SỞ GD- ĐT QUẢNG BÌNH
TRƯỜNG THPT QUẢNG NINH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO THỂ LỰC
VÀ THÀNH TÍCH MÔN CẦU LÔNG CHO HỌC SINH THPT

Người thực hiện : Phan Quảng Nam
Chức Vụ : Giáo viên
SKKN thuộc môn : Thể dục

QUẢNG BÌNH NĂM 2019
Mục lục
Thứ tự
1.

Nội dung
Mở đầu

Trang
1


1.1

Lý do chọn đề tài

1

1.2


3

2.1.4.

Mối liên hệ giữa các trò chơi cho từng tiết học và từng nội
dung học.
Nâng cao thể chất đồng thời nâng cao thành tích của môn
học cầu lông.
Giáo dục tư tưởng đạo đức cho các em.

2.2

Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

4

2.3

Giải pháp áp dụng để giải quyết vấn đề

4

2.3.1

4
10

3.

Phương pháp sử dụng trò chơi trong các tiết học đối với

11


Viết tắt

Viết đầy đủ

THPT

Trung học phổ thông

TDTT

Thể dục thể thao

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

SKKN

Sáng kiến kinh nghiệm

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

tôi cần phải có những điều chỉnh để có thể hoàn thiện và khắc phục được một số
hạn chế mà các tác giả chưa khai thác hết.
Từ những vấn đề nêu trên tôi đưa ra đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong
việc giảng dạy môn cầu lông cho HS ở trường THPT đó là: "Sử dụng một số
trò chơi nhằm nâng cao thể lực và thành tích môn cầu lông cho học sinh
THPT"
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm giúp các em có tiết học thể dục sôi nổi và hứng khởi để mang lại
kết quả cao cho tiết học, mặt khác nó góp phần lớn trong việc nâng cao thể chất
cho học sinh để các em có thể hoàn thành nhiệm vụ học tập cũng như xây dựng
và bảo vệ tổ quốc.
- Giải quyết được sự yếu kém về thể lực của HS nói chung và thể lực
chuyên môn cầu lông nói riêng.
1


1.3. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng tôi chọn là 2 lớp 10, với 80 học sinh, tỉ lệ nam nữ giữa các lớp tương
đương nhau, thể lực giữa các lớp lúc chọn vào là ngẫu nhiên gần bằng nhau.
Được chia thành 2 nhóm: Nhóm 1: Thực nghiệm
Nhóm 2: Đối chứng
Nhóm 1: Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm( việc sử dụng trò chơi
nhằm nâng cao thể lực và thành tích trong dạy học môn cầu lông).
Gồm các lớp: 10A có 41 học sinh,
Nhóm 2: Tập luyện bình thường theo hướng dẫn của sách giáo khoa(các
bài tập thể lực, kĩ thuật đơn lẻ).
Gồm các lớp: 10C có 39 học sinh.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp kiểm tra đàng giá thực tiễn.
- Phương pháp toán học thống kê.

này có thêm bài tập bổ trợ sẽ làm các em thực hiện tốt hơn, các em sẽ tích cực
luyện tập hơn và mang lại hiệu quả cao trong tập luyện.
Ngoài ra, việc giáo viên thường sử dụng các bài tập bổ trợ phát triển thể
lực một cách đơn lẻ sẽ làm cho tiết học nhàm chán và mệt mỏi, nhưng khi các
bài tập thể lực này được tổ chức dưới dạng trò chơi lại hoàn toàn khác, nó làm
kích thích được tính tích cực của học sinh, các em sẽ tập luyện tích cực hơn vì ở
đây có sự ghanh đua giữa các tổ nhóm trong tổ, trong lớp. Ở đây giáo viên đã
khai thác được tính hiếu thắng của giới trẻ, vì vậy việc sử dụng trò chơi cho nội
dung thể lực sẽ mang lại hiệu quả rất cao, mặt khác lại làm cho học sinh thích
thú với tiết học hơn và làm quên đi sự mệt mỏi mà cơ thể mình vừa mới trải qua.
2.1.3. Nâng cao thể chất đồng thời nâng cao thành tích của môn học cầu
lông.
Có thể nói, khi tổ chức lồng ghép các trò chơi vào các tiết học cầu lông sẽ
làm cho các em tập luyện tích cực hơn, sự mệt mỏi của các em được hồi phục
nhanh chóng hơn, chính vì lý do đó mà thể chất của các em không ngừng được
phát triển, điều này được thể hiện là thành tích của các em ở các nội dung học
môn cầu lông được nâng lên đáng kể. Khi mà thể chất của các em phát triển thì
đã góp phần rất lớn cho công tác học tập của các em trong trường THPT. Mặt
khác nó còn góp phần lớn cho các em lập nghiệp, vì có sức khỏe là có tất cả.
3


