Th¸ng 10 – Bµi 1
Ngµy so¹n : 9/ 2008
Ngµy day : 10/ 2008
¤n tËp phÇn v¨n
A - Mơc tiªu cÇn ®¹t
1. KiÕn thøc:
N¾m ®ỵc néi dung c¬ b¶n vµ nh÷ng nÐt nghƯ tht chđ u cđa ba v¨n b¶n ®· häc: Cỉng trêng
më ra, MĐ t«i, cc chia tay cđa nh÷ng con bóp bª
2. KÜ n¨ng:
RÌn kÜ n¨ng ph¸t hiƯn néi dung vµ nghƯ tht trun ng¾n
3.Th¸i ®é:
T×nh yªu gia ®×nh, nhµ trêng, b¹n bÌ
B -Chn bÞ
- GV: Híng dÉn HS so¹n bµi , thiÕt kÕ bµi d¹y , chn bÞ c¸c ph¬ng tiƯn d¹y häc cÇn thiÕt
- HS : So¹n bµi theo yªu cÇu cđa SGK vµ nh÷ng hng dÉn cđa GV.
C. TiÕn tr×nh tỉ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y häc–
1 - KiĨm tra : Trong qu¸ tr×nh «n tËp
2 - Bµi míi:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
-Tóm tắt vb” Cổng trường mở ra’’
? Vb viết về tâm trạng của ai?về việc gì ?
- VB viết về tâm trạng của người mẹ trong
một đêm không ngủ trước ngày khai trường
đầu tiên của con.
? Tâm trạng người mẹ và đứa con có gì khác
nhau ?
? Hãy tường thuật lời tâm sự của người mẹ?
Người mẹ đang tâm sự với ai ? Cách viết này
có tác dụng gì ?
? Vậy tâm trạng nhân vật thường được biều
hiện ntn ? (suy nghó ,hành động lời nói…)

Tại sao bố không nói thẳng với En-ri-cô mà
phải dùng hình thức viết thư ?
-Em hãy liên hệ bản thân mình xem có lần
nào lỡ gây ra một sự việc khiến bố mẹ buồn
phiền –hãy kể lại sự việc đó?(HS thảo luận)
? Đọc xong chuyện em có nhận xét gì về cách
kể chuyện của tác giả?
? Từ cách kể chuyện trên em dễ nhận ra
những nội dung vấn đề đăt ra trong truyện như
thế nào? (phong phú) Thể hiện ở những
phương diện nào ?
-Nêu nhận xét của em về truyện ngắn này?
-Nhan đề VB này do tác giả đặt cho
đoạn trích
-Điểm nhìn ở đây xuất phát từ ngươì
bố-qua c nhìn của người Bố mà
thấy thấy hình ảnh và phẩm chất của
người mẹ
-Điểm nhìn ấy một mặt làm tăng tính
khách quan cho sự việc và đối tượng
được kể .Mặt khác thể hiện được tình
cảm và thái độ của người kể.
2/Thái độ, tình cảm, suy nghó của bố
-Thái độ buồn bã, tức giận.
*Tình yêu thương con,mong
muốn con phải biết công lao của bố
mẹ.
-Việc bố viết thư:
+Tình cảm sâu sắc tế nhò và
kín đáo nhiều khi không nói trực tiếp

-Chọn ngôi kể thứ nhất giúp tác giả
thể hiện được một cách sâu sắc
những suy nghó tình cảm và tâm trạng
nhân vật .
-Mặt khác kể theo ngôi này cũng làm
tăng thêm tính chân thực cuả truyện
-Do vậy sức thuyết phục của truyện
cao hơn.
4/Tác dụng của cách kể chuyện:
-Cách kể bằng sự miêu tả cảnh vật
xung quanh và cách kểbằng nghệ
thuật miêu tả tâm lý nhân vật của tác
giả.
-Lời kể chân thành giản dò,phù hợp
với tâm trạngnhân vật nên có sức
truyền cảm.
3. Củng cố và hướng dẫn về nhà
- Đọc kó các văn bản đã học
- Nắm vững nội dung và nghệ thuật
- Chuẩn bò nội dung ôn tập phần tiếng Việt
Bµi 2
Ngµy so¹n : 10/ 2008
Ngµy day : 10 / 2008
ƠN TẬP TIẾNG VIỆT
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:
1. Kiến thức:Ơn tập, nắm vững các kiến thức về từ ghép, từ láy… qua một sỗ bài tập cụ thể .
Đọc lại nội dung bài học -> rút ra được những nội dung cÇn nhí
Nắm được những ®iều cần lưu ý khi vận dụng vào thực hành.
2. Kĩ Năng: Bước đầu phát hiện và phân tích tác dụng vai trò của các từ loại trong văn, thơ.
3. Thái độ : Nâng cao ý thức cầu tiến, ý thức trách nhiệm.

