VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN ĐỨC THỌ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG
ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH
QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN ĐỨC THỌ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG
ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH
QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số

: 8340410

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS. TRƯƠNG BÁ THANH


SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, .......................... 59
3.1. Quan điểm định hướng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất hiện
nay ................................................................................................................... 59
3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối với
Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay ................................................... 62
KẾT LUẬN .................................................................................................... 76
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

STT

Nguyên nghĩa

1

CNH

Công nghiệp hoá

2

HĐND

Hội đồng nhân dân

3



Lao động đang làm việc trong các khu vực kinh tế trên

34

địa bàn thị xã Điện Bàn giai đoạn 2011 - 2017

2.3

Tăng trưởng kinh tế thời kỳ 2011 - 2017

42

2.4

Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2018

51

2.5

Tình hình giải quyết việc làm hàng năm

54


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết đề tài
Cùng với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, vai trò của đất đai chẵng
những là tài nguyên tham gia vào quá trình sản xuất và tái sản xuất vật chất xã

chừng, dở dang và kéo dài nên phải cho dừng kỹ thuật để chuyển cho chủ đầu
tư khác; (2) Một số dự án thực hiện chưa quan tâm đúng mức các hạng mục
hạ tầng kỹ thuật (thông tin, cấp điện, nước thải,...) và chưa khớp nối tốt hạ
tầng giao thông, hạ tầng công cộng và các hạ tầng xã hội; (3) Một số dự án
chưa tính toán phương án hỗ trợ người dân bị thu hồi đất về sinh kế bền vững;
(4) Một số nhà đầu tư, sàn giao dịch bất động sản lợi dụng dự án chuyển
nhượng quyền sử dụng đất để đầu cơ đất... Cùng với những vấn đề đô thị hóa
quá nóng bằng chính sách đổi đất lấy hạ tầng đô thị dẫn đến hiện trạng sử
dụng đất khu vực Điện Bàn đang mang tính hình thức phân bổ đất dựa trên cơ
sở đẩy nhanh thủ tục chuyển mục đích quyền sử dụng từ đất nông nghiệp sang
phi nông nghiệp; thiếu quy hoạch không gian mà chưa có hệ thống điều tra cơ
bản để đánh giá khoa học các tác động của các yếu tố môi trường và xã hội…
Với những lý do nêu trên, tác giả đăng ký lựa chọn đề tài nghiên cứu
“Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn,
tỉnh Quảng Nam” để thực hiện luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý kinh
tế.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Quy hoạch sử dụng đất và quản lý nhà nước về lĩnh vực này là vấn đề
thời sự nên đã nhận được sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học, các
nhà quản lý và hoạch định chính sách. Tiêu biểu có thể kể đến các công trình
nghiên cứu xoay quanh vấn đề này dưới đây:
* Một số công trình nghiên cứu trong nước:
2


Công trình nghiên cứu “Quy hoạch đất đai - Cơ sở khoa học để Nhà
nước thống nhất quản lý đất đai”, Báo cáo tổng kết nghiên cứu khoa học và
công nghệ năm 1994 của tác giả Nguyễn Đức Minh, Viện Điều tra Quy hoạch
đất đai, Hà Nội. Các tác giả Nguyễn Đức Minh và Đoàn Công Quỳ đều cho
rằng, trong các điều kiện vật chất cần thiết, đất đai là điều kiện đầu tiên, là cơ

và cấp địa phương, nhà doanh nghiệp đầu tư và cư dân chịu sự tác động ảnh
hưởng của quy hoạch. Trường hợp không thực hiện được/ khó thực hiện quy
hoạch một khi nếu không đảm bảo lợi ích, nguyện vọng của nhân dân hoặc
cùa địa phương vùng quy hoạch, dẫn tới tình huống diễn ra là quy hoạch có
thể bị hủy bỏ hoặc tính cưỡng chế của quy hoạch sẽ bị lung lay. Các tác giả
đưa ra khuyến cáo rằng, một khi những quyền lợi của người sử dụng đất vẫn
chưa thực sự được tôn trọng thì cần có sự điều chỉnh chính sách pháp luật về
đất đai phù hợp.
Đề tài nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Quản lý đất đai – Tổng cục
quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường: “Nghiên cứa đặc điểm và
tính kế thừa của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai từ năm 1945 đến
nay nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai ở Việt
Nam” do ThS. Nguyễn Thị Song Hiền làm chủ nhiệm. Công trình này trình
bày một số vấn đề lý luận về sở hữu đất đai và các chính sách pháp luật đất
đai của nước ta từ năm 1945 đến nay, giới thiệu một số kinh nghiệm một số
nước trên thế giới về chính sách đất đai; qua đó nghiên cứu thực trạng hệ
thống chính sách, pháp luật đất đai từ năm 1945 đến nay và đưa ra một số đề
xuất phương án góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai nước ta
nhằm phục vụ việc hoạch định chính sách Luật Đất đai năm 2013.
Luận án tiến sỹ ngành Quản lý đất đai: "Nghiên cứu tác động của
chính sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn, tỉnh
Quảng Ninh" của tác giả Đặng Tiến Sĩ năm 2017, Học viện Nông nghiệp Việt
4


