ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THU

SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN
PHẦN PHI KIM - LỚP 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM HÓA HỌC

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THU

SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI TẬP HÓA HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN
PHẦN PHI KIM - LỚP 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM HÓA HỌC
Chuyên ngành: Lý luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Hóa học
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN TRUNG NINH

HÀ NỘI – 2015


1.3.1. Mục đích điều tra ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Nội dung điều tra ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Đối tƣợng điều tra ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.4. Phƣơng pháp điều tra. ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.5. Kết quả điều tra ............................................... Error! Bookmark not defined.

1


1.3.6. Đánh giá kết quả điều tra ................................ Error! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: TUYỂN CHỌN, XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG BÀI TẬP HÓA
HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO
THỰC TIỄN ................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.Phân tích mục tiêu, nội dung, cấu trúc chƣơng trình hóa học 10-Phi kim .. Error!
Bookmark not defined.
2.1.1.Mục tiêu cơ bản chƣơng trình hóa học 10-Phi kimError!

Bookmark

not

defined.
2.1.2. Nội dung chƣơng trình hóa 10- phần phi kim . Error! Bookmark not defined.
2.2. Thiết kế hệ thống bài tập nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực
tiễn. ............................................................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn và xây dựng hệ thống bài tập hóa học nhằm phát triển
năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn ............... Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Cách giải bài tập thực tiễn ............................... Error! Bookmark not defined.
2.2.5. Hệ thống bài tập để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sƣ phạm .................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Thời gian, đối tƣợng thực nghiệm...................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Thời gian thực nghiệm .................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Đối tƣợng thực nghiệm .................................. Error! Bookmark not defined.
3.3. Quá trình tiến hành thực nghiệm ........................ Error! Bookmark not defined.
3.3.1. Lựa chọn đối tƣợng thực nghiệm ................... Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Kiểm tra mẫu trƣớc thực nghiệm ................... Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Lựa chọn giáo viên thực nghiệm .................... Error! Bookmark not defined.
3.3.4. Tiến hành thực nghiệm................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.5. Thực hiện chƣơng trình thực nghiệm ............. Error! Bookmark not defined.
3.4. Kết quả thực nghiệm và xử lý kết quả thực nghiệmError!

Bookmark

not

defined.
3.4.1. Kết quả kiểm tra trƣớc thực nghiệm .............. Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm.................. Error! Bookmark not defined.
3.4.3. Xử lí kết quả ................................................... Error! Bookmark not defined.
3.4.4. Phân tích kết quả thực nghiệm sƣ phạm ......... Error! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3............................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................. Error! Bookmark not defined.
1. Kết luận ................................................................. Error! Bookmark not defined.
2. Khuyế n nghị .......................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................9
PHỤ LỤC ..................................................................... Error! Bookmark not defined.

3


Môn Hóa học là một môn khoa học vừa lý thuyết vừa thực nghiệm, với nhiều
nội dung gắn liền thực tiễn, việc khai thác hợp lí những ứng dụng Hóa học sẽ tạo hứng
thú học tập cho HS. Hiện nay có rất ít hệ thống bài tập Hóa học với nội dung gắn với

4


thực tiễn; nên việc xây dựng hệ thống bài tập dạng này là một yêu cầu cần thiết;
thông qua bài tập HS sẽ nắm chắc kiến thức cơ bản; HS thấy rõ mối quan hệ giữa lí
thuyết và thực nghiệm; trong quá trình giải bài tập thực tiễn HS sẽ tự nghiên cứu; tự
đƣa ra những lập luận để chứng minh lựa chọn của mình; có điều kiện thể hiện suy
nghĩ bản thân. Nhƣ vậy HS mới học tiến bộ, có hứng thú học tập.
Với mong muốn nâng cao chất lƣợng dạy học Hóa học ở trung học phổ
thông, tôi đã lựa chọn đề tài: “Sử dụng hệ thống bài tập Hóa học nhằm phát triển
năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn phần phi kim- lớp 10”.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu nghiên cứu, bài viết… liên
quan đến khai thác thực tiễn trong giảng dạy Hóa học nhƣ:
- Luận văn thạc sĩ của Đỗ Công Mỹ , Xây dựng, lựa chọn hệ thống câu hỏi lý thuyết
và bài tập thực tiễn môn hóa học Trung học phổ thông (phần hóa học đại cương và
vô cơ), Bảo vệ năm 2005, Đại học Sƣ phạm Hà Nội.
-Luận văn thạc sĩ của: Ngô Thị Kim Tuyến , Xây dựng hệ thống bài tập thực tiễn
hóa học lớp 11 Trung học phổ thông, Bảo vệ năm 2004, Đại học Sƣ phạm Hà Nội.
-Luận văn thạc sĩ của: Trần Thị Phƣơng Thảo , Xây dựng hệ thống bài tập trắc
nghiệm khách quan về hóa học có nội dung gắn với thực tiễn, Bảo vệ năm 2008,
Đại học sƣ phạm TP. HCM.
Ngoài ra còn một số tài liệu nghiên cứu của một số tác giả khác:[11], [12],
[15], [17], [19], [22], [30], [32]…
Tuy nhiên hiện chƣa có đề tài nào nghiên cứu việc xây dựng và sử dụng hệ
thống bài tập hóa học nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn

+ THPT Tân Yên Số 1, Tân Yên, Bắc Giang.
Thu thập các số liệu thực nghiệm sƣ phạm.
4.5. Xử lý kết quả thực nghiệm bằng toán học thống kê
Sử dụng Toán thống kê để xử lý số liệu thực nghiệm để kiểm chứng giả
thuyết khoa học và tính khả thi của đề tài luận văn
5. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
5.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học hóa học ở trƣờng THPT Việt Nam.
5.2. Đối tƣợng nghiên cứu: Hệ thống bài tập Hóa học có nội dung thực tiễn phần
phi kim lớp 10.
6. Phạm vi nghiên cứu
Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập Hóa học nhằm phát triển
năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn phần phi kim- lớp 10 nhằm nâng cao
chất lƣợng dạy học môn Hóa học.