2.1.4. Giáo dục tư tưởng đạo đức cho các em.
Việc tổ chức trò chơi trong các tiết học thể dục nói chung và môn học cầu
lông nói riêng là tạo ra sự ghanh đua giữa các đội, vì vậy đòi hỏi từng em học
sinh trong đội phải phát huy tính đoàn kết tập thể, có đoàn kết mới tạo ra sức
mạnh cho toàn đội và giành chiến thắng cho đội mình. Mặt khác khi chơi trò
chơi đòi hỏi mỗi thành viên của mỗi đội phải cố gắng hết mình để dành chiến
thắng cho đội nhà. Chính vì vậy mà thông qua trò chơi chúng ta có thể rèn luyện
cho các em ý chí phấn đấu hết mình và tính sống vì mọi người trong khi chơi trò

lông.
Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học cầu lông tôi đã nghiên cứu và
vận dụng vào giảng dạy các bài tập bổ trợ thể lực, kĩ thuật, được tổ chức dưới
dạng trò chơi nhằm phát triển thể lực kĩ thuật.
4


2.3.1.1. Trò chơi phát triển sức mạnh:
Đặc điểm thi đấu cầu lông và tập luyện cầu lông là người chơi phải di
chuyển liên tục với tốc độ cao trong pham vi sân của mình bằng những bước
chạy, bật nhảy cùng với việc kết hợp các động tác đánh cầu nhanh, mạnh. Trong
các động tác chơi cầu thì sức mạnh thể hiện rõ ở động tác bật nhảy, di chuyển
nhanh và đập cầu. Từ đó cho ta thấy trong môn cầu lông rất cần đến sức mạnh.
Ở các bài tập phát triển sức mạnh giáo viên thường bắt học sinh tập các bài tập
đơn lẻ như: bật cóc, lò cò 1chân,... Nếu tổ chức các bài tập đơn lẻ này thì cũng
không thể phát huy hết sức lực của học sinh vì vậy tốt nhât là tổ chức các bài tập
này dưới dạng trò chơi để phát huy hết năng lực của học sinh. Đó là trò chơi
"bật cóc tiếp sức".
* Trò chơi: Bật cóc tiếp sức
- Mục đích, tác dụng:
Phát triển sức mạnh của toàn thân, nhất là đôi chân.
- Công tác chuẩn bị:
Sân chơi rộng rãi , bằng phẳng, sạch sẽ, kẻ hai vạch xuất phát và đích.
- Phương pháp tiến hành:
Chia lớp thành 4 đội đứng thành 4 hàng dọc, 4 hàng này cách cột mốc 20m,
khi có hiệu lệnh của giáo viên 4 học sinh ở đầu hàng sẽ bật cóc đến cột mốc, sau
đó chạy vòng qua cột mốc về chạm vào tay người tiếp theo, người tiếp theo mới
được bật cóc tiếp. Cứ như vậy cho tới người cuối cùng, đội nào về trước và đúng
luật sẽ là đội thắng cuộc. Đội thua sẽ phải hát 1 bài tặng đội thắng.
- Luật chơi:

