất nhiều tới sự phát triển nhân cách ở lứa tuổi
này. Do đó khi bạn chơi với nhóm bạn có hành vi bạo lực thì bản thân bạn cũng
có hành vi bạo lực theo và đôi khi hành vi bạo lực đó được coi là hành vi tốt để
bảo vệ bạn mình. Nói như thế có nghĩa là đôi khi bản thân không nhận thức
được hoặc có nhận thức sai lệch về động cơ của hành động dẫn tới những hành
vi sai lệch.

Một số hình ảnh về vấn đề bạo lực học đường
13


Qua đó giáo dục cho học sinh kỹ năng làm chủ cảm xúc, hành vi của
mình, giải quyết các vấn đề một cách hợp tác, hòa bình, tôn trọng lẫn nhau,
Nói không với bạo lực học đường.
* Kĩ năng sống phòng tránh một số bệnh, tật thông thường:
Ví dụ: Bài “Vệ sinh mắt”:

14


Một số hình ảnh trẻ trèo cây cột điện bắt chim và bị điện giật, hình ảnh
trẻ vừa xem điện thoại, vừa sạc pin gây nguy hiểm tính mạng.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Nhờ giáo dục kĩ năng sống thông qua bộ môn mà học sinh nắm được
những kĩ năng sống cơ bản. Trong từng tiết dạy nhờ giáo dục, uốn nắn, động
viên, nhắc nhở mà các em tiến bộ rõ rệt về kĩ năng giao tiếp, cách xưng hô với
bạn bè có cải thiện, thân mật hơn, biết đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ nhau, biết
cách sơ cấp cứu khi gặp nạn nhân chết đuối, điện giật. Đặc biệt các em biết cách
phòng tránh một số bệnh tật thông thường như: bệnh đau mắt hột, cận thị, biết
giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh trường lớp, nhà cửa. Các em biết được tác hại của
rượu, thuốc lá, ma túy để khỏi lâm vào các tệ nạn xã hội, biết được những dấu
hiệu thay đổi trên cơ thể ở độ tuổi dậy thì giúp các em không hốt hoảng lo sợ khi
thấy có dấu hiệu thay đổi bất thường. Từ đó, các em biết cách rèn luyện thân thể,
các em nữ biết cách giữ vệ sinh kinh nguyệt, phòng tránh các bệnh phụ khoa.
Giúp các em nhận thức rõ về giới, từ đó tránh được các điều đáng tiếc xảy ra ở
tuổi vị thành niên. Biết bảo vệ bản thân, thể hiện chính kiến của mình khi gặp kẻ
xấu, bị kẻ xấu có ý đồ lợi dụng ...
3. Kết luận, kiến nghị.
3.1. Kết luận.
Để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn sinh học nói chung,
sinh học 8 ở trường THCS Quảng Trạch nói riêng và thực hiện tốt nội dung của
phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, tích hợp kỹ năng
15


sống vào bài học. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi đã rút ra

của mình viết không sao chép nội
dung của người khác.
Quảng Xương, ngày 16/4/2019
Người viết

Cao Thị Lan

16


TÀI LIỆU THAM KHẢO
+ Báo Vietnam Nét. [....]1
+ Nghị quyết Số: 29-NQ/TW ngày 4/11/ 2013. [...]2
+ Công văn Số: 463/BGDĐT-GDTX -ngày 28/01/2015 [...]3; [...]4
+ PGS.TS NGUYỄN HỮU ĐỨC – báo tuổi trẻ online. [...]5
+ TS Đoàn Văn Báu – Chuyên gia Tâm lý tội phạm – báo công an nhân dân
online. [...]6
+ Trung tâm gia sư Đức Minh [...]7

17


DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SKKN NGÀNH
GIÁO DỤC HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP CAO HƠN ĐÁNH GIÁ
ĐẠT TỪ LOẠI C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Cao Thị Lan
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Quảng Trạch
T
T

2009
2011
2012
2014
2015
2014
2015

-

Ngày 16/04/2019
Người tổng hợp

Cao Thị Lan

18


19