Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn vẽ tranh
I. Phần mở đầu
I.1/ Lý do chọn đề tài.
Mỹ thuật gắn liền với cuộc sống con ngời. Dạy mỹ thuật trong nhà trờng
THCS là một yêu cầu rất quan trọng trong chơng trình đào tạo. Mỹ thuật cùng các
môn học khác góp phần hoàn thiện nhân cách con ngời.
Vẽ tranh ở THCS là một phân môn trong bộ môn mỹ thuật, có tính tổng hợp
nhiều môn học nh: Vẽ theo mẫu, mầu sắc, phơng pháp sắp xếp hình mảng, đậm
nhạt nhằm ghi lại, tạo lên hình ảnh của một phong cảnh sinh hoạt hoặc nêu lên
một vấn đề trong cuộc sống.
Các em học sinh THCS đã có t duy hơn học sinh Tiểu học, mẫu giáo, các em
đã biết quan sát xung quanh và thể hiện đợc tranh vẽ theo đề tài cho trớc. Đặc biệt
lứa tuổi các em rất thích học hỏi và có ấn tợng mạnh với một phong cảnh đẹp,với
những cảnh sinh hoạt gần gũi với các em là: Học tập, gia đình, vui chơi, lao động
với những ngời thân bên cạnh các em.
Vẽ tranh đề tài trong trờng THCS giúp học sinh thể hiện đợc những nhận
thức cái đẹp của thế giới khách quan trên tranh vẽ bằng đờng nét, mầu sắc và cảm
xúc của bản thân. Qua đó hình thành ở các em thị hiếu thẩm mỹ và cảm quan thẩm
mỹ.
Thực tế trong trờng THCS, học sinh vẽ tranh đề tài có nhiều cách khác nhau.
Trong đó nổi bật là hai cách: Vẽ theo cảm nhận của bản thân có sáng tạo và vẽ bắt
trớc ngời lớn, tranh truyện. Trong khi đó một số giáo viên hiểu cha sâu sắc về cách
nhìn nhận đanh giá tranh của học sinh.
Do những đặc điểm trên, tôi mạnh dạn đa ra môti vài ý kiến để học sinh
THCS vẽ tranh đề tài đợc tốt hơn.
I.2/ Tính cần thiết của đề tài.
Đề tài viết ra khi áp dụng vào giảng dạy sẽ giải quyết đợc những vấn đề sau:
Định hớng cho học sinh vẽ tranh theo suy nghĩ, cảm nhận của bản thân và có
sáng tạo.
Ngô Thị Thu Huyền - THCS Mạo Khê II
1

sáng tạo của học sinh.
Ngô Thị Thu Huyền - THCS Mạo Khê II
2
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn vẽ tranh
*/ Về mặt thực tiễn.
Hin nay môn m thut đã đợc dạy đồng đều, nhất quán ở tất cả các trờng
THCS. Có điều do quan niệm cha đúng của một số gia đình, nhà trờng, xã hội, còn
cho là môn học phụ nên dẫn đến việc giảng dạy cha đồng bộ, cha quan tâm đến bộ
môn.
Muốn cho môn Mỹ thuật đạt hiệu quả cao thì vẽ tranh là phân môn phải đợc
đa lên hàng đầu, vì đây là môn học gây nhiều hứng thú cho học sinh nhất.
Mục đích của vẽ tranh là nhằm rèn luyện và phát triển ở học sinh trí nhớ, trí
tởng tợng sáng tạo giúp các em thể hiện đợc những nhận thức về cái đẹp của thế
giới khách quan, trên tranh vẽ bằng đờng nét, màu sắc và cảm xúc của bản thân.
Qua đó hình thành ở các em thị hiếu thẩm mỹ và tình cảm thẩm mỹ, các em sẽ yêu
cái đẹp và mong muốn thể hiện nó trong cuộc sống. ở mỗi lứa tuổi học sinh có
nhận thức khác nhau nên trong nhiều năm học qua tôi đã rút ra đợc một số kinh
nghiệm dạy học sinh cách vẽ tranh đạt kết quả cao và luôn gây hứng thú cho các
em trong các giờ học.
