ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------

DƢƠNG HỒNG NHUNG

ĐẢNG BỘ TỈNH TUYÊN QUANG
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN
TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội, 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------

DƢƠNG HỒNG NHUNG

ĐẢNG BỘ TỈNH TUYÊN QUANG
LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN
TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2015

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN QUANG LIỆU

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................5
1. Lý do chọn đề tài .....................................................................................................5
2. Lịch sử nghiên cứu ..................................................................................................6
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn .......................................................................8
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................9
5. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu ...........................................................10
6. Đóng góp của luận văn ..........................................................................................10
7. Kết cấu luận văn ....................................................................................................11
Chƣơng 1. SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TUYÊN QUANG ĐỐI
VỚI CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2010 ..................12
1.1. Chủ trƣơng của Đảng và Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về công tác thanh
niên từ năm 2005 đến năm 2010 ............................................................................12
1.1.1. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên .......................12
1.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về công tác thanh niên từ năm
2005 đến năm 2010. ..................................................................................................19
1.2. Quá trình Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo công tác thanh niên từ năm
2005 đến năm 2010. .................................................................................................25
1.2.1. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ ......................................................................25
1.2.2 Những kết quả đạt được. .................................................................................30
Tiểu kết chƣơng 1 ....................................................................................................33
Chƣơng 2. ĐẢNG BỘ TỈNH TUYÊN QUANG LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH
CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2015 ...........................35
2.1. Chủ trƣơng của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về công tác thanh niên từ năm
2011 đến năm 2015 ..................................................................................................35
2.1.1. Tình hình và yêu cầu mới về công tác thanh niên ở tỉnh Tuyên Quang .......................35
2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang ........................................................39
2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang .....................46
2.2.1.Quá trình chỉ đạo thực hiện .............................................................................46



Chủ nghĩa xã hội

ĐCS:

Đảng Cộng sản

ĐVTN:

Đoàn viên thanh niên

NXB:

Nhà xuất bản

TNCS:

Thanh niên Cộng sản

TNTP:

Thiếu niên tiền phong

THCS:

Trung học Cơ sở

THPT:

Trung học Phổ thông

con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng
thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh
niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự
thành bại của cách mạng” [33, tr.538-539].
Đảng đặt niềm tin sâu sắc vào thanh niên, phát huy vai trò làm chủ và
tiềm năng to lớn của thanh niên để thanh niên thực hiện được sứ mệnh lịch sử,
đi đầu trong cuộc đấu tranh chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng và bảo
vệ đất nước giàu mạnh, xã hội văn minh, nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do,
hạnh phúc. Để phát huy tiềm năng to lớn đó, Đảng ta luôn luôn chú trọng việc
giáo dục, bồi dưỡng và rèn luyện thế hệ thanh niên.
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
không chỉ là yêu cầu khách quan của tình hình thanh niên và yêu cầu phát
triển của đất nước, mà còn là yêu cầu chủ quan tự thân của Đảng với vai trò là
lực lượng lãnh đạo xã hội; góp phần quan trọng bảo đảm phát huy tốt nhất
mọi nguồn lực và trí tuệ cho việc bồi dưỡng, đào tạo, hình thành thế hệ thanh
niên cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên” của Đảng, phục vụ tốt nhất sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

5


Thực hiện chủ trương của Đảng về công tác thanh niên, những năm vừa
qua Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang đã có nhiều cố gắng trong lãnh đạo công tác
thanh niên, động viên, thu hút đông đảo thanh niên tham gia sự nghiệp cách
mạng, tạo môi trường kinh tế - xã hội, văn hóa lành mạnh cho thanh niên rèn
luyện, cống hiến và trưởng thành, góp phần xây dựng quê hương ngày càng
phát triển. Tuy nhiên, điều kiện mới cũng đặt ra cho thế hệ thanh niên của tỉnh
không ít những khó khăn, thách thức về hoàn thiện nhân cách, thực hiện lý
tưởng, nhất là những tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường; những âm

