1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây phong trào cầu lông phát triển mạnh mẽ không chỉ
ở thành phố mà còn phát triển ở các vùng nông thôn. Đặc biệt phát triển mạnh vào
những năm ngành GD-ĐT đưa môn cầu lông thành môn học bắt buộc. Đưa vào
thành môn học bắt buộc đối với các khối lớp không những tăng được hứng thú tập
luyện cho tiết học môn thể dục gây hưng phấn say mê học sinh không nhàm chán
tập luyện chuyên cần hơn, tích cực hơn kết quả học tập và rèn luyện tiến bộ rõ rệt.
Để đáp ứng với sự phát triển của xã hội - xã hội công nghệ đòi hỏi người
thầy phải thuật sự chuẩn mực về tư cách nhà giáo và phải chuẩn mực cả về kiến
thức kỹ năng. Đạt được những vấn đề này người giáo viên môn GDTC phải không
ngừng trao dồi kiến thức, thường xuyên rèn luyện thể lực, kỹ chiến thuật để đáp
ứng với những tiến bộ của người học và đạt được chuẩn mực như chỉ thị 36CT/TW
của ban bí thư trung ương đảng khóa VIII về “Công tác TDTT trong tình hình mới
ghi rõ: “phải phấn đấu đạt được các mục tiêu về GDTC trong nhà trường, đồng thời
cần kiện toàn hệ thống đào tạo cán bộ giáo viên, huấn luyện viên, vận động viên
trẻ…”.
Xét cho đúng mức phong trào cầu lông ở Thanh Hóa cũng như toàn quốc
cũng chỉ phát triển mang tính chất tự phát mặc dù phong trào Cầu lông đang phát
triển rộng khắp từ nông thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi, song
thực tế chỉ dừng lại mang tính chất phong trào. Đất nước có những địa phương có
đội tuyển mạnh nhưng không đồng đều ở các tỉnh như: Bắc Giang, Hà Nội, Thành
Phố Hồ Chí Minh vv…
Quan sát ở một số trận đấu trong khuôn khổ quốc gia, Hội khỏe phù đổng
cấp tỉnh, cấp hyện. Qua tiếp xúc với các HLV, các nhà chuyên môn thì tất cả đều
thừa nhận rằng: “Các VĐV, SV, HS của chúng ta thi đấu chưa đạt hiệu quả cao là
do thể lực còn yếu, kỹ chiến thuật còn chưa hợp lý, chưa đấp ứng được với những
trận đấu kéo dài, căng thẳng tầm cỡ khu vực”.
Mặt khác khi áp dụng những chương trình thay sách giáo khoa sau 3 năm
triển khai một số bất cập thể hiện rõ gây khó khăn cho người dạy và người học
(những vấn đề này tôi sẽ trình bày rõ ở phần nội dung). Yếu tố thể lực hay nói một

Thanh Hóa.
- Trang thiết bị vợt cầu lông, quả cầu lông, cột đa năng, lưới, sân cầu lông
hỗn hợp, đồng hồ bấm giây, dây nhảy.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu
- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kỹ thuật
- Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
1.5. Những điểm mới của SKKN
- Những bất cập trong giảng dạy môn cầu lông
- Một số bài tập nhằm phát triển thể lực môn cầu lông.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận khi giảng dạy môn cầu lông
- Khó khăn về trình độ HS không đồng đều, về giới tính cũng là một vấn đề
lớn trong việc học tập và tiếp thu kỹ chiến thuật.
- Thời lượng học trên lớp ít số lần học sinh được tiếp xúc, sửa sai kỹ thuật rất
ít.
- Kỹ thuật một số động tác quá khó trong khi đó HS là đối tượng mới tập,
mới học gây ra cho HS tiếp thu động tác một cách thị động không hứng thú tập
luyện động tác.
- Dụng cụ tập luyện còn thiếu, kém chất lượng, thời gian tập luyện ít do vậy
ít nhiều cũng ảnh hưởng tới kỹ thuật động tác.
2


- Trong phân phối cương trình thường 1 tiết thể dục ghép từ 2 nội dung trở
lên, phần khởi động giáo viên cho khởi động chung, khởi động chuyên môn cầu
lông thường bỏ qua không thể thực hiện trên giáo án.
- Trình độ kỹ thuật về môn cầu lông giữa các thầy với các thầy, các thầy với
các cô giảng dạy môn thể dục cũng chênh lệch gây ra sự khó khăn cho việc tiếp thu

tương đương nhau. Thể lực giữa các lớp lúc chọn vào là ngẫu nhiên gần như bằng
nhau. Được chia làm 2 nhóm; Nhóm một làm thực nghiệm, nhóm còn lại để đối
chứng.
Nhóm thứ nhất: Tập luyện bình thường theo hướng dẫn của sách giáo viên
bao gồm các lớp:
3


