BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Võ Nguyên Bích Ngọc

DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NHẰM PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO
THỰC TIỄN CHO HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Võ Nguyên Bích Ngọc
DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 11
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NHẰM PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO
THỰC TIỄN CHO HỌC SINH

Chuyên ngành

: Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học

Mã số

và quý thầy cô khoa Hóa học Trường Đại học Sư phạm TP.HCM đã tạo mọi điều kiện
thuận lợi để lớp học của chúng tôi được hoàn thành một cách tốt đẹp.
Tôi xin cảm ơn các bạn học viên cao học K25 Trường Đại học Sư phạm TP.HCM
đã luôn đồng hành và hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và thực hiện Luận văn của mình.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, chân thành đến Lãnh đạo các trường THPT
Xuyên Mộc, THPT Bưng Riềng, THPT Gò Vấp, THPT Trần Phú, THPT Tam Phú đã tạo
điều kiện thuận lợi cho tôi thực nghiệm sư phạm tại trường. Xin cám ơn quý đồng
nghiệp ở các trường THPT trong huyện Xuyên Mộc và tại TP.HCM, cám ơn các em học
sinh đã hợp tác, giúp đỡ tôi để quá trình thực nghiệm được hoàn thành và có kết quả tốt.
Cuối cùng tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình, bạn bè - là chỗ dựa tinh thần
cho tôi, luôn tạo điều kiện và động viên tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu để tôi có
thể hoàn thành luận văn này.
Dù đã hết sức cố gắng nhưng với thời gian có hạn nên chắc chắn Luận văn sẽ còn
có nhiều khuyết điểm và thiếu sót. Kính mong nhận được sự góp ý và nhận xét xây dựng
từ quý thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè để đề tài được hoàn thiện hơn.
Một lần nữa, xin trân trọng gửi lời tri ân.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 09 năm 2016
Tác giả
Võ Nguyên Bích Ngọc


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình, đồ thị
Mở đầu
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI................................... 6

1.6.2. Đối tượng và địa bàn điều tra ............................................................................... 33
1.6.3. Phương pháp điều tra............................................................................................. 33
1.6.4. Nhận định chung .................................................................................................... 41
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ........................................................................................................42
Chương 2. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO
THỰC TIỄN TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 11 THPT.......43
2.1. Tổng quan về chương trình hóa học 11 THPT .......................................................... 43
2.1.1. Mục tiêu chương trình Hóa học 11 ban cơ bản .................................................. 43
2.1.2. Nội dung và cấu trúc logic của chương trình Hóa học lớp 11 THPT ............. 44
2.2. Nội dung các kiến thức khoa học có liên quan đến môn Hóa học lớp 11 THPT .. 48
2.3. Xây dựng chủ đề tích hợp ............................................................................................. 49
2.3.1. Lựa chọn chủ đề tích hợp...................................................................................... 49
2.3.2. Xây dựng mục tiêu tích hợp ................................................................................. 50
2.3.3. Xây dựng nội dung tích hợp ................................................................................. 51
2.3.4. Nguyên tắc thiết kế chủ đề tích hợp .................................................................... 51
2.3.5. Quy trình thiết kế một chủ đề tích hợp ............................................................... 52
2.3.6. Một số chủ đề tích hợp trong chương trình Hóa học lớp 11 THPT ................ 57
2.4. Đánh giá năng lực VDKT hóa học vào thực tiễn ...................................................... 57
2.4.1. Khái niệm đánh giá năng lực VDKT hóa học vào thực tiễn ............................ 57
2.4.2. Bộ công cụ đánh giá NL VDKT hóa học vào thực tiễn .................................... 57
2.5. Một số biện pháp để tổ chức dạy học hiệu quả các chủ đề tích hợp Hóa học
lớp 11 THPT nhằm phát triển NL VDKT hóa học vào thực tiễn cho HS ............... 66