Liên quan đến đề tài còn có các công trình nghiên cứu về thanh niên
như: “Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với việc tham gia phát triển
tài năng trẻ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (2004)
của tác giả Nguyễn Văn Thanh, Nxb. Thanh niên; “Công tác phát triển đảng
viên trong thanh niên giai đoạn 2005 – 2010” (2005), của Ban Tổ chức Trung
ương Đảng – Ban Bí Thư Trung ương Đoàn, Nxb. Thanh niên; “Hoạt động
đoàn tham gia phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay” (2008)
của Ban Thanh niên Nông thôn, Nxb. Thanh niên; “Thanh niên và lối sống
của thanh niên Việt Nam trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế” (2011)
của Phạm Hồng Tung, Nxb. Chính trị Quốc gia…
Các tác phẩm, bài viết được xuất bản nêu lên những vấn đề lý luận
khi nghiên cứu về thanh niên, chỉ ra những đặc trưng cơ bản của thanh
niên, thực trang hoạt động công tác thanh niên, đồng thời nhấn mạnh vai
trò của tổ chức Đoàn trong việc tập hợp, đoàn kết thanh niên,… để thanh
niên tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế, xã hội, đóng góp sức
mình vào sự nghiệp xây dựng và phát triển quê hương, đất nước.
Trong nhiều tạp chí cũng khai thác nội dung phát triển Đảng trong công
tác thanh niên như: "Phấn đấu vào Đảng thực hiện dân giàu nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh là lý tưởng cao đẹp của thanh niên" (Số ra
ngày 20/3/1995) của tác giả Đỗ Mười trên Báo Quân đội nhân dân; "Vấn đề
phát triển Đảng trong thanh niên sinh viên hiện nay" (Số 5 tháng 5/1999) của
tác giả Hoàng Bình Quân, báo Thông tin khoa học tự nhiên; "Đẩy mạnh công

7


tác phát triển Đảng trong thanh niên" (Số 3 năm 1995) tác giả Hồ Đức Việt trên
Tạp chí Cộng sản… Hầu hết các tác giả đều đề cập tới vấn đề phát triển Đảng
nói chung và phát triển Đảng với đối tượng là thanh niên, sinh viên nói riêng.
Các công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến công tác thanh niên ở

về công tác thanh niên tỉnh Tuyên Quang (từ năm 2005 đến năm 2015) nhằm
phục vụ cho đề tài nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề
phong trào thanh niên và lãnh đạo phong trào thanh niên.
- Phân tích chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh đối với phong
trào thanh niên từ năm 2005 đến năm 2015.
- Làm rõ những hoạt động của phong trào thanh niên Tuyên Quang
dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh từ năm 2005 đến năm 2015.
- Phân tích những kết quả và hạn chế của quá trình trên, đồng thời rút ra
những kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo phong trào thanh niên của Đảng
bộ tỉnh trong thời gian qua.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về chỉ đạo công tác thanh
niên từ năm 2005 đến năm 2015.
- Thực tiễn hoạt động của thanh niên trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang từ
năm 2005 đến năm 2015.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Chủ yếu nghiên cứu quan điểm, chủ trương của Đảng,
Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang và quá trình Đảng bộ tỉnh quán triệt chủ trương
của Đảng trong chỉ đạo công tác thanh niên.
- Về không gian: Nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.

9


- Về thời gian: Nghiên cứu các vấn đề trên từ năm 2005 đến năm 2015.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn tƣ liệu
5.1. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện chủ yếu bằng hai phương pháp: phương pháp
lịch sử và phương pháp logic. Ngoài ra, còn sử dụng các phương pháp cụ thể

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn gồm 3 chương.
Chƣơng 1: Sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang đối với
công tác thanh niên từ năm 2005 đến năm 2010.
Chƣơng 2: Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lãnh đạo đẩy mạnh công tác
thanh niên từ năm 2011 đến năm 2015
Chƣơng 3: Nhận xét và kinh nghiệm

