BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

……/……
…
…
/
…
…

H
ỌC
VI
ỆN
HÀ
NH
CH
ÍN
H
Q
U
ỐC
GI
A

NGUYỄN
THỊ MAI
ANH



H
C
HÍ
N
H
Q
U
Ố
C
GI
A

NGUYỄN
THỊ MAI
ANH


QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
PHÒNG, CHỐNG MA TÚY
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ
YÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 60 34 04
03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS
VŨ TRỌNG HÁCH

ĐẮK LẮK - NĂM 2017

3.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ………………………………………..…………. 4

4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ………………………………………………..….. 4

5.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu ……………....………………….. 5

6.

Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn ………………..……………………....... 5

7.

Kết cấu của luận văn ………………………………………….……….…………………. 6

Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG,
CHỐNG MA TÚY ……………………………..………………....……….……......……… 6
1.1. Những khái niệm cơ bản ……………………………………………………………... 6
1.1.1. Ma túy và tác hại của ma túy …………..…………….………………….. 6
1.1.2. Phòng, chống ma túy ……………………………………...………………..8
1.1.3. Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy ……..…………………..10
1.2. Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy ……..…….... 11

1.2.1. Định hướng cho công tác phòng, chống ma túy ………..….…...… 11
1.2.2. Bảo đảm cho công tác phòng, chống ma túy ……………..……...... 12

2.2.3. Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm
trong quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh........54
2.2.4. Phối hợp với các cơ quan, tổ chức trong quản lý nhà nước về
phòng, chống ma túy …………..………………………………………………….. 56
2.3. Đánh giá chung ………………………………………………………….………...........57
2.3.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân ……...…………..……….. 57
2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân ………………………………….…… 61
Tiểu kết chương 2 ………………………………………………………………….....…..... 65
Chương 3. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN
LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH PHÚ YÊN …….………………………………………………...…………….….......66
3.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
Trên địa bàn tỉnh ……………...…………………..………….…..……………..…….. 66


3.1.1. Gắn kết việc tổ chức thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng,
chống ma túy với các chương trình, mục tiêu, chiến lược đấu tranh
phòng, chống tội phạm trên địa bàn tỉnh …………...…………………..…… 66
3.1.2. Nâng cao ý thức, trách nhiệm của mọi người trước hiểm họa của
tệ nạn ma túy ……………………………………………………………………. .… 67
3.1.3. Thu hút sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, quần chúng
nhân dân vào công tác quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy …………. 68

3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa
bàn tỉnh Phú Yên ……………………………………………………...................…… 71
3.2.1. Nâng cao chất lượng xây dựng văn bản hướng dẫn, chỉ đạo và tổ chức

thực hiện pháp luật về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh ……. 71
3.2.2. Kiện toàn bộ máy, tăng cường nguồn nhân lực, vật lực và nâng cao
trách nhiệm của cơ quan thực hiện quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện

tỉnh Phú Yên đến tháng 12/2016

…..……………………………….……..…… 52

Biểu đồ
Biểu đồ 2.1. Tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên từ năm
2012 đến năm 2016 ………………...…………………………………………….... 38

Biểu đồ 2.2. Cơ cấu tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên từ năm 2012
đến năm 2016 …..………………..………………...……………………………...… 39
Biểu đồ 2.3. Tình hình tội phạm ma túy tại các huyện, thị xã, thành phố trên địa
bàn tỉnh Phú Yên từ năm 2012 đến năm 2016 …...…………...….…… 40

Biểu đồ 2.4. Số người nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên từ năm 2012
đến năm 2016 ……………………………………………………………………….. 41
………….…………………………………….……. 45
Biểu đồ 2.5. Chất ma túy trong các vụ án ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên

từ năm 2012 đến năm 2016


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bước sang thế kỷ thứ XXI, cùng với những biến động phức tạp về tình
hình an ninh, chính trị, kinh tế - xã hội trên toàn thế giới, tội phạm ma túy
cũng ngày càng gia tăng. Tội phạm ma túy gắn kết với tội phạm rửa tiền, buôn
bán vũ khí, buôn bán người,… gây ra những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế,
bất ổn về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Do chịu ảnh hưởng trực
tiếp tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trong khu vực, trên thế giới, tình hình
hoạt động tội phạm ma túy ở nước ta diễn biến hết sức phức tạp. Các đường