Nam, Hà Nội. Luận án này nghiên cứu cung cấp góp phần làm rõ cơ sở khoa
học về tác động của chính sách đất đai đối với sự phát triển kinh tế xã hội;
nghiên cứu tình hình thực hiện chính sách đất đai và tác động của chính sách
đất đai đối với sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn (Quảng Ninh).
Qua đó đưa ra một số giải pháp về chính sách đất đai để tác động tích cực đến

có giá trị kế thừa tham khảo tốt. Chính vì vậy, nghiên cứu quản lý nhà nước
về quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam là
cần thiết và có ý nghĩa thời sự.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước về quy
hoạch sử dụng đất đối với Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quy hoạch sử dụng đất và quản lý nhà
nước về quy hoạch sử dụng đất.
- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch sử
dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước về
quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện
nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung:
Nghiên cứu quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất.
- Phạm vi không gian:
6


Nghiên cứu quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất tại địa bàn Thị
xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
- Phạm vi thời gian:
Nghiên cứu thời gian từ năm 2011 đến năm 2017.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam
Chương 3.Giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước về quy
hoạch sử dụng đất đối với Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay

8


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ
DỤNG ĐẤT
1.1. Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất
1.1.1. Khái niệm, vai trò và đặc điểm quy hoạch sử dụng đất
* Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất
Đất đai, theo tác giả Nguyễn Đình Bồng, “đó là một diện tích cụ thể
của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái
ngay trên và dưới bề mặt đó bao gồm khí hậu, bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa
hình, nước mặt (hồ, sông), nước ngầm, tập đoàn thực vật và động vật, trạng
thái định cư của con người, những kết quả do hoạt động của con người trong
quá khứ và hiện tại để lại” [4; tr. 35-39]. Vai trò của đất đai luôn được khẳng
định, nếu lao động là cha thì đất đai là mẹ sinh sản ra mọi của cải vật chất trên
thế giới này (Petty, năm 1962). Song, để phát huy vai trò của đất đai cho sự
phát triển phải dựa vào sự đánh giá có hệ thống về tiềm năng của quốc gia/
vùng miền, tính thay đổi trong sử dụng đất (SDĐ) và những điều kiện kinh tế
– xã hội nhất định; nói cách khác, tất yếu là phải quy hoạch SDĐ để thực hiện
các sự lựa chọn cho việc SDĐ tốt nhất phù hợp với yêu cầu thiết yếu của con
người về bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong tương lai.
Quy hoạch SDĐ là một hệ thống công cụ của Nhà nước để tổ chức
SDĐ hợp lý, hiệu quả thông qua việc bố trí, phân bổ đất đai cho các mục đích
sử dụng và định hướng tổ chức SDĐ trong các đơn vị hành chính lãnh thổ,
các ngành, tổ chức đơn vị và người SDĐ trên cơ sở dự báo theo quan điểm

luật đất đai, là công cụ quản lý nhà nước mang tính pháp lý quan trọng để
quản lý và SDĐ có hiệu quả và bảo vệ môi trường sinh thái. Nên đối với Nhà
nước, quy hoạch SDĐ phải đảm bảo việc SDĐ hợp lý, tiết kiệm, đạt các mục
10


