Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

Giáo dục học sinh
ý thức bảo vệ môi trường
thông qua giảng dạy
địa lý lớp 6
(Hoàng Thi Xuân Mai - THCS Phạm Hồng Thái);
1
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Sinh thời Chủ tòch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến giáo dục Người
thường xuyên theo dõi và có những lời chỉ dạy q giá cho những người làm
công tác giáo dục. Người đã từng nói “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây,
vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” đã trở thành khẩu hiệu của tất cả các
trường. Đó cũng chính là nguồn động lực tinh thần to lớn để các thầy, cô giáo
nỗ lực làm tốt nhiêïm vụ vẻ vang của mình. Và Người cũng khẳng đònh
“Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân chủ nhân dân nhằm
mục đích đào tạo những công dân và cán bộ tốt, những người chủ tương lai
của nước nhà”. Đúng vậy không có giáo dục sẽ không thể có những người chủ
tương lai của nước nhà. Dù ở thời đại nào đất nước nào, dân tộc nào muốn
phát triển về mọi mặt thì trước hết phải có giáo dục , không có giáo dục đất
nước sẽ không thể phát triển được . Nền giáo dục là thước đo đánh giá sự phát
triển, phồn thònh của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đồng thời nó cũng đảm bảo
cho sự phát triển về kinh tế, chính trò, xã hội của quốc gia đó và dân tộc đó,
trong đó có giáo dục bảo vệ môi trường cũng như việc nâng cao ý thức giữ gìn
và bảo vệ môi trường của mỗi người dân.
Bảo vệ môi trường là một trong nhiều mối quan tâm mang tính toàn cầu.
Ở nước ta bảo vệ môi trường đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc. Nghò
quyết số 41/ NQ – TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trò về tăng
cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,

thành những người hiểu biết , có lòng nhân ái và là những người có ích cho
xã hội.

Trong thực tế hiện nay khi giáo dục về môi trường có nhiều thuận lợi
hơn đó là qua thông tin đại chúng, qua tranh ảnh, một số hoạt động trong kinh
tế ở ngoài thực tế tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống con người,
nên học sinh một phần nào cũng có sự am hiểu hơn. Nhưng bên cạnh đó sự
nhận thức về môi trường của một số học sinh còn rất yếu kém một phần do ý
thức của các em, một phần trong các năm vừa qua chưa có sự chỉ đạo thống
nhất đưa giáo dục môi trường vào các bậc học và chưa có môn học riêng biệt
về môi trường, có chỉ là sự cập nhập, lồng ghép vào trong các môn học như
môn văn, sử , đòa , giáo dục nên mức độ tiếp thu của học sinh cũng còn hạn
chế.
Vì vậy trong giảng dạy đòa lý ngoài việc truyền thụ những kiến thức cơ
bản, đồng thời phải lồng ghép việc giáo dục cho học sinh có ý thức bảo vệ
môi trường trong sạch, lành mạnh không những đem lại lợi ích cho hôm nay
mà cho cả mai sau… Học sinh là những người chủ nhân tương lai của đất nước,
chúng ta phải làm sao cho các thế hệ học sinh có ý thức và góp sức mình vào
công cuộc bảo vệ môi trường. Trong các năm học qua để giáo dục học sinh có
thức tốt trong ý thức bảo vệ môi trường tôi luôn lồng ghép vấn đề môi trường
vào trong bài dạy, và tôi nhận thấy đã đạt được một số hiệu quả nhất đònh và
tôi tiếp tục áp dụng phương pháp này vào trong năm học 2008 – 2009 và trong
những năm học tiếp theo với hy vọng góp phần nâng cao được ý thức cho học
3
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
sinh để bảo vệ môi trường theo đònh hướng phát triển một tương lai bền vững
của đất nước, đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài này .
2. MỤC ĐÍCH CHỌN ĐỀ TÀI:
Với biện pháp vừa truyền thụ tri thức, vừa giáo dục cho học sinh có ý
thức đối với môi trường, để hình thành nhân cách, ý thức cho học sinh, để các