a. TGCP có tính chất phân nghĩa. Nghĩa của từ
ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính.
b. TGĐL có tính chất hợp nghĩa .Nghĩa của
TGĐL khái qt hơn nghĩa của các tiếng tạo nên
nó.
II.Luyện tập.
Bài tập1: Em hãy phân loại các từ ghép sau đây
theo cấu tạo của chúng: ốm yếu, tốt đẹp, kỉ vật,
núi non, kì cơng, móc ngoặc, cấp bậc,rau muống,
cơm nước, chợ búa vườn tượt, xe ngựa,…
Hướng dẫn : chú ý xem lại phần ghi nhớ để giải
bài tập này.
Bài tập 2: trong các từ ghép sau đây: tướng tá,
ăn nói, đi đứng, binh lính, giang sơn, ăn uống,
đất nước, quần áo, vui tươi, chờ đợi, hát hò từ nào
có thể đổi trật tự giữa các tiếng? vì sao?
* Hướng dẫn : Làn lượt đổi trật tự c¸c tiếng
trong mỗi từ. Những từ nghĩa khơng đổi và nghe
xi tai là những từ có thể đổi được trật tự.
Bài tập 3: Trong các từ sau: giác quan , cảm tính
thiết giáp, suy nghĩ , can đảm, từ nào là từ ghép
chính phụ từ nào là từ ghép đẳng lập?
*Hướng dẫn : Đây là những từ Hán Việt, vì thế
em hãy sử dụng thao tác giải nghĩa từ rồi dặ vào
đó, em dễ dàng xác định từ nào là từ ghép đẳng
lập, từ nào là từ ghép chính phụ.
Bài tập 4: Giair thích nghĩa của từ ghép được in
đậm trong các câu sau:
a. Mọi người phải cùng nhau gánh vác việc
38

d. Chị Võ Thị Sáu có một ý chí sắt đá trước
qn thù.
* Hướng dẫn: Các từ in đậm đều có nghĩa
chuyển.
a. Chỉ sự đảm đương,chịu trách nhiệm.
b. Chỉ một qc gia.
c. Chỉ cách cư sử.
d. Chỉ sự cứng rắn.
Bài tập 5: Viết đoạn văn ngắn keerr về ấn tượng
trong ngay khai trường đầu tiên trong đó có sử
dụng ít nhất hai từ ghép đẳng lập, hai từ ghép
chính phụ (gạch chân các từ ghép)
TIẾT 2 +3 :ÔN TẬP TỪ LÁY
I-Lí thuyết.
1.Từ láy: Là một kiểu từ phức đặc biệt có sự hòa
phối âm thanh, có tác dụng tạo nghĩa giữa các
tiếng. Phần lớn các từ láy trong tiếng việt được
tạo ra bằng cách láy các tiếng gốc có nghĩa.
2.Các loại từ láy :
a. Từ láy tồn bộ:
Láy tồn bộ giữ ngun thanh điệu.
Láy tồn bộ có biến đổi thanh điệu.
b. Láy bộ phận: láy phụ âm đầu hoặc phần vần.
II- Luyện tập.
Bài tập 1:
Láy tồn bộ: Khơng có từ nào.
Láy bộ phận: Bâng khng, phập phồng, bồi hồi,
xốn xang, nhớ nhung, lấm tấm.
Bài tập 2:
Nặng nề, tràn trề, nhỏ nhoi, be bé, đo đỏ, xa xa,

cảnh vật.
Lúc nói viết , nếu biết sử dụng từ tượng thanh,
từ láy tượng hình, một cách đắc…, sẽ làm cho
câu văn giàu hình tượng , giàu nhạc điệu, và
gợi cảm.
3.Củng cố,hướng dãn về nhà
- Em hiểu thế nào là từ ghép kể tên các loại từ ghép đã học. Viết hồn chỉnh đoạn văn có
dụng các loại từ ghép.
- Em hiểu thế nào là từ láy ? Kể tên các loại từ láy.
- Viết một đoạn văn ngắn có sủ dụng từ láy.
- Chuẩn bị cho bài" Đại tù và Từ Hán – Việt" bằng cách vận dụng các kiến thức đã học vào
thực hành làm một số bài tập .
Bµi 3
Ngµy so¹n : 10/ 2008
Ngµy day : 10/ 2008
ƠN TẬP TIẾNG VIỆT (Tiếp)
40