2.5.1. Một số biện pháp phát triển năng lực VDKT VTT trong dạy học hóa học.... 66
2.5.2. Cách thức tổ chức dạy học hiệu quả chủ đề tích hợp nhằm phát triển NL
VDKT hóa học vào thực tiễn cho HS................................................................. 83
2.6. Dạy học một số chủ đề tích hợp Hóa học lớp 11 THPT nhằm phát triển năng
lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cho HS .............................................. 85

:

Chủ đề

CĐTH

:

Chủ đề tích hợp

DHDA

:

Dạy học dự án

DHTH

:

Dạy học tích hợp

ĐHSP

:

Đại học sư phạm

ĐC


:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

KHTH

:

Khoa học tự nhiên

KTDH

:

Kỹ thuật dạy học

NL

:

Năng lực

PPDH


:

Thực nghiệm sư phạm

TP.HCM

:

Thành phố Hồ Chí Minh

VDKT

:

Vận dụng kiến thức


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1. 1. Chương trình tích hợp ở một số nước trên thế giới ........................................7
Bảng 1. 2. Biểu hiện của năng lực VDKT hóa học vào thực tiễn................................. 20
Bảng 1. 3. Các bậc trình độ nhận thức trong bài tập theo định hướng năng lực......... 27
Bảng 1. 4. Danh sách trường và số lượng GV phản hồi lại phiếu điều tra .................. 33
Bảng 1. 5. Thống kê thâm niên công tác của GV tham gia đợt khảo sát ..................... 34
Bảng 1. 6. Thống kê kết quả khảo sát câu 1 .................................................................... 34
Bảng 1. 7. Thống kê kết quả khảo sát câu 2 .................................................................... 35
Bảng 1. 8. Thống kê kết quả khảo sát câu 3 .................................................................... 35
Bảng 1. 9. Thống kê kết quả khảo sát câu 4 .................................................................... 35
Bảng 1. 10. Thống kê kết quả khảo sát câu 5 .................................................................... 36
Bảng 1. 11. Thống kê kết quả khảo sát câu 6 .................................................................... 36
Bảng 1. 12. Thống kê kết quả khảo sát câu 7 .................................................................... 37

Bảng 3. 13. Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra lần thứ 2 ...... 130
Bảng 3. 14. Tổng hợp phân loại kết quả học tập bài kiểm tra số 2............................... 131
Bảng 3. 15. Tổng hợp các tham số đặc trưng bài kiểm tra lần thứ 2 ............................ 131
Bảng 3. 16. Tổng hợp kết quả qua 2 bài kiểm tra ........................................................... 132
Bảng 3. 17. Bảng phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích qua 2 bài kiểm tra.. 132
Bảng 3. 18. Tổng hợp phân loại kết quả học tập qua 2 bài kiểm tra ............................ 133
Bảng 3. 19. Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng qua 2 bài kiểm tra ......................... 134


DANH MỤC CÁC HÌNH, ĐỒ THỊ
Hình 1. 1.

Sơ đồ hóa mức độ .......................................................................................... 12

Hình 1. 2.

Sơ đồ hóa mức độ dạy học tích hợp đa môn .............................................. 13

Hình 1. 3.

Sơ đồ hóa mức độ dạy học tích hợp liên môn............................................ 13

Hình 1. 4.

Sơ đồ hóa mức độ dạy học tích hợp xuyên môn........................................ 14

Hình 1. 5.

Sơ đồ mối quan hệ giữa các dạng tích hợp................................................. 14



Đồ thị đường tích lũy bài kiểm tra số 1 .................................................... 128

Hình 3. 2.

Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 1................................................. 129

Hình 3. 3.

Đồ thị đường tích lũy bài kiểm tra số 2 .................................................... 131

Hình 3. 4.

Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 2................................................. 131

Hình 3. 5.

Đồ thị đường tích lũy tổng hợp qua 2 bài kiểm tra ................................ 133

Hình 3. 6.

Biểu đồ tổng hợp kết quả học tập qua 2 bài kiểm tra.............................. 133