10A1 có 30 HS
10A2 có 30 HS
10A3 có 30 HS
Tổng số HS của nhóm thứ nhất là: 90 HS.
Nhóm thứ hai: Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm áp dụng các bài tập
Bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn cầu lông vào giảng dạy.
10A4 có 30 HS
10A5 có 30 HS
10A6 có 30 HS
Tổng số HS nhóm thứ hai là: 90 HS
2.3. Biện pháp thực hiện các bài tập bổ trợ vào giờ học cầu lông để phát triển thể
lực chuyên môn môn cầu lông.
Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học cầu lông tôi đã nghiên cứu và
vận dụng đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực liên tục từ tiết thứ
nhất cho tới tiết cuối cùng của chương trình cầu lông.
2.3.1. Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh
Đặc điểm thi đấu cầu lông và tập luyện cầu lông là người chơi cầu lông luôn
phải di chuyển liên tục với tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân của mình bằng
bước chạy, bật nhảy, cùng với đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý,
nhanh, mạnh để thực hiện được ý đồ chiến thuật , vv…Vì vậy sức mạnh trong cầu
lông được thể hiện ở các động tác xuất phát, các động tác bật nhảy, khả năng di
chuyển nhanh và các động tác đánh cầu, vv….Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong


x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x x x x x x x x
x x x x x x x x
x x x x x x x x x
x
x x x x x x x x

x x x x x
x x x x x
x x x x
x x x x

GV
Bài tập 3: Bậc cóc 4 bước
- Mục đích: Phát triển sức mạnh tốc độ của cơ chân
- Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm trên gót chân, kiễng gót khi có
hiệu lệnh của giáo viên người tập bật liên tục 4 bước về phía trước với độ dài tối
đa. Nam tập 5 tổ, Nữ tập 3 tổ, thời gian nghỉ giữa các tổ là 30s.
- Đội hình tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hình khởi động, hàng trước bật 4
bước, tiếp đến hàng sau cho đén hết và quay lại.
2.3.2. Các bài tập phát triển sức nhanh
Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ bản
nó thể hiện ở những đường cầu với tốc độ nhanh biến hóa điểm rơi. Đòi hỏi khi vận
5


động phải có phản ứng nhanh. Cầu lông là một môn thể thao không có chu kỳ nên
quá trình phản ứng của nó là phụ thuộc sức nhanh động tác. Quan trọng nhất là sức
nhanh di chuyển để thực hiện kỹ thuật động tác. Vì vậy các bài tập được đưa vào để
phát triển sức nhanh cho học sinh được tôi lựa chọn đưa vào đó là:
Bài tập1: Nhảy dây

x

x
x
x

x

x
x
x

x

x
x
x

x

x x x x x x x
x
x

x

x

x x x x x x



GV
.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.


xxxxxxxxxxxxxxx
GV
Lưới
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Người tập
X
X
X
X
X
2.3.3. Nhóm các bài tập phát triển sức bền
Trong môn cầu lông sức bền có những đặc trưng riêng, hoạt động tập luyện
và thi đấu cầu lông đòi hỏi người tập phải thường xuyên di chuyển nhanh, phán
đoán nhanh và họ phải thường xuyên bật nhảy đập cầu. Ngoài ra hoạt động thi đấu
cầu lông được đánh theo hiệp không bị khống chế về thời gian. Do đó thời gian cho
mỗi trận là không cố định. Vì vậy sức bền trong cầu lông được thể hiện ở sức bền
7


mạnh và sức bền nhanh. Để phát triển hai loại sức bền này chúng ta cần tập cho học


tập

xuất
X

2.3.4. Nhóm các bài tập phát triển khéo léo(năng lực phối hợp vận động)
- Năng lực phối hợp vận động trong cầu lông đòi hỏi phải kết hợp nhiều năng
lực khác nhau. Song tùy theo mục đích hành động với từng trường hợp cụ thể mà
một năng lực nào đó sẽ cần được thể hiện trội hơn năng lực khác. Đặt biệt là các
8