6


Các trƣờng thực nghiệm sƣ phạm:
- Trƣờng THPT Hoàng Văn Thụ thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh.
- Trƣờng THPT Tân Yên Số 1- Tân Yên, Bắc Giang.
Thời gian: tháng 1 năm 2015 đến tháng 9 năm 2015
7. Giả thuyết khoa học
Nếu tuyển chọn, xây dựng và sử dụng một hệ thống bài tập Hóa học thực
tiễn, đa dạng và phù hợp với điều kiện địa phƣơng sẽ góp phần phát triển năng lực
vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn, tạo hứng thú học tập cho học sinh, góp
phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Hóa học ở trƣờng THPT hiện nay.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu tài liệu về chủ trƣơng, chính sách phát triển giáo dục.Tài liệu lý luận
dạy học hóa học.

dụng kiến thức vào thực tiễn, phần phi kim lớp 10 tạo hứng thú học cho học sinh.
10. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, luận văn đƣợc chia thành ba chƣơng:
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc tuyển chọn, xây dựng và sử
dụng hệ thống bài tập Hóa học nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào
thực tiễn - phi kim lớp 10.
Chương 2: Xây dựng, tuyển chọn và sử dụng hệ thống bài tập phần phi kim
lớp 10 theo hƣớng phát triển năng lực học sinh
Chương 3: Thực nghiệm sƣ phạm

8


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]

.Báo cáo Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (2011), NXB chính trị quốc gia.

[2]

.Bộ Giáo dục và đào tạo (2009), Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng

của chương trình giáo dục phổ hông môn Hóa học lớp 10 chương trình chuẩn .
[3]

.Bộ Giáo dục và Đào tạo, Dự án Việt - Bỉ (2010), Nghiên cứu khoa học sư

phạm ứng dụng, Nxb Đại học Sƣ phạm, Hà Nội.
[4]


[11]

Ngô Thị Chinh(2014),Thiết kế và sử dụng hệ thống bài tập hóa học lớp 11,

phần phi kimtiếp cận PISA nhằm phát triển năng lực học sinh,Luận văn thạc sĩ Giáo
dục học, Đạihọc Sƣ phạm Hà Nội.
[12]

Nguyễn Thị Duyên (2014), “Tuyển chọn, xây dựng và sử dụng hệ thống

bài tập hóa học 11 phần hiđrocacbon theo tiếp cận PISA’’. Luận văn thạc sĩ Giáo
dục, Đại học sƣ phạm Hà Nội.
[13]

Dƣơng Văn Đảm (2009), Hóa học trên cánh đồng, Nxb Giáo dục, Hà Nội

[14]

Đảng cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết hội nghị BCH TW Đảng lần thứ

8(Khóa XI).

9


[15]

Đặng Thị Hồng Hạnh (2012),Tuyểnchọn và sử dụng các bài tập hoá học có

nội dung liên quan đến thực tiễn tại Hải Phòng trong chương trình hóa vô cơ ở


Lê Đình Nguyên(2006), Học tốt Hóa học nâng cao 10,Nxb Đại học Quốc

Gia TP Hồ Chí Minh
[22]

Thiều Thị Nga(2014), Xây dựng và sử dụng hệ thống bài tập theo hướng tiếp

cận Pisa trong dạy học phần cơ sở hóa học chung lớp 10. Luận văn thạc sĩ giáo
dục, Đại học sƣ phạm Hà Nội.
[23]

Đặng Thị Oanh, Phạm Văn Hoan, Trần Trung Ninh (2006), Bài tập trắc

nghiệm Hóa học 10, Nxb Giáo Dục ,
[24]

Đặng Thị Oanh, Nguyễn Thị Sửu (2014), Phương pháp dạy học môn Hoá

học ở trường phổ thông, Nxb Đại học Sƣ phạm, Hà Nội.
[25]

Nguyễn Ngọc Quang (1994),Lý luận dạy hóa học, tập 1, Nxb Giáo dục

[26]

Đinh Xuân Quang (2008),25 Đề thi trắc nghiệm tuyển sinh đại học Hóa học,

tập 1, Công ty cổ phần in & Văn hóa phẩm Ninh Bình
[27]


Ngô Thị Kim Tuyến (2004), Xây dựng hệ thống bài tập thực tiễn hóa học lớp

11 Trung họcphổ thông, Luận văn thạc sĩ Giáo dục học, Đại học Sƣ phạm Hà Nội.
[33]

Từ điển Tiếng Việt (2000), Viện ngôn ngữ học, NXB Đà Nẵng.

[34]

Nguyễn Xuân Trƣờng (2003)Bài tập hóa học ở trường phổ thông, Nxb Đại

học sƣ phạm.
[35]

Nguyễn Xuân Trƣờng, Nguyễn Thị Sửu,Đặng Thị Oanh, Trần Trung

Ninh(2005), Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên giáo viên THPT chu kì III,Nxb Đại
học sƣ phạm
[36]

Nguyễn Xuân Trƣờng, Lê Trọng Tín, Lê Xuân Trọng, Nguyễn Phú Tuấn

(2006), Sách giáo viên hóa học 10, Nxb giáo dục.
[37]

Nguyễn Xuân Trƣờng, Nguyễn Đức Chuy, Lê Mậu Quyền, Lê Xuân

Trọng(2007), Sách giáo khoa hóa học 10,Nxb giáo dục
[38]