A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1.- Kiến thức:
Ơn tập, vận dụng các kiến thức đã học để thực hành làm bài tập dưới nhiều dạng khác nhau
của từ Hán Việt để khắc sâu, mở rộng kiến thức về "Từ Hán - Việt"
2- Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng sử dụng từ Hán Việt khi nói hoặc viết.
- Biết vận dụng những hiểu biết có được từ bài học tự chọn để phân tích một số văn bản học
trong chương trình.
3- Thái độ: Bồi dưỡng ý thức, tinh thần cầu tiến của học sinh
B – CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
GV: Tham khảo tài liệu có liên quan, chọn một số bài tập tiêu biểu cho học sinh thực hành.
Phát giấy có chứa một số bài tập cho học sinh tự làm trước ở nhà.

Bài tập 1: Phân biệt nghĩa các yếu tố Hán -
Việt đồng âm.
Cơng 1-> đơng đúc.
Cơng 2-> Ngay thẳng, khơng thiêng lệch.
Đồng 1-> Cùng chung (cha mẹ, cùng chí
hướng)
Đồng 2 -> Trẻ con .
Tự 1-> Tự cho mình là cao q. Chỉ theo ý
41
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV: Cho học sinh nêu u cầu bài tập
-> cá nhân thực hiện.
GV: Hướng dẫn HS tìm các thành
ngữ.
-> Gv nhận xét.
Hướng dẫn hs thực hiện.
Nhận xét bổ sung-> hs rút kinh
nghiệm.
GV: cho học sinh phát hiện nhanh từ
Hán Việt.
Gv: nhận xét các nhóm. Chốt lại vấn
đề.
Theo dõi hs trình bày, nhận xét, bổ
sung.
Gv tổng hợp ý kiến của hs, bổ sung
sửa chữa cho hồn chỉnh, giúp các em
rút kinh nghiệm.
Gv: hướng dẫn hs viết đoạn văn.
? Nhắc lại về lí thuyết đại từ
? Tìm và phân tích đại từ trong

Vợ-> phu nhân, chồng-> phu qn, con trai-
> nam tử, con gái-> nữ nhi:-> sắc thái cổ xưa.
Bài tập 7: Học sinh thực hiện viết đoạn
văn…
Tiết 3:
¤n tËp phÇn ®¹i tõ
I-Lí tht
1. Khái niệïm về đại từ
2. Các loaiï đại từ
- Đại từ để trỏ
- Đại từ để hỏi
II. Bài tập
B i tà ập 1
42
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Áo bơng ai ướt khăn đầu ai khơ
( Trần Tế Xương)
b) Chê đây láy đấy sao đành
Chê quả cam sành lấy quả qt khơ
( ca dao)
c) Đấy vàng đây cũng đồng đen
Đấy hoa thiên lý đây sen Tây Hồ
( Ca dao)
? Trong những câu sau đại từ dùng
để trỏ hay để hỏi?
a)Thác bao nhiêu thác cũng qua
Thênh thang là chiếc thuyền ta xi
dòng
(Tố
Hữu)