năng lực liên kết, định hướng, phân biệt, phản ứng và thích ứng. Ngoài ra còn có
năng lực nhịp điệu và thăng bằng.
- Năng lực liên kết được thể hiện sự phối hợp các bộ phận của cơ thể như
chân, thân mình và tay vào thực hiện một nhiệm vụ cụ thể của cầu lông. Nó bắt đầu
khâu quan sát, phán đoán, di chuyển và thực hiện kỹ thuật đánh cầu ngang. Trong
mỗi kỹ thuật đơn lẻ khi ta giảng dạy kỹ thuật cho học sinh việc kết hợp các động
tác đặt chân chuyển trọng tâm cơ thể đến hoạt động của tay đòi hỏi người học sinh
phải liên kết các yếu tố không gian, thời gian và mức độ dùng sức một cách chính
xác mới đảm bảo đánh cầu đúng yêu cầu, cầu ít bị rơi.
- Năng lực định hướng được thể hiện ở khả năng xác định hướng đánh cầu
chính xác và đỡ cầu chính xác.
- Năng lực phân biệt vận động được thể hiện khả năng dùng sức cùng với
cảm giác về lưới, sân bãi chính xác, về cảm giác với vợt, với cầu. Học sinh khi mới
tập do khả năng này còn hạn chế nên tỷ lệ đánh cầu chưa qua lưới hoặc ra ngoài sân
còn cao.
- Năng lực phản ứng nhanh thể hiện khả năng phản ứng nhanh với cầu trong
mọi tình huống.

X

X

X
X
X

Người tập

Bài tập 2: Di chuyển đánh cầu thấp thuận tay và nghịch tay qua lưới vào ô 1,98m.
- Mục đích: Phát riển phối hợp vận động kết hợp đánh cầu nhẹ tay ở 2 KT đã
học, KT thấp tay và ngược tay.
- Cách thực hiện: 2 HS ở 2 góc lưới phục vụ tung cầu cho HS thực hiện di
chuyển bỏ nhỏ qua lưới vào ô 1,98m. Mỗi sân thực hiện 1 HS, mỗi HS 5 quả cho
mỗi bên.
- Yêu cầu: Di chuyển nhanh, đánh cầu đúng vào ô.
+ Đội hình tập luyện
x x x x x x x x x
x x x x x x x x x
x x x x x x x x x
x x x x x x x x x
GV
X
Người tập

X
X Người phục vụ
Trên đây là toàn bộ hệ thống cácbài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn
cầu lông mà tôi đưa vào giảng dạy cho HS trong thời gian các em học nội dung cầu

A
B
C

9-10 7-8
qủa
qủa
Điểm Điểm

5-6
4 qủa 3 qủa 2 qủa 1 qủa 0 qủa
qủa
Điểm Điểm Điểm Điểm Điểm Điểm

10
9
8

8
7
6

9
8
7

7
6
5




Số qủa đánh
được
Chất lượng
kỹ thuật
A
B
C

9-10 7-8
5-6
4 qủa 3 qủa 2 qủa
qủa
qủa
qủa
Điểm Điểm Điểm Điểm Điểm Điể
m
10
9
8
7
6
5
9
8
7
6
5
4

Chất lượng kỹ
thuật (điểm)
A
B
C

9-10
qủa

7-8
qủa

5-6
qủa

4
3
qủa qủa

2
qủa

1
qủa

0
qủa

10
9

2.4.3.Kết quả thu được.
Sau khi kiểm tra 3 nội dung trên cho 6 lớp cả ở hai nhóm tính bình quân
điểm kiểm tra của cả 3 nội dung có kết quả như sau:
- Nhóm không đưa các bài tập bổ trợ, tập các bài tập đơn thuần:

T
T

Lớp

Số
hs

1

10A
1
10A
2

31

Loại
giỏi Loại
khá Loại
đạt Không
đạt
(Điểm 9-10) (Điểm 7-8)
(Điểm 5-6)
(Điểm dưới