4
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
nhận thức sự việc còn thiên về cảm tính, bắt chước, chưa có sự chọn lọc
nhưng các em lại không nhận thức được điều đó. Trong những trường hợp như
vậy giáo viên và phụ huynh cần có biện pháp giúp đỡ, chỉ bảo , giáo dục cho
các em để các em nhận thức được sự việc, sự tác hại của những trò, những
việc làm, từ đó các em có ý thức cao hơn trong mọi hành vi, việc làm của
mình đối với môi trường.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Về phương pháp nghiên cứu: Để tìm ra phương pháp giáo dục cho có
hiệu quả chủ yếu tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm, đúc rút kinh nghiệm,
khảo sát, tiếp cận, bên cạnh đó cần coi trọng phương pháp nêu gương.

5
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
* PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC:
+ Giáo dục bảo vệ môi trườnglà một lónh vức giáo dục liên nghành, vì
vậy, được triển khai theo phương thức tích hợp. Nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường được tích hợp trong các môn học thông qua các chương, các bài cụ thể.
Việc tích hợp thể hiện ở 3 mức độ: Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận
và mức độ liên hệ.
- Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội dung của bài học hoặc của chương
phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung giáo dục của bảo vệ môi trường.
- Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo
dục bảo vệ môi trường.
- Mức độ liên hệ : Có diều kiện liên hệ một cách lôgic.
Ở THCS có thể tích hợp bảo vệ môi trường ở các môn học, đặc biệt ở

DẠY ĐỊA LÝ.
- Xác đònh mục tiêu của bài học: Xác đònh được kiến thức cơ bản của mỗi
bài và xác đònh được loại bài nào, phần nào cần tích hợp vấn đề môi trường
vào, để từ đó rèn luyện cho học sinh kỹ năng phát hiện, tìm hiểu các vấn đề
về môi trường và có thái độ, hành động đối với bảo vệ môi trường.
- Xác đònh con đường thích hợp để giáo dục học sinh có ý thức đối với
môi trường tự nhiên.
- Lập kế hoạch như chuẩn bò tranh ảnh, hình vẽ để minh hoạ.
- Xây dựng hệ thống bài tập kiểm tra nhận thức của học sinh.
- Cho học sinh chuẩn bò, tìm hiểu môi trường có liên quan đến bài học
giúp học sinh nắm được một số vấn đề liên quan đến bài học.
- Kiểm tra sự chuẩn bò của học sinh: Việc kiểm tra giúp giáo viên có thể
chủ đọâng thực hiện bài soạn.
- Hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt nhóm và các hoạt động ngoài
ngoài lớp học nhằm nâng cao ý thức cho học sinh.
- Hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động, yêu cầu:
+ Bảo đảm học sinh chủ động tham gia vào quá trình học tập, tạo cơ hội
cho học sinh bộc lộ khả năng nhận thức về môi trường và hướng giải quyết
vấn đề dưới sự tổ chức và hướng dẫn của giáo viên.
+ Tận dụng cơ hội để giáo dục bảo vệ môi trường nhưng phải đảm bảo
kiến thức cơ bản, tính logic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến thức
và tăng thời gian của bài học .
2. THỰC TRẠNG DẠY HỌC ĐỊA LÝ Ở TRƯỜNG THCS HIỆN NAY
* Ưu điểm: Các giáo viên đã chú ý đưa vấn đề giáo dục môi trường vào trong
bài soạn, các phương tiện để giáo dục nhiều hơn đó là qua thông tin đại
7
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
chúng, sách báo, tranh ảnh …Đặc biệt là sự quan tâm của nghành, của nhà
trường trong việc tích hợp vấn đề môi trường vào chương trình.
* Nhược điểm: Vấn đề môi trường không phải là môn học chính, nên đa số

