Giáo dục đạo đức lớp 2
Hoàng Thị Toán
A. phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận
Trong thời đại hiện nay khi khoa học công nghệ cùng với trình độ dân trí cao là
thớc đo đánh giá cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo con ngời đợc coi là một trong
những quốc sách hàng đầu của mỗi nớc Đảng và Nhà nớc ta đã nhận thức đợc rất rõ
vai trò của việc giáo dục và đào tạo con ngời trong giai đoạn mới nên đã có những
chính sách u tiên và phát triển nền giáo dục một cách hớp lí. Chính vì vậy cùng với
các ngành nghề khác, công tác giáo dục đào tạo học sinh một cách toàn diện đóng
vị trí rất quan trọng. Hiện nay vấn đề này là yêu cầu cần thiết mang tính cấp bách
đối với những ngời làm công tác giáo dục.
Tiểu học là bậc học nền tảng, là nền móng, là cơ sở quan trọng để từ đó con ng-
ời phát triển, mà nền tảng thì cần đợc xây dựng vững chắc. Vì vậy, ngời giáo viên
Tiểu học không chỉ trang bị cho mình vốn kiến thức, phơng pháp cơ bản mà còn
phải luôn nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo để nâng cao chất lợng giảng dạy, đáp ứng
mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ cho ngành giáo dục.
Hiện nay sự thể hiện tập trung sâu sắc nhất các yêu cầu xây dựng và bồi dỡng
nhân cách con ngời Việt Nam đó là: Đào tạo con ngời phát triển mọi mặt Đức, trí,
thể, mĩ .
Cùng với các môn học khác, môn kể chuyện trong chơng trình Tiểu học nói
chung và của lớp 2 nói riêng là một môn học góp phần hình thành nhân cách rất lớn
cho học sinh, nó mở mang sự hiểu biết cho các em. Các em đợc học hỏi những điều
hay, lẽ phải từ rất nhiều các câu chuyện, thuộc nhiều thể loại truyện khác nhau,
phản ánh đa dạng cuộc sống muôn hình, muôn vẻ trong đó có cả những câu chuyện
dân gian nh: truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn truyện cời, ... mà ông cha ta đã đúc
kết kinh nghiệm trong cuộc sống truyền lại cho con cháu đời sau.

Trờng Tiểu học Hoàng Quế
Trang 1


Trờng Tiểu học Hoàng Quế
Trang 2
Giáo dục đạo đức lớp 2
Hoàng Thị Toán
có thể kể từng đoạn, hoặc kể cả câu chuyện, kể theo lời lẽ trong văn bản hoặc kể
bằng lời lẽ của mình. Biết tập dựng lại câu chuyện theo các vai khác nhau, bớc đầu
biết sử dụng các yếu tố phụ trợ nh nét mặt, cử chỉ, điệu bộ. Để đạt đợc các yếu cầu
trên đòi hỏi ngời giáo viên phải có lòng say mê, nhiệt tình với nghề nghiệp, biết kết
hợp nhịp nhàng các phơng pháp dạy học. Từ đó, bồi dỡng những tình cảm tốt đẹp,
trau dồi hứng thú đọc và kể chuyện, đem lại niềm vui tuổi thơ trong hoạt động học
tập cho học sinh. Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã chọn đề tài: Giáo dục đạo
đức cho học sinh lớp 2 thông qua phân môn kể chuyện ở Tiểu học để nghiên cứu.
II. Mục đích nghiên cứu
Tôi nghiên cứu đề tài này với mục đích là nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giáo
dục đạo đức cho học sinh lớp 2 qua giờ kể chuyện. Để đạt đợc điều đó tôi đã đi sâu
vào tìm hiểu thực trạng của các tiết dạy kể chuyện trên lớp, tìm hiểu đặc điểm đặc
điểm tâm lý của học sinh qua các tiết kể chuyện. Để từ đó hớng cho học sinh thực
hiện theo các chuẩn mực đạo đức tốt, giúp cho học sinh biết phê phán, loại trừ các
hành vi xấu. Thông qua mỗi câu chuyện kể trên lớp, học sinh có thể rút ra đợc ý
nghĩa của câu chuyện, thông qua ý nghĩa, nội dung câu chuyện mỗi giáo viên cần
phải có trách nhiệm trong việc giáo dục đạo đức nhân cách cho học sinh. Qua đó
cũng góp phần nâng cao năng lực s phạm cho mỗi giáo viên.
III. Thời gian, địa điểm
1. Thời gian nghiên cứu:
- Đăng ký đề tài và lập đề cơng bớc một: Tháng 10/ 2008
- Tháng 11 nghiên cứu thực tế lập đề cơng bớc hai
- Tháng 12 vận dụng vào thực tế giảng dạy và đánh giá kết quả
- Đầu tháng 4 năm 2009 hoàn thành đề tài
- Cuối tháng 4 năm 2009 hoàn thành đề tài và nộp về ban giám hiệu

