B GIÁO DC V̀ ̀O TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
VIN ̀O TO SAU I HC
TRN VN TUYN CÁC NHÂN T NH HNG N QUYT
NH U T BT NG SN CA KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TI TP.HCM LUN VN THC S KINH T
TP.H CHÍ MINH – NM 2013 B GIÁO DC V̀ ̀O TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
tài “Các nhơn t nh hng đn quyt đnh đu t bt đng sn ca khách hàng
cá nhân ti thành ph H Chí Minh” là đ tài do chính tác gi thc hin.
Tác gi da trên vic vn dng các kin thc đã đc hc, các tài liu tham kho thông
qua vic tìm hiu, trao đi vi Giáo viên hng dn khoa hc đ hoàn thành lun vn
này, s liu thng kê và kho sát là trung thc, ni dung và kt qu nghiên cu ca lun
vn cha tng đc công b trong bt c công trình nào cho ti thi đim hin nay.
Tác gi xin cam đoan nhng li nêu trên là hoàn toàn đúng s tht.
Tác gi
TRN VN TUYN
DANH MC CÁC T VIT TT
CS : Chính sách
CK : Chng khoán
BS : Bt ng Sn
EFA : Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)
NTD : Ngi tiêu dùng
SXKD : Sn xut kinh doanh
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC HÌNH V
CHNG 1: TNG QUAN V TÀI NGHIÊN CU 01
1.1 Lý do chn đ tài 01
1.2 Mc tiêu nghiên cu 01
1.3 i tng và phm vi nghiên cu 02
1.4 Phng pháp và quy trình nghiên cu 02
1.5 B cc lun vn 03
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 04
2.1 Tng quan v lý thuyt BS 04
2.1.1. Khái nim BS 04
2.1.2. c đim c bn ca BS 04
2.1.3. Hàng hóa BS 05
2.1.4. Phân loi BS 06
2.1.5. Khái nim th trng BS 06
2.1.6. c đim th trng BS 07
2.1.7.Vai trò ca th trng BS 09
2.1.8.Thc trng th trng BS trong thi gian qua 10
2.2. Lý thuyt quyt đnh đu t BS ca nhà đu t cá nhân 20
2.2.1. Khái nim Quyt đnh đu t 20
2.2.2. Khái nim nhà đu t cá nhân 21
2.2.3. Yu t nh hng đn quyt đnh đu t BS ca khách hàng cá nhân 21
2.2.3.1. Các yu t vn hóa 21
2.2.3.2 Các yu t xã hi 22
2.2.3.3. Các yu t cá nhân 23
2.2.3.4. Các yu t tâm lý 24
2.2.3.5. Yu t sinh li 29
2.2.4. c đim ca Khách hàng cá nhân khi ra quyt đnh đu t BS 30
dân, góp phn thúc đy quá trình hin đi hóa và đô th hóa, mang li nhiu gii pháp
nhà cho nhiu tng lp dân c, thu hút mnh m nhiu ngun vn đu t, mang li
ngun thu ln cho Ngân Sách Nhà Nc. Tuy nhiên nhng nm gn đây, hàng lot các
s kin quan trng nh Vit Nam gia nhp WTO, khng hong tài chính toàn cu nm
2008, kèm vi nhng bin đng liên tc v kinh t - chính tr đư to ra không ít đi
thay cho th trng Bt ng Sn. Nhà đu t bn khon không bit b tin vào đâu
khi th trng chng khoán hot đng cm chng nhiu nm lin, th trng bt đng
sn đóng bng cha có du hiu hi phc, th trng vàng ming nay đư b nhà nc
hn ch, lm phát và xng du thì tng cao, đng tin thì b mt giáầ Không ch có
vy, tình trng đu t theo xu hng by đàn, theo đám đông din ra ngày càng ph
bin. Nhiu nhà đu t pht l trc nhng phân tích v tài sn đu t mà ch quan tâm
đn xu hng tc thi ca th trng. Thi gian gn đây Chính Ph đang có các chính
sách nhm phc hi th trng Bt ng Sn thông qua các gói kích cu, nhng điu
này là cha đ, chúng ta cn nghiên cu v các nhân t quyt đnh đu t ca nhà đu
t cá nhân đ góp phn phc hi li th trng này. c bit thông qua các nhân t này
mà chúng ta có các chin lc qun tr đ phát trin bn vng th trng Bt ng Sn
ti TP HCM.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Tìm ra các nhân t ca nhà đu t cá nhân nh hng đn đu t Bt ng Sn ti TP.
