ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÙI THỊ THANH THÚY
ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC
THANH NIÊN TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2011
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
HÀ NỘI – 2014
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÙI THỊ THANH THÚY
ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC
THANH NIÊN TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2011
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 56
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Quang Liệu
HÀ NỘI - 2014
2
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn
này là hoàn toàn trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ bất kỳ một
học vị nào. Các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 18 tháng 2 năm 2014
Tác giả Luận văn
BÙI THỊ THANH THUÝ
3
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô giáo Khoa Lịch sử, Phòng
Đào tạo sau Đại học – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại
1.2. Quá trình Đảng bộ tỉnh Nam Định chỉ đạo công tác thanh niên từ năm
2001 đến năm 2005 21
1.2.1. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ 21
1.2.2. Những kết quả đạt được 29
Tiểu kết 34
CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CÔNG
TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2011 37
2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nam Định về công tác thanh niên từ năm
2006 đến năm 2011 37
2.1.1. Tình hình và yêu cầu mới về công tác thanh niên ở tỉnh Nam Định 37
2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ 44
2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Nam Định 54
2.2.1. Quá trình chỉ đạo thực hiện 54
2.2.2. Những kết quả đạt được 67
Tiểu kết 75
CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU 77
3.1. Nhận xét chung 77
3.1.1. Kết quả đạt được 77
3.1.2. Hạn chế 82
3.2. Một số kinh nghiệm chủ yếu 88
3.2.1. Kinh nghiệm trong xác định chủ trương 89
3.2.2. Kinh nghiệm trong chỉ đạo thực hiện 95
KẾT LUẬN 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC
8
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong suốt tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam, thanh niên luôn
được xem là rường cột và tương lai của đất nước. Thanh niên luôn là lực
của tỉnh đã có những chuyển biến rõ rệt về nội dung và hình thức sinh hoạt.
Tuy nhiên bên cạnh những thành tích đạt được vẫn còn nhiều hạn chế:
Công tác thanh niên còn gặp nhiều khó khăn, phức tạp bởi vì: thanh niên đi
làm ăn nhiều, ít tham gia vào các hoạt động của tổ chức; hình thức sinh hoạt
chưa được thường xuyên; đội ngũ cán bộ lãnh đạo ít được đào tạo về kỹ năng,
nghiệp vụ nên hoạt động của công tác thanh niên chưa đạt được hiệu quả cao.
Là một người con sinh ra trên mảnh đất Thành Nam, nhằm góp phần
làm cho công tác thanh niên thêm sôi động và phong phú, mặc dù còn
nhiều khó khăn trong công tác thu thập tài liệu nhưng tôi vẫn quyết định
chọn đề tài: "Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo công tác thanh niên từ
năm 2001 đến năm 2011" làm luận văn thạc sỹ chuyên ngành Lịch sử
Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Công tác thanh niên là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác
vận động quần chúng của Đảng. Do vậy, vấn đề lãnh đạo công tác thanh niên
đã được đề cập trong rất nhiều nguồn tài liệu khác nhau: sách, báo, tạp chí,
luận văn, luận án Tiêu biểu có: “Đảng – Người tổ chức và lãnh đạo Đoàn
thanh niên chúng ta” (1975) do TW Đoàn Thanh niên cứu quốc xuất bản,
“Vấn đề rèn luyện tư tưởng của thanh niên” (1961) của tác giả Hoàng Tùng
do nhà xuất bản Thanh niên ấn hành, “Thanh niên học tập và cải tạo tư tưởng”
(1951) do Đoàn Thanh niên cứu quốc xuất bản
10
Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước,
Ban Tuyên giáo tỉnh Nam Định đã kết hợp với các ban ngành, các địa
phương, cơ sở cho ra đời một số cuốn lịch sử Đảng bộ xã, Đảng bộ huyện.
Với sự ra đời cuốn “Lịch sử Đảng bộ tỉnh Nam Định (1930 - 1975)” đã ghi
lại đầy đủ những dấu mốc và bước chuyển quan trọng của tỉnh Nam Định.
