Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o
Trêng tiÓu häc thÞ trÊn kim t©n
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG
NỀN NẾP TỐT Ở LỚP CHỦ NHIỆM
Người thực hiện: Nguyễn Thị Nam Hải
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị: Trường Tiểu học Thị trấn Kim Tân
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm lớp
SKKN thuộc năm học: 2010 - 2011
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
I. LỜI MỞ ĐẦU:
Từ năm học 2006 – 2007 ngành giáo dục liên tiếp thực hiện các cuộc
vận động lớn nhằm nêu cao tinh thần và trách nhiệm của đội ngũ giáo viên.
Năm học 2008 – 2009 ngành Giáo dục thực hiện phong trào thi đua xây dựng
trường học thân thiện học sinh tích cực cùng với đẩy mạnh thực hiện cuộc vận
động “Hai không”. Đây là một chủ trương đúng đắn mang tính nhân văn.
Trường học thân thiện, học sinh tích cực là sự kết hợp chặt chẽ, tích cực giữa
nhà trường và cộng đồng nhằm hướng tới một môi trường giáo dục an toàn,
bình đẳng, thân thiện, hiệu quả, tạo hứng thú cho học sinh tích cực học tập và
tham gia các hoạt động khác, góp phần đảm bảo quyền trẻ em, nâng cao chất
lượng giáo dục trên cơ sở tập trung mọi nguồn lực của nhà trường vì học sinh
2
Với lí do trên ngay từ đầu năm tôi đã chọn tên cho sáng kiến kinh
nghiệm của mình là Một số biện pháp xây dựng nền nếp tốt ở lớp chủ
nhiệm.
II. THỰC TRẠNG
Qua thực tế giảng dạy và kinh nghiệm nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm cùng với tìm hiểu thực trạng hiện nay ở Trường Tiểu học Thị trấn Kim
Tân tôi thấy một số vấn đề như sau:
1. Về giáo viên
a. Ưu điểm
Phần lớn giáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng, nhiệt tình công
tác, yêu nghề. Giáo viên chủ nhiệm có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản
lí lớp học, hết lòng vì học sinh, luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Không những thế giáo viên còn luôn học tập, học hỏi, tìm tòi để đưa ra những
phương pháp và kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm.
b. Hạn chế
Tuy nhiên không phải lớp nào cũng có nền nếp tốt, không phải giáo
viên nào cũng có kinh nghiệm tốt trong công tác chủ nhiệm nó còn tùy thuộc
vào nhiều yếu tố:
- Giáo viên chưa chú trọng đề cao công tác chủ nhiệm.
- Lòng nhiệt tình chưa cao.
- Thời gian dành cho công tác chủ nhiệm còn hạn chế cho nên sự gần
gũi giữa giáo viên và học sinh chưa nhiều.
- Nắm chưa vững đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học, tính cách,
hoàn cảnh gia đình từng học sinh.
Chính vì những lí do trên mà trong cùng một trường học có lớp nền nếp
rất tốt cũng có lớp nền nếp còn phải nhắc nhở nhiều.
2. Về học sinh
Như vậy trong một lớp có những em ngoan, chăm học, không nói bậy
chửi thề nhưng vẫn còn một số em chưa ngoan còn vi phạm nhiều nội quy là
do ý thức của các em chưa tốt, sự nhận thức ở mỗi em khác nhau, một số em
tính cách quá hiếu động, có một số em do ảnh hưởng từ gia đình (về nhà bố
mẹ nói tục con cái bắt chước), một số em do ảnh hưởng từ môi trường, phim
ảnh,…
Qua tiếp xúc với học sinh theo dõi trong quá trình dạy học tôi phân loại
như sau:
Lớp
Sĩ số
Loại tốt
Loại khá
Loại TB
Loại yếu
4B
26
7
10
8
1
Từ thực trạng trên để nền nếp lớp tốt hơn tôi mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng nền nếp lớp học góp phần chung vào
phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
4
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Giải pháp 1: Công tác tổ chức lớp học là một khâu quan trọng trong
bản thân giáo viên cũng phải tự rèn luyện học tập và tu dưỡng. Mỗi thầy cô
phải là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo. Giáo viên phải luôn luôn học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Giáo viên phải là tấm
gương sáng cho học sinh noi theo.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Biện pháp 1: Tổ chức lớp học khi nhận lớp
Khi nhận lớp việc đầu tiên là giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu hoàn cảnh
gia đình, tìm hiểu trình độ học tập, cá tính của từng học sinh thông qua giáo
5
viên chủ nhiệm năm trước, qua học sinh trong lớp và qua quá trình ổn định
lớp thời điểm đầu năm. Sau đó sắp xếp nam và nữ theo tổ (có giỏi, khá, trung
bình, yếu và hạnh kiểm thực hiện đầy đủ, chưa đầy đủ). Bầu ban cán sự lớp là
những học sinh giỏi, khá, ngoan để làm gương cho lớp và giao nhiệm vụ cụ
thể cho từng thành viên ban cán sự lớp. Sau đó giáo viên chủ nhiệm phân
nhóm học sinh, hình thành đôi bạn cùng tiến (mỗi nhóm có hai em, trong đó
một học sinh khá hoặc giỏi và một học sinh trung bình hoặc yếu) giúp đỡ
nhau học tập trong suốt năm học.