mạnh, nhận thức của cán bộ, công chức và đông đảo người dân trong xã hội
về tác hại của ma túy và trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân được
nâng lên, đặc biệt là nhận thức của cán bộ, đảng viên về trách nhiệm, vai trò
lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác phòng, chống ma túy đã được nâng cao;
huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và đông đảo các
tầng lớp nhân dân từ Trung ương đến địa phương tham gia vào công tác
phòng, chống và kiểm soát ma túy, qua đó góp phần thực hiện tốt công tác
quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yênnước ta,
cụ thể: công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về ma túy, trong đó có tội
phạm ma túy xuyên quốc gia, tội phạm nguy hiểm.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý nhà nước về
phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên vẫn còn một số tồn tại: Công
tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy chưa tập trung đúng đối
tượng, địa bàn nên nhận thức của người dân về tệ nạn ma túy và công tác đấu
tranh phòng, chống ma túy còn chưa đồng bộ, kém hiệu quả; tình trạng trồng,
tái trồng cây có chứa chất ma túy vẫn xảy ra ở một số địa bàn; lượng ma túy
vận chuyển từ các tỉnh lân cận vào vẫn còn lớn; công tác đấu tranh, triệt xóa
các tụ điểm mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy chưa triệt để;
công tác cai nghiện phục hồi chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra.
Để có phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về phòng,
chống ma túy trong điều kiện hiện nay trên địa bàn tỉnh Phú Yên là hết sức cần
thiết. Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài “Quản lý nhà nước về phòng, chống

2


ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên” để nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ
chuyên ngành Quản lý công.
2.


Nội năm 2005 [39]. Tác giả đã phân tích sâu về tình hình phạm tội sản xuất,
buôn bán, vận chuyển chất ma túy trên thế giới. Đánh giá những thực trạng,
nguyên nhân tình hình phạm tội về ma túy ở Việt Nam. Tác giả đã đưa ra một
số biện pháp phòng ngừa và các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phòng
ngừa các tội phạm về ma túy.
Tuy nhiên qua nghiên cứu khảo sát thì ở Phú Yên chưa có một công trình
khoa học nào nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống công tác quản lý nhà
nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh. Do vậy, việc nghiên cứu đề tài

3


để đánh giá chính xác thực trạng tình hình từ nhiều khía cạnh làm cơ sở đề
xuất những phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về
phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong giai đoạn hiện nay và
thời gian đến là đáp ứng các yêu cầu và thực tiễn đề ra.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận quản lý nhà nước về phòng, chống ma
túy, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
trên địa bàn tỉnh Phú Yên, đề xuất những phương hướng và giải pháp hoàn
thiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích trên, luận văn tập trung giải quyết các vấn đề:
-

Hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy.

-



5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phép biện chứng duy vật của Chủ
nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh; lý luận khoa học luật, khoa học
điều tra hình sự, tâm lý và tội phạm học; các quan điểm đường lối chính sách
của Đảng, Nhà nước về đấu tranh phòng, chống ma túy.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được tiến hành trên cơ sở sử dụng phối hợp các phương pháp
nghiên cứu cụ thể sau đây:
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu tài liệu, sách, các tạp

-

chí, các thông tin khoa học về kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã
được công bố trên các ấn phẩm và các báo cáo khoa học; các văn bản chủ yếu
về chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước về đổi mới công tác
đấu tranh đối với tệ nạn ma túy và quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
để tiếp thu có chọn lọc các thành quả nghiên cứu trước đó về những vấn đề có
liên quan đến đề tài.
Phương pháp thống kê: Sử dụng các số liệu thống kê thu thập được và

-

trong các báo cáo.
-

Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp: Phân tích, tổng hợp những

dữ liệu thu thập được làm cơ sở lý luận cho nghiên cứu đề tài luận văn, từ đó


Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ PHÒNG, CHỐNG MA TÚY
1.1. Những khái niệm cơ bản
1.1.1. Ma túy và tác hại của ma túy
1.1.1.1. Khái niệm ma túy
Thuật ngữ "ma túy" xuất hiện ở Việt Nam ban đầu gắn với một sản phẩm
dân gian là thuốc phiện, về sau còn được dùng để chỉ các sản phẩm có được từ
cây cần sa, cô ca và các loại thuốc tân dược gây nghiện khác. Sở dĩ gọi là " ma
túy" vì các chất này có tác dụng như ma thuật, ma quái, nó làm tăng hưng phấn
hoặc ức chế thần kinh, làm cho con người mê mẩn, ngây ngất không tỉnh táo.

Điều 2 Luật phòng, chống ma túy được Quốc hội khóa X kỳ họp thứ 8
thông qua ngày 09 tháng 12 năm 2000 qui định:
1.

Chất ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần được qui định

trong các danh mục do Chính phủ ban hành.
2.

Chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, để gây

tình trạng nghiện đối với người sử dụng.
3.