Ngoài ra, ở một số báo, tạp chí như báo Nhân dân, báo Pháp luật, báo
Thanh niên, báo Nam Định cũng có một số bài nghiên cứu về Nam Định
trên các lĩnh vực như tình hình phát triển kinh tế xã hội, một số vấn đề
- Sưu tầm, tập hợp các tài liệu liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công
tác thanh niên tỉnh Nam Định từ năm 2001 đến năm 2011, đồng thời khai thác
triệt để các thông tin lịch sử có trong các tài liệu này để phục vụ cho đề tài
nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề công tác thanh niên.
- Phân tích chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Định đối
với công tác thanh niên từ năm 2001 đến năm 2011.
- Làm rõ những hoạt động của công tác thanh niên Nam Định dưới sự
lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh từ năm 2001 đến năm 2011.
- Rút ra một số bài học kinh nghiệm chủ yếu về lãnh đạo công tác thanh
niên ở Đảng bộ Nam Định.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu về những chủ trương, chính sách và thực tiễn hoạt
động công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Nam Định từ năm 2001 đến năm
2011.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Những nội dung nghiên cứu trên đây được giới hạn trong phạm vi tỉnh
Nam Định. Các vấn đề liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự lãnh đạo của
Đảng bộ tỉnh Nam Định đối với công tác thanh niên từ năm 2001 đến năm 2011.
12
5. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
5.1. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện chủ yếu bằng hai phương pháp: phương pháp
lịch sử và phương pháp lôgíc. Ngoài ra, tác giả luận văn còn sử dụng các
phương pháp cụ thể khác như: phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh,
thống kê
5.2. Nguồn tư liệu
Luận văn khai thác chủ yếu từ các nguồn tư liệu như:
- Các chỉ thị, nghị quyết của ĐCS Việt Nam và Đảng bộ tỉnh Nam Định
về công tác thanh niên từ năm 2001 đến năm 2011.
năm 2005
1.1.1. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên
Trong bất kỳ thời đại nào, ĐCS Việt Nam luôn đánh giá cao vị trí và
vai trò của thanh niên đối với sự phát triển đi lên của đất nước. Thanh niên là
lực lượng xã hội to lớn, là một bộ phận nòng cốt trong sự nghiệp cách mạng
dân tộc, là chủ nhân tương lai của đất nước. Nhìn lại chiều dài lịch sử đấu
tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, thanh niên đều là những người làm
nên lịch sử. Đặc biệt, từ khi có Đảng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, bằng nhiệt
huyết của tuổi trẻ, thanh niên đều là những người đi tiên phong châm ngọn
lửa nhiệt huyết cho cuộc cách mạng của dân tộc. Khi đất nước lâm nguy,
thanh niên là lực lượng xung kích tiến về phía trước đánh đuổi giặc ngoại
xâm, giải phóng đất nước, giải phóng dân tộc. Bước vào thế kỷ XXI, trong
công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, chủ động hội nhập quốc
tế sâu rộng, thanh niên Việt Nam cũng đang thể hiện rõ khả năng của mình,
đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của toàn dân tộc trên mọi lĩnh
vực của đời sống xã hội.
Thanh niên là một trong những nội dung công tác rất quan trọng. Trước
khi Đảng ra đời, Hồ Chí Minh đã thành lập tổ chức thanh niên cách mạng là
tổ chức nền móng cho quá trình tiến tới xây dựng ĐCS. Liên tục trong suốt
mấy chục năm qua, ĐCS Việt Nam đã rất quan tâm đến công tác thanh niên.
Ngày 28 tháng 11 năm 2005, Quốc hội khóa XI đã chính thức thông qua Luật
Thanh niên sau hơn 20 năm chuẩn bị. Luật Thanh niên quy định: “Công tác
thanh niên là những hoạt động của Đảng, Nhà nước và xã hội nhằm giáo dục,
15
bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành,
đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của
thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Nhận thức được “thanh niên là rường cột của nước nhà”, là lực lượng
xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, liên tục trong suốt mấy chục
năm qua, Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về công tác thanh niên
thuận lợi cho thanh niên phấn đấu để hình thành một thế hệ con người mới
có lý tưởng cao đẹp, có ý thức trách nhiệm công dân, có tri thức, có sức
khỏe, lao động giỏi, sống có văn hóa và tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và
tinh thần quốc tế chân chính”.
