SỞ GIÁO DỤC MỤC
VÀ ĐÀO
LỤCTẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HOÁ
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Nội dung
Trang
1. Mở đầu
2
1.1. Lí do chọn đề tài
2
1.2. Mục đích nghiên cứu
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2
sáng
5
12
tạo vào SÁNG
từng bài TẠO
học cụVÀO
thể. DẠY CÁC BÀI ĐẠO ĐỨC LỚP 1,
NGHIỆM
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
13
13GÓP PHẦN HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC,
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
PHẨM
14 3. Kết luận, kiến
nghị CHẤT CHO HỌC SINH
13
15 3.1. Kết luận.
14
16 3.2. Kiến nghị.
14
17 Tài liệu tham khảo.
15
Danh mục các đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm
16
18
đã được công nhận.
Người thực hiện: Phạm Thùy Dương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Đông Hải 1
triển năng lực phẩm chất một cách tự nhiên nhất.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là vai trò, vị trí, tầm quan trọng của các hoạt động
trải nghiệm sáng tạo để qua đó vận dụng vào bài dạy đạo đức lớp 1, góp phần
hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp đọc sách và tài liệu.
- Phương pháp trò chuyện.
- Phương pháp động não.
- Phương pháp thăm dò.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục. Trong đó, dưới sự
hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia
trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà
trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát
triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo
của cá nhân mình.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm định hướng, tạo điều kiện cho học
sinh quan sát, suy nghĩ và tham gia các hoạt động thực tiễn, qua đó tổ chức
2
khuyến khích, động viên và tạo điều kiện cho các em tích cực nghiên cứu, tìm ra
những giải pháp mới, sáng tạo những cái mới trên cơ sở kiến thức đã học trong
nhà trường và những gì đã trải qua trong thực tiễn cuộc sống, từ đó hình thành ý
thức, phẩm chất và năng lực cho học sinh.
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác
nhau như hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác,
cũng cần một khoản kinh phí nhất định như trang phục, đồ dùng, dụng cụ, nước
uống, thuê xe… Tuy nhiên, kinh phí dành cho hoạt động học tập trải nghiệm ở
lớp hiện nay khá eo hẹp, chủ yếu dựa vào tiền quỹ lớp.
- Giáo viên rất nhiệt tình tham gia tổ chức các hoạt động trải nghiệm tuy
nhiên còn thiếu kinh nghiệm thực tế khi tổ chức.
- Một số em học sinh tác phong sinh hoạt chưa nhanh nhẹn, khi sinh hoạt
tập thể thường thụ động, chỉ hoạt động dưới sự điều khiển của giáo viên chủ
nhiệm là chủ yếu, chưa biết đưa ra các gợi ý hoặc đề xuất cho hoạt động tập thể.
3
- Một số phụ huynh là công nhân làm việc cả ngày hoặc đến 19 giờ nên ít
có thời gian quan tâm đến các hoạt động của con.
2.2.3 Khảo sát phân loại học sinh:
Đầu tháng 9, tôi đã khảo sát và phân loại học sinh như sau:
Phân loại đối tượng
HS rụt rè
HS yêu thích
HS tự giác
HS biết tự tổ
không tham
Tổng số
tham gia các
tham gia các
chức các hoạt
gia các hoạt
Học sinh
hoạt động trải hoạt động trải
động trải
động trải
Bài 13: Chào hỏi và tạm biệt.
Bài 14: Bảo vệ hoa và cây nơi công cộng.
Nội dung môn Đạo đức lớp 1 gồm nhiều vấn đề vừa mang tính chất khái
quát vừa mang tính chất cụ thể có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp hay liên hệ
đến việc hình thành phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh tiểu học. Từ đó
tôi tìm những hoạt động trải nghiệm phù hợp để áp dụng giúp các em nắm bắt
kiến thức một cách tự nhiên và dễ hiểu nhất.
2.3.2. Triển khai các bước cơ bản để thực hiện trải nghiệm sáng tạo.
Ngay từ đầu năm học, ngoài việc hướng dẫn học sinh xây dựng nội quy
của lớp, của trường, các kỹ năng cơ bản: tổ chức, làm việc nhóm... Tôi đã giới
thiệu, hướng dẫn cho học sinh hiểu về mục đích, các hình thức, cách tổ chức
hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào học môn đạo đức. Thông qua đó, học sinh cả
lớp biết lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với nội dung; nắm được các bước
cơ bản cần thực hiện, trách nhiệm của từng cá nhân khi tham gia hoạt động trải
nghiệm sáng tạo.