II. phần nội dung.
II.1/ Thực trạng vấn đề
II.1.1/ sơ lợc về trờng nơi tác giả viết đề tài.
*/ Thuận lợi:
Trờng THCS Mạo Khê II nằm ở trung tâm thị trấn Mạo Khê, một thị trấn lớn,
có tốc độ phát triển kinh tế nhanh, mạnh.
Nhà trờng đã mua sắm thiết bị dạy học tơng đối đầy đủ.
Nhà trờng đã có phòng học bộ môn riêng.
+/ Đối với HS : có điều kiện thuận lợi tiếp cận các thông tin văn hoá, phần lớn
HS là con em công nhân viên chức nhà nớc, phụ huynh học sinh có nhiều sự quan
tâm tới việc học tập của con em họ.

cách khoa học và đẹp. Các em có năng khiếu đa tham gia các cuộc thi vẽ tranh của
trờng tổ chức và đạt kết qủa tốt. Các em đã có tranh tham gia chơng trình phát
thanh măng non do Hội liên hiệp Phụ nữ Tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Đặc biệt các
em thờng xuyên tham gia vẽ tranh tuyên truyền về các tệ nạn xã hội. Kết quả cuối
năm của bộ môn thờng đạt từ 70% - 75% Khá và Giỏi, không có học sinh có học
lực Kém trong môn học này.
II1.3/ Một số tồn tại và nguyên nhân.
Ngô Thị Thu Huyền - THCS Mạo Khê II
4
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn vẽ tranh
*/Tồn tại:
Học sinh vẫn có thói quen vẽ tranh theo kiểu bắt chớc một tranh ở đâu đó
của ngời lớn hay hình minh hoạ của một tác phẩm văn học
Khi vẽ tranh thờng không chú trọng đến bố cục.
Vẫn còn thói quen dùng thớc trong khi vẽ tranh.
Hình ảnh còn nghèo nàn đơn điệu.
Mầu sắc còn thiếu đậm.
*/ Nguyên nhân:
Do còn thiếu giáo viên dạy mĩ thuật nên một số lớp còn tình trạng giáo viên
không có chuyên môn tham gia giảnh dạy mĩ thuật, nên cứ đến giờ vẽ là
cho học sinh vẽ theo sách và dùng thớc kẻ vẽ tranh dẫn đến học sinh có
thói quen chép tranh, dùng thớc kẻ ngôi nhà đờng đi
Học sinh không đợc học bài bản nên không biết cách tìm bố cục cho tranh
vẽ.
Không đợc luyện nhiều, ký hoạ nhiều dẫn đến hình ảnh trong tranh còn
nghèo nàn đơn điệu.
Mầu sắc thì đa số học sinh chỉ thích dùng nhiều mầu để tô lên tranh mà
không chú trọng đến không gian, ánh sáng, nên tranh vẽ nhiều mầu mà vẫn
thiếu đậm.
II.1.4/ Một số vấn đề đặt ra:

Còn với học sinh, chúng vẽ theo sự cảm nhận của chính mình, chúng nhìn
nhận mọi sự vật xung quanh rất đơn giản, chúng chỉ quan sát hình thức bề ngoài,
chứ ít để ý đến nội dung bên trong. Đây cũng chính là t duy của học sinh THCS
c. Thực tế của học sinh THCS với tranh vẽ theo đề tài.
Học sinh THCS rất thích vẽ tranh theo đề tài, vì trong tranh thể hiện đợc
những xúc cảm, tình cảm của các em. Các em vẽ về tất cả cảnh vật và con ngời
thân quen gần gũi với các em, gắn bó cuộc sống của các em.
Tôi là giáo viên giảng dạy môn mỹ thuật. Đã có thời gian tôi dạy ở một tr-
ờng thuộc vùng nông thôn. Tôi nhận thấy trong tranh vẽ theo đề tài của học sinh
trờng mình, các em vẽ chủ yếu về cảnh nông thôn: Có cây đa, bến nớc, sân đình,
đống rơm, cây chuối...rất gần gũi với các em, các em vẽ về cảnh quê hơng có bố
mẹ, có những ngời nông dân lao động trên cánh đồng quê hơng mình.
