SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT THIỆU HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
Rèn năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
qua sử dụng kỹ thuật giao nhiệm vụ cho học sinh ở
cấp trung học phổ thông

Người thực hiện: Thiều Thị Hà
Tổ: Sử - Địa – GDCD
(Thuộc lĩnh vực chuyên môn GDCD)

Năm học 2016 - 2017

0


Mục lục
Mở đầu………………………………………………………………………..….………………………………………Trang 2
Nội dung………………………………………………………………….…….………….……………………………Trang 4
Kết luận, kiến nghị…………………………………………………………………….………………………Trang 14

1


I. Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Dạy học là một quá trình cung cấp tri thức và định hướng năng lực của học
sinh. Tuy nhiên, việc học môn GDCD chỉ mang tính đối phó chứ không phải học vì
đam mê hoặc học để thi Đại học. Để khắc phục khó khăn này đòi hỏi giáo viên cần

1.2 Mục đích nghiên cứu
Để cuộc vận động mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học, tự sáng tạo trở
thành hiện thực thì bản thân mỗi giáo viên luôn cần nỗ lực hết mình để tìm tòi,
nghiên cứu sáng tạo trên cơ sở yêu cầu chung của Bộ giáo dục và đào tạo phù hợp
với thực tiễn của nhà trường và tâm lí của học sinh mà mình đang trực tiếp giảng
dạy. Thực tế những bài học của môn GDCD thực sự rất hấp dẫn vì gắn liền với
thực tiễn cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên nếu giáo viên không sáng tạo với
phương pháp học hiện đại lại gây nhàm chán và không hấp dẫn, không đem lại
hiệu quả học tập như mong muốn. Xuất phát từ thực tiễn khách quan cần có những
cách làm mới hơn, rèn luyện năng lực thực sự cho học sinh tôi đã chọn đề tài này
để nghiên cứu: “Rèn luyện năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
thông qua sử dụng kỹ thuật giao nhiệm vụ cho học sinh”
1.3 Đối tượng nghiên cứu
GDCD THPT là sự kết nối khoa học giữa các phần, giúp học sinh hình thành thế
giới quan và phương pháp luận đúng đắn trong cuộc sống. Mỗi bài học GDCD đều
có thể áp dụng nhiều phương pháp, kĩ thuật dạy học khác nhau để hình thành nhiều
năng lực cho học sinh. Tuy nhiên, với phạm vi cho phép thì tôi chọn nội dung của
lớp 11, phần 2 công dân với một số vấn đề chính trị xã hội để thực hiện và cũng áp
dụng cho tất cả các lớp thuộc khối 11 mà tôi giảng dạy. Qua đó, tôi cũng đánh giá
chung được năng lực của từng lớp và đánh giá riêng được cá nhân học sinh, nhóm
học sinh.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở thực tiễn tôi chọn phương pháp nghiên cứu lý thuyết như là phương
pháp giả thuyết ( phương pháp đề xuất và kiểm chứng giả thuyết), phương pháp
nghiên cứu thực tiễn như phương pháp quan sát, phương pháp điều tra, phương
pháp chuyên gia, phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm, phương pháp
thực nghiệm khoa học…
3





hình thành ý thức chính trị, hành vi đạo đức, pháp luật và lối sống cho học sinh.
Môn học này có đặc điểm là gần gũi, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh
động của gia đình, nhà trường và xã hội. Đặc điểm này tạo cho môn GDCD có
những lợi thế để giáo viên có thể sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực
nhằm phát triển các năng lực cho học sinh, qua đó học sinh tự mình hoàn thiện thế
giới quan của bản thân. Cùng với những năng lực chung, môn GDCD còn cung cấp
những năng lực chuyên biệt.
* Những phẩm chất bao gồm:
- Yêu gia đình, yêu quê hương đất nước.
- Nhân ái, khoan dung.
- Trung thực, tự trọng, chí công, vô tư.
- Tự lập, tự tin,tự chủ và có tinh thần vượt khó.
- Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự
nhiên.
- Thực hiện nghĩa vụ đạo đức, tôn trọng, chấp hành kỉ luật, pháp luật.
* Những năng lực chung bao gồm:
- Năng lực tự học.
- Năng lực giải quyết vấn đề.
- Năng lực sáng tao.
- Năng lực tự quản lí.
- Năng lực giao tiếp.
- Năng lực hợp tác.
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
- Năng lực tính toán.
* Những năng lực chuyên biệt của môn GDCD bao gồm:
- Tự nhận thức, điều chỉnh hành vi phù hợp với pháp luật và chuẩn mực đạo
đức xã hội:

cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và
phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm
tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề,
coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả học tập với kiểm tra đánh giá trong quá trình