Chất hướng thần là chất kích thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo

giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn tới tình trạng nghiện đối với người sử


-

Ma túy phá hoại sức khoẻ con người.

-

Nghiện ma túy ảnh hưởng sự phát triển nòi giống, nguy cơ bị lây

nhiễm HIV/AIDS.
-

Nghiện ma túy làm mất nhân cách con người.

-

Nghiện ma túy làm tổn thất đến tình cảm và hạnh phúc của gia đình.

-

Nghiện ma túy ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự,

an toàn xã hội.
1.1.2. Phòng, chống ma túy
Luật phòng, chống ma túy qui định: “Phòng, chống ma túy là phòng
ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tệ nạn ma túy và kiểm soát các hoạt động
hợp pháp liên quan đến ma túy” [19, tr 10].
Chương trình Quốc gia phòng, chống ma túy giai đoạn 2012 - 2015 qui
định mục tiêu tổng quát của Chương trình gồm: Nâng cao nhận thức của các cấp,
các ngành, các tầng lớp nhân dân về tác hại và hậu quả của tệ nạn ma túy, trách

ma túy, nhằm từng bước kiềm chế, ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi cho được tệ nạn
ma túy, tạo môi trường lành mạnh, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm
bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tiến trình hội nhập
kinh tế quốc tế, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì cuộc
sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân [2, tr 2].

9


Đối với các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương, phải tập trung chỉ
đạo trực tiếp, quyết liệt đối với công tác phòng, chống ma túy, đưa nội dung này
vào chương trình hoạt động, chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy đảng, chính
quyền bằng việc cụ thể hóa thành các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, giải pháp phù
hợp với từng đơn vị, địa phương. Trước mắt, cần rà soát, bổ sung nội dung, kế
hoạch để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đã được Chính phủ đề ra; thường
xuyên theo dõi, đôn đốc việc thực hiện công tác phòng, chống ma túy và kịp thời
chỉ đạo giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện
ở từng đơn vị, địa phương; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc
thực hiện pháp luật phòng, chống ma túy; coi kết quả thực hiện nhiệm vụ này ở
các đơn vị, cơ quan, chi bộ đảng,.., là một tiêu chí để bình xét thi đua, phân loại
tổ chức đảng và khen thưởng hàng năm, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên vi phạm
pháp luật phòng, chống ma túy [2].

1.1.3. Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
1.1.3.1. Khái niệm
Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy là hoạt động chấp hành và
điều hành của các cơ quan nhà nước hoặc các tổ chức xã hội do Nhà nước ủy
quyền, được tiến hành trên cơ sở pháp luật, để thi hành pháp luật nhằm thực
hiện các chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng, chống ma túy.
Quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy là một bộ phận của quản lý

dụng các chất ma túy.
-

Mục tiêu quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy

Huy động sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành và toàn xã hội để
phòng, chống ma túy có hiệu quả nhằm xây dựng nước Việt Nam phồn thịnh,
văn minh, không có tệ nạn ma túy.
1.2. Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
1.2.1. Định hướng cho công tác phòng, chống ma túy
Mặc dù công tác phòng, chống ma túy đã được tổ chức thực hiện rất
quyết liệt bằng nhiều giải pháp, với sự nỗ lực của toàn xã hội, nhưng tệ nạn
ma túy vẫn có xu hướng gia tăng. Diễn biến hoạt động của tội phạm ma túy
trong thời gian tới sẽ ngày càng càng gia tăng, hình thành các đường dây mua
bán, vận chuyển trái phép chất ma túy liên tỉnh với số lượng, quy mô lớn hơn.
Vì vậy, trong những năm tới công tác phòng, chống ma túy phải liên tục là
nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các tổ
chức đoàn thể xã hội, là một trong chỉ tiêu quan trọng đánh giá sự phát triển

11


kinh tế xã hội của mỗi địa phương, đơn vị và đánh giá năng lực lãnh đạo của
cấp ủy Đảng và hiệu quả công tác quản lý nhà nước.
Với những lý do nêu trên, ngày 27/6/2011 Thủ tướng Chính phủ đã ban
hành Quyết định số 1001/QĐ-TTg về việc phê duyệt "Chiến lược Quốc gia
phòng, chống và kiểm soát ma túy ở Việt Nam đến năm 2020 và định hướng
đến năm 2030" nhằm bảo đảm cho công tác này đạt hiệu quả cao, bền vững,
từng bước kiềm chế, ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi tệ nạn ma túy ra khỏi đời sống
xã hội, góp phần xây dựng và phát triển đất nước. Nội dung cơ bản về Chiến

ma túy thẩm lậu qua biên giới; kiên quyết triệt phá và xóa bỏ tận gốc các điểm,
tụ điểm mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong nội bộ; tập trung
tuyên truyền và giáo dục có hiệu quả đối với nhóm có hành vi nguy cơ để chủ
động phòng ngừa, ngăn chặn người nghiện ma túy mới; loại bỏ hoàn toàn các
nguyên nhân, điều kiện dẫn đến việc tái trồng cây có chất ma túy [29].