nước vừa phát triển theo con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
nhưng đồng thời vẫn đảm bảo được sức khoẻ của con người, hạn chế tối đa sự
ảnh hưởng của môi trường đến cuộc sống con người… Thiết nghó điều đó con
người hoàn toàn có thể làm được nhưng chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết hoặc
lợi ích trước mắt, lợi ích cục bộ con người đã sử dụng tài nguyên thiên nhiên
8
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
quá mức , làm cho môi trường ngày càng bò xấu đi , diện tích rừng bò thu hẹp,
sa mạc ngày càng lan rộng, nhiều động thực vật trở nên q hiếm hoặc bò đe
doạ tuyệt chủng. Ngay bầu khí quyển cách rất xa Trái Đất cũng bò tổn thương
do thủng tầng ôzôn, không khí nóng lên, băng giá các đòa cực tan dần, đến
một lúc nào đó đất đai các vùng châu thổ sẽ bò nhấn chìm trong nước biển. Đã
đến lúc tất cả chúng ta phải quan tâm đến việc bảo vệ môi trường sống, đừng
để quá muộn.
“ Hãy cứu lấy Trái Đất của chúng ta” lời kêu gọi của hội nghò nguyên
thủ quốc gia về môi trường toàn cầu đã và đang thức tỉnh moiï người trước
nguy cơ bò diệt vong.
Chính vì thế ngay trong ghế nhà trường chúng ta cần giáo dục cho các
em có ý thức bảo vệ môi trường có như thế mới đáp ứng được yêu cầu chung
của xã hội và của toàn cầu. Vậy phải giáo dục như thế nào ? Đó là câu hỏi đặt
ra vô cùng khó khăn đối với những người làm giáo dục, nhưng tôi hy vọng với
việc làm của mình sẽ góp một phần nhỏ để nâêng cao ý thức cho các em đó là
thông qua bài dạy đòa lý để giáo dục cho các em.
Để thực hiện tốt vấn đề này ngay từ đầu năm học ,giáo viên cần nắm
vững trong chương trình lớp 6 trong cả năm học có những bài nào, phần nào
có thể lồng ghép, tích hợp vấn đề môi trường vào được để giáo dục cho học
sinh. Cần nắm được với nội dung kiến thức đó sẽ giáo dục vấn đề gì cho các
em, đồng thời giáo viên cũng cần phải xác đònh được sẽ truyền thụ và giáo
dục bằng phường pháp nào là thích hợp và hiệu quả nhất. Để giải quyết vấn
đề đặt ra đó đòi hỏi người giáo viên phải có sự chuẩn bò nội dung bài soạn, sự

17 lần so với khu không bò ô nhiễm Theo thống kê năm 1999 nước ta có 4719
người mắc bệnh nghề nghiệp, bệnh bụi phổi Silie chiếm tỉ lệ cao nhất 66,1%
Hoặc ở nhà máy ximăng Hải Phòng nồng độ bụi ở vùng dân cư xung quanh
nhà máy là 1,4-> 4,2mg/m
3
…

Ô nhiễm từ làng Nghè
- ? Vấn đề đặt ra với môi trường hiện nay là gì ?
- ? Là người học em sinh phải làm gì để bảo vệ bầu khí quyển?
Qua bài học giáo viên giáo dục cho các em có ý thức ngay trong
nhà trường và những việc làm ngoài đường phố như thông qua một số hoạt
động do trường, Đoàn , Liên Đội tổ chức đó là trồng, chăm sóc và bảo vệ
cây xanh, cây xanh chính là lá phổi của khí quyển , giáo dục cho các em
mỗi học sinh một năm trồng một cây, thì hàng năm cả nước trồng được
khoảng 17.472.810 cây, chúng ta phải giáo dục được cho các em làm thế
nào để có được nhà trường không những xanh mà còn sạch , đẹp để từ đó
10
Làm ảnh hưởng rất
lớn đến sức khỏe
của con người và
đến một lúc nào đó
sẽ gây ảnh hưởng
đến những người
thân và chính bản
thân mình.
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
các em có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh trường lớp, tránh hiện tượng vứt
xả rác bừa bãi, không chơi những trò chơi độc hại .
Sau bài học để kiểm tra việc nhận thức của học sinh ở phần củng cố tôi