Ví dụ: Tranh vẽ theo đề tài: Ngày Tết và mùa xuân (Mỹ thuật 6). Các em thờng vẽ
rất nhiều ngời. Đó là những ngời các em thờng gặp, các bạn ăn mặc đẹp đi chơi
Ngô Thị Thu Huyền - THCS Mạo Khê II
6
Đổi mới phơng pháp dạy học trong phân môn vẽ tranh
xuân, bố mẹ, anh chị em đi chợ tết, đi chúc tết, đi chùa xem và tham gia các trò
chơi dân gian mà các em vẫn thờng chơi hoặc xem nh: Chơi đu, đấu vật, kéo co...
cảnh ở đây là cảnh chùa triền, đình làng, có những cây cổ thụ to lớn. Mầu sắc tng
bừng tơi sáng,chủ yéu là mầu nguyên chất không pha trộn. Các em vẽ nh chính
các em đang chơi trong ngày Tết đó.
Khác với trẻ em nông thôn, hiện nay tôi đang dạy ở một trờng thị trấn ( tr-
ờng THCS Mạo Khê II - Đông Triều _ Quảng Ninh ). Trẻ em thành phố, thị xã,
các em thờng vẽ về phố phờng, những dãy nhà cao tầng, đờng phố tấp lập xe cộ
qua lại với rất nhiều ngời, các em vẽ về nhà máy, có những cô chú công nhân lao
động. Đấy là những hình ảnh thân quen gần gũi của trẻ em thị xã.
Còn với trẻ em vùng biển thì lại vẽ nhiều biển, vẽ những ng dân với nớc da
đen sạm, chắc khoẻ.
Tình cảm của quê hơng, của những ngời thân, đợc các em tiếp nhận và tạo

nghĩa: "Nghệ thuật là hiểu biết, khám phá, sáng tạo." Sự sáng tạo trong nghệ thuật
sẽ nảy sinh những cái mới, cái đẹp, cái rung động lòng ngời.
d. Sự tác động của giáo viên dạy Mỹ thuật đối với học sinh.
Các Mác nói "Nếu anh muốn thởng thức nghệ thuật thì anh phải là ngời đợc
giáo dục về nghệ thuật". Mác thờng nói: "Một bản nhạc hay cũng không có ý
nghĩa gì với một đôi tai không xành âm nhạc".
Với mỗi học sinh, đặc biệt là học sinh THCS muốn cảm nhận đợc cái đẹp,
biến cái đẹp thành cái của mình thì việc đầu tiên phải học về cái đẹp. Cái đẹp ở
đây là cái đẹp trong cuộc sống đợc chắt lọc để đa vào tranh. Điều đó rất cần có sự
hỗ trợ của ngời lớn, nhà trờng, đặc biệt là giáo viên giảng dạy trực tiếp môn mỹ
thuật. Bác Hồ dặn: "Mỗi con ngời đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng. Ta phải
biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con ngời nảy nở nh hoa mùa xuân và phần xấu
bị mất dần đi." Nh ở phần trên đã nói, thực ttế học sinh THCS vẽ tranh đề tài theo
hai hớng: Tranh vẽ theo cảm xúc và tranh vẽ bắt chớc ngời khác. Trớc thực trạng
đó, giáo viên phải nắm đợc những yêu cầu đối với một bài vẽ tranh đề tài.
Ví dụ: Với một đề tài: "Ngày Tết và mùa xuân" (Lớp 6)
Yêu cầu đối với đề tài này, học sinh chỉ cần làm toát lên đợc cái không khí
của ngày Tết và Mùa Xuân chứ không nên đòi hỏi cao quá nh: Động tác rõ ràng
công việc cụ thể. Yêu cầu cao không phù hợp với lứa tuổi, sẽ ảnh hởng tới sự hứng
thú của học sinh.
Đối với một giờ học vẽ mà không gây đợc hứng thú cho học sinh thì không
có kết quả cao, và cũng không còn nghĩa của giờ học vẽ nữa.
Ngô Thị Thu Huyền - THCS Mạo Khê II
8