Biện pháp 2: Xây dựng nội quy lớp học dựa trên nội quy nhà trường.
Sau khi ổn định tổ chức lớp giáo viên phổ biến nội quy nhà trường và
xây dựng nội quy của lớp.
- Giáo viên cho học sinh ghi cam kết thực hiện nội quy trường lớp (cuối
bản cam kết có ý kiến gia đình) để các em có ý thức trách nhiệm trong việc
thực hiện nhiệm vụ, ngoài ra còn tăng thêm sự kết hợp giữa gia đình và nhà
trường trong việc giáo dục học sinh.
Tôi cho học sinh cam kết đầu năm học theo mẫu sau:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Vi
Không
Đồ
T tên chuyện phạm học bài, dùng
nội làm bài học
quy
tập
1 ....
2 ....
Nói
tục
Lao Điểm Điểm
động dưới 9-10
5
Tổng
hợp
-Xếp
loại
(Cách ghi sổ như sau: cứ mỗi lần vi phạm một lần đánh một dấu trừ, hai
lần đánh dấu cộng vào ô tương ứng, nếu là điểm tốt, điểm xấu ghi rõ bằng
điểm cụ thể. Những nội dung trên là nhiệm vụ phải thực hiện, để khuyến
khích các em cố gắng vươn lên cứ mỗi điểm 9 thì cuối tuần sinh hoạt được trừ
đi 3 lỗi, cứ mỗi điểm 10 được trừ đi 5 lỗi vi phạm còn một điểm xấu bị cộng
vào 3 lỗi để tổng hợp xếp loại. Cột vi phạm nội quy gồm: khăn quàng, đi học
muộn, nghỉ học,....
Loại A: từ 0 - > 3 lỗi
- Với trường hợp trong lớp có em chưa hiểu bài tập nào đó thì có sự
giúp đỡ của bạn cùng nhóm hướng dẫn cách làm, nếu trong lớp có nhiều em
chưa hiểu bài thì lớp phó học tập chữa bài và giảng bài cho các bạn. Trường
hợp những bài học sinh chưa hiểu thì đến giờ học giáo viên sẽ giúp các em
chữa bài.
Biện pháp 4: Xây dựng nền nếp sinh hoạt lớp
Sự quan tâm đến học sinh phải được đặt lên hàng đầu đối với giáo viên
chủ nhiệm, vì mọi chuyện đều được các em báo cáo với thầy cô để nhờ “phân
xử”. Sự gần gũi chăm sóc học sinh từ những việc nhỏ nhất còn thể hiện tình
thương của “cha mẹ đối với con cái”, giúp các em cảm thấy môi trường lớp
học thật sự thân thương. Trong năm học này học sinh lớp tôi rất hào hứng với
giờ sinh hoạt.
Buổi sinh hoạt lớp được chia làm 3 phần: tổng kết tuần, kế hoạch hoạt
động tuần tới và kể chuyện (hoặc văn nghệ). Để có được buổi sinh hoạt lớp
vừa có kết quả vừa tạo khí thế sôi nổi, hứng thú cho học sinh, giáo viên cần
tăng cường phát huy hoạt động của ban cán sự lớp và các tổ trưởng. Vào giờ
ra chơi ngày thứ sáu các tổ trưởng cùng ban cán sự lớp tổng hợp thi đua nắm
ưu điểm, khuyết điểm của từng tổ phục vụ cho việc báo cáo tổng kết trước
lớp.
- Vào giờ sinh hoạt lớp giáo viên chủ nhiệm yêu cầu lớp trưởng nhận
xét chung tình hình của lớp về mọi mặt, sau đó yêu cầu các tổ báo cáo kết quả
theo dõi thi đua của tổ mình và tình hình thực hiện nội quy của học sinh trong
tổ.