HCM. Mc đ tác đng ca các nhân t đó nh th nào đn đu t Bt ng Sn ti
TP.HCM. âu là các nhân t có tác đng quyt đnh đn vic đu t Bt ng Sn ti
TP.HCM ca nhà đu t cá nhân. a ra hàm ý các mc tiêu qun tr ca bài nghiên
cu.
2
1.3 i tng vƠ phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: Nhà đu t cá nhân đu t Bt ng Sn ti TP.HCM
vi mc đích kinh doanh chênh lch giá. đây Tác gi xin nói rõ là nhà đu t cá nhân
còn đi tng kho sát là nhng khách hàng đư và đang mua Bt ng Sn. S khác
nhau đây là mc đích mua Bt ng Sn. Phn này s đc làm rõ trong chng 2
Chng 3. Phng pháp nghiên cu
- Trình bày phng pháp nghiên cu dùng đ đánh giá thang đo các khái nim nghiên
cu, mô hình lý thuyt và thng kê s b các bin kho sát.
Chng 4. Kt qu nghiên cu
- Tho lun kt qu nghiên cu, đa ra và đánh giá mc tác đng ca các nhân t nh
hng đn quyt đnh đu t Bt ng Sn ti TP.HCM.
Chng 5. Kt lun và hàm ý qun tr
- Kin ngh nhng gii pháp qun tr nhm nâng cao quyt đnh đu t và phát trin th
trng Bt ng Sn ti TP.HCM bn vng hn.
Tng kt chng 1
Chng 1 tác gi gii thiu v lý do chn đ tài, ni dung chính ca Lun Vn, mc
tiêu, Ủ ngha ca Lun Vn. Nêu lên các phng pháp và quy trình nghiên cu ca
Lun Vn, đc bit đim mi ca Lun Vn là nghiên cu yu t Tài chính hành vi tác
đng đn đu t BS ca khách hàng cá nhân ti Tp HCM.
4
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1 Tng quan v lý thuyt BS
2.1.1 Khái nim BS
Có rt nhiu khái nim v BS và đc quy đnh c th bng pháp lut ca mi
nc khác nhau vi nhng nét đc thù riêng th hin quan đim phân loi và tiêu chí
phân loi, nhng chúng ta thy đu thng nht ch xem BS gm đt đai và nhng
tài sn gn lin vi đt đai.
Theo quy đnh ca Lut dân s nc Cng hòa xư hi ch ngha Vit Nam sa
đi s 33/2005/QH11, Quc hi khóa XI, k hp th 7 thì BS là các tài sn bao gm:
đt đai, nhà ca, công trình xây dng gn lin vi đt đai k c tài sn gn lin vi nhà
hay công trình xây dng do pháp lut quy đnh.
2.1.2. c đim c bn ca BS
BS có nhng đc đim sau:
Tính c đnh và lâu bn : BS ch to lp trên mt din tích c th ca đt đai.
và giá tr s dng. Do đc đim riêng có mà BS đc xem là loi hàng hóa đc bit.
Hàng hóa BS có nhng đc trng sau:
- Tng cung đt đai là c đnh và vic cung ng đt đai phù hp cho tng mc
đích riêng b hn ch v mt qui hoch ca nhà nc. Do đó, giá c BS luôn có xu
hng ngày càng tng lên, và cung BS kém co giưn so vi giá.
- Thi gian giao dch hàng hóa BS dài hn so vi hàng hóa thông thng, bi
vì giao dch BS không ch giao dch bn thân BS mà còn bao gm c h s pháp lỦ
ca BS đó na. Do đó chi phí giao dch thng khá cao.