Công tác thanh niên luôn được xác định là nhiệm vụ của cả hệ thống
chính trị. Trong đó, “Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và trực tiếp lãnh đạo
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Nhà nước quản lý thanh niên và công tác thanh
niên; thể chế hóa đường lối chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác
thanh niên thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động và
cụ thể hóa trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo
đảm quốc phòng, an ninh hàng năm của các cấp, các ngành… Phát huy vai trò
của MTTQ và các đoàn thể, tổ chức kinh tế - xã hội nhân dân trong công tác
thanh niên và gia đình, phối hợp giáo dục, bồi dưỡng, phát huy thanh niên”
[28, tr.83-84].
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, nắm chắc và vận dụng đúng đắn,
sáng tạo các quan điểm của Đảng là yếu tố quan trọng đầu tiên để thực hiện
thắng lợi nhiệm vụ công tác thanh niên nói chung và xây dựng chiến lược
phát triển thanh niên nói riêng nhằm hình thành một lớp thanh niên ưu tú,
17
vững vàng về chính trị, kiên định con đường XHCN, có phẩm chất đạo đức,
có tài năng đi đầu trong lực lượng thanh niên thực hiện CNH, HĐH đất nước.
Đảng đã phát động cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Cuộc vận động
này đã được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo thanh niên cả nước. “Tháng
Thanh niên” đã được duy trì và phát triển hàng năm với tinh thần: “Tuổi trẻ
hành động vì cộng đồng và xã hội, chăm lo bồi dưỡng thanh niên”. Với mục
tiêu này đã khơi dậy được tính tích cực chính trị – xã hội của đoàn viên và đã
có sự liên kết, phối hợp hiệu quả trong hoạt động giữa các thành phần thanh
niên trong nhiều lĩnh vực như: các cơ quan hành chính Nhà nước; các đơn vị
xí nghiệp, nhà máy; thanh niên nông thôn; thanh niên thành thị.
hoài bão cho thanh niên, động viên thanh niên xung kích trong sự nghiệp
CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tích cực tạo việc làm cho thanh
niên. Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm.
Tạo điều kiện, cơ hội cho thanh niên có tài năng đi học ở nước ngoài để trở về
phục vụ đất nước”.
Nhằm giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo thế hệ thanh niên Việt Nam phát
triển toàn diện, trở thành nguồn nhân lực trẻ có chất lượng cao và phát huy
vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên trong sự nghiệp CNH, HĐH đất
nước, ngày 29/4/2003 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 70/2003/QĐ-
TTg phê duyệt và ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến
năm 2010. Để đạt được các mục tiêu đề ra, Chiến lược đã đưa ra các giải
pháp chủ yếu như:
Về các chính sách đối với thanh niên, Chiến lược xác định: Đổi mới
việc xây dựng và thực hiện chính sách đối với thanh niên, chú trọng phát huy
19
vai trò của thanh niên và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong quá trình xây dựng
và thực hiện chính sách thanh niên. Lồng ghép các mục tiêu phát triển thanh
niên trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội. Xây dựng lộ trình bổ
sung, hoàn chỉnh các chính sách đối với thanh niên, trong đó có chính sách
phát triển giáo dục, đào tạo, nâng cao trình độ học vấn, trình độ khoa học và
công nghệ cho sinh viên; chính sách về dạy nghề, hướng thanh niên vào các
ngành nghề mũi nhọn; chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện, cơ hội thuận lợi cho
các đối tượng thanh niên lầm lỗi, sai phạm được hòa nhập với cộng đồng.
Về việc đầu tư xây dựng môi trường xã hội thuận lợi cho sự phát triển
toàn diện của thanh niên, Chiến lược nêu rõ: Phát triển phong trào thanh niên và
nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn Thanh niên các cấp. Tổ chức tốt các
hoạt động văn hóa - tinh thần cho thanh niên, quan tâm đến các đối tượng thanh
niên ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các vùng đặc biệt khó khăn.
