1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:
“Một đứa bé không phải là một chiếc lọ hoa để đổ cho đầy mà là một
ngọn lửa cần được thắp sáng”- Rabelais. Đúng như câu nói của nhà văn Pháp
nổi tiếng, trẻ em giống như môt ngọn lửa, chúng ta cần thắp lên ngọn lửa ấy
bằng tình yêu, sự chăm sóc và giáo dục đúng cách, để rồi mỗi trẻ em là một chủ
nhân tương lai của đất nước. Muốn làm được điều đó thì cần có sự chung tay,
góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội, đặc biệt là phương pháp giáo dục trẻ.
Trong những năm gần đây, giáo dục luôn không ngừng đổi mới về hình thức, nội
dung và phương pháp tổ chức dạy học cho trẻ. Giáo dục kỹ năng sống là nội
dung được rất nhiều người quan tâm. Đặc biệt giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
mầm non là một nội dung và nhiệm vụ quan trọng của cấp học mầm non. Theo
nghiên cứu của các nhà tâm lý học, về đặc điểm tâm sinh lý trẻ em dưới 6 tuổi
thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học
văn hóa. Thực tế kết quả của nhiều nhà nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng
quan trọng nhất trẻ phải học ở lứa tuổi mầm non chính là những kỹ năng sống
như: Sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và
giao tiếp. Giáo dục kỹ năng sống đang trở thành một nhiệm vụ vô cùng quan
trọng không chỉ đối với mỗi cá nhân chúng ta mà là trách nhiệm giáo dục của
toàn xã hội. Bởi vậy, dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non sẽ giúp trẻ làm chủ
cuộc sống, sống an toàn, lành mạnh và có chất lượng hơn trong xã hội hiện đại
với nền văn hoá đa dạng và kinh tế phát triển như hiện nay đang trở thành nhu
cầu thiết yếu. Sự bùng nổ của thông tin với những suy thoái về đạo đức và với
những mặt trái của công nghệ, và với những cạm bẫy thì việc giáo dục kỹ năng
sống sẽ góp phần giúp những đứa trẻ chủ nhân tương lai của đất nước xác định
đường đi đúng đắn, trang bị đầy đủ cả về đức – trí – thể - mĩ ngày một đi lên và
phát triển. Chưa bao giờ giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo được nhà
trường và các bậc cha mẹ quan tâm như hiện nay. Và chính trường mầm non và
gia đình là môi trường rèn luyện tốt nhất các kỹ năng sống cho trẻ. Tuy nhiên,
việc rèn cho trẻ kỹ năng sống thế nào cho đúng, mang lại hiệu quả cao thì đang
là một vấn đề quan trọng cấp thiết cần được quan tâm trong nền giáo dục hiện

2.1 Cơ sở lí luận:
Kỹ năng sống là một quá trình tác động sư phạm có mục đích có kế hoạch
nhằm hình thành năng lực hành động tích cực có liên qua tới kiến thức và thái
độ giúp cá nhân có ý thức về bản thân, giao tiếp quan hệ xã hội, thực hiện công
việc, ứng phó hiệu quả với các yêu cầu thách thức của cuộc sống hàng ngày
(Theo Ismartkids – Phát triển tài năng trẻ em)
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là những hoạt động tích cực hướng vào
những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ có thể ứng
phó hiệu quả với các tình huống thách thức trong cuộc sống hành ngày. Định
hướng của giáo dục kỹ năng sống là giúp trẻ làm chủ bản thân, ứng xử phù hợp
với cộng đồng và xã hội, thích nghi, học tập hiệu quả, nâng cao sức khỏe tinh
thần và thể chất, ứng phó tích cực trong các tình huống của cuộc sống.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, kỹ năng sống chiếm một vị trí hết sức quan trọng nó
góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người, giúp trẻ học tập,
lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc sống sau này. Xã
hội hiện nay, kiến thức của con người ngày càng phát triển và mở rộng, cá nhân
mỗi người nếu không được bồi dưỡng và cập nhật thông tin kịp thời sẽ trở thành
lạc hậu, hơn nữa, yêu cầu về chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng cao.
Để hình thành và có được các kỹ năng trong cuộc sống hàng ngày, trước tiên
giáo viên phải có kiến thức, kỹ năng về chăm sóc giáo dục trẻ, kiến thức để tổ
chức các hoạt động cho trẻ được trải nghiệm để trẻ được cuốn hút hứng thú vào
các hoạt động đa dạng khác nhau cùng với các bạn trong lớp. Tạo ra nhiều cơ
2


