Rèn luyện kỹ năng nghe hiểu cho hs lớp 6 Trường THCS THPT Huỳnh Văn Nghệ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Rèn luyện kỹ năng nghe hiểu cho học sinh lớp 6
trường THCS & THPT Huỳnh Văn Ngh
1/ Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, giáo dục là một vấn đề lớn trong xã hội, đặc biệt là giáo
dục thế hệ trẻ. Nó được toàn xã hội quan tâm và đang hết sức quan trọng, bức thiết
trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, từng bước thực hiện mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Với tinh thần đó, Đảng và Nhà nước ta cũng như Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có
nhiều Nghò quyết, Chỉ thò nhằm chỉ đạo, hướng dẫn, triển khai đổi mới, cải cách
chương trình giảng dạy và phương pháp học tập ở nhiều bộ môn, trong đó môn Tiếng
Anh cũng được xem là bộ môn chính ở tất cả các khối lớp.
Khi nhận đònh môn Tiếng Anh là môn chính, chúng ta tự hỏi tại sao? Có lẽ có
nhiều lý do. Một trong những lý do lớn nhất đó là sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh
tế thời mở cửa, nhất là trong giai đoạn hội nhập hiện nay, khi nước ta đã là thành viên
của Tổ chức Thương mại thế giới, đã làm cho nhu cầu sử dụng tiếng Anh trong giao
tiếp xã hội ngày càng cao. Tất cả mọi người nhận ra rằng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng
Anh, là cái vốn cần có để sống và làm việc trong thời đại mới. Sau tiếng mẹ đẻ, tiếng
Anh rất cần thiết trong giao tiếp hằng ngày, trong nhiều lónh vực như buôn bán, đọc
sách báo nước ngoài, tìm việc làm trong các công ty do nước ngoài đầu tư... Với nhu
cầu đó việc học tiếng Anh trở thành một phong trào rộng khắp. Để đáp ứng được các
vấn đề trên, bản thân người học phải có một vốn kiến thức vững vàng, các kỹ năng
phải thành thạo, đặc biệt là kỹ năng nghe. Đây là một trong những kỹ năng quan
trọng trong giao tiếp. Và tôi nghó rằng chúng ta cần rèn luyện kỹ năng nghe cho các
em khi mới vừa học tiếng Anh. Chính vì thế, tôi đã chọn và thực hiện đề tài: “Rèn
luyện kỹ năng nghe hiểu cho học sinh lớp 6 trường THCS &THPT Huỳnh Văn
Nghê
̣
”.
cam kết thực hiện nghiêm túc cuộc vận động “Hai không” với bốn nội dung mà
Ngành đã đề ra, kiểm tra đánh giá thực chất trình độ học sinh đầu năm học ở tất cả
các khối lớp để đề ra nhiệm vụ cụ thể trong việc giảng dạy, đặc biệt là giúp đỡ học
sinh yếu kém trong đó có bộ môn mà mình phụ trách.
2/ Cơ sở thực tiễn:
Hiện nay Ngành Giáo dục Đào tạo luôn được Đảng – Nhà nước, các ngành, các
cấp, các tầng lớp xã hội quan tâm một cách đặc biệt vì là nơi đào tạo những con người
có tri thức, có tài năng, nắm vững khoa học kó thuật để đáp ứng cho nhu cầu phát triển
đất nước trong thời kì hội nhập quốc tế. Cho nên ở các trường phổ thông đã có rất
nhiều cố gắng trong việc giảng dạy bộ môn Tiếng Anh cho học sinh, nhằm trang bò
cho các em có vốn ngoại ngữ, sẵn sàng trở thành những người có tri thức trong một
đất nước hội nhập.
Thực hiện: Chu Phương Châââm Trang 2
Rèn luyện kỹ năng nghe hiểu cho hs lớp 6 Trường THCS THPT Huỳnh Văn Nghệ
Hiểu được ý nghóa và tầm quan trọng này, Sở Giáo dục Đào tạo, Phòng Giáo
dục Vónh Cửu, trường THCS&THPT Huỳnh Văn Nghệ đã tổ chức nhiều cuộc hội
thảo, nhiều chuyên đề, cùng các lớp tập huấn về: đổi mới phương pháp giảng dạy-
nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Anh…. Đây là những cơ sở ban đầu để bản
thân tôi luôn tìm tòi – nghiên cứu phấn đấu không ngừng để nâng cao tay nghề nhằm
đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục. Về phía Ban Giám hiệu nhà
trường cũng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, động viên khuyến khích giáo viên đọc-
tìm hiểu-tham khảo sách báo; dự hội thảo-hội nghò chuyên đề-hội giảng-dự giờ nhằm
nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Tiếng Anh. Học sinh bước đầu đã có ý thức và
có nhiều cố gắng nỗ lực và tích cực hơn trong việc học tập bộ môn Tiếng Anh.
Theo sự chỉ đạo của Sở giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục thì trong một tiết
dạy ngoại ngữ cho học sinh, cũng như qua các bài kiểm tra 1 tiết phải đạt được 4 kỹ
năng: nghe, nói, đọc, viết. Tuy nhiên thực tế hiện nay cho thấy rằng học sinh không
thể nghe được một thông tin nào dù dễ đến đâu cũng không hiểu và viết được. Khi
chấm bài khảo sát lần thứ nhất của các lớp phụ trách giảng dạy, tôi nhận thấy hơn
80% học sinh không có kỹ năng nghe, dẫn đến điểm thấp.
thân tự mình chủ động và hoạt động thường xuyên trong toàn bộ chương trình học.