không chỉ là công việc giải mã một bộ phận gồm hai phần: chữ viết và phát âm

Trờng Tiểu học Hoàng Quế
Trang 4
Giáo dục đạo đức lớp 2
Hoàng Thị Toán
nghĩa là nó không phải chỉ là sự đánh vần lên thành tiếng theo đúng nh kí hiệu chữ
viết và còn là quá trình nhận thức để có khả năng thông hiểu những gì đã đọc đợc.
Kể chuyện là tạo cho học sinh nắm vững cốt truyện và tập kể lại truyện đã đọc
bằng lời kể của mình cho phép có sự sáng tạo, có thể dùng các phơng tiện ngoài
ngôn ngữ nh giọng điệu, ánh mắt, cử chỉ, ...
Nh chúng ta đã biết những câu chuyện trong chơng trình Tiểu học thờng gắn
liền với cái đẹp, góp phần phát triển cảm xúc thẩm mĩ, nếu chúng sẽ không thể có
tâm hồn cao thợng, lòng mẫn cảm chân thành trớc lỗi bất hạnh, khổ ải của con ng-
ời. Nhờ có những câu chuyện mà giúp trẻ nhận thức thế giới không chỉ bằng trí tuệ
mà còn bằng cả trài tim. Trẻ em không phải chỉ có nhận thức mà chúng còn đáp
ứng lại sự kiện và hiện tợng của thế giới xung quanh rất rõ rệt. Các em thờng tỏ
thái độ của mình trớc những việc thiện, việc ác, biết yêu cái thiện, ghét cái ác.
Những câu chuyện trong chơng trình thờng cung cấp cho trẻ những hiện tợng đầu
tiên về chính nghĩa và phi nghĩa. Giai đoạn đầu tiên của giáo dục lí tởng đợc diễn ra
là nhờ truyện cổ tích. Truyện cổ tích là ngọn nguồn phong phú để giáo dục đạo đức
cho trẻ. Các giờ kể chuyện thờng giúp trẻ sớm tiếp xúc với các tác phẩm văn học
trong suốt quá trình học 5 lớp của bậc tiểu học. Học sinh đợc nghe và tham gia kể
hàng trăm câu chuyện và đủ thể loại gồm các tác phẩm có giá trị của Việt nam và
thế giới. Từ truyện cổ tích đến các tác phẩm văn học hiện đại giúp cho học sinh có
vốn văn học đợc tích luỹ dần. Đây chính là những hành trang quý báu theo các em
suốt cả cuộc đời. Giờ kể chuyện còn mở rộng tầm hiểu biết của các em biết khêu
gợi trí tởng tợng cho các em trong từng câu chuyện. Thế giới muôn màu sắc mở
rộng trớc mắt các em. Các em đợc gặp trong đó những phong tục tập quán đến
những cảnh sắc thiên nhiên. Từ cách trang phục đến kiến trúc nhà ở và đặc biệt là

giáo dục. Vì vậy ngay từ bậc Tiểu học ngời giáo viên cũng nh gia đình phải định h-
ớng đúng từ đầu thì nhân cách đạo đức của trẻ sẽ đợc hình thành và phát triển lành
mạnh.
Từ những đặc điểm trên cho ta thấy học sinh Tiểu học có tính chất rễ tiếp thu sự
nuôi dỡng, sự giáo dục, dễ thích nghi điều kiện sống và học tập. Từ đó các em phát
triển và hoàn thiện dần nhân cách con ngời theo đúng mục tiêu giáo dục đã đề ra.