hội để trẻ tương tác, giao tiếp với nhau trong lớp như: Thảo luận, trao đổi ý kiến,
giải quyết xung đột, chia sẻ kinh nghiệm những vai trò khác nhau, tạo ra nhiều
cơ hội để trẻ được tham gia và cảm thấy mình là một thành viên trong nhóm
chơi và trẻ có cơ hội để phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin,
góp phần thúc đẩy sự phát triển, tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ.

gia vào các hoạt động cũng như mạnh dạn trò chuyện với cô và các bạn.
Do tác động của xã hội trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như:
Internet, ti vi, điện thoại, các trò chơi điện tử... đang là vấn đề nghiêm trọng
trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ.
Phần lớn gia đình trẻ hiện nay ít con nên trẻ được sống trong môi trường
đầy đủ quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh
cảm với môi trường xung quanh.

3


Cơ sở vật chất của nhà trường còn nhiều khó khăn, diện tích phòng nhóm
lớp còn chật hẹp ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động và thực hành trải
nghiệm của trẻ, gây khó khăn trong công tác chăm sóc giáo dục
2.2.2. Kết quả thực trạng
Qua điều tra thực tế về vốn kỹ năng sống của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận
thấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài tại thời điểm tháng 9/2018 như
sau:
* Về phía trẻ: Tổng số trẻ được khảo sát: 40 trẻ
Mức độ đạt
Mức độ chưa
đạt
Nội dung khảo sát
Số
Tỷ lệ
Số
Tỷ lệ
lượng
lượng
1. Kỹ năng giao tiếp, chào hỏi

27/40
25/40
30/40
28/40

62,5%
57,5%
70%
70%
67,5%
62,5%5
75%
70%

* Về phía giáo viên.
Có đôi lúc giáo viên còn chưa chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ dẫn đến kết quả trên trẻ chưa cao và làm cho công tác phối kết hợp với
phụ huynh trong công tác rèn kỹ năng sống cho trẻ chưa chặt chẽ.
Một số ít giáo viên mới ra trường, kinh nghiệm và kỹ năng sư phạm chưa
nhiều, hoặc đang trong độ tuổi sinh đẻ và nuôi con nhỏ, chưa tự tin nêu cao vai
trò trách nhiệm trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
* Về phía phụ huynh:
Một số phụ huynh chưa có nhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ
năng sống, chưa có hành vi đúng đắn và lời nói mẫu mực đối với trẻ. Chưa
thường xuyên trao đổi phối hợp cùng với cô giáo, chưa biết vài trò trách nhiệm
của cha mẹ có tầm quan trọng ảnh hưởng đến sự hình thành kỹ năng của trẻ sau
này. Phụ huynh còn nuông chiều trẻ thường làm thay cho trẻ những công việc
mà trẻ yêu cầu.
Từ những tình hình và số liệu trên cho thấy kỹ năng sống và việc thực
hiện kỹ năng sống của trẻ là rất thấp. Vì vậy mà tôi đã mạnh dạn lựa chọn những