trở thành những người công dân tốt và có ích cho xã hội và đến thế hệ của
các em mới có khả năng đáp ứng được sự phát triển chung của toàn cầu, còn
nếu như chúng ta là người làm giáo dục không hoàn thành sứ mệnh của mình
thì trong tương lai đất nước sẽ bò tụt hậu so với thời đại, các nước bạn có sự
tẩy chay bất hợp tác, như vừa qua thông tin đại chúng có đưa tin nhiều như
việc xuất khẩu Tôm, Cá… không đạt tiêu chuẩn, còn trong sữa thì có chứa chất
11
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
Melamine … Tất cả những việc làm đó có lợi trước mắt nhưng sẽ để lại hậu
quả lâu dài trong tương lai về nhiều mặt, như ông bà ta đã từng nói “ Đời cha
ăn mặn, đời con khát nước” .Những việc tưởng trừng như rất đơn giản chúng
ta không giáo dục kòp thời thì rất nguy hiểm cho nền kinh tế của nước nhà,
nguy hiểm cho môi trường sống và nguy hiểm cả tính mạng con người cũng
như sinh vật sống trên bề mặt Trái Đất. Như ngạn ngữ Tây Ban Nha có câu
“Thói quen ban đầu chỉ là những sợi tơ nhện, lâu dần biến thành sợi dây
thừng”
Khí quyển là tài nguyên chung của nhân loại ,bảo vệ khí quyển đòi hỏi
sự nỗ lực chung của mọi người, nhất là đối với tầng lớp thanh thiếu niên và
học sinh , là những người chủ tương lai của đất nước, nhưng trong quá trình
giảng dạy cũng như trong cuộc sống thường ngày tôi nhận thấy nhiều người
không nhận thức được những việc làm của mình có ô nhiễm môi trường hay
không, thậm chí có những người biết những hành vi của mình nhưng vẫn làm,
và xem việc bảo vệ môi trường là của người khác không phải của mình và
ngay cả học sinh trong nhà trường nhiều em cũng chưa có ý thức tốt: như sau
khi uống nước vứt ly không đúng nơi qui đònh, ăn xôi, ăn quà bánh trước cổng
trường vứt xả giấy gói một cách bừa bãi, xé sả rác trong lớp học, trong hộc
bàn … Trong lớp tôi chủ nhiệm tôi có tâm sự với một vài em học sinh ? Khi
em ăn xôi, ăn qùa xong em có vứt rác ra đường không ? Khi vứt xả rác ra
đường em thấy như thế nào ? Đa số các em trả lời là có , vì tất cả mọi người ai
cũng vậy và đa số các em đều nhận thức được rằng những việc làm của mình

trường không khí ?
Muốn các em có nhận thức tốt giáo viên không nên áp đặt phải làm như
thế này, phải làm như thế kia, ở lứa tuổi các em còn nhỏ chưa nhận thức hết
được sự việc và đây cũng chính là lứa tuổi đang tập làm người lớn nên không
thích sự sai bảo , áp đặt đôi khi còn thích làm ngược lại, chính vì vậy để giáo
dục tốt người giáo viên cần đưa ra những sự việc, những tác hại cụ thể xảy ra
hàng ngày, mà tương đối gần gũi với các em, gây tác hại đến bản thân, bạn
bè, người thân, cũng như tác động đến môi trường xung quanh, sự phát triển
chung của đất nước… từ đó gắn viêïc làm, trách nhiệm cụ thể đối với mỗi bản
thân học sinh phải hết sức tiết kiệm năng lượng, hoặc giáo dục cho các em
nên tăng cường đi bộ hoặc đi xe đạp không những vừa tiết kiệm năng lượng,
vừa bớt được một phần nhỏ gây ô nhiễm môi trường. Qua giáo dục như vậy
trong học sinh cũng có sự chuyển biến hơn như trong lớp học, học sinh luôn
chú ý tắt đèn, tắt quạt khi không còn dùng đến nữa, sử dụng điện và quạt khi
nào thật cần thiết và đã giảm hiện tượng phá cầu trì …