Loại đạt
Không đạt
T
hs (Điểm 9-10)
(Điểm 7-8)
(Điểm 5-6)
(Điểm dưới 5)
1 10A 30 10 hs = 0,33% 15 hs = 0,5% 5 hs = 0,17% 0 hs = 0 %
4
2 10A 30 12 hs = 0,4% 14 hs = 0,5% 4 hs = 0,1%
0 hs = 0 %
5
3 10A 30 11 hs = 0,4% 15 hs = 0,5% 4 hs = 0,1%
0 hs = 0 %
6
4 Tổng 90 33 hs = 0,4% 44 hs = 0,5% 13 hs = 0,1%
1 hs = 0
%
2.4.4.Nhận xét, đánh giá
Qua so sánh 2 bảng thành tích kiểm tra trên của hai nhóm đối chứng và thực
nghiệm tôi thấy kết quả học tập của các học sinh được nâng lên rõ rệt.
Thứ nhất: Các học sinh được áp dụng các bài tập bổ trợ mới có tinh thần
thoải mái hơn, yêu thích tập luyện hơn, mặc dù tập luyện mệt hơn khi học cầu lông.
Kết quả kiểm tra đánh giá về kỹ thuật cũng như tố chất thể lực của nhóm thực
nghiệm tăng lên rõ rệt.
Thứ hai: Từ cơ sở các bài tập thể lực đó ở trường, ở lớp các học sinh đã tích
cực hơn trong việc luyện tập ở nhà và ở các câu lạc bộ cầu lông ở địa phương. Từ
đó các học sinh phát triển tốt hơn về mặt thể chất cũng như trình độ, thể lực và kỹ
thuật của môn cầu lông, chuẩn bị cho việc tiếp thu nhanh các môn học khác . Đặc
biệt là các học sinh Nữ, nhiều học sinh cũng đã rất thích thú tập luyện và đạt kết

Vì vậy tôi mạnh dạn đem một phần sáng kiến nhỏ của mình trong nhiều năm làm
công tác giảng dạy ở trường phổ thông để góp phần chung vào việc nâng cao thể
lực và đào tạo thế hệ trẻ.
Mặc dù vậy trên đây là những ý kiến chủ quan của cá nhân tôi không thể
tránh được những sai sót, những bất cập, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến
bổ sung của các thầy cô, các đồng nghiệp, các cấp quản lý, các chuyên gia đầu
ngành để SKKN của tôi được hoàn thiện hơn, có thể áp dụng rộng rãi hơn. Tất cả vì
thế hệ trẻ, vì tương lai con em chúng ta, góp phần vào việc giáo dục toàn diện và
phát triển toàn diện cho học sinh trong thời kỳ hội nhập.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 20 tháng 05năm 2018
Tôi xin cam đoan SKKN là không coppy
do tôi viết, nếu sai tôi chịu hoàn toàn trách
nhiệm.
Người thực hiện

Nguyễn Văn Anh

14


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ NGỌC LẶC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.4.1. Nội dung kiểm tra, đánh giá………………………………………………11
2.4.2. Cách tiến hành kiểm tra và thang điểm……………………………………..11
2.4.3. Kết quả thu được……………………………………………………………12
2.4.4. Nhận xét, đánh giá…………………………………………………………..13
3. Kết luận và kiến nghị……………………………………………………… …..13
3.1. Kết luận……………………………………………………………………… 13
3.2. Kiến nghị…………………………………………………………………….. 14
Tài liệu tham khảo

TÀI LIỆU THAM KHẢO
16


Hướng dẫn giảng dạy TDTT trường phổ thông cấp 3, NXB TDTT 1977
LÊ VĂN LÂM - TRẦN VĂN ĐỒNG - PHẠM TRỌNG THANH - PHẠM
QUANG Thể dục 10, NXBGD 1992
3. Sách giáo viên thể dục 10, Bộ GD-ĐT, NXBGD 2006
4. Sách giáo viên thể dục 11, Bộ GD-ĐT, NXBGD 2007
5. Sách giáo viên thể dục 12, Bộ GD-ĐT, NXBGD 2008
6. Thông tư cử bộ GD&ĐT số 29-TT ngày 6/10 năm 1990, hướng dẫn đánh giá
xếp loại học sinh PTTH.
7. NGUYỄN MẬU HOAN, lí luận và phương pháp giảng dạy TDTT, NXBGD
1998
8. Bộ GD&ĐT, Một số vấn đề đổi mới PPDH ở trường THPT
9. TRẦN ĐỒNG LÂM – ĐINH MẠNH CƯỜNG, Trò chơi vận động, NXBĐHSP
10. VŨ ĐỨC THU, Vận dụng phương pháp trắc nghiệm khách quan trong đánh
giá chất lượng GDTC trường học.
1.
2.


cấp
huyện/tỉnh;
Tỉnh...)
Sở giáo dục
tỉnh thanh
hóa
Sở giáo dục
tỉnh thanh
hóa

Kết
quả
đánh
giá Năm học
xếp loại
đánh giá
(A, B, hoặc xếp loại
C)

C

20092010

B

20102011

18