mà giáo viên nên và không nên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đó là:
Không nói dài và nói nhiều; Không luôn đưa ra lời đáp có sẵn mà để trẻ tự tìm
tòi; Không vội vàng phê phán đúng, sai như một quan tòa nhưng kiên trì giúp trẻ
tranh luận và kết luận. Ví dụ: Khi cô quan sát thấy có hai trẻ chơi với nhau và có
một trẻ khóc. Cô đến gần không phải vội vã quát mắng trẻ kia mà cô nhẹ nhàng
hỏi thăm nguyên nhân vì sao lại làm bạn khóc và giúp trẻ hiểu được bạn bè là
phải biết yêu thương chia sẻ, không được gây gỗ tranh giành và nếu gặp khó
khăn phải cùng nhau giải quyết
Không mớm ý cho trẻ phát biểu ý kiến mà người lớn trông đợi. Ví dụ: Khi
có hoạt động có Ban giám hiệu dự giờ không nên rèn luyện dạy trẻ quá nhiều trẻ
rất dễ bị nhàm chán dẫn đến hiệu quả của tiết học không cao mà cô chỉ nên rèn
cho trẻ về những hình thức tổ chức và cần chuẩn bị những câu hỏi mở để trẻ suy
nghĩ phát huy khả năng hiểu biết ở mỗi trẻ. Không nên bắt trẻ hoạt động liên tục
mà phải để dành thời gian và khoảng trống cho trẻ suy nghĩ. Và cô giáo có thể
tổng kết, kết luận nhưng với thái độ thư giãn, thoải mái, gợi mở. Hay ví dụ như:
"Hôm nay các con đã tự mình làm được nhiều việc mà không phụ thuộc vào
người khác, các con là những em bé rất giỏi các con rất xứng đáng nhận được
một tràng pháo tay". Điều này sẽ giúp cho trẻ tự tin hơn, dám tự tìm tòi và suy
nghĩ, giám đưa ra ý kiến của mình.
Quả thật việc thay đổi nếp cũ là rất khó, nhưng trong những buổi sinh hoạt
tôi thường đưa những giá trị của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như:
- Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ.
- Kiên nhẫn và có kỹ năng lắng nghe tốt.
- Ý thức về bản thân và sẵn sàng học những kỹ năng mới.
- Có kinh nghiệm sống và biết soi xét.
- Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình lên trẻ.
- Thực hành tư duy sáng tạo và khai phá.
- Biết sắp xếp phòng, nhóm lớp tạo bầu không khí hấp dẫn.
- Biết chủ động phương pháp giáo dục. Tác động kịp thời khi nhóm bế
tắc.

khi đó không nên la mắng trẻ mà tôi sẽ giúp trẻ nói lại cho đúng nếu chê bai trẻ
sẽ càng tạo cho trẻ cảm giác không tự tin vào bản thân và như vậy càng khiến trẻ
giao tiếp càng ngày càng ít đi. Không khí trong giờ học ảnh hưởng rất lớn đến sự
giao tiếp của trẻ, cô phải luôn tạo cho trẻ cảm giác thật thoải mái để cho trẻ
mạnh dạn giao tiếp. Trẻ con bất cứ lúc nào cũng muốn thể hiện mình một cách
linh hoạt, rõ ràng nên khi trẻ gặp khó khăn trong việc giải thích một cái gì đó thì
tôi luôn nhẹ nhàng, khuyến khích trẻ nói ra những điều trẻ đang nói, không ngắt
lời hay tỏ ra không tôn trọng trẻ.
Trong các hoạt động kỹ năng thì kỹ năng chơi đối với trẻ cũng là một kỹ
năng góp phần hình thành nhân cách trong con người trẻ, tạo môi trường cho trẻ
giao tiếp với nhau và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết. Và tôi đưa ra tiêu chí
không tranh giành đồ chơi với bạn, trong tiêu chí mà tôi lên kế hoạch rèn cả lớp
nói chung, cứ vào các buổi chiều bình bầu và nhận xét buổi chơi, tôi cho cả lớp
nhận xét xem trong giờ chơi bạn nào còn tranh giành đồ chơi thì bạn đó sẽ
không được cắm cờ, cuối tuần bạn nào có nhiều cờ sẽ được bé ngoan, ngoài ra
trong các giờ chơi, giờ đón trả trẻ, trẻ nào có biểu hiện hành vi sai trái là tôi giải
thích và sửa ngay cho trẻ, việc làm đó rất tốt đối với trẻ vì trẻ biết được điều gì
nên làm và điều gì không nên làm và nhân cách sống của trẻ sẽ được phát triển
toàn diện hơn.
Ngoài ra tôi còn sưu tầm một số câu chuyện, bài thơ mang tính giáo dục.
Giúp trẻ rút ra bài học cho mình thông qua các nhân vật trong câu chuyện, bài
thơ khi giao tiếp với nhau như:
Bài thơ: Biết cảm ơn, xin lỗi"
Cảm ơn xin lỗi
Dù với ai cũng phải
7


