Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o
Trêng tiÓu häc thÞ trÊn kim t©n

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG
NỀN NẾP TỐT Ở LỚP CHỦ NHIỆM

Người thực hiện: Nguyễn Thị Nam Hải
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị: Trường Tiểu học Thị trấn Kim Tân
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm lớp

SKKN thuộc năm học: 2010 - 2011

ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU:

1


Từ năm học 2006 – 2007 ngành giáo dục liên tiếp thực hiện các cuộc
vận động lớn nhằm nêu cao tinh thần và trách nhiệm của đội ngũ giáo viên.
Năm học 2008 – 2009 ngành Giáo dục thực hiện phong trào thi đua xây dựng
trường học thân thiện học sinh tích cực cùng với đẩy mạnh thực hiện cuộc vận
động “Hai không”. Đây là một chủ trương đúng đắn mang tính nhân văn.
Trường học thân thiện, học sinh tích cực là sự kết hợp chặt chẽ, tích cực giữa
nhà trường và cộng đồng nhằm hướng tới một môi trường giáo dục an toàn,
bình đẳng, thân thiện, hiệu quả, tạo hứng thú cho học sinh tích cực học tập và
tham gia các hoạt động khác, góp phần đảm bảo quyền trẻ em, nâng cao chất

Với lí do trên ngay từ đầu năm tôi đã chọn tên cho sáng kiến kinh
nghiệm của mình là Một số biện pháp xây dựng nền nếp tốt ở lớp chủ
nhiệm.
II. THỰC TRẠNG
2


Qua thực tế giảng dạy và kinh nghiệm nhiều năm làm công tác chủ
nhiệm cùng với tìm hiểu thực trạng hiện nay ở Trường Tiểu học Thị trấn Kim
Tân tôi thấy một số vấn đề như sau:
1. Về giáo viên
a. Ưu điểm
Phần lớn giáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng, nhiệt tình công
tác, yêu nghề. Giáo viên chủ nhiệm có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản
lí lớp học, hết lòng vì học sinh, luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Không những thế giáo viên còn luôn học tập, học hỏi, tìm tòi để đưa ra những
phương pháp và kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm.
b. Hạn chế
Tuy nhiên không phải lớp nào cũng có nền nếp tốt, không phải giáo
viên nào cũng có kinh nghiệm tốt trong công tác chủ nhiệm nó còn tùy thuộc
vào nhiều yếu tố:
- Giáo viên chưa chú trọng đề cao công tác chủ nhiệm.
- Lòng nhiệt tình chưa cao.
- Thời gian dành cho công tác chủ nhiệm còn hạn chế cho nên sự gần
gũi giữa giáo viên và học sinh chưa nhiều.
- Nắm chưa vững đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học, tính cách,
hoàn cảnh gia đình từng học sinh.
Chính vì những lí do trên mà trong cùng một trường học có lớp nền nếp
rất tốt cũng có lớp nền nếp còn phải nhắc nhở nhiều.
2. Về học sinh

Như vậy trong một lớp có những em ngoan, chăm học, không nói bậy
chửi thề nhưng vẫn còn một số em chưa ngoan còn vi phạm nhiều nội quy là
do ý thức của các em chưa tốt, sự nhận thức ở mỗi em khác nhau, một số em
tính cách quá hiếu động, có một số em do ảnh hưởng từ gia đình (về nhà bố
mẹ nói tục con cái bắt chước), một số em do ảnh hưởng từ môi trường, phim
ảnh,…
Qua tiếp xúc với học sinh theo dõi trong quá trình dạy học tôi phân loại
như sau:
Lớp
Sĩ số
Loại tốt
Loại khá
Loại TB
Loại yếu
4B
26
7
10
8
1
Từ thực trạng trên để nền nếp lớp tốt hơn tôi mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng nền nếp lớp học góp phần chung vào
phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
4