đích nhất định và phù hợp với các quy định của Nhà nước. Theo đó, quy
hoạch SDĐ giúp cho Nhà nước theo dõi, giám sát được quá trình SDĐ.
Quy hoạch SDĐ nhằm thúc đẩy quy trình lập bản đồ SDĐ trên phạm vi
toàn quốc. Nó là công cụ cốt lõi quan trọng để đảm bảo phân bổ quỹ đất cho
các ngành, lĩnh vực thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu, chiến lược, quy hoạch,
kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của cả nước và các
địa phương để đạt được các mục tiêu kinh tế – xã hội đặt ra. Đồng thời, thông
qua quy hoạch SDĐ để định hướng cho quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng,
đường giao thông, các công trình quan trọng phục vụ cho việc phát triển kinh
tế và lợi ích của cộng đồng. Quy hoạch SDĐ là căn cứ để xác định với mức
giá phù hợp đối với từng loại đất một cách chính xác kịp thời, đồng thời là cơ
sở định hướng cho các nhà đầu tư tiếp cận vốn đất đai, đóng góp đắc lực vào
sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, vùng và các địa phương.
Quy hoạch SDĐ xác lập ổn định về mặt pháp lý cho công tác quản lý
nhà nước về đất đai, tạo cho người SDĐ đúng với quy hoạch và không làm
tổn hại đến lợi ích chính đáng của người SDĐ xung quanh (Bằng quy hoạch
SDĐ để ràng buộc các đối tượng SDĐ chỉ được phép sử dụng đúng mục đích
và phạm vi ranh giới của mình). Nó làm cơ sở để tiến hành giao cấp đất và
đầu tư để phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực, phục vụ nhu cầu
dân sinh, văn hoá- xã hội.
Quy hoạch SDĐ là cơ sở lên kế hoạch SDĐ để cân đối việc sử dụng
quỹ đất trong cả nước phù hợp đối với từng ngành, từng vùng và địa phương
để phục vụ tốt nhất quá trình phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.
Đồng thời, nhờ đó giúp cho quản lý nhà nước trong quá trình bố trí sắp xếp,

vị trí, không gian... cho các mục tiêu kinh tế - xã hội. Quy hoạch SDĐ là cơ
sở khoa học của cả quá trình quản lý và SDĐ.

12


Quy hoạch SDĐ được lập theo những nguyên tắc cơ bản đã được quy
định của Luật Đất đai hiện hành, nên nó có đặc điểm là phải đảm bảo phù hợp
với chiến lược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc
phòng, an ninh; quy hoạch SDĐ của cấp dưới phải phù hợp với quy hoạch, kế
hoạch SDĐ của cấp trên; quy hoạch, kế hoạch SDĐ của cấp trên phải thể hiện
nhu cầu SDĐ của cấp dưới.
Quy hoạch SDĐ là nhiệm vụ quản lý của nhà nước mang tính chiến
lược dài hạn (thường là từ 10 năm trở lên), nó là nền tảng để lập kế hoạch
SDĐ một cách phù hợp với thực trạng của từng địa phương.
1.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất
Quản lý nhà nước về đất đai là các hoạt động quản lý thuộc thẩm quyền
của nhà nước và Chính phủ về tài nguyên đất và SDĐ, bao hàm cả về ý nghĩa
kinh tế và môi trường với mục đích thúc đẩy quản lý hiệu quả, bền vững.
Quản lý nhà nước về đất đai tập trung vào cách thức, cơ chế do nhà
nước xây dựng và thực hiện chính sách đất đai và quản lý đất đai cho tất cả
các loại đất không phân biệt quyền SDĐ. Cụ thể hơn, đây là quá trình Nhà
nước quản lý đất đai thuộc sở hữu của Nhà nước và giao đất cho các mục đích
sử dụng khác nhau.
Trong quản lý nhà nước về đất đai, chính sách pháp luật đất đai và quy
hoạch SDĐ là công cụ nền tảng, cơ sở pháp lý, kinh tế và xã hội của hệ thống
đó. Riêng đối với quy hoạch SDĐ thì chỉ khi nào được cơ quan quản lý nhà
nước có thẩm quyền phê duyệt thì quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ được
xác lập có hiệu lực.
Như vậy, quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ là tổng thể các cách

Nói cách khác, mối quan hệ chủ yếu giữa quy hoạch SDĐ với quy
hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội trong quản lý Nhà nước được thể hiện
tập trung ở chỗ: quy hoạch SDĐ là sự cụ thể hóa quy hoạch tổng thể phát
14


triển kinh tế xã hội; và các nội dung của quy hoạch SDĐ được xác lập trên cơ
sở điều hòa thống nhất với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội, góp
phần hiện thực hóa quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội.
1.2. Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất
1.2.1. Nội dung chung của quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng
đất
Nhà nước ta quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật, nên việc lập
quy hoạch SDĐ và quản lý quy hoạch SDĐ là một trong những nội dung rất
quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nhằm bảo đảm đất đai
được quản lý thống nhất, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và phục vụ hiệu quả cho
phát triển kinh tế - xã hội. Quy hoạch SDĐ chính là công việc của tất cả các
cơ quan quản lý đất đai và các tổ chức, cá nhân sử dụng đất của Nhà nước.
Dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành của Luật đất đai năm 2013; Nghị định
số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành
một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 01/2017/NĐ- CP ngày
06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết
thi hành Luật Đất đai, nội dung chung của quản lý nhà nước về quy hoạch
SDĐ bao gồm:
- Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, SDĐ và tổ chức
thực hiện văn bản đó. Pháp luật điều chỉnh hoạt động quy hoạch SDĐ thông
qua quy định trách nhiệm của mỗi cơ quan, mỗi ngành, mỗi đơn vị trong xây
dựng quy hoạch SDĐ...
- Điều tra, đánh giá tài nguyên đất; khảo sát, đo đạc, lập bản đồ hiện
trạng SDĐ và bản đồ quy hoạch SDĐ.