- Tính thanh khon kém do hàng hóa BS thng có giá tr khá cao, thi gian
giao dch dài nên kh nng chuyn hóa thành tin mt chm.
6
Hàng hóa BS chu s qun lỦ cht ch ca nhà nc, và chu nh hng ca yu
t tp quán, tâm lỦ, th hiu, tính cng đng
2.1.4. Phơn loi BS
Cn c theo khái nim trên, BS có th chia thành 3 loi sau:
* BS có đu t xây dng gm : BS nhà , BS vn phòng, nhà xng và công
trình thng mi dch v, BS h tng (h tng k thut, h tng xư hi), Trong
BS có đu t xây dng thì nhóm BS nhà đt (gm đt đai và các tài sn gn lin vi
đt đai) là nhóm BS c bn, chim t trng rt ln, có tính cht phc tp và chu nh
hng ca nhiu yu t ch quan và khách quan. Nhóm này chim đa s trong các giao
dch trên th trng BS nc ta cng nh các nc trên th gii.
* BBS không đu t xây dng : BS thuc loi này ch yu là đt nông nghip
(di dng t liu sn xut) bao gm các loi đt nông nghip, đt rng, đt nuôi trng
thu sn, đt làm mui, đt him, đt cha s dng,
BS đc bit: là nhng BS nh các công trình bo tn quc gia, di sn vn hoá
vt th, nhà th, đình chùa, miu mo, ngha trang,
2.1.5. Khái nim th trng BS
Th trng BS là th trng mà các giao dch, mua bán và trao đi v BS đc
din ra gia ngi mua và ngi bán thông qua c ch giá. Tuy nhiên, BS khác vi
giao đt và cho thuê đt) là chu tác đng nht bi các quyt đnh ca Nhà nc. Chính
ph các nc trên th gii đu quan tâm đn BS và th trng BS, luôn điu chnh
chính sách v BS và th trng BS nhm huy đng các ngun lc v BS phc v
các mc tiêu phát trin kinh t-xư hi.
Th trng BS lƠ dng th trng không hoƠn ho (thông tin không đy
đ, thiu mt s t chc ca th trng).
8
c đim này xut phát t nhng đc trng riêng ca mi vùng, chu s chi phi
ca điu kin t nhiên cng nh truyn thng và tp quán, th hiu, tâm lỦ xư hi trong
quá trình s dng BS. Thm chí, ngay trong bn thân các th trng đa phng, s
hiu bit v các giao dch cng không hoàn ho, ngi mua và ngi bán thng thiu
thông tin liên quan đn nhng giao dch trc.
S tác đng ca Nhà nc là mt trong các yu t to nên tính không hoàn ho
ca th trng BS. Bt k Nhà nc nào cng đu có s can thip vào th trng
BS các mc đ khác nhau, trong đó ch yu là đt đai đ thc hin các mc tiêu
phát trin chung. BS có tính d bit, tin tc th trng hn ch, đt đai trên th trng
s cp ph thuc vào quyt đnh ca Nhà nc nên th trng BS là th trng cnh
tranh không hoàn ho.
Mt khác, th trng BS không hoàn ho còn do tính cht không tái to đc
ca đt, nên th trng BS mang tính đc quyn, đu c nhiu hn các th trng
hàng hoá khác.
Th trng BS có mi liên h mt thit vi th trng vn vƠ tƠi chính.
ng thái phát trin ca th trng nƠy tác đng ti nhiu loi th trng trong
nn kinh t.
BS là tài sn đu t trên đt bao gm c giá tr đt đai sau khi đc đu t. Mà
đu t to lp BS thng s dng mt lng vn ln vi thi gian hình thành BS
cng nh thu hi ngun vn dài. Khi BS tham gia lu thông trên th trng BS, các
giá tr cng nh các quyn v BS đc đem ra trao đi, mua bán, kinh doanh V.V
gii quyt vn đ lu thông tin t, thu hi vn đu t và mang li li nhun cho các
tng ca nn kinh t.