Giải pháp 1: Công tác tổ chức lớp học là một khâu quan trọng trong

bản thân giáo viên cũng phải tự rèn luyện học tập và tu dưỡng. Mỗi thầy cô
phải là tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo. Giáo viên phải luôn luôn học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Giáo viên phải là tấm
gương sáng cho học sinh noi theo.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Biện pháp 1: Tổ chức lớp học khi nhận lớp
Khi nhận lớp việc đầu tiên là giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu hoàn cảnh
gia đình, tìm hiểu trình độ học tập, cá tính của từng học sinh thông qua giáo
viên chủ nhiệm năm trước, qua học sinh trong lớp và qua quá trình ổn định
lớp thời điểm đầu năm. Sau đó sắp xếp nam và nữ theo tổ (có giỏi, khá, trung
bình, yếu và hạnh kiểm thực hiện đầy đủ, chưa đầy đủ). Bầu ban cán sự lớp là
những học sinh giỏi, khá, ngoan để làm gương cho lớp và giao nhiệm vụ cụ
5


thể cho từng thành viên ban cán sự lớp. Sau đó giáo viên chủ nhiệm phân
nhóm học sinh, hình thành đôi bạn cùng tiến (mỗi nhóm có hai em, trong đó
một học sinh khá hoặc giỏi và một học sinh trung bình hoặc yếu) giúp đỡ
nhau học tập trong suốt năm học.
Biện pháp 2: Xây dựng nội quy lớp học dựa trên nội quy nhà trường.
Sau khi ổn định tổ chức lớp giáo viên phổ biến nội quy nhà trường và
xây dựng nội quy của lớp.
- Giáo viên cho học sinh ghi cam kết thực hiện nội quy trường lớp (cuối
bản cam kết có ý kiến gia đình) để các em có ý thức trách nhiệm trong việc
thực hiện nhiệm vụ, ngoài ra còn tăng thêm sự kết hợp giữa gia đình và nhà
trường trong việc giáo dục học sinh.
Tôi cho học sinh cam kết đầu năm học theo mẫu sau:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc


Không

Đồ

Nói

Lao

Điểm Điểm

Tổng
6


T tên chuyện phạm học bài, dùng
nội làm bài học
quy
tập
1 ....
2 ....

tục

động

dưới
5

9-10

- Để theo dõi và biết được em nào làm bài và chuẩn bị bài ở nhà vào
trước giờ học hoặc trong giờ sinh hoạt 15 phút các tổ trưởng và tổ phó đi kiểm
tra bài của từng em xem có làm bài ở nhà đầy đủ không, có chuẩn bị bài
không hoặc có thuộc bài với những bài cần học thuộc. Đầu giờ học các tổ báo
cáo với giáo viên chủ nhiệm. (các tổ kiểm tra chéo lẫn nhau để tránh việc
thiên vị cho thành viên trong tổ).
- Sinh hoạt 15 phút đầu giờ của mỗi ngày giáo viên chủ nhiệm có mặt
để đôn đốc nhắc nhở các em. Thỉnh thoảng, giáo viên cho lớp tự quản để kiểm
tra ý thức của các em, từ đó phát hiện và nhắc nhở kịp thời cá nhân làm ồn
lớp.
- Với trường hợp trong lớp có em chưa hiểu bài tập nào đó thì có sự
giúp đỡ của bạn cùng nhóm hướng dẫn cách làm, nếu trong lớp có nhiều em
7


chưa hiểu bài thì lớp phó học tập chữa bài và giảng bài cho các bạn. Trường
hợp những bài học sinh chưa hiểu thì đến giờ học giáo viên sẽ giúp các em
chữa bài.
Biện pháp 4: Xây dựng nền nếp sinh hoạt lớp
Sự quan tâm đến học sinh phải được đặt lên hàng đầu đối với giáo viên
chủ nhiệm, vì mọi chuyện đều được các em báo cáo với thầy cô để nhờ “phân
xử”. Sự gần gũi chăm sóc học sinh từ những việc nhỏ nhất còn thể hiện tình
thương của “cha mẹ đối với con cái”, giúp các em cảm thấy môi trường lớp
học thật sự thân thương. Trong năm học này học sinh lớp tôi rất hào hứng với
giờ sinh hoạt.
Buổi sinh hoạt lớp được chia làm 3 phần: tổng kết tuần, kế hoạch hoạt
động tuần tới và kể chuyện (hoặc văn nghệ). Để có được buổi sinh hoạt lớp
vừa có kết quả vừa tạo khí thế sôi nổi, hứng thú cho học sinh, giáo viên cần
tăng cường phát huy hoạt động của ban cán sự lớp và các tổ trưởng. Vào giờ
ra chơi ngày thứ sáu các tổ trưởng cùng ban cán sự lớp tổng hợp thi đua nắm