c) T¬ng tù
Bài tập 2:
a) Trá
b) Trá
c) Trá
d) Hái, trá
Bài tập 3:
Xng h« theo ti t¸c
Bài tập 4:
43
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
4. Củng cố dặn dò.
- «n tËp vỊ tõ H¸n ViƯt
- ¤n tËp vỊ ®¹i tõ,
- Chuẩn bò nội dung ca dao , dân ca
Bµi 4
Ngµy so¹n : 10/ 2008
Ngµy day : 10 / 2008
¤N TËP CA DAO – DÂN CA
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:
1. KiÕn thøc: ôn tập, nắm chắc các hình tượng văn học dân gian: các nội dung cơ bản của ca dao
– dân ca trong chương trình ngữ văn 7
2. KÜ n¨ng : Cảm nhận được cái hay, cái đẹp, các giá trò nghệ thuật đặc sắc của ca dao dân ca.
3. Th¸i ®é: Giáo dục các em lòng yêu thích ca dao – dân ca cổ truyền và hiện đại, yêu thích và
thuộc các bài ca dao thuộc 4 nội dung cơ bản, tình cảm gia đình; tình cảm quê hương đất nước,
con người; câu hát than thân; châm biếm.
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
GV: Nghiên cứu néi dung , các tài liệu có liên quan,.
HS: Ghi chép cẩn thận, làm bài tập đầy đủ, thực hiện các yêu cầu của giáo viên.
III. TiÕn tr×nh tỉ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y häc–

đáng trân trọng và đáng quý của con người.
* Giới thiệu môt số bài ca về tình cảm gia
đình ngoài SGK (giáo viên hướng dẫn gợi ý
cho học sinh sưu tầm).
HĐ 3: (Hướng dẫn luyện tập)
? Hãy trình bày nội dung của từng bài ca dao
? Hãy phân tích những hình ảnh bài ca dao số
1?
? Phương pháp so sánh có tác dụng gì?
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách thực hiện
Giáo viên nhận xét, cho học sinh ghi vở
- Thơ lục bát và lục bát biến thể truyền
miệng của tập thể tác giả
II- Những câu hát về tình cảm gia
đình
1- Nội dung:
Bài 1: Tình cảm yêu thương, công lao
to lớn của cha mẹ đối với con cái và
lời nhắc nhở tình cảm ơn nghóa của
con cái đối với cha mẹ.
Bài 2: Lòng thương nhớ sâu nặng của
con gái xa quê nhà đốivới người mẹ
thân yêu của mình. Đằng sau nỗi nhớ
mẹ là nỗi nhớ quê, . . .nhớ biết bao kỷ
niệm thân quen đã trở thành quá khứ.
Bài 3: Tình cảm biết ơn sâu nặng của
con cháu đối với ông bà và các thế hệ
đi trước.
Bài 4: Tình cảm gắn bó giữa anh em
ruột thòt, nhường nhòn, hoà thuận

 HĐ 5: (Luyện tập)
? Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập, có
thể dẫn dắt học sinh trả lời bằng các câu hỏi
như sau:
? Hình ảnh quê hương, đất nước, con người
được thể hiện như thế nào ở những bài ca dao
được trích giảng trong SGK?
? Tác giả dân gian đã sử dụng những biện
pháp nghệ thuật nào để thể hiện tình cảm đối
với quê hương, đất nước, con người của mình
trong các bài ca dao đó?
?Hãy nêu một cách cụ thể trong từng bài ca?
? Bài ca dao số 4 thể hiện tình cảm gì của
nhân vật trữ tình?
? Hãy viết một đoạn văn nêu tình cảm của em
đối với quê hương, đất nước sau khi học xong
chùm ca dao này? (GV gợi ý cho học sinh
thực hiện)
* GV chốt lại các ý chính, cho học sinh ghi
vào vở
Tiết 3
III- Những câu hát về tình yêu quê hương, đất
nước, con người
- Bài 1: Mượn hình thức đối đáp nam nữ
để ca ngợi cảnh đẹp đất nước. Lời đố
mang tính chất ẩn dụ và cách thức giải
đố sẽ thể hiện rõ tâm hồn, tình cảm của
nhân vật. Điều đó thể hiện tình yêu quê
hương một cách tinh tế, khéo léo, có
duyên.