Ai giúp cho cái gì
Xin lỗi cho đàng hoàng

hiệu quả rõ rệt
Ví dụ: Khi trẻ có thói quen nói không đủ câu. Để lâu dần sẽ tạo thành thói
quen không tốt như: Trẻ muốn giành một món đồ gì đó trẻ nói: “Đưa đây” hay
“trả đây”? Nếu chúng ta kịp thời giúp trẻ chỉnh sửa lại cho đúng thì trẻ sẽ làm
được và sẽ thay đổi thành những lời nói lễ phép: “Anh trả lại cho em đi?”.
Nhưng nếu ta coi việc đó là bình thường thì chắc rằng đó là mối nguy hiểm ảnh
hưởng đến nhân cách trẻ sau này.
Với trẻ chưa có kỹ năng giao tiếp nhiều với cô, với bạn tôi thường xuyên
gần gũi trẻ hơn, trò chuyện với trẻ nhiều hơn về những người thân của trẻ, về thế
giới xung quanh từ đó trẻ sẽ mạnh dạn hơn khi tiếp xúc và giao tiếp với cô, với
bạn bè và người khác. Ngoài ra, tôi còn sưu tầm những bài thơ, câu chuyện, bài
hát có nội dung giáo dục về lễ phép đưa vào trong chương trình với nội dung cụ
thể như:
Bài thơ: Che mưa cho bạn, Phải là hai tay, Cảm ơn xin lỗi, và phô tô gửi
cho phụ huynh để phụ huynh nắm được và giúp trẻ học thuộc các bài thơ đó.
Qua đó giúp trẻ có những hành vi và kỹ năng tốt qua các bài thơ, câu chuyện
8


"Bà ốm, yêu bà, Thương ông, bó hoa tặng cô, bé mai đến trường... Tôi cũng tự
sáng tác được một số bài thơ giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như bài thơ "Bé
ngoan"
Bé thật là ngoan
Chào các bạn yêu
Mỗi khi đến lớp
Đến lớp thật vui
Bé khoanh tay chào
Học bao nhiêu điều
Chào cô chào mẹ
Thích ơi là thích

lợi ích của nước”. Trẻ biết được nước đóng vai trò quan trọng đối với sự sống:
con người, động vật và thực vật. Vai trò của nước với con người như thế nào?
Nước đối với động thực vật thế nào? Cô xây dựng những câu hỏi mở để buộc trẻ
phải suy nghĩ và nhiều trẻ tham gia trả lời như: Trong cuộc sống hàng ngày con
người chúng ta sử dụng nước để làm gì? Nếu thiếu nước con người, động thực
vật sẽ ra sao? Cứ như vậy trong một tiết học với hàng loạt câu hỏi cô đưa ra thì
trẻ nào cũng được tham gia, với trẻ ít nói cô gọi nhiều và thường xuyên hơn.
9


Thông qua hoạt động thể dục: Tôi tổ chức cho trẻ các vận động như: Bò
qua chướng ngại vật, đi trên ghế thể dục, chuyền bóng, bật qua vật cản, nhảy từ
độ cao 35cm, ném trúng đích thẳng đứng, bật liên tiếp qua 5 vòng,...qua đó rèn
cho trẻ các kỹ năng nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin, khéo léo khi tham gia vận
động, biết bảo vệ sức khỏe.
Thông qua hoạt động "làm quen với toán" đề tài "So sánh, thêm bớt để tạo
sự bằng nhau trong phạm vi 4, tôi sử dụng trò chơi thêm bớt các phương tiện
giao thông để tạo thành nhóm có số lượng là 4, đội nào nhanh làm chính xác đội
đó sẽ chiến thắng. Như vậy buộc trẻ phải thảo luận với nhau, hợp tác mới hoàn
thành bài tập và trong giờ học nào tôi cũng sưu tầm những đồ dùng sáng tạo.
Thông qua chủ đề gia đình tôi cho trẻ chia sẻ những thông tin về gia đình,
cho trẻ kể về những thành viên trong gia đình mình, những việc mà trẻ thường
làm ở nhà, qua đó giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp, lắng nghe người khác nói, nói
rõ ràng để bạn hiểu.
* Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động vui chơi.
Với trẻ mầm non hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động
của trẻ ở trường, thông qua giờ chơi trẻ được đóng các vai khác nhau trong xã
hội, trẻ đóng vai và tái hiện lại những gì trẻ nhì thấy trong cuộc sống. Tất cả
những kiến thức và kinh nghiệm cuộc sống mà trẻ có được trẻ sẽ thể hiện qua
hoạt động vui chơi. Vui chơi là hoạt động tạo cho trẻ nhiều hứng thú và cũng là