Trong thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX nhiệt độ trung bình của Trái
Đất tăng lên gần 1
0
c so với thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XIX , mà nguyên
nhân là do các loại khí thải, đặc biệt CO2 gây ra, không những tổn hại trầm
trọng đến không khí mà còn mà ảnh hưởng đếùn nguồn nước. Nói đến nước ai
cũng biết rõ vai trò của nó, vì không chỉ nước liên quan đến ăn, uống, tắm,
giặt…mà còn liên quan đến sản xuất nông nghiệp cũng như công nghiệp, mà
nước còn chính là sự tồn tại, sự sống của sinh vật trên hành tinh của chúng ta.
Việc giữ cho nguồn nước trong sạch là sự an toàn cho mình và cho cả con
cháu mai sau.
13
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
Ô nhiễm môi trường nước là sự thay đổi thành phần và tính chất lý, hóa,

mở rộng thêm để các em nắm được. Trong thời gian vừa qua phóng sự đài
truyền hình Việt Nam đã đề cập đến vấn đề nước thải của nhà máy sữa, nhà
máy bột ngọt Vedan đã gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước . Ngoài ra ô
nhiễm nguồn nước còn do ở nhiều đòa phương nông dân dùng các loại phân
hoá học, thuốc trừ sâu quá liều lượng và do các chất thải trong sinh hoạt con
người đã gây ảnh hưởng xấu đến các sinh vật trong nước, làm giảm nguồn lợi
thuỷ hải sản. Những chất gây ô nhiễm nguồn nước thường được thấm dần từ
14
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
mặt nước xuống các tầng sâu hơn, rồi tích tụ lại trong mạch nước ngầm, nhất
là những chất khó bò ô xi hoá.
Giáo viên vẽ hậu quả qua chuỗi thức ăn để học sinh thấy được:
Nước bò ô nhiễm -> Thực vật -> Động vật -> Con người
- ? Em có nhận xét gì qua sơ đồ trên ? Con người sẽ gánh chòu mọi hậu quả
khi chính họ gây ô nhiễm. Hơn thế nữa Trái Đất của chúng ta có khoảng
1400.000 triệu tỉ lít nước, nhưng không phải tất cả số nước đó con người đều
sử dụng được vì 93,7% là nước mặn, 2,14% nước bò đông cứng, nước ngầm,
hơi nước… trong đó chỉ có khoảng 0,0001 % lượng nước ngọt sử dụng được.
- ? Vậy theo em , chúng ta cầøn làm gì để giữ cho nguồn nước không bò ô
nhiễm và bảo vệ nguồn nước ?
Sau khi học sinh trình bày ý kiến của mình, giáo viên giáo dục cho học
sinh ý thức bảo vệ sự trong sạch của ao, hồ, sông ngòi bằng cách tuyệt đối
không vứt rác xuống các thuỷ vật ấy, ngoài ra giáo viên giáo dục các em có ý
thức tiết kiệm, làm sao cho mỗi học sinh, trong từng hành vi có thói quen tiết
kiệm, tiết kiệm ở nhà, tiết kiệm ở trường, tiết kiệm ở nơi công cộng, như thấy
vòi nước chảy nhớ khoá lại, nếu thấy nước rò rỉ báo cáo cho người có chức
trách sửa lại ngay. Hoặc giáo dục cho các em bằng cách mỗi học sinh một
ngày tiết kiệm 1 lít nước, thì cả nước trong một năm tiết kiệm khoảng 6377
triệu lít nước. Qua giáo dục tôi nhạân thấy ở một vài em có ý thức tốt hơn, như
việc giữ gìn vệ sinh chung trong khi uống nước ở trường, có ý thức hơn trong
Cá chết ở sông Hậu
như vậy giáo viên phân tích cho học sinh thấy được và nhằm mục đích để
tuyên truyền, truyền đạt nhằm nâng cao tầm nhận thức cho học sinh, để học
sinh nhận thấy rằng đó là những việc làm không tốt và giáo viên dẫn dắt ,
giáo dục cho các em có ý thức trong việc sử dụng nguồn tài nguyên , cũng như
bảo vệ môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng.
Sau bài đến tiết học sau tôi cho học sinh làm bài kiểm tra 15’ với nội
dung của bài học và trong đó tôi có cho 2 câu hỏi liên quan đến môi trường
nước.
- Câu 1: Nêu những nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước ?
- Câu 2: Vẽ hoàn thành sơ đồ ? Nhận xét ?
16
? Em hãy nêu cảm nhận của
em sau khi xem các hình ảnh
trên ? Giáo viên để tự học
sinh nêu nên cảm nhận của
mình trong các hoạt động
của con người đối với môi
trường nước và thông qua đó
giáo viên giáo dục thêm cho
các em. Từ những sự việc
Không
khí
Sinh vật
Nước bò ô