4
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo về cơ bản mang tính chất của hoạt động
tập thể trên tinh thần tự chủ nhằm phát triển khả năng sáng tạo và cá tính riêng
của mỗi cá nhân trong tập thể. Thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo hình
thành những năng lực, kỹ năng sống, phẩm chất tốt đẹp của học sinh. Chính vì
thế, để tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tôi thường hỗ trợ các em thực
hiện đầy đủ các bước cơ bản sau:
Bước 1. Xây dựng ý tưởng;
Bước 2. Xây dựng kế hoạch;
Bước 3. Công tác chuẩn bị thực hiện;
Bước 4. Tổ chức thực hiện;
Bước 5. Đánh giá kết quả thực hiện.
khai giảng năm học mới, ngày toàn dân đưa trẻ đến trường). Vậy các em có suy
nghĩ gì về ngày đó? Học sinh sẽ trả lời nhiều ý khác nhau. Trên cơ sở đó, tôi sẽ
hướng cho học sinh thực hiện một hoạt động có ý nghĩa để chào mừng ngày
Khai giảng năm học mới 5/9.
5
Bước 2. Học sinh phải định hình những công việc cần làm là gì? Tổ chức ở
đâu? Những ai thực hiện? Cần có sự giúp đỡ của ai ở trong hoặc ngoài nhà
trường? Cần những gì về cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng... Lúc này, vai trò của
cán bộ lớp được phát huy. Các em vừa là người thu thập và xử lý thông tin, phân
tích tình hình và tổ chức lớp để bàn bạc đi đến thống nhất nội dung công việc
cần làm.
Ở bước này, tôi để học sinh tự thảo luận. Tùy theo, các em có thể thảo
luận trình tự về nội dung, hình thức, công tác chuẩn bị, thời gian, địa điểm, đối
tượng tham gia... Như vậy, ngay từ hoạt động này, các em được bộc lộ nhiều khả
năng: Ngôn ngữ, giao tiếp, phân tích, phán đoán, lắng nghe, cách trình bày... Đó
là cái đích mà tôi đang rất cần ở các em. Vì thế, phát huy vài trò của học sinh từ
bước 2 là quan trọng để các em làm tốt các bước tiếp theo.
Bước 3. Trong quá trình học sinh thực hiện bước này, tôi theo dõi, giúp đỡ
học sinh việc chuẩn bị thực sự phải an toàn về mọi mặt: Sức khỏe, tác phong, lời
nói, ăn mặc, đồ dùng, dụng cụ... phục vụ cho hoạt động. Đặc biệt tôi sẽ tập huấn,
hướng dẫn cho các em các kĩ năng nền cần thiết: phỏng vấn hoặc dự đoán tình
huống nảy sinh khi thực hiện, cách giải quyết...
Bước 4. Học sinh tiến hành thực hiện công việc. Trong quá trình các em
thực hiện, tôi luôn giúp đỡ và theo dõi, quan tâm đến những tình huống nảy sinh
và sự sáng tạo trong cách giải quyết của các em. Điều này giúp tôi có thể đánh
giá đúng những phẩm chất năng lực của các em.
Bước 5. Đây là bước cuối cùng của hoạt động, học sinh tự đánh giá lại
quá trình hoạt động. Học sinh tự trình bày sau đó ban cán bộ lớp tổng hợp lại các
nêu gợi ý để học sinh xây dựng ý tưởng và thực hiện theo 4 bước:
Bước 1. Xây dựng ý tưởng;
Bước 2. Xây dựng kế hoạch;
Bước 3. Công tác chuẩn bị thực hiện;
Bước 4. Tổ chức thực hiện;
Bước 5. Đánh giá kết quả thực hiện.
