ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN THỊ THỦY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ
CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ DU LỊCH
- NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội – 2018


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN THỊ THỦY

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ
CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ DU LỊCH
- NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60 34 01 02
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. HỒ CHÍ DŨNG
XÁC NHẬN CỦA



MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.....................................................I
DANH MỤC BẢNG.............................................................II
DANH MỤC HÌNH.............................................................IV
PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài................................................................................................................... 1
Câu hỏi nghiên cứu............................................................................................................................. 3
2. Mục tiêu nghiên cứu........................................................................................................................ 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................................................... 3
4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................................................ 4
5. Ý nghĩa của nghiên cứu.................................................................................................................... 4
6. Kết cấu của luận văn........................................................................................................................ 4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ
LÝ LUẬN TRONG NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ
DU LỊCH...................................................................................6
1.1. Tổng quan các nghiên cứu về ảnh hưởng của địa phương đến quyết định đầu tư..........................6
1.2. Tổng quan các nghiên cứu về ảnh hưởng của địa phương đến quyết định đầu tư trong lĩnh vực du
lịch...................................................................................................................................................... 9
1.3. Cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của địa phương đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp............10

1.3.1. Tiếp cận marketing địa phương trong việc thu hút đầu tư.....................10
1.3.2. Đánh giá sức hấp dẫn của một địa phương trong thu hút đầu tư..........13
1.4. Một số khái niệm cơ bản............................................................................................................. 16

1.4.1. Khái niệm, vai trò, chức năng của dịch vụ du lịch trong phát triển kinh
tế..................................................................................................................... 16

3.2.2. Về dung lượng thị trường......................................................................47
3.2.3. Về trình độ lành nghề của nhân công...................................................50
3.2.4. Về các ngành công nghiệp phụ trợ........................................................52
3.2.5. Về chính quyền địa phương..................................................................55
3.3. Ảnh hưởng của chính quyền địa phương đến quyết định đầu tư tại Phú Thọ của các doanh nghiệp
kinh doanh trong lĩnh vực du lịch....................................................................................................... 62

3.3.1. Thống kê mô tả mẫu quan sát...............................................................62


3.3.2. Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha của thang đo...........................67
3.3.3. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA.............................................72
3.3.4. Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu.................................................75
3.4. Thảo luận về kết quả nghiên cứu................................................................................................. 77

3.4.1. Đánh giá chung.....................................................................................77
3.4.2. Thành công...........................................................................................77
3.4.3. Hạn chế.................................................................................................78
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CẢI THIỆN CÁC NHÂN TỐ
ẢNH HƯỞNG NHẰM TĂNG CƯỜNG THU HÚT ĐẦU TƯ VÀO DU LỊCH
TẠI PHÚ THỌ..........................................................................81
4.1. Định hướng phát triển của tỉnh................................................................................................... 81
4.2. Định hướng đề xuất giải pháp..................................................................................................... 82
4.3 Giải pháp đề xuất nhằm tăng cường thu hút đầu tư du lịch..........................................................82

4.3.1. Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư thông qua nhóm yếu tố “Chính
sách và hoạt động thực hiện”.........................................................................82
4.3.2. Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư thông qua nhóm yếu tố “Nhu cầu
du lịch địa phương”........................................................................................85
4.3.3. Giải pháp tăng cường thu hút đầu tư thông qua nhóm yếu tố “Cán bộ