1. Kiến thức: ôn tập, nắm chắc các hình tượng văn học dân gian: các nội dung cơ bản của ca dao
– dân ca trong chương trình ngữ văn 7.
1. Kó năng: Cảm nhận được cái hay, cái đẹp, các giá trò nghệ thuật đặc sắc của ca dao, dân ca.
3. Thái độ: Giáo dục các em lòng yêu thích ca dao – dân ca cổ truyền và hiện đại, yêu thích và
thuộc các bài ca dao than thân; châm biếm.
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- GV: Nghiên cứu nội dung ôn tập, các tài liệu có liên quan, nghiên cứu đề, đáp án.
- HS: Ghi chép cẩn thận, làm bài tập đầy đủ, thực hiện các yêu cầu của giáo viên.
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1- Kiểm tra bài cũ :
? Kiểm tra sự chuẩn bò của học sinh.
2- Giảng bài mới:
 Giới thiệu bài mới : Ở các tiết học trước các em đã được học về chủ đề ca dao – dân ca
nói về tình cảm gia đình, tình yêu quê hương, đất nước và con người. Hôm nay chúng ta tiếp tục
đi vào mảng đề tài “Những câu hát than thân, Châm biếm”.
 Nội dung bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
 HĐ 1: (Tìm hiểu nội dung ý nghóa)
GV: Hướng dẫn HS ôn tập lại nội dung ý
nghóa câu hát than thân.
Tiết 1 + 2
NHỮNG CÂU HÁT THAN THÂN
I- Nội dung, ý nghóa:
47
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
? GV củng cố kiến thức cho HS.
 HĐ 2: (Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
những biện pháp nghệ thuật chủ yếu)
? HD, gợi ý HS nêu những nét nghệ
thuật đặc sắc của các bài ca than thân.

+ Than vì bò giai cấp thống trò bò áp bức, bóc lột
nặng nề.
+ Tiếng than da diết nhất là của những người
phụ nữ: Họ bò ép duyên, cảnh làm lẽ, không có
quyền tự đònh đoạt cuộc đời mình…
II- Những biện pháp nghệ thuật chủ yếu:
Mượn những con vật nhỏ bé, tầm thường, sống
trong cảnh vất vả, bế tắc, cùng quẩn, … để ví
với hoàn cảnh thân phận của mình.
- Câu hát than thân của người phụ nữ thường
dùng kiểu câu so sánh, mở đầu là “thân em
như”, “em như” …
III- Luyện tập:
1- Những câu hát than thân của người phụ nữ
thường mở đầu bằng “em như” hoặc “thân em
như”: những hình ảnh họ thường đem ra so
sánh với mình là những đồ vật hoặc con vật bé
nhỏ, yếu ớt hay bế tắc: Con cá mắc câu,con
kiến, con cò,hạt mưa sa … những hình ảnh đó
thể hiện thân phận bé nhỏ, nỗi đau khổ, bế tắc
của người phụ nữ.
2- Biện pháp nghệ thuật chủ yếu của nhgững
câu hát than thân là so sánh trực tiếp hoặc so
48
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
? GV đọc, sửa sai, bổ sung.
- BT 3: Trong các bài ca than thân đó,
người lao động than vì những nỗi khổ
cực nào của mình và của những người
cùng cảnh ngộ?

hết sức lao động. “Lũ kiến li ti” là nỗi khổ của
những thân phận bé nhỏ, vất vả lao động mà
vẫn xuôi ngược suốt đời để lo kiếm ăn mà vẫn
không đủ.
Hình ảnh “Hạc bay mỏi cánh biết …” là nỗi khổ
suốt đời phiêu bạc, lận đận, bế tắc không tìm
được lối thoát.
 HĐ 1: (Hướng dẫn học sinh ôn tập lại kiến
thức về ca dao châm biếm)
Giáo viên nêu các câu hỏi gợi ý giúp
Tiết 3
NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM
I- Khái niệm ca dao châm biếm:
49
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
HS ôn tập lại kiến thức về ca dao châm
biếm.
? Thế nào gọi là ca dao châm biếm.
 HĐ 2: (Hướng dẫn HS tìm hiểu nội
dung ca dao châm biếm)
? Nội dung ca dao châm biếm.
* GV cho HS nhận xét.
Giáo viên nhận xét, bổ sung, cho học
sinh ghi vở.
HĐ 3: (Hướng dẫn HS tìm hiểu ý nghóa,
giá trò ca dao châm biếm).
? Hãy nêu giá trò,ý nghóa của ca dao
châm biếm với đời sống cộng đồng.
? Giáo viên cho học sinh nhận xét, bổ
sung.