- Thời gian còn lại của buổi sinh hoạt giáo viên cho học sinh liên hoan
văn nghệ để tránh căng thẳng, tạo không khí sôi nổi cho buổi sinh hoạt. Hoặc
giáo viên kể những câu chuyện mang tính giáo dục đạo đức cao để cảm hóa
các em và giúp các em có ý thức tốt trong mọi hoạt động như truyện kể về
lòng trung thực, về lòng hiếu thảo, về lòng dũng cảm, tính kiên trì,…
Ví dụ:
* Để giáo dục tính trung thực thật thà tôi kể cho các em nghe câu
chuyện Núi muối, nội dung câu chuyện được tóm tắt như sau:
Có một đạo sĩ chuyên ăn chay, niệm phật, ngồi thiền. Một hôm, anh
mải mê đọc sách lúc đi nấu cơm anh mới sực nhớ nhà mình hết muối nhưng
muộn rồi không kịp đi mua. Anh bèn sang nhà hàng xóm định bụng sẽ vay
một ít muối, nhưng khi sang đến nhà hàng xóm thì không có ai ở nhà. Anh
thấy cửa mở nên đi vào nhưng trong nhà không có ai, thấy hũ muối để gần
bếp anh nghĩ lấy một ít về nhà nấu rồi sẽ nói với nhà hàng xóm và trả sau
cũng chẳng sao. Thế rồi anh lại lấy một nhúm muối về nhà nấu. Mấy ngày, rồi
một tháng, rồi một năm trôi qua, do quá chăm chỉ với công việc tu luyện của
mình nên anh đã quên mất việc trả muối cho nhà hàng xóm. Rồi một hôm,
anh đang thắp đèn đọc sách thì thấy đằng sau mình có một cái bóng rất to
không biết của cái gì, nó cứ đi theo anh làm anh rất kinh hãi. Cứ như vậy mấy
ngày, khi anh nhìn kĩ thì thấy đó là một núi muối, anh mới nhớ lại chuyện
mình vay nắm muối năm xưa của nhà hàng xóm mà quên không trả. Lúc đầu
chỉ có một nhúm muối nhỏ mà bây giờ đã thành một núi muối lớn. Anh vội
vàng đi mua muối với số lượng bằng núi muối kia đem trả cho người hàng
xóm. Sau khi anh đem trả cho người hàng xóm núi muối thì cũng là lúc cái
bóng biến mất.
Nghe xong câu chuyện tôi cho học sinh trả lời câu hỏi:
Câu chuyện khuyên ta điều gì? (phải thật thà không được tham lam,
không được lấy trộm của ai bất cứ một thứ gì cho dù đó là những thứ rất nhỏ,
nếu mình không có thì mượn hoặc xin,…).

của một em bé nghèo cố mua một bông hồng đặt trên mộ mẹ làm người đàn
ông cảm động, anh nhận ra phải trân trọng hơn, yêu quý hơn người mẹ đang
sống của mình.
Học sinh lớp tôi nêu rằng em phải thương yêu bố mẹ mình hơn, để thể
hiện tình thương đó em phải chăm học, ngoan ngoãn nghe lời cha mẹ, giúp
cha mẹ những công việc vừa sức, không được làm gì để bố mẹ buồn lòng.
* Ngoài ra tôi còn kể (hoặc cho học sinh kể) những câu chuyện về
người thật việc thật ở địa phương, ở trường học. Những câu chuyện này rất
thiết thực với học sinh và mang tính tính giáo dục cao.
- Cuối mỗi kì học tôi cho học sinh lớp tôi viết bản nhận xét cá nhân
theo mẫu sau:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN TỰ NHẬN XÉT
Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 4B
- Tên em là:
- Học sinh lớp:
Em xin tự nhận xét các mặt hoạt động từ đầu năm học đến nay như sau:
1. Ưu điểm
a. Ở lớp:
b. Ở nhà:
2. Nhược điểm
a. Ở lớp
b. Ở nhà
3. Tự xếp loại
4. Hướng phấn đấu trong thời gian tới
Xác nhận của phụ huynh