- Nếu có học sinh vi phạm giáo viên phải tìm hiểu nguyên nhân rồi
bằng tình thương và trách nhiệm của mình để giáo dục, nhắc nhở, khuyên răn
các em. Hoặc cho các em hay nói chuyện riêng trong giờ học giữ chức vụ
Trưởng ban kỉ luật nhóm (tổ). Khi có chức vụ các em sẽ có trách nhiệm và
hạn chế được khuyết điểm. Giáo viên luôn tìm cái hay nhất của học sinh để
phát huy, dù là ưu điểm nhỏ để dần dần lấn át cái chưa hay và trở thành học
sinh ngoan.
bếp anh nghĩ lấy một ít về nhà nấu rồi sẽ nói với nhà hàng xóm và trả sau
cũng chẳng sao. Thế rồi anh lại lấy một nhúm muối về nhà nấu. Mấy ngày, rồi
một tháng, rồi một năm trôi qua, do quá chăm chỉ với công việc tu luyện của
mình nên anh đã quên mất việc trả muối cho nhà hàng xóm. Rồi một hôm,
anh đang thắp đèn đọc sách thì thấy đằng sau mình có một cái bóng rất to
không biết của cái gì, nó cứ đi theo anh làm anh rất kinh hãi. Cứ như vậy mấy
ngày, khi anh nhìn kĩ thì thấy đó là một núi muối, anh mới nhớ lại chuyện
mình vay nắm muối năm xưa của nhà hàng xóm mà quên không trả. Lúc đầu
chỉ có một nhúm muối nhỏ mà bây giờ đã thành một núi muối lớn. Anh vội
vàng đi mua muối với số lượng bằng núi muối kia đem trả cho người hàng
xóm. Sau khi anh đem trả cho người hàng xóm núi muối thì cũng là lúc cái
bóng biến mất.
Nghe xong câu chuyện tôi cho học sinh trả lời câu hỏi:
Câu chuyện khuyên ta điều gì? (phải thật thà không được tham lam,
không được lấy trộm của ai bất cứ một thứ gì cho dù đó là những thứ rất nhỏ,
nếu mình không có thì mượn hoặc xin,…).
Giáo viên nhấn mạnh thêm các em phải có tính thật thà, trung thực đây
là đức tính vô cùng quan trọng, trong câu chuyện chỉ có quên trả một nhúm
muối mà đã trở thành một núi muối huống hồ các em mà tham lấy các gì của
ai thì hậu quả không những để lại tiếng xấu, đánh mất danh dự của mình mà
món nợ càng lớn dần khó có thể trả được.
Từ khi nghe câu chuyện học sinh lớp tôi đã tiến bộ hẳn về suy nghĩ
nhất là những em có tính không thật thà hay nói dối như em Nam, em Vương
đã giảm hẳn. Đặc biệt đầu năm học thỉnh thoảng các em kêu mất bút, mất
thước nhưng từ khi nghe câu chuyện này việc mất đồ dùng học tập ở lớp tôi
không còn nữa.
9
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN TỰ NHẬN XÉT
Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 4B
- Tên em là:
- Học sinh lớp:
Em xin tự nhận xét các mặt hoạt động từ đầu năm học đến nay như sau:
1. Ưu điểm
a. Ở lớp:
b. Ở nhà:
2. Nhược điểm
a. Ở lớp
b. Ở nhà
10
3. Tự xếp loại
4. Hướng phấn đấu trong thời gian tới
Xác nhận của phụ huynh
Người viết
Nhìn chung khi các em viết bản nhận xét này đều trung thực viết đầy
đủ những gì mình đã làm và những điều mình chưa làm được. Qua mỗi lần tự
nhận xét tôi thấy các em đều tiến bộ nhiều về mọi mặt. (Ví dụ có em lần đầu
ghi vào bản nhận xét mình còn vài lần chưa nghe lời cha mẹ, chưa tự giác học
bài, về nhà còn nhiều hôm chưa làm hết bài tập, còn nói chuyện trong giờ học,
…nhưng đến lần sau thấy số lỗi giảm hẳn). Căn cứ vào điều các em viết và
quá trình theo dõi học sinh giáo viên tiếp tục động viên nhắc nhở các em tiếp
tục phấn đấu và rèn luyện. Mặt khác qua bản nhận xét này các bậc phụ huynh
cũng biết được những mặt được và chưa được của con em mình để tiếp tục
Nội dung câu chuyện: Chị Ngàn là một cô gái bị mù. Ở quê chị có
phong tục vào đêm rằm tháng giêng hằng năm tất cả các cô gái trong làng tròn
15 tuổi đều được ra hồ Hàm Nguyệt, một hồ nước đẹp và rộng nằm trong
khuôn viên chùa làng để rửa mặt và nói lên điều nguyện ước của đời mình
dưới ánh trăng. Người xưa truyền lại rằng hầu hết mọi lời nguyện ước của các
cô gái sau này đều ứng nghiệm. Chị Ngàn bị mù từ nhỏ nhưng đẹp người đẹp
nết. Năm ấy chị tròn 15 tuổi chị cũng ra hồ để ước như bao bạn cùng trang
lứa. Có một bạn nhỏ thấy chị đi bèn dẫn chị ra hồ. Ra hồ chị nói:
- Con ước gì mẹ chị Yên bác hàng xóm bên nhà con được khỏi bệnh
nặng.