1.2.2. Bảo đảm cho công tác phòng, chống ma túy
Để làm giảm tệ nạn ma túy, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ
đề ra trong Kế hoạch tổng thể và Chương trình mục tiêu quốc gia phòng,
chống ma túy đến năm 2020 của Chính phủ, góp phần bảo đảm an ninh quốc
gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế,
hội nhập quốc tế. Trong thời gian tới Nhà nước cần đảm bảo các yếu tố sau
đây cho công tác phòng, chống ma túy đạt kết quả cao
Thứ nhất, Nhà nước cần phải có cơ chế hợp lý nhằm đạt được các mục
tiêu của chương trình. Điều đó có nghĩa là phải có được mục tiêu và khung
thời gian hợp lý và một sự cam kết mạnh mẽ để đạt được các kết quả đã đề ra.
Đồng thời phải có sự đánh giá định kỳ về công tác phòng, chống ma túy.
Gắn việc hoạch định, thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, xã hội
với công tác phòng, chống ma túy, khắc phục sơ hở, thiếu sót mà tội phạm có
thể lợi dụng hoạt động vận chuyển, mua bán, sử dụng ma túy.
Căn cứ vào tình hình thực tế của mỗi địa phương, những đầu ra ưu tiên
cho chiến lược quốc gia cần được cơ cấu nhằm giảm thiểu các tác động tiêu
cực về y tế, xã hội và tăng cường tối đa cho việc phát triển kinh tế - xã hội cho
địa phương đó. Chính sách phòng, chống ma túy cần tập trung làm giảm các
13


tác động tiêu cực của vấn đề sử dụng, mua bán, vận chuyển hơn là làm giảm
quy mô, phạm vi của nó.
Nghiên cứu đổi mới các chính sách xã hội liên quan đến phòng, chống

tái hòa nhập cộng đồng đối với người sau khi cai nghiện ma túy; tăng cường
công tác giáo dục, dạy nghề, hướng nghiệp, tạo việc làm nhằm giúp họ nhanh
chóng hòa nhập, tránh nguy cơ tái nghiện.
Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tham gia phòng, chống ma
túy. Nhà nước cần quy hoạch phát triển nguồn nhân lực cho công tác phòng,
chống ma túy bảo đảm tính bền vững; có cơ chế đặc thù thu hút những người
giỏi về công nghệ thông tin và các lĩnh vực chuyên môn khác tham gia các lực
lượng phòng, chống ma túy, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Thường
xuyên đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về nghiệp vụ, kỹ năng cho cán bộ, chiến
sĩ làm công tác phòng, chống ma túy, nhất là đội ngũ cán bộ, chiến sĩ trực tiếp
đấu tranh chống tội phạm, kỹ thuật hình sự, giám định tư pháp. Quan tâm, đào
tạo trình độ ngoại ngữ, pháp luật chuyên sâu về lĩnh vực tư pháp quốc tế cho
cán bộ tư pháp, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Nghiên cứu áp dụng các
thành tựu khoa học, công nghệ vào công tác phòng, chống ma túy.
Ưu tiên chế độ, chính sách đối với cán bộ làm công tác chuyên trách,
bán chuyên trách và những người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước
tham gia công tác phòng, chống ma túy, nhất là cán bộ cấp cơ sở.
Thứ tư, pháp luật hiện hành đã quy định chế tài xử lý đối với các hành
vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy. Tuy nhiên,
mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm vẫn chưa đủ sức giáo dục, răn đe
người vi phạm, tình hình tội phạm vẫn còn gia tăng. Nhà nước cần có sự điều
chỉnh, bổ sung quy định của pháp luật về xử lý vi phạm cho phù hợp với tình
hình thực tế hiện nay.
1.3. Nội dung quản lý nhà nước về phòng, chống ma túy
1.3.1. Hoạch định chính sách, chiến lược, chương trình về phòng,
chống ma túy
Trong công tác phòng, chống ma túy, việc xây dựng một chương trình,
kế hoạch đúng đắn ở tầm vĩ mô luôn được xem là yêu cầu tối quan trọng cho
mỗi quốc gia, bởi lẽ đây sẽ là một trong những cơ sở pháp lý cốt lõi khởi đầu
15


16