Người viết

sinh nhật. Từ đó không những các em biết quý trọng tình cảm đối với mọi
người mà còn yêu quý sản phẩm lao động.
Biện pháp 6: Giáo dục đạo đức thông qua các môn học
Do đặc thù trường học, tôi được phân công dạy Toán và Tiếng Việt
chính vì thế việc giáo dục đạo đức cho học sinh tôi còn lồng vào các môn học
đặc biệt là môn Tiếng Việt.
6.1 Phân môn kể chuyện việc giáo dục đạo đức rất thuận lợi. Sau mỗi
câu chuyện tôi đều hướng cho học sinh nêu nội dung câu chuyện, ý nghĩa câu
chuyện, em học được điều gì ở mỗi câu chuyện, em thích nhân vật nào, vì
sao? Em đã làm được điều gì? …
Ví dụ 1: Tiết kể chuyện tuần 7: Lời ước dưới trăng
Nội dung câu chuyện: Chị Ngàn là một cô gái bị mù. Ở quê chị có
phong tục vào đêm rằm tháng giêng hằng năm tất cả các cô gái trong làng tròn
15 tuổi đều được ra hồ Hàm Nguyệt, một hồ nước đẹp và rộng nằm trong
khuôn viên chùa làng để rửa mặt và nói lên điều nguyện ước của đời mình
11


dưới ánh trăng. Người xưa truyền lại rằng hầu hết mọi lời nguyện ước của các
cô gái sau này đều ứng nghiệm. Chị Ngàn bị mù từ nhỏ nhưng đẹp người đẹp
nết. Năm ấy chị tròn 15 tuổi chị cũng ra hồ để ước như bao bạn cùng trang
lứa. Có một bạn nhỏ thấy chị đi bèn dẫn chị ra hồ. Ra hồ chị nói:
- Con ước gì mẹ chị Yên bác hàng xóm bên nhà con được khỏi bệnh
nặng.
Bạn nhỏ ngỡ ngàng nghĩ cả đời người chị chỉ được ước có một lần sao
chị lại dành điều ước ấy cho bác hàng xóm? Khi bạn nhỏ đã hiểu bạn nói với
lòng mình chị Ngàn ơi khi nào em 15 tuổi em sẽ…
Ngoài việc giúp học sinh kể lại được câu chuyện và nêu nội dung câu
chuyện tôi còn hỏi học sinh qua câu chuyện em thấy chị Ngàn là người như
thế nào? Em học tập được điều gì? Em hãy tưởng tượng và kể tiếp câu chuyện


12


Em hãy tìm thêm những thành ngữ, tục ngữ nói về Trung thực – Tự
trọng.
Học sinh sưu tầm được:
Thật thà là cha quỷ quái
Chết vinh còn hơn sống nhục
Thẳng như mực tàu
- Những thành ngữ tục ngữ trên khuyên ta điều gì? (phải sống thật thà,
thẳng thắn, sống trong sạch, lương thiện thì được mọi người qúy mến,…)
- Em phải làm gì để được mọi người thương yêu qúy mến?
Ví dụ 2: Bài MRVT: Cái đẹp (Tuần 22,23)
Cuối tiết học tôi cho học sinh tự liên hệ:
- Em đã đẹp về hình thức và đẹp về tính cách (đẹp người đẹp nết) chưa?
+ Học sinh rất mạnh dạn trả lời: Có em nhận mình chưa đẹp về nội
dung gì cả, có em nhận mình đẹp bên ngoài nhưng tính cách chưa đẹp vì còn
một vài hôm chưa làm hết bài tập, hoặc còn vài hôm chưa nghe lời bố mẹ, còn
nói chuyện trong giờ làm cô buồn lòng,…có một số em nhận mình đẹp cả
hình thức và tính cách (nhưng số lượng chưa nhiều).
- Tôi cho học sinh cả lớp bình chọn những bạn đẹp cả hình thức và tính
cách, học sinh cũng mạnh dạn chọn và giải thích rõ ràng.
- Giáo viên nêu: Ai cũng đẹp về hình thức để được các bạn nhận xét
mình là người có vẻ đẹp tâm hồn em cần làm gì? (nói năng lịch sự, tế nhị,
thẳng thắn, đối xử tốt với mọi người, không tham lam, không nói dối,…).
Mỗi bài học, mỗi chủ đề đều có nội dung và mang tính giáo dục riêng
vì vậy tôi luôn bám sát nội dung và ý nghĩa của từng bài để giáo dục các em
sao cho phù hợp mang lại hiệu quả cao.
Với cách làm như trên tôi thấy học sinh lớp tôi không những chăm chỉ