cạnh đó, những kỹ năng đơn giản phục vụ bản thân hàng ngày cũng là những kỹ
năng không thể thiếu đối với trẻ, tôi cho trẻ thường xuyên chơi để rèn các kỹ
năng như: Cách đóng mở cửa, lấy và uống nước, cách gắp bằng các loại kẹp,
quét rác trên sân, cách rót nước bằng cách tự tết tóc cho mình, cách gấp quần áo
ngọn gàng ngăn nắp, đây là cơ hội tốt nhất để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Vì
vậy, tôi đã thường xuyên tổ chức cho trẻ các trò chơi mang tính lành mạnh để trẻ
được tham gia học tập và vui chơi.
2.3.4. Giáo dục trẻ kỹ năng sống thông qua các chế độ sinh hoạt hàng
ngày.
Ngoài hoạt động học có chủ định, hoạt động vui chơi ra tôi còn hướng
dẫn dạy trẻ kỹ năng sống thông qua các hoạt động khác như: Trong giờ đón trả
trẻ: Tôi cùng các giáo viên khác trò chuyện với trẻ, giáo dục trẻ kỹ năng giao
tiếp, kỹ năng tự cất giày dép, ba lô dúng nơi quy định, ngoài ra tôi còn dạy trẻ
11


biết chào hỏi, biết nói lời xin lỗi, biết nói cảm ơn, không nói leo khi người khác
nói, không tự tiện lấy đồ và sử dụng đồ của người khác...Trong giờ thể dục buổi
sáng: tôi kết hợp cho trẻ kỹ năng xếp hàng lối theo quy đinh, kỹ năng tập các
động tác nhằm giúp cho cơ thể phát triển khỏe mạnh. Bên cạnh đó, tôi còn
thường xuyên hướng dẫn trẻ các kỹ năng vệ sinh cá nhân, và cho trẻ thực hành
trải nghiệm tạo thói quen tốt cho trẻ. Các nội dung vệ sinh cá nhân bao gồm các
thói quen rửa mặt, rửa tay, đánh chải răng, chải tóc, gội đầu, tắm rửa, mặc quần
áo sạch sẽ, dội mũ nón, đi giầy dép, thói quen đi vệ sinh đúng nơi quy định, thói
quen khạc nhổ và vứt rác đúng nơi quy định. Cụ thể:
Rèn cho trẻ kỹ năng rửa mặt: tôi giáo dục trẻ tại sao cần phải rửa mặt (rửa
mặt sạch, mặt đẹp, xinh đẹp, đáng yêu và không bị bệnh..); giáo dục trẻ lúc nào
cần phải rửa mặt ( khi ngủ dậy, khi đi ra ngoài về bụi bẩn...). Đối với trẻ mẫu
giáo, cô dạy trẻ từ động tác mô phỏng theo mẫu, sau khi trẻ quen thì chuyển
sang cho trẻ tự rửa. sau khi rửa mặt xong cần giặt khăn vắt khô, giũ phẳng, phơi


