MỤC LỤC
Nội dung
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3
3.1
3.2

MỞ ĐẦU:

Lí do chọn đề tài:
Mục đích nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu:
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Thực trạng của vấn đề trước khi ứng dụng SKKN:
Các giải pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Kết luận, kiến nghị:
Kết luận:
Kiến nghị:
TÀI LIỆU THAM KHẢO

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong
việc xác định nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông và trong xây dựng chương
trình môn học ở nhiều nước trên thế giới. Dạy học tích hợp được xây dựng trên cơ
sở những quan điểm tích cực về quá trình học tập và quá trình dạy học. Vận dụng
hợp lí quan điểm tích hợp trong giáo dục và dạy học sẽ giúp phát triển các năng lực
giải quyết những vấn đề phức tạp và làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn
với học sinh so với việc học các môn học được thực hiện riêng rẽ. Trong dạy học,
tích hợp liên môn được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học
trong các lĩnh vực học tập khác nhau thành một môn tổng hợp mới hoặc lồng ghép
các nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học ví như lồng ghép
nội dung dân số vào môn Sinh học, môn Địa lí; nội dung giáo dục môi trường môn
Sinh học, môn Công dân…Dạy học tích hợp liên môn giúp học sinh trở thành
người học tích cực, người công dân có năng lực giải quyết tốt các tình huống có
vấn đề mang tính tích hợp trong thực tiễn cuộc sống. Dạy học tích hợp liên môn
cho phép rút ngắn được thời gian dạy học đồng thời vẫn tăng được khối lượng và
chất lượng thông tin
3


Dạy học tích hợp: có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quan
vào quá trình dạy học các môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức lối sống, giáo
dục pháp luật, giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới biển đảo, giáo dục sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo dục bảo vệ môi trường, an toàn giao
thông…
Dạy học liên môn: là phải xác định được các nội dung kiến thức liên quan
đến các môn học khác để dạy học, tránh việc học sinh phải học lại nhiều lần cùng
một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau. Đối với những kiến thức liên
môn nhưng có một môn học chiếm ưu thế thì có thể bố trí dạy trong chương trình

17.7 65

Tỉ lệ
%
82.3

a. Thuận lợi:
Việc nghiên cứu đề tài "Tích hợp kiến thức liên môn nâng cao hiệu quả
giảng dạy bài 38-39: Phát triển tổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên - môi
trường biển đảo”, Bản thân tôi thấy có những thuận lợi sau:
- Trường THCS Cẩm Vân là một trong những trường có truyền thống của ngành
giáo dục huyện Cẩm Thủy, đội ngũ giáo viên đông. Năm học 2015 – 2016 toàn
trường có 26 cán bộ, giáo viên. Trong đó giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Địa lý
là 2 đồng chí ( trình độ chuyên môn của các đồng chí đều đạt chuẩn và trên
chuẩn ).
- Nhà trường có tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học thuận lợi cho
giáo viên giảng dạy và học sinh học tập.
- Ban giám hiệu nhà trường cùng tổ chuyên môn luôn quan tâm sát sao đến chuyên
môn của từng đồng chí cán bộ, giáo viên. Thường xuyên tổ chức thanh kiểm tra,
đánh giá và góp ý rút kinh nghiệm trong công tác giảng dạy để cùng nâng cao
chuyên môn nghiệp vụ.
- Bản thân yêu nghề, luôn tìm tòi học hỏi để trau dồi kiến thức, đổi mới phương
pháp giảng dạy.
4


- Đa số học sinh chăm ngoan, có ý thức trong học tập và rèn luyện tu dưỡng đạo
đức.
- Được chính quyền địa phương quan tâm, tạo điều kiện, phụ huynh học sinh có
trách nhiệm…

- Bản đồ tự nhiên VN; Bản đồ giao thông vận tải biển.
- 4 tờ giấy A0 cho học sinh làm việc nhóm, bảng phụ, phiếu học tập cho hoc sinh.
- Máy tính, máy chiếu để trình chiếu bài giảng điện tử.
c. Mục tiêu và tiến trình dạy học:
Tiết 45,Bài 38:

PHÁT TRIỂN TỔNG HỢP KINH TẾ VÀ BẢO VỆ TÀI
NGUYÊN MÔI TRƯỜNG BIỂN ĐẢO
5


I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức:
- Thấy được nước ta có vùng biển rộng lớn, trong vùng biển có nhiều đảo và quần
đảo.
+ Các đảo lớn: Cát Bà, Cái Bầu, Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ, Lý Sơn, Côn Đảo, Phú
Quý, Phú Quốc, Thổ Chu.
+ Các quần đảo: Hoàng Sa, Trường Sa.
- Nắm vững tiềm năng và thực trạng các ngành kinh tế biển: Đánh bắt và nuôi trồng
hải sản, du lịch biển đảo, những giải pháp và xu hướng phát triển của hai ngành
trên.
- Biết được ý nghĩa của biển – đảo đối với phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng.
* GDMT: Mục 1:
Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài và vùng biển rộng, có nhiều
điều kiện để phát triển các ngành kinh tế biển. Hiểu việc phát triển các ngành
kinh tế biển phải đi đôi với việc bảo vệ tài nguyên môi trường biển.
2) Kỹ năng:
- Xác định được trên sơ đồ, bản đồ vị trí, giới hạn từng bộ phận của vùng biển nước
ta một số đảo và quần đảo lớn.