6


học tập để có thể tác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động
dạy học và giáo dục.
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Sau nhiều năm thực hiện công cuộc đổi mới, cải cách, mở cửa, hội nhập với
thế giới, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tốt, kinh tế phát triển hơn, đời sống
nhân dân ngày càng cải thiện. Trong xu thế ngày càng hội nhập sâu hơn vào sự
phát triển chung của thế giới việc đáp ứng những yêu cầu mới của xã hôi với từng
cá thể là rất quan trọng để góp phần xây dựng đất nước và làm giàu cho bản thân,
gia đình. Tuy nhiên, trong những năm qua thực tế học sinh, sinh viên sau khi học
nghề, đại học xong rất khó xin việc, một mặt do sự phát triển kinh tế của nước ta
còn hạn chế nên chưa có nhiều việc làm cho thanh niên; mặt khác bản thân nhiều
thanh niên đã học nghề, được học đại học nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu của
việc làm trong xã hội. Có một bộ phận thanh niên sống thụ động, chưa chủ động
học hỏi, nỗ lực. Trước yêu cầu đó, giáo dục của nước ta đòi hỏi phải có những
bước chuyển mới để đáp ứng những yêu cầu của thực tiễn ở tất cả các cấp và giáo
dục trung học phổ thông cũng vậy, mà trước hết là đổi mới phương pháp dạy học
nhằm chú trọng phát triển năng lực của học sinh ở tất cả các cấp học.
Tuy nhiên, trong những năm qua, mặc dù giáo dục của chúng ta đã có nhiều
đổi mới nhưng vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức. Phương pháp, cách thức dạy
và học còn nhiều trăn trở với cả xã hội. Trong khi mỗi cá nhân là một cá thể riêng
biệt, mang cá tính, năng lực riêng, mỗi em có cách nhận thức vấn đề, kiến thức
khác nhau, có em nhận thức tốt bằng ngôn ngữ nói, viết, có em nhận thức tốt bằng

một vấn đề theo nội dung của chuẩn kiến thức kĩ năng. Như thế góp phần thúc đẩy
phát triển năng lực của học sinh, giúp học sinh có hứng thú hơn với việc học, bắt
buộc học sinh phải năng động tìm tòi khám phá, để phù hợp với yêu cầu của thực
tiễn, yêu cầu của giáo dục nói chung.
Với nhiều năm công tác trong ngành giáo dục, tôi đã quan sát khá tỉ mỉ, một
khóa học ở trường mà tôi đang giảng dạy có khoảng 425 học sinh. Trong đó có
khoảng 2 đến 3 em bỏ ngang từ lớp 10 đến lớp 11 do ham chơi ở bên ngoài, không
chuyên cần rèn luyện, bao gồm cả học sinh nam và nữ, khoảng 10 học sinh ham
chơi điện tử thường xuyên bỏ học chính khóa còn bỏ học bồi dưỡng con số này
nhiều hơn; số học sinh nam còn lại đa số đều tranh thủ để được vào quán nét chơi
8


… Ngăn cấm là điều không thể, vì trò chơi điện tử là sản phẩm của loài người thời
hiện đại, nó cũng là kết tinh của trí tuệ con người. Vậy nên, cá nhân tôi trong thực
tiễn giảng dạy ở trường, trước yêu cầu của xã hội đòi hỏi phải tìm tòi, vận dụng
phương pháp, kỹ thuật dạy học, công nghệ dạy học, bám sát thực tiễn để giảng dạy,
để giờ học cũng thú vị, lôi cuốn và làm cho học sinh thấy các bạn ấy rất quan
trọng, sản phẩm học tập là nỗ lực của cá nhân các em.
Trên cơ sở những phương tiện hiện đại phổ biến từ máy vi tính cá nhân, máy
vi tính ở quán nét có sẵn mạng công cộng, mạng WIFI trong trường, điện thoại
thông minh hiện đại, máy chiếu đa năng…và khả năng sử dụng những công cụ và
phương tiện đó của học sinh, tôi chọn “Rèn luyện năng lực sử dụng công nghệ
thông tin và truyền thông thông qua việc sử dụng kỹ thuật giao nhiệm vụ cho học
sinh trong giảng dạy” như là một hình thức học tập chủ đạo, phù hợp. (Có sản
phẩm của học sinh kèm theo)
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để rèn luyện năng lực sử dụng công nghệ thông
tin và truyền thông thông qua kỹ thuật giao nhiệm vụ
Trong quá trình dạy học, không có phương pháp dạy học toàn năng phù hợp
với mọi mục tiêu và nội dung dạy học. Mỗi phương pháp và hình thức dạy học có