(Bài 7:Trải nghiệm Tình huống “Trước giờ đi học")
Các em có một tuần để chuẩn bị ý tư tưởng và xây dựng kế hoạch. Ví dụ
tiểu phẩm “chuyện của Long” ở bài 4, tôi nêu nội dung tiểu phẩm, các nhân vật,
học sinh sẽ tự thảo luận, phân công đóng vai, chuẩn bị đồ hóa trang (nếu cần
thiết) theo nội dung để thực hiện. Hay dựa tình huống “Trước giờ đi học” hãy
xây dựng tiểu phẩm về hành động của bạn học sinh ngủ muộn được mẹ gọi dậy
đi học. Qua đó, học sinh có thể đưa ra nhiều quan điểm, nhiều cách đề xứ lý tình
huống cụ thể.
Qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo này giúp học sinh hình thành và phát
triển năng lực: tự giải quyết vấn đề. Phát triển phẩm chất: thật thà, ngay thẳng,
trách nhiệm, đoàn kết, nhân ái.
2.3.3.3. Hình thức hoạt động chiến dịch.
Hoạt động chiến dịch là hình thức tổ chức không chỉ tác động đến học
sinh mà tới cả các thành viên cộng đồng. Nhờ các hoạt động này, học sinh có cơ
hội khẳng định mình trong cộng đồng. Qua đó, hình thành và phát triển ý thức
“mình vì mọi người, mọi người vì mình”. Việc học sinh tham gia các hoạt động
chiến dịch nhằm tăng cường sự hiểu biết và sự quan tâm của học sinh đối với
các vấn đề xã hội như vấn đề môi trường, an toàn giao thông, an toàn xã hội.
7
Bài 14: Bảo vệ cây và hoa nơi công cộng, chiến dịch “Chăm sóc hoa
Nam. Từ đó giúp học sinh hình thành và phát triển kĩ năng: biết được cờ Tổ
quốc; phân biệt được tư thế chào cờ đúng với tư thế sai, biết nghiêm trang trong
các giờ chào cờ đầu tuần.
Chiến dịch: Nghiêm trang khi chào cờ
Tôi áp dụng hoạt động này giúp học sinh có ý thức hành động vì cộng
đồng; tập dượt cho học sinh tham gia giải quyết những vấn đề xã hội; phát triển
ở học sinh năng lực: hợp tác, thu thập thông tin, ra quyết định, có ý thức chăm
sóc, bảo vệ cây xanh, có trách nhiệm bảo vệ mội trường sống. Có ý thức khi
tham gia giao thông để tự bảo vệ mình và không gây nguy hiểm cho người khác.
Có ý thức khi chào cờ đầu tuần.
2.3.3.4. Hình thức tổ chức trò chơi.
Trò chơi là một loại hình hoạt động giải trí, thư giãn; là món ăn tinh thần
bổ ích và không thể thiếu được trong cuộc sống con người nói chung, đối với
học sinh nói riêng. Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi với nội
dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác dụng giáo dục “chơi mà
học, học mà chơi”.
Trò chơi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau của hoạt
động trải nghiệm sáng tạo như khởi động, dẫn nhập vào nội dung học tập, cung
cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố
những tri thức đã được tiếp nhận… Trò chơi giúp phát huy tính sáng tạo, hấp
dẫn và gây hứng thú cho học sinh; giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp
chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí
thân thiện; tạo cho các em tác phong nhanh nhẹn. Trong dạy học môn Đạo đức ở
lớp 1, có thể vận dụng nhiều trò chơi khác nhau như: đố vui, ghép đôi, tặng hoa,
phóng viên... Tôi áp dụng hoạt động trải nghiệm này vào dạy bài 1: Em là học
sinh lớp 1 với trò chơi “Vòng tròn giới thiệu tên”. Bài 4: Gia đình em, trò chơi
9
hướng mỗi nhóm làm 1 bộ đồ thời trang tham gia cuộc thi biểu diễn thời trang
với chủ đề “Em yêu trường”. Các con có 1 tuần để chuẩn bị
Bước 2. Học sinh phải định hình những công việc cần làm là gì? Cần có
sự giúp đỡ của bố mẹ như thế nào? Cần những gì về cơ sở vật chất, thiết bị, đồ
dùng... Lúc này, vai trò của trưởng nhóm được phát huy. Các em vừa là người
thu thập và xử lý thông tin, phân tích tình hình và tổ chức nhóm bàn bạc, trao
đổi với phụ huynh đi đến thống nhất nội dung công việc cần làm.