HS hoạt động cá nhân/cặp.
- Tích hợp môn Âm nhạc:
HS nghe một đoạn bài hát " Nơi đảo xa"
? Các em nghe đoạn nhạc và cho biết bài hát
này có tên là gì ? Nêu cảm nhận của em về bài
hát.
( Bài hát “ Nơi đảo xa ” của nhạc sĩ Thế
Song, do ca sĩ Trọng Tấn trình bày )
? Hãy kể tên các bài hát hay về biển, đảo mà
em biết?
- Tích hợp Ngữ văn: Trong truyền thuyết
“Con Rồng Cháu Tiên” và “Sự tích quả dưa
hấu”những chi tiết nào chứng tỏ biển, đảo đã
là môi trường sinh sống của cư dân nước ta từ
thủa khai thiên lập địa ?
( - Truyền thuyết “Con Rồng Cháu Tiên”: Lạc
Long Quân xuất thân từ vùng biển kết duyên
với nàng Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng - 100
con, 50 người con theo cha xuống biển, 50
người con theo mẹ lên rừng.
- “Sự tích quả dưa hấu”: Vợ chồng Mai An
Tiêm bị nhà vua đầy ra đảo hoang.Không
những không bị chết mà còn sinh cơ lập
nghiêp tại đây.
1.Quan sát trên lược đồ và SGK cho biết chiều
dài bờ biển và diện tích vùng biển nước ta ?
(Slide 3 )
2.Quan sát sơ đồ lát cắt ngang vùng biển Việt
Nam, nêu tên và giới hạn từng bộ phận của
vùng biển nước ta? (Slide 4 )

+ Vùng tiếp giáp lãnh hải: Là vùng biển được
quy định đảm bảo chủ quyền của đất nước,
được quy định 12 hải lí: Có quyền được thực
hiện các biện pháp bảo vệ an ninh, kiểm soát
thuế quan, quy định về y tế, môi trường, di cư,
nhập cư…
+ Vùng đặc quyền về kinh tế: Rộng 200 hải lí
tính từ đường cơ sở. Có chủ quyền hoàn toàn
về kinh tế, nhưng vẫn cho các nước khác đặt
ống dẫn dầu, dây cáp ngầm, tàu thuyền nước
ngoài, máy bay nước ngoài tự do đi lại.
+ Thềm lục địa biển: Gồm đáy biển và lòng
đất dưới đấy biển thuộc phần kéo dài của lục
địa VN mở rộng ra ngoài lãnh hải.
+ Đường phân chia vịnh Bắc Bộ năm 2000
3.Hãy nêu tên các tỉnh (thành phố) của nước ta
tiếp với biển. (Slide 5 )
4. Xác định chỉ trên bản đồ các đảo lớn ven
bờ? Các quần đảo và đảo lớn xa bờ? Rút ra
nhận xét gì?
- Tích hợp Lịch sử: Trong thời gian gần đây
sự kiện nào cho thấy chủ quyền biển đảo nước
ta có nguy cơ bị đe doạ? (Slide 6 )
- Tích hợp GDCD: Là công dân VN em phải
làm gì để bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất
nước ? (Slide 6 )
5. Vùng biển đảo nước ta có giá trị gì đối với
kinh tế, quốc phòng? Gây những khó khăn gì?
- Vùng biển đảo VN có nhiều tiềm năng phát
triển kinh tế. Có nhiều lợi thế trong giao lưu