Trờng Tiểu học Hoàng Quế
Trang 6
Giáo dục đạo đức lớp 2
Hoàng Thị Toán
Trong chơng trình Tiếng Việt cũ phân môn kể chuyện đợc tách riêng biệt, đôc
lập. Học sinh đợc nghe những câu chuyện kể không liên quan đên chơng trình học
trong tuần. Nhng ở chơng trình thay sách giáo khoa mới hiện nay thì nội dung kể
chuyện ở lớp 2 là kể lại những câu chuyện đã đợc học trong các bài tập đọc hai tiết
đầu tuần học.
Hình thức kể chuyện cũng rất đa dạng, phong phú kích thích trí tởng tợng, sáng
tạo của học sinh chứ không nh chơng trình cũ trớc kia cô kể trò nghe.
Giờ kể chuyện hiện nay đợc diễn ra theo 3 hình thức sau:
* Kể theo tranh: Học sinh sử dụng tranh minh hoạ để nhớ lại nội dung bài tập đọc
đã học, làm chỗ dựa để các em kể chuyện. Đôi khi các tranh này đợc đảo lộn thứ tự
so với nội dung câu chuyện đã học. Trong trờng hợp này trớc hết học sinh cần sắp
xếp lại thứ tự các tranh cho đúng rồi mới kể. Đó chính là biện pháp giúp học sinh
nhớ lại nội dung câu chuyện trớc khi kể.
* Kể theo dàn ý đã cho sẵn: Trong tiết kể chuyện sau bài tập đọc, sách giáo khoa có
thể cung cấp cho học sinh dàn ý dới dạng những câu hỏi hay những tên đoạn để
làm chỗ dựa cho học sinh kể lại câu chuyện đã học. Đây là một hình thức rèn
luyện trí nhớ cho học sinh, có yêu câu cao hơn hình thức giúp đỡ học sinh bằng
tranh minh hoạ.
* Phân vai, dựng lại một đoạn hoặc cả câu chuyện: Sử dụng hình thức này để rèn kỹ

19 ,20
Chủ điểm
Em là học sinh
Bạn bè
Trờng học
Thầy cô
Ông bà
Cha mẹ
Anh em
Bạn trong nhà
Bốn mùa
Tên truyện
1. Có công mài sắt có ngày nên kim
2. Phần thởng
1.Bạn của Nai Nhở
2. Bím tóc đuôi sam
1. Chiếc bút mực
2. Mẩu giấy vụn
1. Ngời thầy cũ
2. Ngời mẹ hiền
1. Sáng kiến của bé Hà
2. Bà cháu
1. Sự tích cây vú sữa
2. Bông hoa niềm vui
1. Câu chuyện bó đũa
2. Hai anh em
1. Con chó nhà hàng xóm
2. Tìm ngọc
1. Chuyện bốn mùa
2. Ông Mạnh thắng Thần Gió


Chơng trình kể chuyện lớp 2 gồm có 31 câu chuyện. mỗi câu chuyện gắn liền
với bài tập đọc học trong hai tiết và nó gắn liền với từng chủ điểm.
Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 lồng ghép tất cả các phân môn của Tiếng Việt
trong đó có phân môn kể chuyện. Mỗi tuần có một tiết kể chuyện. Học sinh lần lợt
đợc làm quen với các thể loại truyện khác nhau nh: truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn,
truyện nớc ngoài, truyện về Bác Hồ, truyện về chim chóc, muông thú, truyện về các
con vật nuôi trong nhà, ...với nhiều các chuẩn mực đạo đức đa dạng phong phú.
Qua 31 câu chuyện đợc kể các em đã tiếp nhận đợc những giá trị đạo đức cả trong
nớc và nớc ngoài. Do vậy mà trong giờ kể chuyện học sinh không chỉ nhận thức đ-
ợc thế giới bằng trí tuệ mà bằng cả trái tim, bằng cả tâm hồn. Các em biết tỏ thái độ
của mình với các điều thiện, điều ác, biết yêu ghét mỗi nhân vật trong từng câu
chuyện.

Trờng Tiểu học Hoàng Quế
Trang 9
Giáo dục đạo đức lớp 2
Hoàng Thị Toán
Nội dung chơng trình sách giáo khoa có bố cục chặt chẽ, các câu chuyện đều
mang nội dung giáo dục cao sát với từng chủ điểm, hệ thống câu hỏi bám sát nội
dung câu chuyện. Hầu hết các câu chuyện đều nhằm mục đích giúp cho học sinh
tiếp xúc với các hành vi đạo đức của thế hệ trớc và các nhân vật trong truyện. Tóm
lại, các câu chuyện kể trong chơng trình với nhiều thể loại đã giáo dục cho các em
những tình cảm đối với ông bà, cha mẹ, tình bạn bè, tình yêu quê hơng, đất nớc,
lòng bao dung, bắc ái, lòng nhân hậu, chịu thơng chịu khó, cần cù lao động của con
ngời và tình cảm đối với Bác Hồ kính yêu của các cháu thiếu nhi.
II. Nghiên cứu thực trạng
Năm học 2008 2009 nhà trờng phân công tôi dạy và chủ nhiệm lớp 2B gồm
27 học sinh trong đó có 12 học sinh nữ và 15 học sinh nam. Tuy là một trờng thuộc
vùng nông thôn nhng đã đạt trờng chuẩn Quốc gia giai đoạn một và nhiều năm liền