học tập hiện đại.
Kỹ thuật giao nhiệm vụ được hiểu cụ thể như sau:
- Trước tiên việc giao nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng.
- Nhiệm vụ giao giao cho cá nhân, nhóm nào?
- Nhiệm vụ là gì?
- Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?
- Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?
- Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì?
- Sản phẩm cuối cùng cần có là gì?
- Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?
Xác định được kỹ thuật dạy học này sử dụng với bộ môn rất hiệu quả và sử dụng
phổ biến được tới nhiều đối tượng học sinh nên tôi đã áp dụng cho tất cả các lớp
trong hệ thống bài giảng Chính sách dân số và việc làm, Chính sách tài nguyên và
bảo vệ môi trường, Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học – công nghệ, văn
hóa...Đây cũng là bước đầu học sinh làm quen với phương thức học E-learning,
10


cho phép người học có thể học bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào, học những vấn đề
bản thân quan tâm, phù hợp với năng lực và sở thích, phù hợp với yêu cầu công
việc…
Cũng như nhiều tiết giảng đổi mới phương pháp khác, giáo viên không còn là
trung tâm, giữ vai trò chính hoặc cô giảng trò nghe thụ động mà là một tiết học của
học sinh làm chủ, giáo viên hướng dẫn cách để học sinh bắt đầu thuyết trình cho
kết quả sản phẩm của mình. Để thực hiện kỹ thuật này trở thành kỹ năng cho học
sinh bắt buộc thầy cô hướng dẫn chi tiết, cụ thể và động viên, khích lệ để học sinh
tự tin thực hiện. Ở một, hai tiết đầu tiên thực hiện có thể chưa đạt như mong muốn
nhưng qua đó giáo viên sẽ rút kinh nghiệm để tiết sau các em thực hiện tốt hơn.
Để thực hiện hiệu quả, giáo viên yêu cầu học sinh đọc sách, tài liệu và tìm hiểu
bài học qua nhiều kênh thông tin, qua thực tiễn cuộc sống. Có những vấn đề, học

GIẢNG DẠY MÔN GDCD Ở TRƯỜNG THPT
2.4.1 Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông hợp lí trong
hoạt động dạy và học
Phương tiện dạy học có vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy
học, nhằm tăng cường tính trực quan và thí nghiệm, thực hành trong dạy học. Việc
sử dụng các phương tiện dạy học cần phù hợp với mối quan hệ giữa phương tiện
dạy học và phương pháp dạy học. Hiện nay, việc trang bị các phương tiện dạy học
mới cho các trường phổ thông từng bước được tăng cường, như là hệ thống máy
chiếu đa năng, mạng WiFi, học sinh cũng có sẵn các phương tiện công nghệ hiện
đại như là máy ảnh, điện thoại thông minh...Đó là những điều kiện để mỗi giáo
viên vận dụng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ
năng của người học. Với môn học GDCD, việc vận dụng công nghệ thông tin và
truyền thông, thông qua mạng điện tử, qua thực tiễn cuộc sống quanh mình, để học
sinh tự khám tri thức trên mạng một cách có định hướng .
Xã hội phát triển, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, việc
tiếp cận với phương thức học hiện đại giúp các em nhìn nhận cuộc sống đầy đủ,
bao quát rộng hơn về các vấn đề của xã hội mà bộ môn đề cập đến, đó là môi
trường, tài nguyên, dân số, việc làm, văn hóa, giáo dục – đào tạo, khoa học công
nghệ, quốc phòng – an ninh, đối ngoại...và những vấn đề liên quan đến yêu cầu của
cuộc sống xung quanh, nhu cầu lợi ích hiện tại và tương lai.
12


2.4.2. Kết quả khi rèn luyện sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
qua kỹ thuật giao nhiệm vụ với học sinh
* Ưu điểm:
Trong quá trình thực hiện, mỗi sản phẩm, mỗi kết quả cũng phản ánh trung
thực năng lực, khả năng của từng lớp. Trong mỗi lớp học, khả năng, năng lực của
từng nhóm cũng được bộc lộ rõ hơn. Mỗi sản phẩm học tập của lớp này có thể đem
trình chiếu ở lớp khác, từ đó các em tự so sánh, đánh giá khả năng của nhau, rút