biển, cát biển…
- Hoạt động kinh tế và đời sống con người
ngày càng thải ra nhiều chất thải làm ô nhiễm
môi trường biển đảo. Ảnh hưởng xấu tới
nguồn tài nguyên sinh vật biển, du lich…)
HĐ2: Tìm hiểu phát triển tổng hợp kinh tế
biển. 20’ ( Từ Slide 8-16 )
PP+KTDH: Phân tích, nêu vấn đề, trực quan,
mô tả, vấn đáp, sơ đồ…
? Thế nào là phát triển tổng hợp kinh tế biển?
1) Dựa vào sự hiểu biết của mình + sơ đồ
H38.1 em hãy kể tên các hoạt động kinh tế
biển ?
2) Dựa kiến thức đã học cho biết vùng biển
VN có những điều kiện thuận lợi nào để phát
triển các ngành kinh tế biển ở nước ta?
HS hoạt động nhóm:
Nhóm1: Tiềm năng phát triển tổng hợp kinh tế
biển ( Ngành khai thác, nuôi trồng, chế biến
hải sản và Du lịch biển đảo )?
Nhóm 2: Tình hình phát triển tổng hợp kinh tế
biển ( Ngành khai thác, nuôi trồng, chế biến
hải sản và Du lịch biển đảo )?
Nhóm 3: Hạn chế trong phát triển tổng hợp
kinh tế biển ( Ngành khai thác, nuôi trồng, chế
biến hải sản và Du lịch biển đảo )?
Nhóm 4: Hướng phát triển tổng hợp kinh tế
biển ( Ngành khai thác, nuôi trồng, chế biến
hải sản và Du lịch biển đảo )?
- Theo em việc đẩy mạnh đánh bắt xa bờ có ý

- Nguồn tài nguyên thủy sản phong
phú:
+ Có > 2000 loài cá (110 loài có
giá trị xk cao),
+ Có > 100 loài tôm (1 số loài có
giá trị)
+ Ngoài ra còn nhiều loài đặc sản:
hải sâm, bào ngư, sò huyết, cá
ngựa…
Tình
- Tổng trữ lượng hải sản khai thác:
hình phát khoảng 4 triệu tấn (95,5% là cá
triển
biển). Trữ lượng cho phép khai
thác hàng năm là 1,9 triệu tấn: Gần
bờ có khả năng khai thác 500.000
tấn còn lại là xa bờ.=> Ngành thủy
sản đã phát triển tổng hợp cả khai
thác - nuôi trồng - chế biến hải sản.
Hạn chế - Hạn chế: Hoạt động khai thác còn
nhiều bất cập: Khai thác gần bờ
vượt quá khẳ năng cho phép, trong
khi đánh bắt xa bờ chỉ đạt 1/5 khả
năng cho phép.
- Hướng phát triển: Ưu tiên đánh
Hướng bắt xa bờ, đẩy mạnh nuôi trồng
phát triển thủy sản ven bờ, ven đảo, và trên
biển. Phát triển đồng bộ và hiện đại
công nghiệp chế biến


GV tổng kết kiến thức bài học bằng Bản đồ tư duy. ( Slide 17 )

10


2. Hướng dẫn HS học ở nhà: 1’
- Trả lời câu hỏi - bài tập sgk/139.
- GV kích chuột vào ( Slide 18 )

11


V RÚT KINH NGHIỆM SAU BÀI HỌC:
.................................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................

Tiết 46,Bài 39:

PHÁT TRIỂN TỔNG HỢP KINH TẾ VÀ BẢO VỆ TÀI
12


NGUYÊN MÔI TRƯỜNG BIỂN ĐẢO (tiếp theo )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức:
Sau bài học HS cần:
- Trình bày được đặc điểm tài nguyên, tiềm năng và thực trạng phát triển các ngành

* Khởi động: Khai thác chế biến khoáng sản và giao thông vận tải biển cũng là
những ngành kinh tế biển quan trọng ở nước ta. => Bài 39 cho chúng ta tìm hiểu về
vấn đề này.
Hoạt động của GV - HS

Nội dung chính

HĐ1: Tìm hiểu về phát triển tổng hợp II- Phát triển tổng hợp kinh tế biển:
kinh tế biển: 25’ ( Slide 2-17 )
3. Khai thác và chế biến khoáng sản
PP+KTDH: Thảo luận nhóm, phân tích, 4. Phát triển tổng hợp giao thông
13


nêu vấn đề, trực quan, mô tả, vấn đáp, sơ vận tải biển
đồ…
HS thảo luận nhóm.
Dựa vào kiến thức đã học + H39.1 + H39.2
Nhóm lẻ 1,3: Cho biết tiềm năng, tình hình
phát triển, hạn chế và hướng phát triển của
ngành khai thác và chế biến khoáng sản
biển.
Nhóm chẵn 2,4: Cho biết tiềm năng, tình
hình phát triển, hạn chế và hướng phát triển
của ngành giao thông vận tải biển.
- HS các nhóm báo cáo - > nhận xét -> bổ
xung
- GV chuẩn kiến thức .
- Nhóm lẻ 1,3:
Ngành



Hạn chế

- Các phương tiện vận tải của ta chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển
- Việc xây dựng hệ thống các cảng chưa khoa học, chưa đáp ứng được
nhu cầu .