Rèn trẻ kỹ năn đội mũ, nón: Đây là một thói quen tốt để giữ gìn sức khỏe
cho trẻ, cần giảng giải cho trẻ là việc đội mũ nón giúp trẻ tránh được nắng, mưa,
không làm cho đầu và cơ thể bị ảnh hưởng của nắng mưa dễ bị bệnh. Vì vậy cần
phải đội mũ, nón khi ra ngoài trời nắng, mưa. Mũ nón của trẻ cần treo vào nơi
quy định dễ thấy, dễ lấy. Khi trẻ ra ngoài, có phản xạ đội mũ nón và tự động lấy
mũ nón đội. Khi về nhắc trẻ treo mũ nón vào nơi quy định.
Rèn kỹ năng đi giầy dép: Cần cho trẻ đi giầy dép để bảo vệ đôi chân, giáo
dục trẻ trong bụi đất có rất nhiều trứng giun, sán và ấu trùng giun sán. Khi có
điều kiện thuận lợi nó sẽ chui qua lỗ chân lông của da để vào cơ thể. Mặt khác đi
giầy dếp tránh không bị trầy xước khi giẫm phải mảnh chai, gai nhọn, sỏi đá...
Rèn cho trẻ kỹ năng đi vệ sinh và vứt rác đúng nơi quy định: Cần rèn cho
trẻ thói quen vệ sinh đúng nền nếp, thời gian đầu cần nhắc trẻ đến giờ cần đi vệ
sinh, sau quen dần trẻ sẽ tự đi, nhắc trẻ sau khi đi vệ sinh cần xả nước cho trôi
phân và nước tiểu. Để trẻ hiểu việc khạc nhổ bừa bãi là nguyên nhân gieo rắc vi
trùng vào không khí làm lây bệnh cho người khác, giấy rác bẩn phải vứt vào
thùng rác đúng nơi quy định nhằm tránh lây lan bệnh tật. Để tạo thói quen cho
trẻ, tôi chỉ đạo hướng dẫn giáo viên phải nhắc nhở khạc nhổ vào nhà vệ sinh rồi
xả nước dội sạch, đối với rác thì bỏ vào thùng có nắp đậy.
Trong giờ ăn cũng vậy tôi cùng các giáo viên khác dạy trẻ những nghi
thức văn hóa trong ăn uống qua đó dạy trẻ những kỹ năng tự lao động phục vụ,
rèn tính tự lập như: Biết tự đi lấy bát, thìa theo số lượng của tổ mình và biết
được lần lượt ngày trực nhật của mình theo tổ, khi ăn, biết ăn uống lịch sự,
không nói chuyện trong khi ăn và chỉ ăn uống tại bàn ăn của mình, biết cách sử
dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, biết ăn hết
xuất, không làm rơi vãi khi ăn, khi ăn nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, ngậm
miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, biết tự dọn, cất bát thìa đúng nơi
quy định. Biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn không làm ảnh hưởng
đến người khác...
Ngoài ra trước những giờ ăn tôi thường lồng ghép các bài hát, bài thơ

trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng
như trong mối quan với những người khác. Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm
thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi.
Ví dụ: Cô tổ chức cho 2 đội chơi trò chơi "Kéo co" ở trò chơi này cháu
thực hiện đúng luật chơi. Mỗi đội luôn tự tin mình sẽ chiến thắng và tìm mọi
cách động viên khích lệ trong nhóm cố gắng có ý chí vươn lên.
2.3.5. Rèn kỹ năng đơn giản cho trẻ chậm phát triển.
Đầu năm 2018- 2019 khi nhà trường giao lớp với sĩ số là 40 trẻ, trong đó
có 2 cháu chậm phát triển, khi nhận cháu vào lớp cháu hoàn toàn không biết gì
về nhận thức, giao tiếp, ngôn ngữ... Đó quả là một khó khăn của lớp và qua sự
quan tâm chăm sóc cháu một thời gian, đầu năm học, tôi và các đồng chí giáo
viên trong lớp đã dần hiểu được những thói quen, ăn, ngủ, vệ sinh... Từ đó tôi đã
quyết định đưa ra rèn một số kỹ năng và thói quen đơn giản cho cháu.
- Thứ nhất: Tôi làm một cử chỉ, một tình huống nhiều lần, ví dụ hướng
dẫn trẻ đi lấy ghế tôi chỉ đây là ghế con bê ghế vào bàn và ngồi ăn cơm đồng
thời đưa tay trẻ đặt vào ghế để trẻ bê và dẫn trẻ vào bàn ăn, bằng hình thức đó
tôi thường xuyên hướng dẫn trẻ cách bê ghế được lặp đi lặp lại nhiều lần trong
mọi hoạt động khác nhau, dần trẻ đã hiểu được mệnh lệnh khi tôi sai trẻ đi kê
ghế ngồi vào bàn và cất ghế.
- Thứ hai: Khi ở nhà trẻ không tự xúc cơm ăn và đến lớp cũng vậy. Tôi
dạy trẻ kỹ năng cầm thìa, đầu tiên trẻ không biết cách cầm thìa và không thể
cầm thìa và xúc được tôi cầm mấy đầu ngón tay của trẻ nắm vào thìa, lúc đầu tôi
cứ buông tay rà là trẻ lại rơi thìa nhưng với tình yêu và lòng kiên trì của tôi và
những giáo viên cùng lớp dần dần trẻ đã biết cách cầm thìa và đã biết tự xúc
cơm ăn.
- Thứ ba: Tôi dạy trẻ bằng các cử chỉ vào các công việc hàng ngày. Ví dụ:
Gật đầu khi bạn nói lại đây dần dần sử dụng các cử chỉ này vào các thời điểm
khác nhau, vị trí khác nhau và từng lần một theo cách trên.
- Thứ tư: Tôi và các giáo viên khác thường chơi với trẻ và trò chơi tôi
thấy hiệu quả nhất đó là trò chơi tung bóng cho cháu tung lại, lúc đầu khi tung

cùng bàn luận và cùng uốn nắn trẻ ngay và kịp thời. Tuyên truyền để các bậc
phụ huynh hiểu rằng dạy kỹ năng sống cho trẻ là giúp trẻ nâng cao năng lực tự
lựa chọn những giải pháp cho mình, quyết định phải xuất phát từ trẻ. Nội dung
giáo dục phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của trẻ. Trẻ cần có điều
kiện để cọ sát các ý kiến khác nhau, trao đổi kinh nghiệm, thực hành và áp dụng.
Để làm được điều này đặc biệt đối với những phụ huynh ít quan tâm đến con
cái, tôi tìm cách để gặp và trao đổi về thành tích học tập của cháu ở lớp và đồng
thời hỏi thăm về nề nếp sinh hoạt, sở thích… của cháu ở nhà. Với việc làm kiên
trì đó tôi đã tác động việc học của cháu ở lớp cũng như việc rèn nề nếp ở nhà. Vì
tôi thấy rằng một số trẻ có khó khăn trong việc kết bạn hoặc chia sẻ với bạn
trong nhóm lớp lại có thể hình thành mối liên kết thân thiết mới trong môi
trường gia đình của trẻ. Chính vì vậy cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng
cảm xúc bằng cách tạo các mối liên kết bạn bè tại gia đình, cha mẹ không nên
bực bội khi trẻ đi chơi với bạn khác và tham gia các buổi.
Ví dụ: Một số kỹ năng phối hợp cùng cô giáo dạy trẻ kỹ năng cất dép, kỹ
năng cất quần áo. Vậy muốn trẻ làm tốt được những kỹ năng này tôi phối hợp
với phụ huynh hướng dẫn và quan sát trẻ khi con ở nhà. Cha mẹ cần có niềm tin
với sự hướng dẫn của giáo viên và năng khiếu bẩm sinh của trẻ, bên cạnh đó cha
mẹ cần dạy trẻ từ từ để trẻ hiểu và cha mẹ chính là tấm gương sáng để trẻ noi
theo. Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đạt kết quả tốt thì phải biết kết
hợp hài hòa các biện pháp trên và không thể thiếu một trong những biện pháp
đó. Bên cạnh đó là ý thức trách nhiệm và tình yêu thương của cô giáo đối với
trẻ.
3.4. Hiệu quả của các giải pháp nâng cao hiệu quả rèn kỹ năng sống
cho trẻ đối với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
* Kết quả:
15