CQNN

Cơ quan Nhà nước

3

HĐQT

Hội đồng quản trị

4

KTTN

Kinh tế tư nhân

5

TTXVN

Thông tấn xã Việt Nam

6

UBND

Ủy ban nhân dân

7


4

Bảng 3.4

5

Bảng 3.5

Lượt khách du lịch tại Phú Thọ

45

6

Bảng 3.6

Quyết định đầu tư du lịch

46

7

Bảng 3.7

8

Bảng 3.8

9


13

Bảng 3.13

Thống kê mô tả về sáng kiến lập kế hoạch

61

14

Bảng 3.14

Thống kê mô tả về sáng kiến lập kế hoạch

62

15

Bảng 3.15

Thống kê mô tả về đầu tư công vào đầu tư riêng

62

16

Bảng 3.16

17



37
40
41
42

47
50

63
64
65
66


Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha về “Đầu tư

20

Bảng 3.20

21

Bảng 3.21

22

Bảng 3.22

23

69
69


DANH MỤC HÌNH

STT

Hình

Nội dung
Khách hàng mục tiêu – đối tượng của marketing địa

Trang

1

Hình 1.1

2

Hình 1.2

3

Hình 1.3

4

Hình 2.1

13
22


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Theo quy hoạch tổng thể và chiến lược phát triển ngành du lịch Việt Nam
đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 vừa được ban hành, du lịch sẽ trở thành
ngành kinh tế mũi nhọn vào năm 2020 và đến năm 2030 Việt Nam trở thành quốc
gia có ngành du lịch phát triển. Dự tính đến năm 2020, Việt Nam sẽ đón khoảng
10,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng trưởng khoảng 7%/năm; đạt tổng doanh thu
372.000 tỷ đồng, tương đương 18,5 tỷ USD, chiếm khoảng 7% GDP cả nước. Đến
năm 2030, sẽ thu hút khoảng 18 triệu lượt khách quốc tế, tăng trưởng 5,2%; tổng
doanh thu đạt 708.000 tỷ đồng; tương đương 35,2 tỷ USD; chiếm 7,5% GDP cả
nước. Với những tiềm năng đang có và đang nằm trong khu vực châu Á-Thái Bình
Dương - điểm nóng về tăng trưởng đón khách quốc tế của toàn cầu, Việt Nam có lý
do để kỳ vọng du lịch sẽ là một ngành kinh tế mũi nhọn, đóng vai trò tích cực cho
sự phát triển kinh tế trong thời gian tới. Vì thế, nghiên cứu về dịch vụ, chất lượng
dịch vụ, sự hài lòng và cách đo lường sự hài lòng về chất lượng dịch vụ là vấn đề
cần thiết, không những giúp cho những doanh nghiệp cung ứng dịch vụ du lịch mà
còn giúp cho ngành, địa phương cải thiện năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế thị
trường và nhanh chóng hội nhập ngày càng sâu, rộng.
Phú Thọ là tỉnh thuộc vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, cửa ngõ phía Tây Bắc
của thủ đô Hà Nội, điểm trung chuyển giữa Đông và Tây Bắc, một trong những địa
phương có tiềm năng du lịch khá toàn diện và nhiều lợi thế để phát triển du lịch.
Các điều kiện tự nhiên của Phú Thọ, đặc biệt là địa hình trung du đa dạng đã tạo cho
Phú Thọ có nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên khá phong phú và hấp dẫn để khai
thác các loại hình du lịch tham quan, vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng chữa bệnh, thể
thao, sinh thái... Phú Thọ có nền văn hoá rực rỡ từ lâu đời để lại hệ thống di sản văn
hóa có giá trị phục vụ du lịch cao trong đó nổi bật là quần thể di tích lịch sử Đền

này. Vậy, những yếu tố nào đang ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến quyết định
đầu tư của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Việc khám phá quyết định đầu
tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch - nghiên cứu trường hợp tỉnh Phú
Thọ bằng chứng thể hiện được tiềm năng phát triển kinh tế du lịch của Phú Thọ, do
vậy, tác giả nghiên cứu đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của
2


doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch - Nghiên cứu trường hợp tỉnh Phú
Thọ” nhằm mục đích khám phá những nhân tố mới ảnh hưởng trực tiếp tới quyết
định đầu tư của các doanh nghiệp du lịch; kế thừa, chắt lọc các công trình nghiên
cứu trên thế giới và bổ sung tính mới so với các nghiên cứu trong nước như vấn đề
về môi trường, mua sắm, trách nhiệm xã hội... để đề xuất một số kiến nghị mang
tính thực tiễn và có tính mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý du lịch ngày một tốt
hơn, thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư đến với ngành du lịch tỉnh Phú Thọ.
Câu hỏi nghiên cứu
Luận văn hướng đến trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau:
•

Thực trạng thu hút đầu tư du lịch của tỉnh Phú Thọ hiện nay như thế nào?