Về việc xã hội hóa công tác thanh niên, Chiến lược khẳng định:
“Nhiệm vụ công tác thanh niên là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của
quan trọng trong đề án "Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác
thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH". Đề án khẳng định một trong
những thành tựu của công cuộc đổi mới do Đảng lãnh đạo đã xây dựng được
một thế hệ thanh niên thời kỳ mới có tri thức, có sức khỏe tốt và tư duy phát
triển mới, tiếp nối được truyền thống hào hùng của dân tộc, của Đảng ta, nêu
cao ý thức yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, sẵn sàng hy sinh, tình nguyện vì lợi
ích cộng đồng, có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Một lần nữa Đảng
khẳng định việc chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người
"vừa hồng, vừa chuyên" theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của cả hệ
thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đồng thời có sự đòi hỏi tự thân
21
vận động và sự nỗ lực rèn luyện, phấn đấu không ngừng của thanh niên góp
phần vào mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh” [27, tr. 162].
Ngày 11 tháng 9 năm 2009, Chính phủ ra nghị quyết số 45/NQ-CP về
ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị quyết Hội
nghị lần thứ 7 BCH TW Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đã xác định rõ mục
tiêu: Chú trọng xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự
cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH; có đạo đức cách
mạng, ý thức chấp hành pháp luật, có lối sống văn hóa, vì cộng đồng; có năng
lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác
phong công nghiệp đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH.
Rõ ràng ở bất kể giai đoạn nào, ĐCS Việt Nam cũng đều quan tâm
lãnh đạo công tác thanh niên. Thực tế cho thấy, thông qua các nghị quyết đại
hội Đảng lần thứ VIII, đại hội IX và đại hội X, những chủ trương của Đảng về
công tác thanh niên đã phù hợp và đáp ứng được nhu cầu mới của phong trào
thanh niên. Tư duy của Đảng về công tác thanh niên liên tục không ngừng đổi
mới để phù hợp với đối tượng tuổi trẻ qua từng thời kỳ cách mạng. Theo quan
điểm tư tưởng về thế hệ trẻ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ngày càng nâng
lớn lao xứng đáng với vai trò và niềm tin của Đảng bộ.
Trong những năm 2001 – 2005 với nhiều yếu tố thuận lợi, Đảng bộ và
nhân dân tỉnh Nam Định đã tích cực thực hiện chủ trương của Đảng, phấn đấu
đưa Nam Định trở thành một tỉnh có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đời sống
nhân dân ổn định. Nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu của tỉnh trong thời gian này là:
“Tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới sâu rộng và toàn diện hơn, phát huy
sức mạnh tổng hợp của Đảng bộ, quân và dân trong tỉnh, đẩy mạnh phát triển
23
kinh tế - xã hội theo hướng CNH, HĐH. Xây dựng hệ thống chính trị trong
sạch vững mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN” [80, tr.81].
Đảng bộ đã nhận thức sâu sắc vai trò của thanh niên, coi thanh niên là
người giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồn lực con
người. Để nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của thanh niên nhằm nâng cao
chất lượng lãnh đạo công tác thanh niên, quán triệt nghị quyết đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ IX, nghị quyết Hội nghị BCH TW Đảng lần thứ 7 về “Phát
huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh”, BCH Đảng bộ tỉnh Nam Định đã xây
dựng nghị quyết 06-NQ/TU về công tác thanh niên và xây dựng Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh tỉnh Nam Định vững mạnh trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước.
Các cấp ủy Đảng trực thuộc tỉnh, các tổ chức cơ sở Đảng trong toàn Đảng bộ
đều xây dựng chương trình hành động và có nghị quyết chuyên đề cụ thể về
công tác thanh niên.
Nghị quyết đại hội XVI Đảng bộ tỉnh đã xác định: “Tăng cường toàn
diện công tác thanh niên để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới. Thực hiện chỉ
thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị, nghị quyết TW 4 (khóa IX), tiếp tục thực
hiện nghị quyết TW 6 (lần 2) khóa VIII về thực hiện cuộc vận động xây dựng
chỉnh đốn Đảng. Công tác thanh niên trong 5 năm (2001 – 2005) cần tập
trung: Tăng cường và đổi mới công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện
đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên. Xây dựng tổ chức Đảng trong
sạch, vững mạnh. Nâng cao vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức
nhiệm vụ cách mạng có tính chiến lược. Phong trào thanh niên luôn gắn liền
với sự lãnh đạo của Đảng, qua đó thanh niên phấn đấu, rèn luyện và trưởng
25
Copyright: Tài liệu đại học ©