3.1.1. Ý nghĩa của rèn luyện năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền
thông của học sinh qua sử dụng kỹ thuật giao nhiệm vụ trong giảng dạy môn
GDCD ở trung học phổ thông.
Thứ nhất, mỗi cá nhân học sinh đều có những năng lực riêng của mình, không
phải ai cũng giống ai, đó chính là cá tính của mỗi cá nhân. Sử dụng phương pháp
truyền thống phù hợp với những học sinh cần mẫn, chịu khó, an phận bằng lòng
với việc nghe giảng, làm bài tập theo yêu cầu nhưng với những học sinh cá tính
mạnh mẽ hơn, không cần mẫn đơn giản nghe giảng, làm bài tập thông thường thích
khám phá, thích hiểu rõ về thực tiễn, đam mê công nghệ, thích chơi trò chơi điện tử
thì việc yêu cầu học sinh tự nhận thức vấn đề, giải quyết vấn đề, tự thuyết trình, lí
giải vấn đề bằng phần mềm POWERPOIT, phần mềm VIDEO....
Trong mỗi sản phẩm của nhóm mình, các em được phép giới thiệu về các thành
viên của nhóm về sở thích cá nhân một cách ngắn gọn, súc tích, có điểm nhấn.
Thứ hai, cách làm này sẽ góp phần vào việc rèn luyện kỹ năng gửi Email, nhận
Email, khi gửi Email phải có tiêu đề, không có lỗi chính tả, lỗi fon… đây cũng là
một trong những kỹ năng sau này các em đi xin tuyển dụng, đi làm rất cần thiết.
Thứ ba, trong quá trình rèn luyện việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền
thông của học sinh qua sử dụng kỹ thuật giao nhiệm vụ trong giảng dạy môn
GDCD giúp tôi bám sát thực tiễn, tự mình rèn luyện phương pháp dạy học hiện đại
để theo kịp thời đại và theo kịp những kỹ năng khác cùng với các em học sinh.
3.1.2. Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng SKKN
của bản thân
Đối với mỗi môn học việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông cho
học sinh thông qua sử dụng “kỹ thuật giao nhiệm vụ” có thành công hay không,
phụ thuộc rất lớn vào năng lực của thầy giáo, cô giáo. Muốn rèn luyện tốt năng lực
học tập tích cực cho học sinh qua việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền
14


thông cho học sinh trước hết, mỗi thầy giáo, cô giáo phải giáo dục cho học sinh



Với việc rèn luyện sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông qua kỹ thuật
giao nhiệm vụ còn giúp cho việc đánh giá kết quả học tập có tác dụng phát triển
các năng lực của người học một cách bền vững. Qúa trình làm việc của học sinh
tạo điều kiện cho học sinh khai thác, vận dụng các kiến thức, kỹ năng liên môn và
xuyên môn; góp phần kích thích lối dạy phát huy tinh thần tự lực, chủ động và
sáng tạo của học sinh trong học tập, chú trọng thực hành, rèn luyện và phát triển kỹ
năng; duy trì sự phấn đấu và tiến bộ của người học cũng như góp phần phát triển
động cơ học tập đúng đắn cho người học. Hơn thế nữa, qua kết quả làm việc của
các em giáo viên giúp các em nhận ra chiều hướng phát triển trong tương lai của
bản thân, nhận ra tiềm năng của mình. Nhờ vậy thúc đẩy các em lòng tự tin, hướng
phấn đấu và hình thành năng lực tự đánh giá cho học sinh.
Hiện nay tôi vẫn đang tự mình đọc nhiều hơn, học tập sử dụng công nghệ mỗi
ngày để có những sáng tạo mới thông qua sử dụng phương pháp và kỹ thuật dạy
học trên nền tảng nền kiến thức chuẩn của Bộ giáo dục và đào tạo.
Đây là những kinh nghiệm trong quá trình rèn luyện năng lực sử dụng công
nghệ thông tin và truyền thông thông qua kỹ thuật dạy học giao nhiệm vụ trong
quá trình giảng dạy của bản thân trong điều kiện trường của chúng tôi. Tôi rất
mong nhận được sự góp ý của đồng nghiệp, của phụ huynh và học sinh.
3.2. Kiến nghị
Để phát huy nhiều hơn nữa năng lực của học sinh chúng ta cần đổi mới mạnh
mẽ hình thức, phương pháp giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh, ghi nhận
những nỗ lực cố gắng của học sinh tùy theo năng lực, khả năng riêng của các em.
Trong khi xã hội nói chung đã và đang vào thời kì công nghệ thứ 4 nhưng việc học
của chúng ta vẫn chưa có nhiều đổi mới, nhất là trường học ở nông thôn, vùng sâu
và vùng xa. Học sinh của chúng ta vẫn chỉ cặm cụi học thụ động. Cơ hội để trải
nghiệm, hoạt động ngoài giờ rất khó khăn. Với khoảng 50% em của 1 khóa học
cặm cụi miệt mài học tập còn đa số học ít hơn, thậm chí ngại học đều dành nhiều
thời gian cho Bi – a, điện tử, bắn cá ăn tiền, lô, đề …có rất sẵn ở phía ngoài cổng

Tài liệu tham khảo
1. Dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát
triển năng lực học sinh của Bộ giáo dục và đào tạo
2. Trước khi tốt nghiệp đại học của Phạm Minh Thuận Nhà xuất bản
Lao động.

18