- Phát trin và qun lỦ tt th trng BS, đc bit là th trng quyn s dng
đt là điu kin quan trng đ s dng có hiu qu tài sn quỦ giá này: Kinh nghim
ca các nc cho thy đ đt tiêu chun ca mt nc công nghip hoá thì t l đô th
10
hoá thng chim t 60 - 80%. Nh vy, vn đ phát trin th trng BS đ đáp ng
yêu cu đô th hoá nc ta là vn đ ln và có tm quan trng.
Phát trin và qun lỦ tt th trng BS s góp phn kích thích sn xut phát
trin, tng ngun thu cho ngân sách : Th trng BS có quan h trc tip vi các th
trng nh th trng tài chính tín dng, th trng xây dng, th trng vt liu xây
dng, th trng lao đng Phát trin và điu hành tt th trng BS s có tác dng
thúc đy tng trng kinh t thông qua các bin pháp kích thích vào đt đai, to lp các
công trình, nhà xng, vt kin trúc, Theo Tng cc thu các khon thu ngân sách có
liên quan đn nhà, đt trong giai đon t nm 2001 đn nm 2007 bình quân gn 9.000
t đng/nm mc dù t l này mi chim gn 40% các giao dch, còn trên 60% cha
kim soát đc và thc t là các giao dch không thc hin ngha v thu vi Nhà
nc. Nu thúc đy bng c ch, chính sách và pháp lut đ các giao dch BS chính
thc (có đng kỦ và thc hin ngha v thu) và đi mi c ch giao dch theo giá th
trng thì hàng nm th trng BS s đóng góp cho nn kinh t trên 20.000 t đng
mi nm).
- Phát trin và qun lỦ có hiu qu th trng BS s đáp ng nhu cu bc xúc
ngày càng gia tng v nhà cho ngi dân t đô th đn nông thôn: Th trng nhà
là b phn quan trng chim t trng ln trong th trng BS. Th trng nhà là th
trng sôi đng nht trong th trng BS, nhng cn st nhà đt hu ht đu bt đu
t st nhà và lan to sang các th trng BS khác và nh hng trc tip đn đi
sng ca ngi dân. Vì vy, phát trin và qun lỦ có hiu qu th trng BS nhà ,
bình n th trng nhà , bo đm cho giá nhà phù hp vi thu nhp ca ngi dân là
mt trong nhng vai trò quan trng ca qun lỦ nhà nc v th trng BS nhà .
2.1.8.Thc trng th trng BS trong thi gian qua.
nhiu ni. Sau đó, cn st cng h nhit, ri đóng bng trên 3 nm. S h nhit và
đóng bng này do nhiu yu t, nh vic Nhà nc đư tng giá BS tính thu, s xut
12
hin ca th trng chng khoán, cuc khng hong chu k M đư làm cho giá USD
gim,
* Giai đon th trng bt đng sn đóng bng (2003-2005) : T cui nm
2003 đn 2005 th trng BS Tp.HCM din ra trm lng. Nm sau lnh hn nm
trc. Nm 2003 giao dch đa c thành công gim 28%; nm 2004 gim 56%; và nm
2005 gin 78%. Giá nhà đt trên mt bng Tp.HCM lúc này có biu hin st gim rõ
nét, tuy din bin không đng đu và khá phc tp.
Trong giai đon này có th đánh giá mt s nguyên nhân dn đn tình trng
“đóng bng” trên th trng BS nh sau:
- Do giá BS Vit Nam hin đang đc đánh giá mc quá cao so vi thu
nhp thc t.
Ti châu Âu, mt ngôi nhà đin hình giá thng gp 4-5 ln tin lng hàng nm,
còn Vit Nam thu nhp bình quân ca tng lp khá gi ti đô th ln nh Tp.HCM
vào khong 5.000 USD/nm trong khi giá ph bin ca mt cn h hng trung đây
khong 50.000 USD tc là gp 10 ln lng hàng nm. iu đó có ngha là giá BS
ti Tp.HCM đang mc không bình thng so vi mt bng chung ca th gii. Theo
quy lut ca th trng tt yu khi giá quá cao so vi thu nhp thc t thì đng nhiên
s làm cho cu gim mnh, đây là nguyên nhân chính làm th trng BS b đóng
bng trong giai đon này.
