Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
I. Phần mở đầu
I.1. Lý do chọn đề tài:
Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục phổ thông, việc đổi mới phơng pháp dạy
học đợc coi là một nhiệm vụ trọng tâm, một yêu cầu bức thiết đối với tất cả các
cấp học, bậc học ở nớc ta.
Đổi mới phơng pháp dạy học nhằm góp phần đào tạo những con ngời: tích
cực, tự giác, năng động, sáng tạo, có năng lực vận dụng những kiến thức đợc học
vào cuộc sống. Đồng thời đổi mới phơng pháp dạy học nhằm tác động vào tình
cảm, đem lại niềm vui, hứng thú cho ngời học, hớng tới việc học tập chủ động,
loại bỏ thói quen học thụ động.
Xuất phát từ mục tiêu chung của bộ môn Âm nhạc ở trờng THCS là tiếp tục
củng cố, xây dựng phát triển năng lực âm nhạc cho học sinh. Qua phân môn âm
nhạc thờng thức, cung cấp cho các em những hiểu biết sơ lợc mang tính phổ biến
về các hoạt động của nghệ thuật âm nhạc nh sáng tác, biểu diễn, các sinh hoạt âm
nhạc, các loại nhạc cụ, các vấn đề của đời sống, tấc giả, tác phẩm âm nhạc có ảnh
hởng trong xã hội.
Phân môn âm nhạc thờng thứuc góp phần giáo dục cho các em có tình cảm,
đạo đức trong sáng, lành mạnh hớng tới cái đẹp trong cuộc sống, nâng cao hiểu
biết về vốn sống, văn hoá, xã hội. Nói cách khác phân môn âm nhạc thờng thức
góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục cho học sinh có một trình độ "văn hoá âm
nhạc" nhất định.
Chính vì xác định đợc mục tiêu của phân môn cũng nh xác định đợc tính
phức tạp , trừu tợng của môn học bản thân tôi là giáo viên trực tiếp đứng trên bục
giảng nên tôi tìm mọi cách tiếp cận và thờng xuyên đổi mới phơng pháp giảng dạy
sao cho phù hợp với tính chất của phân môn và thu hút sự hứng thú, say mê học
tập của học sinh. Từ đó tôi quyết định đặt tên cho đề tài nghiên cứu của mình là:
"Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn
Âm nhạc thờng thức"


sở đó tổ chức hình thức giờ dạy một cách phù hợp: sáng tạo tạo không khí sôi nổi
trong từng học sinh. Và cuối cùng là nghệ thuật của ngời dạy hớng học sinh đến
với cái đích của giờ dạy là khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài học.

Hoàng Kim Thanh Tr ờng THCS Mạo
Khê 2
- 2-
- --
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
Càng nghiên cứu tôi càng nhận thấy tính cấp thiết của đề tài này khi áp
dụng vào giảng dạy bộ môn âm nhạc trong trờng THCS.
I.3. Mục đích nghiên cứu:
Trong đề tài này tôi sẽ tập trung nghiên cứu nhằm vào ba mục tiêu chính:
* Tìm hiểu chơng trình phân môn âm nhạc thờng thức ở trờng THCS
* Dạy âm nhạc thờng thức theo hớng đổi mới nhằm phát huy tính tích cực
và giáo dục văn hoá âm nhạc cho học sinh.
* Phơng tiện, đồ dùng dạy học cùng với việc ứng dụng CNTT trong giảng
dạy phân môn âm nhạc thờng thức.
I.4. Đối t ợng, phạm vi, kế hoach, thời gian nghiên cứu:
4.1. Đối tợng nghiên cứu: áp dụng với tất cả học sinh khối THCS (Lớp 6, 7,
8, 9) và ứng dụng trong tất cả các dạng bài.
4.2. Phạm vi nghiên cứu: ứng dụng trong các khối lớp 6, 7, 8, 9 tại trờng
THCS Mạo Khê 2.
4.3. Thời gian nghiên cứu: Thực hiện việc triển khai nhiệm vụ năm học của
Ngành về việc dạy âm nhạc trong chơng trình SGK và đổi mới phơng pháp dạy
học. Bản thân tôi đợc trực tiếp đứng trên bục giảng. Chính vì vậy tôi đã đợc học
tập, bồi dỡng và học hỏi đồng nghiệp nhiều vấn đề nhận thức, về phơng pháp dạy
học, về sử dụng trang thiết bị dạy học, việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy và
việc tổ chức lớp học.