Hướng - Phát triển nhanh đội tàu biển. Hình thành 3 cụm đóng tàu lớn ở Bắc
phát triển
Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ
- Phát triển toàn diện dịch vụ hàng hải

HĐ2: Bảo vệ tài nguyên và môi
trường biển đảo. 10’ ( Slide 18-28 )
PP+KTDH: Thảo luận nhóm, phân
tích, nêu vấn đề, trực quan, mô tả, vấn
đáp, sơ đồ…
HS làm việc cả lớp.
Dựa thông tin sgk + sự hiểu biết:
1) Thực trạng về tài nguyên và môi
trường biển - đảo nước ta hiện nay?
( Slide 19-22 )

2) Nêu những nguyên nhân làm giảm
sút tài nguyên và ô nhiễm môi trường
biển - đảo? ( Slide22-24 )
3) Sự giảm sút về tài nguyên và ô
nhiễm môi trường biển – đảo gây ra
những hậu quả gì? ( Slide25,26 )

+ Ảnh hưởng tới chất lượng các khu du lịch
biển
2) Các phương hướng chính để bảo vệ tài
nguyên môi trường biển - đảo.
- Đánh giá tiềm năng sinh vật biển.
- Đẩy mạnh khai thác xa bờ.
- Bảo vệ rừng ngập mặn.
- Bảo vệ các rạn san hô ngầm ven biển.
15


bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo để trả lời.
- GV nhận xét -> bổ xung và chuẩn
kiến thức.

- Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản
- Chống ô nhiễm biển bởi các yếu tố hóa
học.
- Thực hiện nghiêm luật để bảo vệ tài
nguyên môi trường biển - đảo.
- Nâng cao ý thức công dân về bảo vệ tài
nguyên môi trường biển - đảo…

IV. TỔNG KẾT, HƯỚNG DẪN HS HỌC Ở NHÀ:

1. Tổng kết: 3'
- Chúng ta cần tiến hành những biện pháp gì để phát triển giao thông vận tải biển?
- Trình bày những phương hướng chính để bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo?
2. Hướng dẫn HS học ở nhà : 1’ ( Slide 29 )
- Trả lời câu hỏi bài tập sgk/143:

79
11

Tỉ
SL
lệ
%
13.9 54

Tỉ
SL
lệ
%
68.4 14

- Kết quả sau khi thực nghiệm đề tài:
Tổng số Điểm khá
Điểm
HS
giỏi
trung bình
SL

79
44

Tỉ
SL
lệ
%

lệ
%
1.3

78

Tỉ lệ
%
98.7

* Đối với bản thân:
Được thử nghiệm phương pháp dạy học mới mang lại nhiều hứng thú, bổ ích,
hiệu quả
* Đối với đồng nghiệp:
Được đồng nghiệp góp ý, xây dựng và đánh giá có tính thiết thực, khả quan,
hiệu quả; có thể ứng dụng vào nhiều bài học và nhiều môn học khác nhau.
* Đối với nhà trường:
Được nhà trường đồng ý, ủng hộ và tạo điều kiện về cơ sở vật chất, tinh thần để
bản thân và đồng nghiệp nhân rộng mô hình dạy học này.
3. Kết luận, kiến nghị:
3.1. Kết luận:
Từ thực tế giảng dạy tôi đã rút ra một số bài học kinh nghiệm về tổ chức giờ
dạy theo chủ đề tích hợp liên môn môn Địa lí như sau:
* Khi xây dựng các nội dung, các chủ đề tích hợp liên môn cần đảm bảo các nguyên
tắc sau :
- Đảm bảo tính hệ thống, chọn lọc nhưng có sự thống nhất, đồng bộ giữa các môn liên
quan.
- Có tính thực tế, tính khả thi cao: Phù hợp với năng lực, thời gian và điều kiện cơ sở
vật chất, các thiết bị dạy học hiện có.
17

các chủ đề tích hợp để GV dạy thử nghiệm, tổ nhóm rút kinh nghiệm cả về nội dung
và phương pháp.
- Đối với bản thân GV: Cần đề cao vai trò của việc dạy học tích hợp liên môn. Với
thời gian và kiến thức có hạn, hơn nữa việc kiểm nghiệm đề tài mới chỉ ở một lượng
nhỏ học sinh, tuy có đạt kết quả khả quan nhưng trong quá trình trình bày không tránh
khỏi những thiếu sót và có thể còn có các phương pháp hiệu quả hơn. Rất mong được
các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp tham khảo, góp ý, trao đổi kiến thức và kinh
nghiệm để sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn, đồng thời bản thân tôi cũng rút
được kinh nghiệm trong giảng dạy những năm học sau.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

18


XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Cẩm vân, ngày 21 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
NGƯỜI VIẾT

Nguyễn Anh Thanh

19


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên môn Địa lí. NXB Giáo dục.


Giáo viên tổng hợp, chốt kiến thức.
24


Sơ đồ tổng hợp chuẩn kiến thức tiết 45, bài 38
MỘT SỐ TƯ LIỆU DẠY HỌC CHO TIẾT 46, BÀI 39.
25