11


Chƣơng 1
SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TUYÊN QUANG ĐỐI VỚI
CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2010
1.1. Chủ trƣơng của Đảng và Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về công
tác thanh niên từ năm 2005 đến năm 2010
1.1.1. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên
Trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong công cuộc
đổi mới của đất nước hiện nay, thanh niên luôn là lực lượng xã hội to lớn,
đóng vai trò quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối
của Đảng. Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai
của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các
thanh niên" [48, tr84].
Tiếp thu có chọn lọc những tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, kế
thừa tinh hoa tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi thành
lập cho đến nay luôn coi trọng việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác Đoàn và phong
trào thanh niên. Trong thời chiến, Đảng hướng phong trào thanh niên vào
nhiệm vụ quan trọng nhất là: vận động, tập hợp đông đảo thanh niên tham gia
cách mạng bảo vệ Tổ quốc. Trong thời bình, Đảng dẫn dắt công tác Đoàn,
phong trào thanh niên thực thi phong trào xung kích, đi đầu trong sự nghiệp

cống hiến tài năng và sức trẻ cho mục tiêu chung, cùng phấn đấu cho sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Trong Nghị quyết số 26 - NQ/TW của Bộ Chính trị - BCH TW Đảng
(Khóa V) "Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên"
(7/1985) có nêu: “Đảng và Nhà nước coi công tác thanh niên là bộ phận quan
trọng của chiến lược kinh tế - xã hội. Bởi thanh niên là tài nguyên vô giá của

13


quốc gia nên trong các chương trình, kế hoạch cần có nội dung biện pháp và
sự đầu tư chính đáng cho công tác phát triển thanh niên" [20, tr.21].
Đến Nghị quyết 04-NQ/HNTW của Hội nghị lần thứ 4 BCHTW Đảng
(Khóa VII) Về công tác thanh niên trong thời kỳ mới (14/01/1993) đã thể hiện
sự chuyển biến về tư duy và hành động của Đảng, công tác thanh niên trở
thành "vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự
thành bại của cách mạng"[38,tr.135].
Nghị quyết đã đặt ra vấn đề: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay
không, đất nước có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách
mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không
phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện
thế hệ thanh niên… do đó không thể phủ nhận vai trò quan trọng của thanh
niên cũng như tầm quan trọng của việc bồi dưỡng thế hệ trẻ. Chính vì vậy một
trong những phương hướng lớn trong chính sách thanh niên đó là đào tạo giáo
dục và bồi dưỡng, tạo mọi điều kiện cho thanh niên phấn đấu để hình thành
một thế hệ con người mới năng động, sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ,
có bản lĩnh chính trị vững vàng. Đảng ta phải lãnh đạo hệ thống chính trị thực
hiện nhiệm vụ công tác thanh niên; "Các cấp ủy từ Trung ương đến cơ sở có
chương trình công tác thanh niên trong nhiệm kỳ, lãnh đạo các cơ quan nhà
nước xây dựng luật pháp, chính sách, chương trình, kế hoạch công tác thanh

nghiệp theo hướng hiện đại”[32, tr.630-631].
Về thanh niên và công tác thanh niên, Đảng đề cập cụ thể nhiệm vụ
lãnh đạo thế hệ trẻ: "thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng
đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực,
trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khuyến khích thanh niên tự
học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm. Chú trọng bồi dưỡng nguồn cán
bộ, đào tạo thanh niên trong lực lượng vũ trang có nghề khi hết hạn nghĩa vụ
16


quân sự. Tạo cơ hội cho thanh niên có tài năng đi học ở nước ngoài về phục
vụ đất nước. Thu hút rộng rãi thanh thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách”[32,
tr.655].
Ngày 29/11/2005 Luật Thanh niên được Quốc hội thông qua và có hiệu
lực thi hành kể từ ngày 1/7/2006. Luật đã quy định về quyền, nghĩa vụ, của
thanh niên, trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội đối với thanh niên,
tổ chức thanh niên. Có thể nói, việc ban hành Luật Thanh niên là quá trình cụ
thể hóa Hiến pháp nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội về thanh niên, xác
định quyền, nghĩa vụ của thanh niên; trách nhiệm của Nhà nước, các cấp, các
ngành, gia đình và xã hội đối với thanh niên và công tác thanh niên, tạo cơ sở
pháp lý thúc đẩy việc thực hiện chủ trương xã hội hóa công tác thanh niên,
huy động các nguồn lực xã hội trong việc chăm lo giải quyết các nhu cầu
chính đáng của thanh niên để thanh niên thực sự phát huy được vai trò “là
tương lai của đất nước, là lực lượng xã hội hùng hậu, có tiềm năng to lớn,
xung kích trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Xuất phát từ tầm quan trọng của thanh niên với sự phát triển của đất
nước, dân tộc; xuất phát từ vai trò, vị trí của thanh niên trong sự nghiệp cách
mạng do Đảng lãnh đạo; xuất phát từ yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới
của đất nước; ngày 25/7/2008 Hội nghị lần thứ bảy BCH Trung ương Đảng

những chủ trương đúng đắn, phù hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh
niên; Chính từ sự quan tâm sát sao của Đảng đối với công tác thanh niên
và thế hệ trẻ trong điều kiện mới, đã tạo môi trường thuận lợi nhất cho
thanh niên phát huy năng lực vốn có của mình để phục vụ cho công cuộc
xây dựng đất nước.