+ Đôi nét về âm nhạc thiếu nhi Việt Nam...
II. Phần nội dung
II.1. Thực trạng vấn đề:
II.1.1. Sơ lợc về trờng THCS Mạo Khê 2:
Trờng THCS Mạo Khê 2 thuộc thị trấn Mạo Khê, huyện Đông Triều, tỉnh
Quảng Ninh. Nguyên là trờng cấp II Vĩnh Khê thành lập năm 1959. Vào dầu
những năm 70 nhà trờng sát nhập với trờng tiểu học Vĩnh Khê mang tên là trờng
PTCS Vĩnh Khê. Đến năm 1995 trờng đợc tách riêng thành 2 trờng: Trờng tiểu học
Vĩnh Khê và trờng THCS Mạo Khê 2.
Nhà trờng nằm tại trung tâm thị trấn Mạo Khê, một thị trấn có quy mô lớn
(trên 3,6 vạn dân) chia làm 21 khu phố, kinh tế, xã hội phát triển mạnh với nhiều
các doanh nghiệp nhà nớc, địa phơng, doanh nghiệp khác nhau nh: công nghiệp,

Hoàng Kim Thanh Tr ờng THCS Mạo
Khê 2
- 4-
- --
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
thủ công, tiểu thủ công, thơng mại, dịch vụ và sản xuất nông nghiệp. Nhiều công
ty lớn nh: công ty than Mạo Khê, Công ty xi măng Hoàng Thạch, các liên doanh
gốm sứ mỹ nghệ. Nhà trờng có nhiệm vụ đáp ứng nhu cầu giáo dục ở bậc THCS
cho con em nhân dân ở 6 khu phố lớn phía Đông Nam của thị trấn cùng với các tr-
ờng bạn trong địa bàn thực hiện nhiệm vụ phổ cập THCS và phát triển giáo dục
toàn diện trong toàn thị trấn. Qua 50 năm xây dựng và trởng thành nhà trờng đã
đạt đợc những thành tích đáng kể, góp phần phát triển giáo dục ở địa phơng. Đội
ngũ giáo viên không ngừng phấn đấu nâng cao trình độ đào tạo và tay nghề, số
giáo viên giỏi, học sinh giỏi luôn luôn đạt ở mức cao, tỷ lệ học sinh lên lớp, tốt
nghiệp và trúng tuyển vào trờng THTP Hoàng Quốc Việt, các trờng chuyên của
tỉnh, quốc gia giữ vững ở tỷ lệ cao. Cơ sở vật chất thiết bị ngày càng đợc cải thiện,

ờng phải tăng cờng cơ sở vật chất: đến năm 2015 tăng 100% số phòng học (28
lớp), đủ các phòng thiết bị bộ môn. Tiếp tục bồi dỡng chuẩn hoá đội ngũ giáo viên
đạt 50% đại học 2015. Tích cực thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học và tăng c-
ờng ứng dụng công nghệ thông tin đáp ứng việc đổi mới chơng trình THCS của
Bộ.
II.1.2. Một số thành tựu đạt đợc:
Âm nhạc là lĩnh vực nghệ thuật của cái hay, cái đẹp qua âm thanh của giọng
hát và tiếng đàn trên những bài ca, bản nhạc cụ thể. Chính nhờ cái hay, cái đẹp của
nghệ thuật âm thanh mà âm nhạc đã đem đến cho con ngời những cảm xúc thẩm
mĩ - thẩm mĩ âm nhạc, làm cho ngời ta thoải mái, thích thú, tâm hồn và tình cảm
đợc nâng cao, trí tuệ đợc mở rộng, con ngời trở nên tốt đẹp, cao thợng và hớng
thiện. Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn âm nhạc thờng thức đã đạt đ-
ợc những kết quả đáng kể nh:
+ Học sinh có nhận thức sâu sắc về phân môn âm nhạc thờng thức.
+ Học sinh tạo đợc dấu ấn về khung chơng trình
+ Có tình cảm với quê hơng, đất nớc. Từ đó biết phát huy và gìn giữ vốn
quý của dân tộc,...
Mỗi nội dung âm nhạc thờng thức đã chứa đựng tính văn hoá âm nhạc. Văn
hoá là một khái niệm rất rộng (trình độ văn hoá, ứng xử văn hoá, văn hoá trong
giao tiếp, kinh doanh văn hoá trong xã hội...)Văn hoá âm nhạc có thể xem là
những hiểu biết có tính phổ thông nhất về các vấn đề âm nhạc nh: thởng thức,