trên thế giới quan tâm trong đó có Việt Nam, vì không có giải pháp kinh tế
nào có hiệu quả bằng đầu tư vào con người. Hiện nay mọi nơi trên thế giới
nguồn đất đang bò ô nhiễm nghiêm trọng.
Ô nhiễm môi trường đất là sự thay đổi về thành phần và các tính chất
lý, hóa, sinh của đất vượt quá mức bình thường, sự thay đổi này đã làm thay
đổi tính chất của đất, khiến cho đất không còn phù hợp với mục đích sử dụng.
Ví dụ: Khi dạy bài 26 “Đất. Các nhân tố hình thành đất” Mục tiêu của
bài là sau khi học xong, học sinh nắm được khái niệm về đất cũng như các
thành phần và nhân tố hình thành của đất. Hiểu được tầm quan trọng về độ
phì của đất và ý thức được vai trò của con người trong việc làm cho độ phì của
đất tăng hay giảm.
Để giải quyết tốt mục tiêu trên, sau khi học xong bài 25, giáo viên
hướng dẫn học sinh tham quan khảo sát thực đòa, thu thập một số mẫu đất và
quan sát cây trồng trên từng khu vực đất đó, cũng như tìm hiểu quá trình canh
tác, kinh nghiệm của người dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp của nhân
dân của người dân nơi các em sinh sống, để các em phân tích, so sánh, đối
chiếu và rút ra những kết luận :
17
Con
người
Đất
Những nguyên nhân làm đất bò suy
thoái như : Sử dụng thuốc trừ sâu,
phân hoá học trong nông nghiệp,
chặt phá rừng đầu nguồn, các chất
phế thải trong hoạt động công
nghiệp, cùng như sinh hoạt của con
người… làm nguồn đất bò suy thoái
và ô nhiễm.


xanh, sạch , đẹp các em tích cực tham gia hưởng ứng, thu gom giấy vụn để
làm kế hoạch nhỏ, đổ rác đúng nơi qui đònh, dọn sạch kênh mương và còn tố
cáo những bạn có hành vi gây mất vệ sinh.
Như chúng ta đã biết các thành phần trong tự nhiên bao giờ cũng có mối
quan hệ chặt chẽ lẫn nhau, khi một thành phần thay đổi thì kéo theo sự thay
đổi của các thành phần khác. Vậy sự ô nhiễm nguồn đất, nước, khí quyển đều
18
- ? Những tác động tiêu cực của
con người đã để lại hậu quả gì?
- ? Con người làm gì để bảo vệ
sinh vật ?
- ? Vì sao con người phải khai
thác rừng hợp lý và bảo vệ rừng ?
- ? Nêu mối quan hệ của các
động thực vật ?
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự phát triển của sinh vật. Ở nước ta
hiện nay đang mất dần sự cân bằng sinh thái, nguyên nhân chính là do tự
nhiên và con người.

Khi dạy bài 27 “Lớp vỏ sinh vật. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân
bố động thực vật trên Trái Đất” Mục tiêu của bài là học sinh phân tích được
các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng đến sự phân bố động, thực vật trên Trái Đất
và mối quan hệ của chúng, cùng như trình bày được những ảnh hưởng tích cực
và tiêu cực của con người đến sự phân bố động thực vật trên Trái Đất.
Ở bài này trong phần 3 thông qua thực tế và một số tranh ảnh giáo viên
yêu cầu học sinh trả lời :
- ? Những tác động tích cực và tiêu cực của con người đến sự phân bố
động, thực vật trên Trái Đất ? Lấy ví dụ ?