18


1.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang về công tác thanh
niên từ năm 2005 đến năm 2010.
Tuyên Quang là tỉnh miền núi nằm ở phía bắc của Tổ quốc – mảnh đất
giàu truyền thống cách mạng, từng là “Thủ đô khu giải phóng”, “Thủ đô
kháng chiến”. Sau thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,
nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang tiếp tục phát huy truyền thống quê
hương cách mạng, phấn đấu xây dựng quê hương, góp phần xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc. Trong chặng đường 30 năm (1976-2005) Đảng bộ và nhân dân
các dân tộc tỉnh Tuyên Quang đã trải qua “điểm mốc” quan trọng: giai đoạn
hợp nhất tỉnh Hà Tuyên (năm 1976-1991) và thời kỳ tái lập tỉnh Tuyên Quang
(từ năm 1991-2005). Đảng bộ và nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã khắc phục
những khó khăn, phát huy tinh thần đoàn kết để thực hiện tốt mọi nhiệm vụ
mà Đảng và Nhà nước giao phó.
Năm 2000, Đảng và Nhà nước chọn là “Năm thanh niên”. Cùng với
tuổi trẻ cả nước, thanh niên tỉnh Tuyên Quang phấn khởi, tự hào và xác định
rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong sự phát triển bền vững của quê hương, đất
nước trước thềm thế kỷ mới; với nhu cầu được cống hiến, thế hệ trẻ tình nguyện
học tập, nghiên cứu khoa học, tình nguyện tham gia các phong trào xã hội, đoàn
thể, tình nguyện đi bất cứ nơi nào và làm bất cứ việc gì khi Tổ quốc cần…
Tính đến năm 2001, Tuyên Quang có trên 17 vạn thanh niên, phần
đông tập trung ở khu vực nông thôn (chiến 81,76%). Trong các giai đoạn

niên Việt Nam; 100% thôn, bản, tổ nhân dân có đủ đoàn viên, thanh niên phải
thành lập được chi đoàn, chi hội hoạt động đều, có chất lượng.
Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp thanh niên các cấp tổ chức thực hiện
tốt các nhiệm vụ:

20


- Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, rèn luyện đạo đức,
lối sống cho thanh niên: "Giáo dục cho thanh niên hiểu sâu sắc đường lối ,
chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, truyền thống cách
mạng của địa phương để thanh niên xác định sống có lý tưởng, có ý chí phấn
đấu, có ý thức trách nhiệm, có tinh thần làm chủ của tuổi trẻ với sự nghiệp
cách mạng của đất nước, của quê hương"[14, tr.79];
- Tổ chức các phong trào thanh niên xung kích thực hiện chương trình
hành động cách mạng;
- Củng cố tổ chức và đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của
Đoàn, Hội Liên hiệp thanh niên các cấp;
- Thực hiện tốt công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng, đẩy
mạnh hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tại các địa bàn dân cư.
Nghị quyết cũng chỉ rõ nội dung tăng cường sự lãnh đạo của Đảng,
trách nhiệm của chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đối với công
tác thanh niên. Các cấp ủy Đảng lãnh đạo trực tiếp tổ chức Đoàn Thanh niên,
củng cố nâng cao chất lượng đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn để thật sự làm
nòng cốt trong hội liên hiệp thanh niên và phong trào thanh niên; Đưa nội
dung công tác thanh niên vào kế hoạch công tác hàng tháng, hàng quý, 6
tháng, 1 năm và cả nhiệm kỳ...;
Đối với các cấp UBND tỉnh, UBND các cấp có trách nhiệm ban hành
và từng bước hoàn thiện các chính sách để phát huy quyền làm chủ của thanh
niên trong lao động sản xuất, đặc biệt tích cực giải quyết việc làm cho thanh