VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN HÙNG CƯỜNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ,
TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Chính sách công
Mã số: 8 34 04 02
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS TRẦN ĐÌNH HẢO
HÀ NỘI - 2019
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN HÙNG CƯỜNG
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ,
TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Chính sách công
Mã số: 8 34 04 02
1.4. Kinh nghiệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất . 20
Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG,
HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA
BÀN TỈNH QUẢNG NINH .................................................................................... 27
2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Quảng Ninh ảnh hưởng đến
việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất ................................................................................................................. 27
2.2. Tình hình và kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh .................................... 32
2.3. Đánh giá thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh thời gian qua ............................ 45
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC
THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH ................................... 54
3.1. Mục tiêu, quan điểm hoàn thiện thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh thời gian tới... 54
3.2. Giải pháp hoàn thiện thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh .................................... 56
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 69
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 70
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu
Nguyên nghĩa
1.
KTXH
Kinh tế xã hội
7.
NSNN
Ngân sách nhà nước
8.
NSTW
Ngân sách trung ương
9.
NSĐP
Ngân sách địa phương
10.
UBND
Uỷ ban nhân dân
11.
của nhân dân và được ủy quyền do Nhà nước quản lý. Ngày nay, trong quá trình
kinh tế ngày càng phát triển, công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng gia tăng,
trên lãnh thổ nước ta đang có rất nhiều dự án đầu tư xây dựng yêu cầu sử dụng
đất ở và đất sản xuất của người dân. Mặc dù sự xuất hiện của các công trình này
là điều tất yếu và cần thiết bởi chúng chính là tiền đề cho sự tăng trưởng kinh tế
và cải thiện điều kiện chung về mọi mặt, nhưng kéo theo đó là việc người dân bị
thu hồi đất để xây dựng công trình, phải chịu nhiều thiệt thòi trong cuộc sống.
Nhằm giúp đỡ người dân vượt qua những khó khăn đó, trong những năm
trở lại đây Nhà nước ta đã ban hành chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
dành cho đối tượng người dân thuộc diện có đất thu hồi. Điều này đã phần nào
giúp cho họ bước đầu ổn định lại cuộc sống. Tuy nhiên, một bộ phận người dân
nằm trong diện thu hồi đất còn bức xúc do tiền bồi thường chưa tương xứng với
giá đất trên thị trường, chính sách bồi thường chưa thật sự hợp lý, việc tái định
cư và hỗ trợ người dân đến nơi ở mới chưa thực sự hiệu quả và chưa đáp ứng
được mong muốn cũng như kì vọng của họ...Thực tế này đòi hỏi Nhà nước cần
phải tiếp tục sửa đổi cũng như đổi mới các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư đối với người dân bị thu hồi đất.
Cùng nằm trong bối cảnh đó, tỉnh Quảng Ninh cũng đã gặp nhiều khó khăn
và thách thức trong quá trình xây dựng và triển khai thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn của Tỉnh mình. Tuy công tác bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư trong những năm gần đây của Tỉnh đã được đổi mới và cải thiện
nhiều hơn trước, tuy nhiên cả trong nội dung chính sách lẫn trong việc tổ chức thực
hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế, điều này làm cho tiến độ GPMB bị
ngưng trệ kéo dài, làm chậm tiến độ thực hiện đầu tư các dự án, gây ảnh hưởng
không nhỏ đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn và ảnh hưởng mạnh tới tốc độ phát
1
triển kinh tế. Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, tôi quyết định lựa chọn đề tài
thu hồi đất. Bên cạnh đó sẽ đưa ra những kiến nghị về giải pháp thực tiễn nhằm
hoàn thiện thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn Tỉnh.
Để hoàn thành mục tiêu nêu trên luận văn cần đáp ứng những yêu cầu sau:
Cơ sở lý thuyết được tổng hợp và hệ thống hóa về công tác thực hiện
chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại Việt Nam;
Tổng hợp kinh nghiệm thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất của một số địa phương trong nước và bài học được
rút ra về phía tỉnh Quảng Ninh;
Thống kê, phân tích, chỉ ra những điểm hợp lý và chưa hợp lý về công tác
thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hiện nay;
Bổ sung, kiến nghị những định hướng và giải pháp cơ bản nhằm hoàn
thiện công tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng được nghiên cứu trong luận văn này là quá trình thực hiện
chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Ở
đây,việc thực hiện điều này là thông qua các chính sách chung về Luật Đất đai,
các Nghị định đi kèm với các thông tư hướng dẫn thi hành cho phù hợp với tình
hình thực tế của tỉnh Quảng Ninh cũng như tuân thủ quy định của Nhà nước về
chế độ phân cấp quản lý đất đai, tài chính. Nói theo một góc độ khác, ngoài
những điều khoản chung đã được quy định để thực hiện thống nhất trong phạm
vi toàn quốc, luận văn trên còn căn cứ vào thực trạng của địa phương, khảo sát
một số chính sách do Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố khác. Trong quá trình
tổ chức thực hiện, tỉnh Quảng Ninh rất chú trọng đến công tác kiểm tra, giám sát
để kịp thời điều chỉnh, bổ sung trong quá trình thực hiện. Nội hàm chính sách
bao gồm nội dung chính sách và cách thức tổ chức thực hiện chính sách.
của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
4
Chương 2:Thực trạng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng
Ninh.
5
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
1.1.