Như vậy một giờ lên lớp mới có ý nghóa và bản thân học sinh cũng thích học, vì chính
mình có thể nghe và nói được Tiếng Anh.
Bất kỳ phương pháp nào cũng có mặt mạnh và mặt yếu của nó. Trong quá trình
giảng dạy ta có thể sử dụng nó một cách linh hoạt các phương pháp để làm sao cho
học sinh nắm được ngữ liệu, đảm bảo kết quả cao, mà chủ yếu là các em học sinh yếu
kém. Các em rụt rè sợ nói, ngại phát biểu nên giáo viên phải chỉ dẫn một cách tế nhò,
nhiệt tình sao cho các em thực hiện được giao tiếp bằng ngoại ngữ trong các tiết học.
Để phương pháp này đạt hiệu quả cao, hay nói cách khác để các em học sinh
yếu kém có một tiết học thoải mái, sôi nổi, hứng thú, ham thích học tập, tích cực phát
biểu xây dựng bài hay không là do sự chuẩn bò bài ở nhà trước khi đến lớp. Khâu này
rất quan trọng cho cả thầy lẫn trò. Nếu tiết học mà có sự chuẩn bò bài hoàn hảo thì
tiết đó sẽ đạt hiệu quả cao. Là người chỉ đạo mọi hoạt động trong giờ học, nên giáo
viên phải chuẩn bò tốt các thủ thuật, phương pháp để học sinh hiểu bài nhiều hơn, có
thể trao đổi thông tin với nhau bằng ngoại ngữ.
2/Nội dung và biện pháp thực hiện đề tài
Trong một tiết dạy nghe để đạt được hiệu quả giáo viên và học sinh cần có các
yêu cầu sau:
a) Giáo viên:
Muốn phát huy tính tích cực của các em học sinh, đặc biệt là học sinh yếu kém,
giáo viên phải chuẩn bò hết sức chu đáo, hoàn chỉnh về mọi mặt như: tranh ảnh, hệ
thống câu hỏi, ngôn ngữ hướng dẫn, phân công cụ thể từng nhóm, từng học sinh
những nhiệm vụ gì, những câu nói nào sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh
lớp học, phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống ngữ cảnh, ngữ liệu
trong bài học. Ngoài ra giáo viên còn phải xây dựng hệ thống tín hiệu nhất quán rõ
ràng, để giúp học sinh vào nề nếp. Mặt khác giáo viên còn phải chuẩn bò các thủ
thuật để dạy một đơn vò bài như: giới thiệu tình huống ngữ pháp cấu trúc từ vựng v.v…
Thêm vào đó giáo viên cần tạo điều kiện giúp học sinh có điều kiện giao tiếp, thực
hành trong lớp dưới sự hướng dẫn và kiểm soát của giáo viên, để kòp thời sửa chữa
những sai sót về phát âm ngữ pháp, hoặc từ vựng. Mỗi đơn vò bài đều có những thủ
Ở phần này mục đích là để tạo không khí hứng thú cho học sinh, để học sinh
vào bài tự nhiên. Tuỳ theo nội dung bài mà giáo viên có thể warm up khác nhau.
Giáo viên có thể cho các em chơi trò chơi hoặc hỏi một số câu hỏi có liên quan đến
nội dung bài học từ cũ đến mới. Tránh trường hợp đặt câu hỏi quá dài, quá khó cho
học sinh. Trong trường hợp học sinh quá yếu giáo viên có thể cho học sinh dùng tiếng
Việt để diễn đạt ý tưởng của các em, làm thế nào để các em có thể hiểu được nội
dung hôm nay các em sẽ học về nội dung gì.
b) Pre- listening:
Sau khi warm up ta trình bày từ mới, cấu trúc, có một số bài có rất nhiều từ,
vậy ta dạy từ nào và bỏ từ nào? Để học sinh không ngán học và quá dài. Trường hợp
này ta chỉ dựa vào tầng số, từ đó xuất hiện và từ có nhiều nghóa ta có thể chọn những
từ chủ điểm để dạy. Khi dạy từ ta nên cho các em đặt câu với từ để các em hiểu cách
dùng của từ đó trong giao tiếp, và biết nó được dùng trong tình huống nào. Có thể
dùng nhiều cách để dạy từ mới, chẳng hạn expla: dùng tranh, frash cards, real objecd,
gesture, nation, situation... để học sinh khắc sâu và nhớ từ lâu hơn sau khi dạy từ, song
giáo viên kiểm tra lai bằng một số các trò chơi : “what and where”, “Rub out and
remember”, “ Slap the board”, “Matching” v.v…
Sau khi kiểm tra từ giáo viên có thể cho học sinh vào bài nghe bằng cách hỏi
các em một số câu hỏi có liên quan đến bài, hoặc cho các em một số câu về nội dung
bài để các em hiểu rõ hơn về nội dung bài, đồng thời hướng các em tập trung vào việc
học hơn.
c)While- listening:
Thực hiện: Chu Phương Châââm Trang 5