cho xã hội trong sạch hơn, tốt đẹp hơn.
- Giúp cho người dân lao động nhận thức thực
tế một cách vui vẻ. Đồng thời nó giúp người
lao động giải trí sau những giờ làm việc căng
thẳng, mệt mỏi.
IV- Các biện pháp nghệ thuật thường sử dụng
trong ca dao châm biếm:
- Thủ pháp quen thuộc là phóng đại. Đặc tính
của phóng đại là cực tả làm sự vật, hiện tượng
được phản ánh nổi bật hơn.
- Ngoài ra, ca dao châm biếm còn sử dụng một
số biện pháp nghệ thuật khác như: nói lái, nói
ngược, ẩn dụ … nhằm gây cười một cách kín
đáo.
V – Các bài ca dao châm biếm đã học
4. Củng cố, dặn dò:
- Nắm vững nội dung , nghệ thuật của các bài ca dao đã hoc
- Tiếp tục sưu tầm một số câu ca dao về chủ đề than thân, châm biếm
50
Tháng 11- Bài 1
Ngày soạn: 10/2008
Ngày dạy: 11/2008
ÔN TẬP VỀ
LIÊN KẾT, BỐ CỤC VÀ MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
1. Kiến thức: ôn tập, nắm chắc các kiến thức về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản
1. Kó năng: vận dụng cac kiến thức đã học làm bài tập
.3. Thái độ: Chủ động sử dụng các kiến thức vào tạo lập văn bản
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
GV: Nghiên cứu nội dung ôn tập, các tài liệu có liên quan- HS: Ghi chép cẩn thận, làm bài tập

với nhau
GV : Hướng dẫn HS làm các bài
tâp trong sgk
? Sắp xếp các câu văn dưới đây
theo một thứ tự hợp lí để tạo
thành một đoạn văn có tính liên
kết chặt chẽ?
Bµi 1: Tr¨ng ®· lªn råi, tõ tõ lªn ë
ch©n trêi, rỈng tre ®en, sỵi may ®en,
c¬n giã nhĐ, nh÷ng h¬ng th¬m ng¸t
Bµi 2: nh, nh, vµ, mỈc dï, cđa
Bµi 3: C
? Bè cơc cđa v¨n b¶n gåm mÊy
phÇn ? nªu néi dung tõng phÇn
- HS tr×nh bµy
? Mét v¨n b¶n cã tÝnh m¹ch l¹c cÇn
®¶m b¶o c¸c u tè nµo?
BT 1: D
2. Các câu văn chưa có tính liên kết. Vì:
Bµi tËp 1: H·y chän cơm tõ thÝch hỵp( Tr¨ng ®· lªn rßi, c¬n giã
nhĐ, tõ tõ lªn ë ch©n trêi, v¾t ngang qua, rỈng tre ®en, nh÷ng h¬ng
th¬m ng¸t) ®iỊn vµo chç trèng ®Ĩ hoµn chØnh ®o¹n v¨n díi ®©y.
Ngµy cha t¾t h¼n, .mỈt tr¨ng trßn, to vµ ®á,…………………
sau cđa lµng xa. MÊy sỵi m©y …………… …………
con ..mçi lóc m¶nh dÈn råi ®øt h¼n.Trªn qu·ng ®ång ……………
rng, ..hiu hiu ®…… a l¹i, thoang tho¶ng ..………………
Bµi tËp 2: H·y chän cơm tõ thÝch hỵp ( nh,nhng , vµ, cđa, mỈc dï ,
bëi v×) ®iỊn vµo chç trèng trong ®o¹n v¨n díi ®©y ®Ĩ c¸c c©u lien
kÕt chỈt chÏ víi nhau.
Giäng nãi bµ t«i ®Ỉc biƯt trÇm bỉng, nghe ..tiÕng chu«ng ®ång.……

B. Lµ ý lín ý bao trïm cđa v¨n b¶n
52
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
BT 2: C
BT 3: ý 3 – MB – ý 5
? Trong c¸c ý trªn , ý nµo kh«ng phï
hỵp víi yªu cÇu cđa ®Ị bµi?
- HS tr×nh bµy
? C©u v¨n” ë mét nhµ kia cã hai con
bóp bª ®ỵc ®Ỉt tªn lµ con vĐ sÜ vµ con
em nhá” phï hỵp víi phÇn nµo cđa
bµi v¨n trªn ( MB, TB, KB?)
- HS tr×nh bµy
? ý nµo trªn ®©y cã thỴ lµm phÇn kÕt
cđa c©u chun
? X¸c ®Þnh bè cơc cđa v¨n b¶n “MĐ
t«i”
- HS x¸c ®Þnh bè cơc vµ nhËn xÐt,
GV chn x¸c
C. Lµ néi dung nỉi bËt cđa v¨n b¶n
D. Lµ sù s¾p xÕp c¸c ý theo mét tr×nh tỵ hỵp lÝ trong mét v¨n
b¶n
2.Dßng nµo sau ®©y kh«ng phï hỵp khi so s¸nh víi u tè
m¹ch l¹c trong v¨n b¶n
A. m¹ch m¸u trong c¬ thĨ sèng
B. M¹ch giao th«ng trªn ®êng phã
C. Trang giÊy trong mét qun vë
D. Dßng nhùa sèng trong mét c¸i c©y
3. §äc ®Ị v¨n vµ néi dung bªn díi ®Ĩ tr¶ lêi c¸c c©u hái:
H·y kĨ l¹i c©u chun Cc chia tay cđa h÷ng con bóp bª ” ”