- Do tâm lý “ch đi ” ca ngi dân.
Vì giá BS đc đánh giá đư là quá cao so vi th gii và so vi thu nhp ca
ngi dân Vit Nam nên ngi dân kì vng vào giá BS s xung trong thi gian ti.
ng thi do Nhà nc đư xit cht và qun lí hot đng mua bán BS và c ch
chính sách v qun lỦ đt đai ca Nhà nc đang trong quá trình chnh sa và hoàn
thin nên tâm lỦ ca ngi dân còn “ch đi” cha mua ngay.
- Do Nhà nc điu chnh giá đt.
14
và kiên quyt. ng thi trong nm 2004 Chính ph ban hành Ngh đnh 182 v x lỦ
vi phm hành chính trong lnh vc đt đai.
+ Ban hành các vn bn nhm hn ch tình trng đu c, trong đó Ngh đnh
181/CP quy đnh “d án phi xây dng nhà xong mi đc bán” không cho phép bán
đt nn đư tác đng mnh đn th trng BS. Th trng đt nn d án coi nh b tê
lit, bi nhiu nhà đu t khó có đ lc đ thc hin t đu đn cui mt d án ln,
nht là đi vi các nhà đu t trong nc. Ch vài tháng sau đó, cn st nhà đt ti
Tp.HCM đư phn nào lng du, giá nhà đt có du hiu gim, tình trng vi phm pháp
lut đt đai nh chuyn nhng, san lp mt bng trái phép đư gim nhiu, cn lc đu
c BS lng dn. Vic mua nhà, đt đ đó, ch giá lên đ sang nhng kim li gim
mnh nên giá nhà đt ti các tnh, thành ph, đa phng khác cng ngui dn.
* Giai đon bùng phát tr li mƠ đnh đim lƠ cui nm 2007: Sang đn cui
nm 2006, th trng BS bt đu có du hiu phc hi sau hn 3 nm trm lng. Giao
dch nhà đt dân sinh “nhúc nhích”, đt d án, cn h; kinh doanh cn h cho thuê sôi
đng. c bit, vn phòng cho thuê và khách sn 4-5 sao thng xuyên thiu ngun
cung, giá đc đy lên cao liên tc.
Và th trng đư có có s tr li ngon mc vào nm 2007, đ có nhiu đt sóng
trong nm, đc bit là phân khúc cn h cao cp và đt nn d án. S lch pha cung
cu và môi trng đu t ci thin rõ nét đc coi là nguyên nhân s sôi đng này.
Khi đu bng đt tng giá vào khong tháng 3-4/2007 và lên đn đnh đim vi s
kin tranh mua cn h The Vista và Sky Garden III Tp.HCM, không ging nh đt
st đt 2001-2003, đt st nm 2007 ch din ra cc b, tp trung ch yu Tp.HCM,
chng hn, khu The Vista qun 2, tng giá t gn 1.400 USD mi m
2
vào đu nm lên
đn 2.800-3.000 USD mi m
2
vào vào tháng 8/2007. Nhng cn h trong d án Saigon
K đn ngun vn t th trng chng khoán. Sau khi th trng chng khoán
chng li, nhiu nhà đu t đư thng ln và mt s nhà đu t nhìn thy xu hng gim
ca th trng này đã chuyn sang đu t vào th trng BS, đy giá trên th trng
này tng lên.
Tip theo là ngun vn ca các nhà đu t nc ngoài. Cùng vi vic là thành
viên chính thc ca WTO, th trng Vit Nam tr thành đim đn hp dn vi nhiu
nhà đu t nc ngoài, vi nhiu d đoán là “thi c vàng” cho nhiu th trng, trong
đó có th trng đa c, vn đu t nc ngoài (c đu t trc tip và đu t gián tip)
tng tc, trong đó có t l khá ln đc đu t vào lnh vc BS.