Bạn nhỏ ngỡ ngàng nghĩ cả đời người chị chỉ được ước có một lần sao
chị lại dành điều ước ấy cho bác hàng xóm? Khi bạn nhỏ đã hiểu bạn nói với
lòng mình chị Ngàn ơi khi nào em 15 tuổi em sẽ…
Ngoài việc giúp học sinh kể lại được câu chuyện và nêu nội dung câu
chuyện tôi còn hỏi học sinh qua câu chuyện em thấy chị Ngàn là người như
thế nào? Em học tập được điều gì? Em hãy tưởng tượng và kể tiếp câu chuyện
khi bạn nhỏ trong bài đến tuổi 15?
Ví dụ 2: Tiết kể chuyện tuần 11: Bàn chân kì diệu
Khi kể hết câu chuyện tôi còn mở rộng để học sinh biết thêm về nhà
giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký. Hiện nay ông đã nghỉ hưu cùng con cháu, tuy
tuổi cao nhưng ông vẫn viết sách, làm thơ, tham gia trồng cây, ông còn cắm
hoa rất khéo nữa ngoài ra ông còn chăm sóc các cháu nội ngoại.
Sau khi nghe câu chuyện học sinh rất khâm phục về nghị lực của ông.
Các em nêu được mình phải cố gắng nhiều hơn, học tập giỏi để trở thành
người có ích. Học sinh nêu được muốn học giỏi em phải chịu khó, kiên trì,
chăm chỉ,…
Như vậy với mỗi tiết kể chuyện ngoài việc học sinh kể được truyện, tìm
hiểu nội dung ý nghĩa câu chuyện tôi còn cho các em nêu những điều em học
- Em phải làm gì để được mọi người thương yêu qúy mến?
Ví dụ 2: Bài MRVT: Cái đẹp (Tuần 22,23)
Cuối tiết học tôi cho học sinh tự liên hệ:
- Em đã đẹp về hình thức và đẹp về tính cách (đẹp người đẹp nết) chưa?
+ Học sinh rất mạnh dạn trả lời: Có em nhận mình chưa đẹp về nội
dung gì cả, có em nhận mình đẹp bên ngoài nhưng tính cách chưa đẹp vì còn
một vài hôm chưa làm hết bài tập, hoặc còn vài hôm chưa nghe lời bố mẹ, còn
nói chuyện trong giờ làm cô buồn lòng,…có một số em nhận mình đẹp cả
hình thức và tính cách (nhưng số lượng chưa nhiều).
- Tôi cho học sinh cả lớp bình chọn những bạn đẹp cả hình thức và tính
cách, học sinh cũng mạnh dạn chọn và giải thích rõ ràng.
- Giáo viên nêu: Ai cũng đẹp về hình thức để được các bạn nhận xét
mình là người có vẻ đẹp tâm hồn em cần làm gì? (nói năng lịch sự, tế nhị,
thẳng thắn, đối xử tốt với mọi người, không tham lam, không nói dối,…).
Mỗi bài học, mỗi chủ đề đều có nội dung và mang tính giáo dục riêng
vì vậy tôi luôn bám sát nội dung và ý nghĩa của từng bài để giáo dục các em
sao cho phù hợp mang lại hiệu quả cao.
Với cách làm như trên tôi thấy học sinh lớp tôi không những chăm chỉ
học hành hơn mà các em cũng ngoan hơn, bạn bè trong lớp luôn đoàn kết và
giúp đỡ lẫn nhau, các em chơi với nhau thân thiện hơn, các em luôn luôn cố
gắng trong mọi hoạt động.
6.3 Qua phân môn Tập đọc bài nào mang tính giáo dục đạo đức tôi đều
cho các em liên hệ thực tế (giáo dục kĩ năng sống) để giúp các em hiểu thêm
rằng không phải mình học để biết mà còn phải vận dụng vào cuộc sống.