III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh.
2.Bài mới:
Ho¹t ®éng cđa thÇy vµ trß
Nội dung cần đạt
HĐ 1: (Hướng dẫn học sinh ôn tập lại
một số vấn đề về Quan hệ từ, chữa lỗi về
quan hệ từ.)
?Hãy cho biết thế nào là quan hệ từ,
Khi sư dơng quan hƯ tõ cÇn chó ý ®iỊu g×
Gv chốt vấn đề cho hs nắm.
HD2 :( Thực hành)
GV: Gợi ý cho hs phát hiện nhanh các
điền quan hệ tõ thich hợp:…
như….và….nhưng….với….
Cho cá nhân hs tự thực hiện -> lớp nhận
xét, sữa chữa, bổ sung.
Câu sai là: a,d,e.
GV: Cho học sinh nêu u cầu bài tập 3,4
-> cá nhân thực hiện.
đặt câu với những cặp QHT.
a) Nếu trời mưa thì trận bóng đó hỗn lại
b) Vì Lan siêng năng nên đã đạt thành tích
tốt trong học tập.
c) Tuy trời mưa nhưng tơi vẫn đi học.
d) Sở dĩ anh ta thành cơng vì anh ta ln
lạc quan, tin tưởng vào bản thân .
thêm QHT
a)……….và nơng thơn.

c) tuy…….những……
d) sở dĩ…..vì…….
Bài tập 4: Thêm quan hệ từ thích hợp để hồn
thành câu.
a) Trào lưu đơ thị hóa đã rút ngắn khoảng cách giữa
thành thị nơng thơn.
b) Em gửi thư cho ơng bà ở q ơng bà biết kết quả
học tập của em.
54
d) …….cho bạn Nam
Hướng dẫn học sinh ôn tập lại một số vấn
đề về , từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa
Bài tập 1: xếp các từ sau vào nhóm từ
đồng nghĩa.
a) chết, hi sinh, tạ thế, thiệt mạng
b) nhìn, nhòm, ngó, liếc, dòm
c) cho, biếu, tặng
d) kêu, ca thán, than, than vãn
e) chăn chỉ, cần cù, siêng năng, cần
mẫn,chịu khó
g) mong, ngóng, trơng mong
Bài tập 2:
a) tìm từ đòng nghĩa ; đỏ - thắm, đen –
thâm, bạc – trắng
b) hs chú ý đặt câu cho đúng sắc thái

Bài tập 3: tìm các cặp từ trái nghĩa trong
ca dao, tục ngữ.
a) trong – ngồi, trắng – đen .
b) rách – lành, dở - hay.

Ruột trong thì trắng vỏ ngồi thì đen
b) Anh em như chân với tay
Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần
c) Người khơn nói ít hiểu nhiều
Khơng như người dại lắm điều rườm tai
d) Chuột chù chê khỉ rằng " Hơi!"
Khỉ mới trả lời: "cả họ mầy thơm!"
Bài tập 4: Điền các từ trái nghĩa thích hợp vào các
câu tục ngữ sau:
a) Một miếng khi đói bằng một gói khi………
b) Chết……….còn hơn sống đục
c) Làm khi lành để dành khi…………………
d) Ai ………….ai khó ba đời
e) Thắm lắm…………….nhiều
g) Xấu đều hơn……………lỏi
h) Nói thì……………….làm thì khó
k) Trước lạ sau……………….
3.Cđng cè vµ híng dÉn vỊ nhµ
- ¤n tËp l¹i c¸c kiÕn thøc ®· häc
55
- Chn bÞ néi dung cho bµi «n tËp tiÕp theo
Bài 3
Ngày soạn: 11/2008
Ngày dạy: 11/2008
ÔN TẬP VĂN BIỂU CẢM,
BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT
I. Mục tiêu cần đạt
- n tập lại kiến thức về văn biểu cảm về sự vật con người
- Luyện tập làm văn biểu cảm về sự vật
II. Chuẩn bò