Hoàng Kim Thanh Tr ờng THCS Mạo
Khê 2
- 6-
- --
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
đánh giá, nghe - xem ca nhạc, thị hiếu âm nhạc, tham gia và hởng ứng các hoạt
động âm nhạc, những kiến thức sơ giản về âm nhạc...

Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
sách tham khảo, tranh ảnh và những yếu tố cần thiết phục vụ cho dạy học âm
nhạc. Đó là công việc thờng xuyên, lâu dài mà bất kỳ một giáo viên âm nhạc nào
có lòng yêu nghề, có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục âm
nhạc đều cần phải quan tâm.
II.2. á p dụng trong giảng dạy:
II.2.1. Các bớc tiến hành
Bớc 1: Tìm hiểu, nghiên cứu chơng trình phân môn âm nhạc thờng thức ở
trờng THCS.
Bớc 2: Định dạng đợc các kiểu bài
Bớc 3: Tìm hiểu nội dung bài học
Bớc 4: Xác định đợc mục tiêu của môn học từ đó xác định rõ mục đích mà
phân môn âm nhạc thờng thức cần hớng tới
Bớc 5: Tìm t liệu, tranh ảnh, băng đĩa nhạc, phim ảnh...minh hoạ cho bài
dạy
Bớc 6: Thiết kế khung mẫu giáo án, phơng pháp dạy học phù hợp với từng
dạng bài
Bớc 7: Tiến hành dạy học
II.2.2. Bài dạy minh họa
Những kiến thức phổ thông về âm nhạc mà học sinh nên biết và cần biết tạo
thành nội dung phân môn âm nhạc thờng thức (cũng có tài liệu gọi là thờng thức
âm nhạc sẽ không chính xác nếu gọi là thờng thức âm nhạc) đem đến cho học sinh
những hiểu biết sơ lợc mang tính phổ biến về các hoạt động của nghệ thuật âm
nhạc.
II.2.2.1. Tìm hiểu chơng trình phân môn âm nhạc thờng thức ở trờng
THCS.

Hoàng Kim Thanh Tr ờng THCS Mạo
Khê 2

Khê 2
- 9-
- --
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn "Âm nhạc th ờng
thức"
- Sơ lợc về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến
- Sơ lợc về nhạc hát, nhạc đàn
Lớp 7: * Phần giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nhạc sĩ Hoàng Việt và bài hát "Nhạc rừng"
- Nhạc sĩ Đỗ Nhuận và bài hát "Hành quân xa"
- Giới thiệu nhạc sĩ Betoven
- Nhạc sĩ Huy Du và bài hát "Đờng chúng ta đi"
* Phần giới thiệu về nhạc cụ và âm nhạc trong đời sống
- Sơ lợc về một vài nhạc cụ phơng Tây
- Một số thể loại bài hát
- Vài nét về âm nhạc thiếu nhi Việt Nam
- Vài nét về dân ca một số dân tộc ít ngời
Lớp 8: * Phần giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nhạc sĩ Trần Hoàn và bài hát "Một mùa xuân nho nhỏ"
- Nhạc sĩ Hoàng Vân và bài hát "Hò kéo pháo"
- Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu và bài hát "Bóng cây Kơ-nia
- Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn và bài hát Biết ơn Võ Thị Sáu
- Nhạc sĩ Sô - panh và "Bản nhạc buồn"
* Phần giới thiệu về các nhạc cụ và các hình thức biểu diễn:
- Một số nhạc cụ dân tộc
- Hát bè
- Sơ lợc về một vài thể loại nhạc đàn

Hoàng Kim Thanh Tr ờng THCS Mạo
Khê 2