Mt ngun vn khác là lng ln kiu hi (khong 8 t USD) đ v Vit Nam,
mnh nht là thi đim cui nm. Ngoài ra, quyt đnh min th thc cho ngi Vit
Nam nc ngoài, và đ án cho phép Vit kiu đc s hu nhà Vit Nam cng
đang đc trình lên Chính ph.
+ Nguyên nhân th hai : chính là do Lut kinh doanh BS đi vào hin thc. iu
này đư giúp các nhà đu t nc ngoài đc thuê đt đ xây dng d án nhà đ bán,
đt s dng n đnh s dng lâu dài và s đc cp giy chng nhn Quyn s dng
16
trong vòng 70 nm (so vi 50 nm nh trc đây). Ngh đnh cng lit kê các trng
hp mà Chính ph có trách nhim gii phóng mt bng trc khi giao đt cho ch đu
t nhm đy nhanh tc đ ca quá trình đu t. Các đa phng cng không ngng n
lc ci cách hành chính, theo chiu hng rút ngn thi gian và gim bt các th tc
cp giy chng nhn đu t, đc bit là vic Tp.HCM công khai 20 khu đt vàng đ
kêu gi đu t.
* Giai đon th trng BS lao dc không phanh vƠo nm 2008: n nm
2008, cùng vi tín hiu nh hng ca khng hong tài chính M và các chính sách
tht cht tin t ca chính ph, th trng BS đư ri vào suy thoái. Vi mc tiêu kim
ch lm phát, NHNN Vit Nam đư ban hành nhiu chính sách đ tht cht chi tiêu. Vào
ngày 19/5/2008 lưi sut c bn đư đc nâng lên t 8,75% lên 12% và t ngày
11/6/2008, lưi sut c bn li đc điu chnh lên 14%. Vi mc lưi sut c bn mi,
lý (13 - 17 triu đông/m
2
).
Th hai: La do mt lng ln ngi dân nhn tin đn bù, gii to t khu đô th
mi Th Thiêm cng đang rc rch tìm mua đt đ tái đnh c hoc đu t ngc li
BS đ sinh li.
Th ba : S tr li ca tín dng BS. Vào ngày 19/2/2009, Vietcombank cho
Indochma Land vay 44 triu USD đ đu t vào d án khu phc hp trung tâm thng
mi, vn phòng, nhà Indochina Plaza Hanoi. Trc đó, ngân hàng BIDV cng cho
Hoàng Anh Gia Lai vay 5.650 t đng vào tháng 1/2009. Eximbank dành 4 t đng
cho các khách hàng cá nhân có nhu cu vay vn mua nhà, sa cha
Th t: Mc dù không còn mnh m nh trc đây do nh hng ca khng
hong kinh t th gii, nhng dòng vn FDI vn đ vào BS. Theo s liu t Tng cc
Thng kê trong nm 2009, lnh vc kinh doanh BS thu hút s quan tâm ln nht ca
các nhà đu t nc ngoài vi 7,4 t USD vn đng kỦ ca các d án đc cp phép
mi, chim 45,1% tng vn đng kỦ mi. Riêng Tp.HCM vn đu t mi FDI ca nm
18
2009 vào BS chim ti 61,6% gm 15 d án vi tng tr giá là 512,6 triu USD.
Nm 2010 th trng BS vn tip tc đc th hng kt qu ca các chính
sách chng suy gim kinh t, kích thích tng trng do Chính ph đư kp thi ban hành
các c ch chính sách và ch đo điu hành quyt lit, góp phn thúc đy th trng
BS phát trin.
c bit Ngh quyt ca Chính ph s 18/NQ-CP cùng các quyt đnh s 65, 66,
67 v mt s c ch, chính sách nhm đy mnh đu t xây dng nhà cho hc sinh,
sinh viên các c s đào to, nhà cho công nhân lao đng ti KCN, nhà cho ngi
có thu nhp thp ti khu vc đô th, quyt đnh v h tr nhà cho các h nghèo có
khó khn v nhà ti khu vc nông thôn đư góp phn đ th trng BS phát trin
lành mnh.
Thay đi rõ nét nht trên th trng BS chính là c cu hàng hóa. Nhà đu t đư