chỉnh quy hoạch SDĐ và quy hoạch SDĐ chi tiết được nộp tại cơ quan quản
lý đất đai cùng cấp với cơ quan có thẩm quyền quyết định, xét duyệt điều
chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ chi tiết để thẩm định (hồ sơ gồm
16


có: Tờ trình của UBND cấp lập quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ chi tiết
hoặc Ban Quản lý khu công nghệ cao, khu kinh tế trình cơ quan nhà nước có
thẩm quyền xét duyệt, điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ chi
tiết; Báo cáo thuyết minh điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ
chi tiết; Bản đồ quy hoạch SDĐ của khu vực cần điều chỉnh đối với trường
hợp điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc bản đồ quy hoạch SDĐ chi tiết đối với
trường hợp cần điều chỉnh quy hoạch SDĐ chi tiết). Đối với điều chỉnh quy
hoạch SDĐ vào mục đích quốc phòng, an ninh thì hồ sơ nộp tại Bộ Tài
nguyên và Môi trường để thẩm định. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết
định, phê duyệt quy hoạch SDĐ của cấp nào thì có thẩm quyền quyết định,
phê duyệt điều chỉnh quy hoạch SDĐ của cấp đó.
- Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy
định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.
1.2.2. Phân cấp quản lý nhà nước theo thẩm quyền đối với quy hoạch
sử dụng đất
Căn cứ cơ sở pháp lý hiện hành của Luật đất đai năm 2013; Nghị định
số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành
một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 01/2017/NĐ- CP ngày
06/01/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết
thi hành Luật Đất đai…, cụ thể là:
- Ở Trung ương:
Quốc hội quyết định quy hoạch SDĐ cấp quốc gia. Chính phủ phê
duyệt quy hoạch SDĐ cấp tỉnh; quy hoạch, kế hoạch SDĐ lĩnh vực quốc
phòng và lĩnh vực an ninh.

kế hoạch SDĐ của địa phương đến ngày 31/12 cho Bộ Tài nguyên và Môi
trường trước ngày 15/02 năm sau.

18


Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện
quy hoạch, kế hoạch SDĐ tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩm quyền
hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quy
hoạch, kế hoạch SDĐ. Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnh
quy hoạch, kế hoạch SDĐ thì báo cáo UBND cấp tỉnh về nhu cầu đó.
- Ở cấp huyện:
+ UBND cấp huyện trình HĐND cùng cấp thông qua quy hoạch SDĐ
cấp huyện trước khi trình UBND cấp tỉnh phê duyệt. Nên việc lập quy hoạch
SDĐ cấp huyện, căn cứ vào: Quy hoạch SDĐ cấp tỉnh; Quy hoạch tổng thể
phát triển kinh tế - xã hội của cấp tỉnh, cấp huyện; Điều kiện tự nhiên, kinh tế
- xã hội của cấp huyện; Hiện trạng SDĐ, tiềm năng đất đai và kết quả thực
hiện quy hoạch SDĐ cấp huyện kỳ trước; Nhu cầu SDĐ của các ngành, lĩnh
vực, của cấp huyện, của cấp xã; Định mức SDĐ; Tiến bộ khoa học và công
nghệ có liên quan đến việc SDĐ. Về mặt nội dung của quy hoạch SDĐ cấp
huyện phải bao gồm: (a) Định hướng SDĐ 10 năm; (b) Xác định diện tích các
loại đất đã được phân bổ trong quy hoạch SDĐ cấp tỉnh và diện tích các loại
đất theo nhu cầu SDĐ của cấp huyện và cấp xã; (c) Xác định các khu vực
SDĐ theo chức năng sử dụng đến từng đơn vị hành chính cấp xã; (d) Xác
định diện tích các loại đất đã xác định tại điểm b khoản này đến từng đơn vị
hành chính cấp xã; (đ) Lập bản đồ quy hoạch SDĐ cấp huyện; đối với khu
vực quy hoạch đất trồng lúa, khu vực quy hoạch chuyển mục đích SDĐ quy
định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 57 của Luật đất đai 2013 thì thể
hiện chi tiết đến từng đơn vị hành chính cấp xã; (e) Giải pháp thực hiện quy
hoạch SDĐ.