Ví dụ 1: Bài Tập đọc Những hạt thóc giống (Tuần 5)
Phần củng cố bài tôi hỏi học sinh:
- Câu chuyện muốn nói với em điều gì? (Trung thực là đức tính đáng
quý)
- Qua bài tập đọc em học tập đức tính gì của chú bé Chôm? (Trung
thực, thật thà)
thế giáo viên luôn phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, dạy dỗ học
sinh bằng tình yêu thương của mình.
- Giáo viên phải nhiệt tình, gần gũi với học sinh xem học sinh như con
em mình.
- Giáo viên cần có thái độ ân cần đối với học sinh trong học tập và sinh
hoạt hằng ngày. Cần luôn động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh dù
rất nhỏ.
- Giáo viên phải thực sự gần gũi với các em, làm cho các em cảm thấy
thầy cô như cha mẹ thân yêu, không có tâm lí sợ hãi mà chỉ tìm thấy ở thầy cô
tình thương yêu, sự kính trọng. Giáo viên phải tạo mối quan hệ thân thiện với
học sinh, từ đó giúp các em tự tin hơn trong học tập và giao tiếp.
- Ngoài ra, giáo viên cần bồi dưỡng cho học sinh những gương điển
hình, gương người tốt việc tốt, những chuẩn mực đạo đức qua các bài học,
trong thực tế hoặc qua các câu chuyện để tạo niềm tin trong mỗi học sinh, có
như vậy mới thúc đẩy các em có ý thức tốt trong đạo đức cũng như trong học
tập góp phần vào phong trào xây dựng trường học thân thiên, học sinh tích
cực.
14
C. KẾT LUẬN
I. KẾT QUẢ
Sau khi áp dụng các biện pháp trên vào công tác chủ nhiệm lớp tôi đã
thu được kết quả rất khả quan, hầu hết học sinh trong lớp tôi chủ nhiệm đều
rất chăm ngoan, các em luôn có ý thức vươn lên, lớp học có nền nếp tốt. Chất
lượng giáo dục toàn diện nâng cao, đa số các em đều thi đua học tập, đoàn kết
giúp đỡ lẫn nhau, tạo mối quan hệ bạn bè thân thiện.
Như vậy giáo viên chịu khó quan tâm tới công tác chủ nhiệm lớp thì ít
nhiều nền nếp lớp cũng chuyển biến đem lại niềm vui cho ta đúng như lời Bác
Hồ đã nói “ Hiền dữ đâu phải là tính sẵn phần nhiều do giáo dục mà nên”.
lên lớp. Giáo viên chủ nhiệm luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Tạo cho học sinh có mối quan hệ tốt đẹp với giáo viên.
2. Ngay từ đầu năm học, giáo viên cần tìm hiểu hoàn cảnh của từng học
sinh để uốn nắn và dạy dỗ phù hợp. Có nội quy của trường lớp ngay từ đầu
năm học nhắc nhở học sinh thực hiện tốt nội quy. Thực hiện giờ sinh hoạt lớp
thật tốt để kịp thời động viên nhắc nhở và có kế hoạch khắc phục những mặt
còn hạn chế.
3. Kết hợp tốt việc giáo dục học sinh giữa gia đình nhà trường và xã
hội.
4. Khéo léo kết hợp giáo dục học sinh thông qua các môn học khác vì
đây là kho tàng vô cùng rộng lớn chứa nhiều điều muốn nói và nên nói cho
học sinh học tập.
15
Bác Hồ nói: “Có đức mà không có tài thì vô dụng, có tài mà không có
đức thì làm việc gì cũng khó”. Câu nói ấy như một chân lí khẳng định sự tồn
tại giữa tài và đức là điều cần có ở mỗi người. Vì vậy giáo dục học sinh không
chỉ dạy tri thức mà còn dạy cho các em cách làm người. Trẻ em hôm nay, thế
giới ngày mai - những chủ nhân tương lai của đất nước đang được thầy cô dạy
dỗ bảo ban. Xây dựng lớp học có nền nếp tốt chính là chúng ta đang giáo dục
đạo đức cho học sinh. Để lớp học có nền nếp tốt chúng ta cần làm tốt công tác
chủ nhiệm. Tôi hi vọng với những kinh nghiệm nho nhỏ của tôi cũng góp
phần trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao cao chất lượng dạy và học.
Trong quá trình làm sáng kiến này, bản thân tôi đã cố gắng hết sức song
vẫn không thể tránh khỏi những sai sót. Vì thế tôi rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học các cấp và bạn bè đồng nghiệp để
công tác chủ nhiệm lớp của tôi ngày càng tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Kim Tân, ngày 28 tháng 3 năm 2011