Như vậy, qua một năm đi sâu và thực hiện nghiên cứu tài liệu, kinh

trẻ em, được chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục, được bảo vệ sức khỏe, được bảo
đảm an toàn phòng bệnh, được theo dõi cân đo, có kỹ năng lao động tự phục vụ:
sắp xếp ghế vào bàn ăn; lấy và cất chiếu gối khi đi ngủ, khi ngủ dậy; tự vệ sinh
cá nhân trước sau khi ăn. Cụ thể qua bảng kiểm tra đánh giá chất lượng sau mỗi
tiêu chí như sau:
Tổng số trẻ được khảo sát là 40 trẻ:
TT
Nội dung
Mức độ thời
Mức độ thời
Tăng tỷ Giảm tỷ
điểm T9/2018
điểm T3/2019
lệ trẻ
lệ trẻ
đạt (%)
chưa
Đạt
CĐ
Đạt
CĐ
đạt (%)
1 Kỹ năng giao 15/40 = 25/40 = 38/40 = 2/40 =
57,5%
57,5%
tiếp, chào hỏi 37,5%
95%
62,5%
5%
2 Kỹ năng tự 17/40 = 23/40 = 37/40 = 3/40 =

sinh

42,5%

57,5%

92,5%

7,5%

12/40 = 28/40 =
37/40 =
30%
70%
92,5%

3/40 =
7,5%

12/40 =
30%
13/40 =
32,5%
15/40 =
37,5%
10/40 =
25%
12/40 =
30%


38/40 =
95%

62%

62,5%

62%

62,5%

60%

60%

57,5%

57,5%

67,5%

76,5%

65%

65%

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
3.1. Kết luận:
Giáo dục kỹ năng sống không chỉ giúp trẻ nhanh chóng hoà nhập và

nhất, không chỉ về kiến thức mà còn là cả kỹ năng sống. Với đề tài: “Một số giải
pháp nâng cao hiệu quả rèn kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi lớp
Hoa Hồng trường Mầm Non Trường Thi A” đã mang lại hiệu quả hình thành
phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Hy vọng những thông tin nghiên cứu trong
sáng kiến kinh nghiệm này sẽ giúp các bậc phụ huynh có cái nhìn đúng đắn và
toàn diện về kỹ năng sống cho trẻ để giúp các em phát triển một cách tốt nhất
cũng như giúp cho cá nhân tôi đang giảng dạy trong bậc mầm non có thêm
những phương pháp giúp trẻ rèn luyện tốt hơn kỹ năng sống của mình, nâng cao
chất lượng chuyên môn trong công tác.
2. Kiến nghị:
- Nhà trường tham mưu với các cấp lãnh đạo xây dựng trường mầm non
Trường Thi A đạt chuẩn đáp ứng với yêu cầu nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ
trong giai đoạn hiện nay. Tăng cường đầu tư thêm các điều kiện về cơ sở vật
chất, trang thiết bị...tạo điều kiện cho giáo viên trong tổ chức các hoạt động cho
trẻ mọi lúc, mọi nơi để khắc sâu thêm kiến thức.
- Để nâng cao kiến thức cũng như khả năng tự lập, tự tin của trẻ trong
trường Mầm non thì Ban Giám hiệu và Nhà trường cần xây dựng kế hoạch tổ
chức các hoạt động dã ngoại một tháng 1 lần để tạo sân chơi bổ ích cho các con
được học tập, vui chơi, được trải nghiệm cuộc sống… Tạo cho trẻ sự tự lập, tự
tin khi giao tiếp với thế giới xung quanh.
Trên đây là bài học kinh nghiệm của tôi trong quá trình nghiên cứu, tìm
hiểu và tích lũy kiến thức cho bản thân về chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là
trong công tác rèn kỹ năng sống cho trẻ. Rất mong sự đóng góp ý kiến của các
cấp lãnh đạo và chị em đồng nghiệp để cho sáng kiến kinh nghiệm của tôi ngày
càng hoàn thiện hơn. Tôi xin cảm ơn tập thể Chi bộ, Ban giám hiệu, đồng nghiệp
tại Trường mầm non Trường Thi A đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi để
tôi tham gia và hoàn sáng kiến kinh nghiệm này. Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