THỰC TIỄN

Trên đây chỉ là những ví dụ điển hình mà tôi tích hợp vấn đề môi
trường để giáo dục cho học sinh trong việc bảo vệ môi trường . Là người làm
công tác giáo dục tôi không thể làm ngơ trước những thực trạng của môi
trường hiện nay, học sinh là những người chủ tương lai của đất nước, làm sao
để học sinh vừa có nhận thức đồng thời vừa có ý thức trong việc bảo vệ môi
trường. Trong những năm qua ở các lớp tôi dạy, tôi đã lồng ghép việc giáo
dục vấn đề môi trường vào trong bài dạy tôi đã thực nghiệm trên nhiều lớp
khác nhau và đã thu được một số kết quả nhất đònh
Trong những năm trước đây việc tích hợp môi trường vào nội dung bài
học còn chưa được chú trong nhiều nên mức độ nhận thức của học sinh còn
hạn chế và trong những năm gần đây vấn đề tích hợp môi trường vào trong
bài giảng một cách kỹ lưỡng và sâu sắc hơn nên đã đem lại hiệu quả cao hơn.
* Kết quả thống kê:
Lớp Só
số
Mức độ nhận thức trước khi tích
tích hợp môi trường
Mức độ nhận thức sau khi
tích hợp môi trường
Tốt Khá TBình Tốt Khá TBình
6/7 45 10
22,2%
30
66,6%
5
11,2%
15
33,3%

Động
vật
Thực
vật
Động
vật
Hồng Thi Xn Mai - THCS Phạm Hồng Thái, Pleiku
32,6% 63% 4,4% 54,3% 43,5% 2,2%
*Kết luận: Để giáo dục cho học sinh có ý thức trong việc bảo vệ môi trường
cho có hiệu quả , trong những năm học tiếp theo tôi vẫn áp dụng phương pháp
dạy học này , qua việc tìm hiểu giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh ,
tôi nhận thấy kết quả ở những lớp dạy không lồng ghép, tích hợp vấn đề môi
trường vào trong bài học khả năng giáo dục cho học sinh có ý thức đối với môi
trường kém hơn, kỹ năng phát hiện và nhận biết các vấn đề về môi trường
cũng hạn chế hơn so với những lớp có sự tích hơpï, lồng ghép. Hoặc qua theo
dõi ý thức của học sinh trước khi và sau khi được giáo dục, trong học sinh đã
có sự biến chuyển cả về nhận thức và ý thức . Từ những kết quả thu được tôi
rút ra những kết luận sau:
1. Trong dạy học đòa lý , việc sử dụng phương tiện trực quan, nhất là các hình
ảnh có ý nghóa rất lớn, vì học sinh chỉ quan sát được những vấn đề về môi
trường nơi mà các em sinh sống, còn phần lớn các vấn đề môi trường ở Việt
Nam cũng như trên thế giới thì học sinh không có điều kiện quan sát trực tiếp,
mà chỉ nhận biết trên cơ sở các phương tiện trực quan. Thông qua các phương
tiện trực quan học sinh có thể phát hiện, khai thác và lónh hội kiến thức.
2. Để truyền thụ và giáo dục tốt các em trước tiên bản thân giáo viên phải là
một người gương mẫu cho các em noi theo, nỗ lực hơn nữa trong việc tìm tòi,
nghiên cứu về những vấn đề bức xúc của môi trường, phải tìm hiểu được
nững sự việc, những giải pháp cụ thể không những ở trong nước, mà cả ở
nước ngoài để giáo dục cho các em, điều đó không những làm cho giờ học sôi
nổi, thêm phần sinh động, mà còn có tác dụng giáo dục rất hiệu quả, bởi vì 22