•

Những nhân tố nào ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh

doanh dịch vụ du lịch tại Phú Thọ?
2. Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu: Chỉ ra được những nhân tố có ảnh hưởng quan trọng nhất đến
quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch.
• Nhiệm vụ:

lịch tại tỉnh Phú Thọ.
• Phạm vi thời gian: nghiên cứu các số liệu giai đoạn 2012-2016, thực hiện
khảo sát trực tiếp các doanh nghiệp kinh doanh du lịch tại tỉnh Phú Thọ.
• Phạm vi nội dung: đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố từ phía chính
quyền địa phương đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch
vụ du lịch tỉnh Phú Thọ.
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để phân tích các
yếu tố đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch tỉnh Phú
Thọ. Sử dụng các kỹ thuật phân tích thống kê mô tả, EFA, kiểm định và phân tích hồi
quy bằng phần mềm SPSS. Về dữ liệu, đề tài này sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập
được từ các báo cáo hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du
lịch Phú Thọ từ năm 2012 đến 2016. Dữ liệu sơ cấp là khảo sát trực tiếp bằng bảng hỏi
có cấu trúc đối với đại diện các doanh nghiệp kinh doanh du lịch tại tỉnh Phú Thọ.
5. Ý nghĩa của nghiên cứu
Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin về mức độ ảnh
hưởng của các yếu tố đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ
du lịch tỉnh Phú Thọ. Qua đó có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp du lịch đề
ra những chiến lược, chính sách phù hợp nhằm tăng cường hiệu quả đầu tư. Bên
cạnh đó, về mặt định lượng, luận văn giải thích một phần sự ảnh hưởng trong các
yếu tố đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục,.. nội dung chính
của luận văn bao gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận trong nghiên
cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp kinh doanh dịch
vụ du lịch

4


đầu tư của doanh nghiệp thông qua nhiều cách nhìn nhận, đánh giá khác nhau.
Charmers Johnson (1984), “Introduction: The Idea of Industrial Policy”, trích
trong “The Industrial Policy Debate”, cho rằng: Chính sách và đầu tư của Chính phủ
là một ảnh hưởng phổ biến, quan trọng và thường xuyên tích cực đối với môi
trường kinh doanh và sự phát triển kinh tế của bất kỳ quốc gia công nghiệp hóa nào.
Như vậy, đội ngũ chính quyền địa phương sẽ giữ vị trí đặc biệt quan trong trong
việc điều tiết hoạt động xây dựng chính sách và phát triển hành lang, những chính
sách thường phải rõ ràng, chặt chẽ nhưng cũng cần có sự tinh tế trong việc xác định

6


thời hạn của các quyết định đầu tư của doanh nghiệp, góp phần vào công cuộc thúc
đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Một yếu tố khác, theo Sullivan và Sheffrin
(2000), cơ sở hạ tầng là yếu tố ảnh hưởng tới quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Cơ sở hạ tầng, được định nghĩa là toàn bộ các mối quan hệ sản xuất cấu thành cấu
trúc kinh tế của một xã hội nhất định. Khadaroo và Seetanah (2008) đã lập luận rằng
sự tăng trưởng trong cơ sở hạ tầng được định nghĩa là một chỉ báo cho hiệu suất vận
chuyển cao hơn hoặc chi phí vận chuyển thấp hơn.
Theo Kangning Xu (2010), “Attracting Foreign Direct Investment in
Developing Countries: Determinants and Policies-A Comparative Study between
Mozambique and China”, nghiên cứu về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
cho các quốc gia đang phát triển: trường hợp nghiên cứu của Mozambique. Tác giả
đã dùng mô hình hồi quy đa biến để phân tích. Tác giả cho rằng, để thu hút nhà đầu
tư đầu tư vào một quốc gia đang phát triển như Mozambique thì các yếu tố ảnh
hưởng đến việc thu hút vốn đầu tư bao gồm: (1) Vị trí địa lý và mức độ đầu tư cơ sở
hạ tầng; (2) Quy mô thị trường; (3) Chính sách xuất khẩu của quốc gia; (4) Tài
nguyên thiên nhiên của quốc gia; (5) Nguồn lực về lao động có đáp ứng được hay
không; (6) Rủi ro về môi trường kinh tế và chính trị của một quốc gia.
Đứng trước thực trạng nước ta nói chung và nhiều địa phương nói riêng hiện

vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng tới khu vực Duyên hải Nam Trung bộ và
đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian gần đây. Nhận ra xu hướng này sẽ tạo điều
kiện thuận lợi để các vùng phát huy thế mạnh của mình, cải thiện điểm yếu và có
những kế hoạch lâu dài, tổng thể. Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc chỉ ra
những lĩnh vực nào, địa phương nào đang thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chứ
chưa đưa ra những giải pháp để thu hút vốn cho từng địa phương cụ thể.
Hà Nam Khánh Giao, Lê Quang Huy, Hà Kim Hồng, Huỳnh Diệp Trâm Anh
(2015) với đề tài “Nghiên cứu các yếu tố tác động đến thu hút vốn đầu tư vào tỉnh
Cà Mau”. Nghiên cứu nhằm khám phá các nhân tố tác động đến việc thu hút vốn
đầu tư vào tỉnh Cà Mau, tác động đến việc cho Cà Mau là điểm đầu tư của các nhà
đầu tư. Các tác giả đã chỉ ra những nhóm nhân tố chính tác động tới quyết định này
bao gồm: Nhân tố kinh tế, nhân tố tài nguyên, nhân tố cơ sở hạ tầng và nhân tố
chính sách.

8


Nguyễn Thị Thu Hà (2016), nghiên cứu về sự hài lòng của nhà đầu tư vào tỉnh
Bắc Ninh. Dựa vào mô hình phân tích khám phá (EFA) để phân tích, theo tác giả có 8
nhân tố ảnh hưởng đến thu hút nhà đầu tư vào tỉnh Bắc Ninh, gồm: (1) Cơ sở hạ tầng; (2)
Chính sách đầu tư; (3) Môi trường sống; (4) Lợi thế đầu tư; (5) Chất lượng dịch vụ công;
(6) Thương hiệu địa phương (7) Nguồn nhân lực và (8) Cạnh tranh chi phí đầu vào.
Nhìn chung, các đề tài đều đánh giá cao vai trò của doanh nghiệp và công tác
thu hút vốn đầu tư của doanh nghiệp là hướng đi đúng đắn và cần thiết. Mỗi đề tài
đều đề cập đến một vấn đề, một lĩnh vực, một địa phương khác nhau.
1.2. Tổng quan các nghiên cứu về ảnh hưởng của địa phương đến quyết định
đầu tư trong lĩnh vực du lịch
Nghiên cứu “The role of Government in the development of tourism in
Kenya” của John S. Akama (2002) nghiên cứu trường hợp của Kenya để phân tích
vai trò của chính phủ trong việc phát triển du lịch. Theo bản chất, việc phát triển và