Ở bước này, tôi để học sinh tự thảo luận. Tùy theo, các em có thể thảo
luận trình tự về nội dung, hình thức, công tác chuẩn bị, cách nói với phụ huynh
để phụ huynh hỗ trợ giúp đỡ (Ở hoạt động này cần rất nhiều sự giúp đỡ từ phía
phụ huynh học sinh), phân công công việc cho các thành viên trong nhóm... Như
vậy, ngay từ hoạt động này, các em được bộc lộ nhiều khả năng: Ngôn ngữ, giao
tiếp, phân tích, lắng nghe, cách trình bày.
Bước 3. Công tác chuẩn bị: Trong quá trình học sinh thực hiện bước này,
tôi theo dõi, giúp đỡ học sinh cùng phụ huynh chuẩn bị đầu đủ đồ dùng, chất
liệu đề làm các bộ đồ thời trang theo ý tưởng của học sinh.
Bước 4. Học sinh tiến hành thực hiện công việc: Trong quá trình các em
và phụ huynh thực hiện, tôi luôn giúp đỡ và theo dõi, quan tâm đến những tình
huống nảy sinh và sự sáng tạo trong cách giải quyết của các em. Điều này giúp
tôi có thể đánh giá đúng những phẩm chất năng lực của các em.
Bước 5. Đây là bước cuối cùng của hoạt động, học sinh giữa các tổ thi
trình diễn, thuyết minh ý tưởng trang phục của nhóm mình để tìm ra đội thắng
cuộc. Ở bước này các em sẽ bộc tộ được năng lực tự tin, năng lực ngôn ngữ.
Một số hình ảnh của các nhóm tham gia cuộc thi biểu diễn thời trang chủ
đề “Em yêu trường”
(Bộ sưu tập: Em yêu đồ dùng học tập
11
động trải
nghiệm sáng
nghiệm sáng
nghiệm sáng
nghiệm sáng
tạo
tạo
tạo
tạo
35
7 (20 %)
10(28,5%)
11 ( 31,5%)
7( 20 %)
Tháng 4/2019:
Phân loại đối tượng
Hs rụt rè
Tổng số
HS yêu thích
HS tự giác
HS biết tự tổ
không tham
Học sinh lớp tham gia các
tham gia các chức các hoạt
gia các hoạt
1C
hoạt động trải hoạt động trải
động trải
động trải
nghiệm
tiếp, chủ động tích cực của học sinh; phạm vi các chủ đề hay nội dung hoạt động
và kết quả đầu ra là năng lực thực tiễn, phẩm chất và tiềm năng sáng tạo; hoạt
động trải nghiệm sáng tạo là phương thức cơ bản của sự hình thành và phát triển
nhân cách con người.
3.2. Kiến nghị.
Đối với giáo viên: Cần nghiên cứu các hoạt động trải nghiệm sáng tạo,
tăng cường thiết kế, triển khai các họat động dạy học cả trong và ngoài nhà
trường theo hướng tối đa hóa cơ hội trải nghiệm thực tiến cho học sinh, gắn dạy
học với thực tiễn cuộc sống hàng ngày, với văn hóa, hoạt động sản xuất kinh
doanh tại địa phương.
Đối với nhà trường: Tiếp tục thực hiện tốt công tác tuyên truyền nhận
thức cho phụ huynh hiểu ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện hoạt động
trải nghiệm sáng tạo trong trường tiểu học. Tăng cường phối hợp với gia đình,
phụ huynh và cộng đồng để khai thác các hoạt động trải nghiệm, bởi hoạt động
trải nghiệm thường triển khai với quy mô lớn, nội dung hình thức linh hoạt, đa
dạng và tốn kém về kinh phí nên cần thiết phải có sự tham gia phối hợp của
nhiều người.
Đối với Phòng giáo dục: Tổ chức tập huấn, hỗ trợ kĩ thuật cho cán bộ
quản lý, giáo viên, các nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động
trải nghiệm cho học sinh./.
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ
Thanh Hóa, ngày 05 tháng 4 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết
Phạm Thùy Dương
14
lớp 4 viết đúng, viết đẹp.
Giúp học sinh yêu thích học
3.
phân môn Lịch sử lớp 4
Vận dụng một số hoạt động
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
(Phòng, Sở,
(A, B,
Tỉnh...)
hoặc C)
PGD
B
Năm học
đánh giá xếp
loại
2012 - 2013
SGD - ĐT
tỉnh Thanh
Hóa