BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Trương Thị Phương Loan

DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NHẰM PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC
VÀO THỰC TIỄN CHO HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH

Trương Thị Phương Loan

DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NHẰM PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC
VÀO THỰC TIỄN CHO HỌC SINH

Chuyên ngành : Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số

: 60 14 01 11

trình đã qua.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 09 năm 2016
Tác giả
Trương Thị Phương Loan


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU

...............................................................................................................................1

Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ....................................6
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu .....................................................................................6
1.2. Định hướng đổi mới giáo dục Việt Nam trong giai đoạn mới ................................8
1.2.1. Đổi mới mục tiêu giáo dục ....................................................................................9
1.2.2. Đổi mới nội dung dạy học .....................................................................................9
1.2.3. Đổi mới phương pháp dạy học .......................................................................... 10
1.2.4. Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá .................................................................. 10
1.3. Dạy học tích hợp ........................................................................................................ 10
1.3.1. Quan điểm tích hợp trong giáo dục................................................................... 10
1.3.2. Dạy học tích hợp là gì? ....................................................................................... 11
1.3.3. Vì sao phải dạy học tích hợp?............................................................................ 12
1.3.4. Các phương thức tích hợp .................................................................................. 14

sức khỏe” ............................................................................................................. 51
2.2.2. Chủ đề “Oxi – ozon và sức khỏe cộng đồng” ................................................. 48
2.2.3. Chủ đề “Sử dụng năng lượng nguyên tử và đồng vị phóng xạ vì mục
đích hòa bình” ..................................................................................................... 49
2.2.4. Chủ đề “Ion và những điều bạn chưa biết” ..................................................... 52
2.3. Một số chủ đề tích hợp nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào
thực tiễn trong chương trình Hóa học lớp 10 THPT ............................................. 53
2.2.2. Chủ đề oxi – ozon và sức khỏe cộng đồng ...................................................... 53
2.3.3. Chủ đề sử dụng đồng vị phóng xạ và năng lượng hạt nhân vì mục đích
hòa bình ............................................................................................................... 70


2.3.1. Chủ đề: Clo và hợp chất với vấn đề bảo vệ môi trường và sức khỏe ........... 89
2.3.4. Chủ đề ion và những điều bạn chưa biết .......................................................... 89
2.4. Một số biện pháp để sử dụng chủ đề tích hợp có hiệu quả nhằm phát triển
năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh lớp 10 THPT.............. 89
2.5. Đánh giá năng lực VDKT vào thực tiễn của học sinh........................................... 90
2.5.1. Xây dựng thang đánh giá năng lực VDKT vào thực tiễn............................... 90
2.5.2. Đánh giá năng lực VDKT qua bài kiểm tra ..................................................... 98
2.5.3. Đánh giá năng lực VDKT qua bảng kiểm...................................................... 102
Tiểu kết chương 2 .............................................................................................................. 103
Chương 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ..................................................................... 104
3.1. Mục đích thực nghiệm............................................................................................. 104
3.2. Đối tượng thực nghiệm ........................................................................................... 104
3.3. Nội dung thực nghiệm ............................................................................................. 105
3.4. Phương pháp thực nghiệm ...................................................................................... 105
3.4.1. Phân tích định lượng ......................................................................................... 105
3.4.2. Phân tích định tính ............................................................................................ 106
3.5. Tiến trình thực nghiệm ............................................................................................ 106
3.5.1. Chọn lớp thực nghiệm – đối chứng................................................................. 106


ĐC

:

Đối chứng

GDTX

:

Giáo dục thường xuyên

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

KHTN

:

Khoa học tự nhiên


TN

:

Thực nghiệm

TNSP

:

Thực nghiệm sư phạm

Tp. HCM

:

Thành phố Hồ Chí Minh

VDKT

:

Vận dụng kiến thức


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1.

Danh sách trường và số lượng GV phản hồi lại phiếu điều tra .................. 34


Kết quả điều tra câu 7 ...................................................................................... 39

Bảng 1.10. Kết quả điều tra câu 8 ...................................................................................... 40
Bảng 1.11. Kết quả điều tra câu 9 ...................................................................................... 41
Bảng 1.12. Kết quả điều tra câu 10 .................................................................................... 41
Bảng 2.1.

Một số nội dung tích hợp trong chương trình hóa học lớp 10 .................... 45

Bảng 2.2.

Các biểu hiện của năng lực VDKT vào thực tiễn ........................................ 91

Bảng 2.3.

Danh sách các trường tham gia khảo sát ....................................................... 92

Bảng 2.4.

Danh sách các chuyên gia ngành Lí luận và phương pháp dạy học
được khảo sát ý kiến về thang đánh giá năng lực VDKT vào
thực tiễn ............................................................................................................. 93

Bảng 2.5.

Các trường tham gia thử nghiệm thang đánh giá năng lực VDKT
vào thực tiễn...................................................................................................... 93

Bảng 2.6.

Bảng 3.6.

Khảo sát ý kiến về những phương pháp dạy học mà giáo viên sử
dụng trong các chủ đề tích hợp..................................................................... 114

Bảng 3.7.

Kết quả khảo sát những kỹ năng mà HS đã được rèn luyện được
trong quá trình học các chủ đề...................................................................... 115

Bảng 3.8.

Kết quả khảo sát sự đồng ý của HS sau quá trình thực nghiệm ............... 116

Bảng 3.9.

Kết quả khảo sát thái độ của HS với môn Hóa học sau quá trình
thực nghiệm .................................................................................................... 116

Bảng 3.10. Kết quả khảo sát những lợi ích mà HS có được sau quá trình
thực nghiệm .................................................................................................... 117
Bảng 3.11. Danh sách các Thầy (cô) giảng dạy được khảo sát ý kiến ........................ 119
Bảng 3.12. Danh sách đánh giá về hiệu quả của các PPDH sử dụng trong chủ đề
tích hợp ............................................................................................................ 120
Bảng 3.13. Kết quả bài kiểm tra số 1............................................................................... 123
Bảng 3.14. Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích bài kiểm tra số1 ............... 123
Bảng 3.15. Tổng hợp kết quả học tập bài kiểm tra số 1 ................................................ 124
Bảng 3.16. Tổng hợp các tham số đặc trưng bài kiểm tra số 1 .................................... 125
Bảng 3.17. Thống kê chi tiết số lượng HS làm được từng câu trong bài kiểm
tra số 1 ............................................................................................................. 125

Học sinh trường THPT Nguyễn Công Trứ, tranh cổ động đạt giải ......... 109

Hình 3.3.

Học sinh trường THPT Nguyễn Công Trứ thuyết trình, làm việc
nhóm ................................................................................................................ 111

Hình 3.4.

Học sinh trường THPT Thanh Bình thuyết trình bảng tin ........................ 111

Hình 3.5.

Học sinh trường THPT Hòa Bình thuyết trình ........................................... 112

Hình 3.6.

Đồ thị đường tích lũy bài kiểm tra số 1....................................................... 124

Hình 3.7.

Biểu đồ kết quả học tập bài kiểm tra số 1 ................................................... 124

Hình 3.8.

Biểu đồ so sánh tương quan số lượng học sinh làm được ở từng câu
trong bài kiểm tra số 1 ................................................................................... 126

Hình 3.9.