…)
- Cho học sinh liên hệ về đức tính kiên trì của mình.
Giáo viên: Để làm bất kì công việc gì cũng cần đức tính kiên trì, bền bỉ
có như vậy việc gì cũng thành công.
Như vậy việc giáo dục học sinh thông qua các môn học là cần thiết
thường xuyên và liên tục. Ở đây các em không những được học tri thức mà
còn được học làm người. Nếu giáo viên khéo léo dẫn dắt các em đến với bài
học đến với những trang kiến thức mới mẻ thì cũng nên dành vài phút trong
mỗi tiết học khéo léo uốn nắn giáo dục đạo đức cho các em thì ắt sẽ thành
công trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh.
Biện pháp 7: Về phía giáo viên
- Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò chủ đạo trong giáo dục học sinh vì
thế giáo viên luôn phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, dạy dỗ học
sinh bằng tình yêu thương của mình.
- Giáo viên phải nhiệt tình, gần gũi với học sinh xem học sinh như con
em mình.
- Giáo viên cần có thái độ ân cần đối với học sinh trong học tập và sinh
hoạt hằng ngày. Cần luôn động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh dù
rất nhỏ.
- Giáo viên phải thực sự gần gũi với các em, làm cho các em cảm thấy
thầy cô như cha mẹ thân yêu, không có tâm lí sợ hãi mà chỉ tìm thấy ở thầy cô
tình thương yêu, sự kính trọng. Giáo viên phải tạo mối quan hệ thân thiện với
học sinh, từ đó giúp các em tự tin hơn trong học tập và giao tiếp.
- Ngoài ra, giáo viên cần bồi dưỡng cho học sinh những gương điển
hình, gương người tốt việc tốt, những chuẩn mực đạo đức qua các bài học,
trong thực tế hoặc qua các câu chuyện để tạo niềm tin trong mỗi học sinh, có
như vậy mới thúc đẩy các em có ý thức tốt trong đạo đức cũng như trong học
tập góp phần vào phong trào xây dựng trường học thân thiên, học sinh tích
cực.


sinh ngoan thực hiện tốt mọi nội quy trường lớp đã tăng lên nhiều và số học
sinh vi phạm nội quy đã giảm đáng kể.
Mặt khác trong quá trình thực hiện ở lớp tôi thấy lớp học có nhiều đổi
mới nên tôi đã phổ biến những biện pháp này cho một số giáo viên trong
trường áp dụng thì thấy nền nếp ở các lớp học khác cũng có sự chuyển biến rõ
rệt.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua quá trình dạy học và làm công tác chủ nhiệm cùng với việc nghiên
cứu những kết quả đạt được tôi rút ra một số kinh nghiệm như sau:
1. Giáo viên chủ nhiệm lớp thường xuyên theo dõi, ghi nhận để nắm
được tình hình học tập, đạo đức, sự chuyển biến (tốt hay xấu) của học sinh để
kịp thời uốn nắn hay tuyên dương đúng lúc, nắm tâm lí của học sinh, luôn gần
gũi, sẵn sàng giúp đỡ, tạo niềm tin cho các em, không tỏ thái độ bực dọc khi
lên lớp. Giáo viên chủ nhiệm luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Tạo cho học sinh có mối quan hệ tốt đẹp với giáo viên.
2. Ngay từ đầu năm học, giáo viên cần tìm hiểu hoàn cảnh của từng học
sinh để uốn nắn và dạy dỗ phù hợp. Có nội quy của trường lớp ngay từ đầu
năm học nhắc nhở học sinh thực hiện tốt nội quy. Thực hiện giờ sinh hoạt lớp
thật tốt để kịp thời động viên nhắc nhở và có kế hoạch khắc phục những mặt
còn hạn chế.
3. Kết hợp tốt việc giáo dục học sinh giữa gia đình nhà trường và xã
hội.
4. Khéo léo kết hợp giáo dục học sinh thông qua các môn học khác vì
đây là kho tàng vô cùng rộng lớn chứa nhiều điều muốn nói và nên nói cho
học sinh học tập.
Bác Hồ nói: “Có đức mà không có tài thì vô dụng, có tài mà không có
đức thì làm việc gì cũng khó”. Câu nói ấy như một chân lí khẳng định sự tồn
tại giữa tài và đức là điều cần có ở mỗi người. Vì vậy giáo dục học sinh không
chỉ dạy tri thức mà còn dạy cho các em cách làm người. Trẻ em hôm nay, thế
15