yếu tố liên quan đến năng lực của bản thân doanh nghiệp.
Hồ Thanh Việt (2014), “Thu hút vốn đầu tư vào ngành du lịch tỉnh Quảng
Bình”. Nghiên cứu đã chỉ là những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả thu hút vốn đầu
tư vào du lịch của tỉnh bao gồm: điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, tình
hình phát triển kinh tế xã hội, hệ thống cơ cở vật chất hạ tầng và nguồn nhân lực, sự
thành công của các dự án đầu tư trước đó.
Nguyễn Mạnh Cường (2015) với đề tài “Vai trò của chính quyền địa phương
cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình”, tác giả đã đưa ra mô
hình lục giác 6 nhân tố cũng chính là 6 công cụ để chính quyền thúc đẩy phát triển
kinh tế địa phương, bao gồm: (1) Nhóm mục tiêu: Phát triển doanh nghiệp; (2) Các
yếu tố trong địa phương; (3) Trọng tâm chính sách và sự phối hợp chính sách; (4)
Sự bền vững; (5) Yếu tố quản lý; (6) Lập kế hoạch giám sát, đánh giá.
Như vậy, để tác động tới quyết định đầu tư của doanh nghiệp vào du lịch của
địa phương cần có sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Một yếu tố về lợi thế ưu
đãi thiên nhiên của địa phương đó không đủ để doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu
tư. Mà doanh nghiệp cần đánh giá địa phương thông qua các yếu tố về kinh tế, văn
hóa, và đặc biệt là vai trò của chính quyền địa phương đều được nhắc đến trong các
nghiên cứu. Vai trò đó được thể hiện rất rõ qua các quy định, chính sách, hệ thống
sáng kiến quản lý, kế hoạch và chương trình hành động,...
1.3. Cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của địa phương đến quyết định đầu tư của
doanh nghiệp
1.3.1. Tiếp cận marketing địa phương trong việc thu hút đầu tư
Cách tiếp cận marketing ngày càng được các địa phương quan tâm ứng dụng
trong việc hoạch định chính sách, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nhà
đầu tư. Marketing địa phương là một phương diện của phát triển địa phương. Hoạt
10


động marketing địa phương không thể tách rời với hoạt động phát triển địa phương.
Ngày nay, marketing không chỉ được ứng dụng trong phạm vi một doanh nghiệp mà

đánh giá thị trường lao động, so sánh điều kiện và chi phí hoạt động, so sánh thuế
kinh doanh,.... Thu hút nhóm khách hàng này đang là xu hướng chung của nhiều
quốc gia và địa phương.
Chủ thể thực hiện marketing địa phương trong phạm vi một tỉnh, bao gồm:
chính quyền cấp tỉnh (UBND, Sở - đặc biệt là Sở Kế hoạch và Đầu tư), cơ quan đầu
mối về đầu tư; các doanh nghiệp đóng trên địa bàn; cư dân thường trú tại địa
phương. Trong các chủ thể đó, vai trò dẫn dắt của chính quyền cấp tỉnh đóng vai trò
quan trọng nhất (Marketing lãnh thổ với việc thu hút đầu tư phát triển ở tỉnh Thái
Nguyên. Luận án Tiến sĩ. ĐHKTQD, Nguyễn Công Toàn, 2010). “Marketing lãnh
thổ là những chính sách, giải pháp, hoạt động của chính quyền, tổ chức, người dân
nhằm hiểu biết và thỏa mãn nhu cầu, mong muốn của nhà đầu tư nước ngoài, qua
đó, thu hút nhiều dự án đầu tư vào một địa phương” (Nguyễn Đức Hải, 2013).
Chính quyền giữ vai trò trung tâm trong việc hoạch định đường lối, chính sách đầu
tư cho phát triển. Các cơ quan quản lý chức năng thực hiện việc lên kế hoạch cho
các hoạt động marketing địa phương, điều phối và sắp xếp công việc để hoạt động
marketing địa phương có hiệu quả nhất. Các chủ thể còn lại sẽ thực hiện các hoạt
động xúc tiến theo kế hoạch đã được dựng lên. Các doanh nghiệp và cư dân giúp
thu hút và giữ chân các nhà đầu tư tham gia vào hoạt động của địa phương.
Marketing địa phương sẽ hướng đến giải quyết các vấn đề cơ bản như:
• Tìm hiểu nhu cầu, mong muốn của nhà đầu tư;
• Xác định yếu tố marketing mix cho phù hợp với đối tượng hướng đến;
• Thông báo, tiếp cận và cung ứng đúng giá trị sản phẩm mà nhà đầu tư mong đợi.
Như vậy, marketing địa phương cần vận dụng các công cụ của marketing
trong việc phát huy nguồn lực của địa phương nhằm thu hút các hoạt động đầu tư.
12


Địa phương được xem như là một tổ chức cung ứng các lợi ích cho đối tượng khách
hàng mục tiêu. Tiếp cận marketing địa phương chỉ ra tư duy và biện pháp khai thác,
cải thiện, phối hợp các nguồn lực hiện của địa phương để tạo sự hấp dẫn và thu hút