Chia lớp thành hai đội đều nhau, mỗi đội một bên sân và dàn quân cho đều
để sẵn sàng đá bóng. Mọi người ở tư thế ngửa người, tay và chân chống đất để
di chuyển đá bóng. Mỗi đội cử một người làm thủ môn.
+ Cách chơi: trọng tài đứng giữa sân cho hai đội tranh bóng. Mọi người của hai
đội di chuyển ở tư thế nằm ngửa hai tay, hai chân chống đất và dùng chân để đá
bóng vào gôn đối phương. Cần bố trí một số người đứng ở phía ngoài hai bên
sân nhặt bóng đưa vào sân (nếu bóng bị đá ra ngoài).
- Yêu cầu và luật chơi
Chia đội phải đều
Chỉ được di chuyển ở tư thế ngửa người, không được chạy.
Chỉ được dùng chân đá bóng, riêng thủ môn được dùng tay bắt bóng như
bình thường.
2.3.1.2.Trò chơi phát triển sức nhanh
Trong tập luyện và thi đấu cầu lông thì yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ
bản, nó thể hiện ở những đường cầu với tốc độ nhanh, biến hóa đòi hỏi HS phải
có phản ứng nhanh. Quan trọng nhất là sức nhanh di chuyển để thực hiện động
tác đánh cầu, để cho HS di chuyển một cách nhanh nhẹn ,thì GV thường cho học
sinh tập những bài tập đơn lẻ như: di chuyển ngang sân, di chuyển chéo sân lên
2 góc lưới, hoặc di chuyển tiến lùi..., khi tập các bài tập thể lực này thì các em
thường không thích vì các em chỉ thích đánh cầu chứ không muốn tập thể lực.
Vì vậy các bài tập này cần tổ chức dưới dạng trò chơi.
* Trò chơi: Cướp cờ
- Mục đích:
+ Phát triển tố chất nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phản xạ.
+ Rèn luyện ý chí quyết tâm và sự tập trung chú ý của người chơi.
- Công tác chuẩn bị:
+ Một sân chơi sạch sẽ, bằng phẳng, an toàn.
+ Kẻ một vòng tròn giữa sân có đường kính 1m. Từ tâm vòng tròn về phía hai
đầu sân, cho kẻ hai đường thẳng song song với nhau, cách tâm vòng tròn khoảng
15m, làm vạch xuất phát.

4
5
6
7

1x
2x
3x
4x
5x
6x
7x
GV
Sơ đồ trò chơi

* Trò chơi: “di chuyển ngang nhặt cầu tiếp sức”
- Mục đích:
Phát triển tố chất nhanh nhẹn, sức bật của chân.
- Công tác chuẩn bị:
10 quả bóng bàn, sân cầu lông bằng phẳng sạch sẽ, 4 cái rỏ đựng bóng.
- Phương pháp tiến hành:
Chia lớp thành 2 đội, mỗi đội đứng bên một nửa sân, đứng theo hàng dọc.
Khi có lệnh của giáo viên, 2 học sinh đứng ở 2 đầu hàng của hai bên di chuyển
lên chạy sang bên phải nhặt từng quả bóng ở rỏ đường biên dọc bên phải rồi di
chuyển sang bên trái bỏ vào rỏ ở đường biên dọc bên trái, cứ như vậy cho hết 5
bóng, sau đó trở về vị trí ban đầu và người kế tiếp mới được thực hiện. Người
kế tiếp lại nhặt bóng từ giỏ bên trái sang giỏ bên phải cho hết. Cứ như vậy cho
tới người cuối cùng, đội thắng là đội hết trước và đúng luật.
- Luật chơi:
+ Chia đội phải đều.

Xây dựng cảm giác với cầu, phát triển tố chất khéo léo.
- Công tác chuẩn bị:
Sân bãi bằng phẳng, an toàn, hai vợt cầu lông, hai quả cầu lông.
- Phương pháp tiến hành:
Chia lớp thành 4 đội với số nam, nữ bằng nhau, đứng thành 4 hàng dọc.
Khi có hiệu lệnh của giáo viên, người đầu tiên ở mỗi hàng bước lên tay thuận
cầm vợt, tay không thuận cầm cầu và tung cầu lên cao phía trước mặt và tay
phải cầm vợt theo phương thẳng đứng, mặt vợt song song với mặt đất, tâng cầu
liên tục phối hợp với các bước đi hoặc chạy chậm vừa đi vừa đếm số lần tâng
của mình cho tới khi cầu rơi xuống đất thì người thứ 2 mới thực hiện và đếm
tiếp của người thứ nhất. Cứ như vậy cho tới người cuối cùng; đội thắng là đội
tâng được nhiều quả nhất, đội thua phải đứng lên ngồi xuống 15 lần.
***********
***********
**********
**********
GV Sơ đồ trò chơi