- Tưởng tượng, liên tưởng, suy tưởng…
II. Dàn ý bài văn biểu cảm về sự vật
1. MB: Giới thiệu sự vật, nêu cảm xúc ban đầu
2. T B: Bộc lộ cảm xúc, suy nghó một cách cụ thẻ chi tiết thông
56
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
HĐ2:Thực hành
? Lập dàn ý cho đề văn sau:
- HS: chuẩn bò dàn ý ra vở nháp. Trình
bày và nhận xét
- GV: nhận xét và chuẩn xác
HS: Dựa trên dàn ý đã có, viết thành
bài văn hoàn chỉnh
- Đọc bài và sửa chữa
qua miêu tả và kể chuyện
3. KB: n tượng chung về đối tượng biểu cảm, nâng lên bài học
tư tưởng
Tiết 2+3: Thực hành luyện tập:
Đề bài:Cảm xúc về khu vườn nhà em
I. Lập dàn ý
1/Mở bài:Giới thiệu chung
- Quê em ở đâu?
- Khu vườn nhà em trồng những loại cây gì?
2/Thân bài:Cảm nghó của em khi đứng trước kku vườn:
- Rất thích cùng bố sáng sáng ra thăm vườn, tận hưởng không khí
thơm tho mát lành,được nhìn ngắm vẻ đẹp của từng loài cây ăn
trái.
- Vẻ đẹp của vườn: Hoa nhãn nở rộ quyến rũ bướm ong .Hoa
xoài rụng xuống tóc xuống vai .Hoa bưởi thơm ngát.Chôm chôm
chín đỏ mùa hè ,bưởi vàng rộm mùa thu.Cuối năm,sầu riêng trổ

cảm ?
? Đọc đề bài?
?Đối tượng PBCN mà đề văn nêu ra
là gì?
?Em hình dung và hiểu như thê nào
về đối tượng đó?
? Em hãy sắp xếp các ý tìm được
theo bố cục ba phần
- HS: Thảo luận, trình bày vào vở
nháp, đọc trước lớp, nhận xét, bổ
sung.
- GV: Hoàn chỉnh dàn ý trên cơ sở ý
kiến của HS
-HS: Thực hành viết bài
- Đọc trước lớp, nhận xét và
sửa chữa
- GV: uốn nắn những thiếu sót, lỗi sai
Đề bài: Cảm xúc về người thân trong gia đình
Tiết 1: Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý
1.Tìm hiểu đề, tìm ý
- Đối tượng biểu cảm là ông, bà, bố, mẹ,anh, chò, em… trong gia
đình.
- Là người mà em yêu quý nhất, có nhiều nét đáng yêu, luôn
quan tâm đến mọi người nhất là em.
2. Lập dàn bài
a) Mởbài:Giới thiệu chung
Bà em là người em yêu kính nhất
b) Thân bài:
- Bà đã hơn 70 tuổi,sức khỏe vẫn dẻo dai, trí óc minh mẫn.Mái
tóc bạc búi cao, khuôn mặt phúc hậu ,đôi mắt hiền từ,nụ cười

Bồi dưỡng ý thức cầu tiến.
II- CHUẨN BỊ
Chọn một sơ bài tập tiêu biểu cho học sinh thực hành.
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh.
2.Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
? Thế nào là từ trái nghóa?
? Nêu tác dụng của từ trái nghóa?
? Lấy Vd về từ trài nghóa trong văn thơ mà em
biết?
Dòng sông bên, nở bên bồi
Bên nở thì đục, bên bồi thì trong
Tiết 1: Ôn tập từ trái nghóa
1. Khái niệm
Những từ có nghóa trái ngược nhau
2. Tác dụng
- Dùng trong các thể đối, tạo hình tượng tương phản gây
ấn tượng mạnh
3. Luyện tập
Bµi tËp 1 (SGK)
59