8


- Luật chơi
Người tâng cầu phải đếm to, rõ ràng, khi rơi cầu phải nhanh chóng quay
lại vị trí quy định.
* Trò chơi: "Ai khéo tay hơn"
- Mục đích:
Giúp cho học sinh di chuyển đánh cầu thuận tay và trái tay một cách
chính xác hơn; Phát triển tố chất nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phản xạ.
- Công tác chuẩn bị:
Sân cầu lông bằng phẳng sạch sẽ, có 2 người phục vụ và mỗi người cầm

dưới dạng trò chơi mà tôi đưa vào giảng dạy trong thời gian các em học nội
dung cầu lông. Sau khi tôi đưa phương pháp này vào giảng dạy thì thấy hiệu quả
rất tốt, làm cho các tiết học rất sôi nổi, học sinh tập luyện tích cực hơn. Ở đây tôi
đã khai thác được tính tự giác tích cực của học sinh mà đòi hỏi mỗi tiết học cần
phải có. Tôi đã dùng phương pháp phỏng vấn ở các lớp tôi dạy thực nghiệm thì
9
đa số các em thích phương pháp này hơn.


2.4 Hiệu quả của SkKN đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng
nghiệp và nhà trường.
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành trong kì 1 năm học 2017-2018, đối
với học sinh lớp 10 trường THPT. Các lớp được lựa chọn là 10A và 10C. Trong
đó lớp đối chứng là 10C còn lớp thực nghiệm là 10A. Tôi tiến hành thực nghiệm
sư phạm trực tiếp hai lớp đối chứng và thực nghiệm xong, chúng tôi tiến hành
thực hiện bài kiểm tra ở cuối bài dạy với nội dung đề kiểm tra hoàn toàn giống
nhau kết quả thu được:
* Kết quả thu được
Bảng1 : Mức độ gây hứng thú cho học sinh và thời gian hoàn thành bài tập
trong quá trình học tập.
Lớp

Sĩ số

10A

41

10C


HS
1
10C 39
9em=23,1% 15em=38,5% 13em=33,3% 2em=5,1%
2
Tổng 10C có 39: 37em đạt, có 2 em chưa đạt
- Nhóm thực nghiệm
TT Lớp Số HS Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu,kém
1
10A 41
15em=36,6% 19em=46,3% 7em=17,1% 0em=0%
2
Tổng 10A có 41: 41 em đều đạt
* Nhận xét đánh giá
Qua so sánh hai bảng thành tích trên của hai nhóm đối tượng thực
nghiệm và đối chứng tôi thấy, kết quả học tập của các em tăng lên rõ rệt
(khá, giỏi tăng; trung bình, yếu kém giảm). Điều đó nói lên sự đúng đắn của
việc đưa bài tâp thể lực chuyên môn, kỹ thuật được tổ chức dưới dạng trò chơi
10
đó là:


- Thứ nhất: Các em được chơi trò chơi sẽ có tinh thần thoải mái hơn, yêu
thích tập luyện hơn mặc dù các em rất mệt.
- Thứ hai: Từ cơ sở các bài tập ở trường, ở lớp các em đã tích cực hơn
trong việc tập luyện ở nhà và ở các câu lạc bộ. Từ đó các em phát triển tốt hơn
về mặt thể chất cũng như trình độ kỹ thuật của môn cầu lông.

Đề nghị nhà trường tăng cường mua sắm thêm dụng cụ phục vụ cho giảng
dạy và huấn luyện môn thể dục để đáp ứng được nhu cầu hiện nay.
Qua thực tế giảng dạy và huấn luyện tôi đã áp dụng những phương pháp
trên, qua học hỏi bạn bè đồng nghiệp, quá trình tích luỹ cũng như tham khảo các
tài liệu đã giúp tôi rút ra một số kinh nghiệm trên và mong được sự tham khảo
và góp ý của các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn
chỉnh hơn.
11


Tôi xin chân thành cảm ơn.

Tài liệu tham khảo
1. Sách giáo khoa thể dục lớp 10 (sách giáo viên) của nhà xuất bản giáo dục xuất
bản năm 2007.
2. Giáo trình trò chơi vận động của nhà xuất bản thể dục thể thao.
3. Sách giáo viên môn thể dục lớp 10, 11,12. Bộ giáo dục và đào tạo xuất bản
năm 2007 (Vũ Đức Thu ; Trương Anh Tuấn …).
4. Các nguồn thông tin, trang thông tin thể thao trên mạng

12


1


1