Tổng quan về chính sách công
1.1.1 Khái niệm về chính sách công
Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của chính quyền trực tiếp hay
gián tiếp tác động đến cuộc sống của mọi người. So với quan niệm trên, quan
niệm này có phần mở hơn, rộng hơn ở góc độ xem cả việc xây dựng, ban hành
và thực hiện chính sách của chính quyền cũng là chính sách công. Nhưng lại hẹp
hơn ở chỗ không coi những việc chính quyền không làm là chính sách công .
của nhà nước. Tính chính trị của chính sách công biểu hiện rõ nét qua bản chất
của nó là công cụ quản trị, quản lý của nhà nước, phản ánh bản chất, tính chất
của nhà nước và chế độ chính trị trong đó Nhà nước tồn tại. Nếu thể chế chính trị
của Nhà nước thay đổi, tất yếu dẫn đến sự thay đổi về chính sách. Điều này
khẳng định chính sách công mang tính chính trị hay ý nghĩa chính trị đậm nét.
Chính sách của nhà nước được ban hành trên cơ sở pháp luật, nhưng pháp
luật là của nhà nước nên chính sách công đương nhiên có ý nghĩa hay tính pháp
lý. Chính sách công dựa trên cơ sở của pháp luật cũng chính là dựa trên ý chí của
nhà nước, chuyển tải ý chí của Nhà nước thành chính sách, công cụ quan trọng
để nhà nước thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
Chính sách công có tính khoa học hay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết
thực. Tính khoa học của chính sách công mang tính khách quan, công bằng, tiến
bộ và sát với thực tiễn. Nếu chính sách công mang tính chủ quan duy ý chí của
Nhà nước sẽ trở thành rào cản kìm hãm sự phát triển của xã hội, khiến cho việc
ban lành chính sách công của nhà nước bất thành, ảnh hưởng đến uy tín và vai
trò của nhà nước.
Chính sách công bao hàm tính xã hội và ý nghĩa xã hội. Chính sách công
còn ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội, nếu xã hội phản đối, chống lại chính
sách của nhà nước, sẽ dẫn đến tình trạng khủng hoảng, bất ổn định trong xã hội,
tác động trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của nhà nước. Vì vậy, khi nhà nước
ban hành chính sách công phải đặc biệt chú ý tới yếu tố này.
7
1.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư
1.2.1. Đất đai trong đời sống kinh tế xã hội
Đất đai là tài sản tự nhiên, trong quá trình lịch sử phát triển của nhân loại,
đất đai chính là điều kiện lao động, giữ vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát
1.2.2.1. Khái niệm thu hồi đất
Nhà nước thu hồi đất theo Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai 2013 là việc Nhà
nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử
dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai [20].
Theo giáo trình luật đất đai năm 2005 – Trường đại học Luật Hà Nội đưa
ra định nghĩa về thu hồi đất như sau: “ Thu hồi đất là văn bản hành chính của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền nhằm chấm dứt một quan hệ pháp luật đất đai để
phục vụ lợi ích của Nhà nước của xã hội hoặc xử lý hành chính hành vi vi phạm
pháp luật đất đai của người sử dụng đất” [14].
1.2.2.2. Sự cần thiết thu hồi đất
Thực tế cho thấy việc thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội mang lại
cho các doanh nghiệp, các nhà đầu tư cơ hội phát triển thực hiện dự án, nhưng
đồng thời chính điều này đã làm tăng nguy cơ mất đi tư liệu sản xuất của người
dân. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ hiệu quả kinh tế thì việc quy định về thu hồi
đất là công tác nên làm để phát triển nhiều mặt vì lợi ích quốc gia, lợi ích cộng
đồng; Để tạo động lực cơ sở vật chất cho quá trình thực hiện công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, công tác này là rất cần thiết, nên làm và nó được xuất
phát từ những lý do sau :
Thứ nhất, đất đai ở Việt Nam thuộc quyền sở hữu của nhân dân, do Nhà
nước đại diện làm chủ sở hữu (Hiến pháp năm 2013). Quyền sở hữu đất của Nhà
nước được thông qua bằng việc quyết định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ;
Nhà nước là chủ thể thực hiện các công tác về thu hồi đất và là nhân tố quan
trọng không thể thiếu trong toàn bộ các quyền của chủ sở hữu đất đai do chính
Nhà nước làm đại diện.
Thực tế, để làm tăng giá trị của đất đai, Nhà nước cần điều chỉnh việc
quản lý, sử dụng đất thông qua nhiều hình thức và cách thức khác nhau, trong đó
9
10
Thứ nhất, ở nước ta nhân dân có quyền sở hữu đất và do Nhà nước đại
diện chủ sở hữu (Hiến pháp năm 2013). Quyền sở hữu được Nhà nước thể hiện
thông qua việc quyết định quy hoạch đất và kế hoạch sử dụng đất, cho phép
chuyển đổi mục đích sử dụng đất, quyết định chính sách điều tiết phần giá trị
tăng thêm từ đất không phải do người sử dụng đất hoặc người được trao quyền
sử dụng đất tạo ra. Nhà nước là chủ thể và là nhân tố không thể thiếu trong toàn
bộ các quyền của chủ sở hữu đất đai do chính Nhà nước làm đại diện.
Thực tế, để làm tăng giá trị cao nhất của đất, Nhà nước cần điều tiết việc
quản lý cũng như sử dụng đất thông qua nhiều hình thức khác nhau. Thu hồi đất
là một trong những nội dung quan trọng của chức năng quản lý nhà nước về đất
đai, trong quá trình thực hiện cần bảo đảm lợi ích quốc gia và nhu cầu phát triển
chung của toàn xã hội. Xuất phát từ yêu cầu này, các vấn đề liên quan đến thu
hồi đất cần phải được luật hóa nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hồi đất. Lý
do là vì đây không chỉ là một phương thức thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu
toàn dân về đất đai của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của Nhà nước trong
việc làm cho đất trở thành tư liệu sản xuất hiệu quả phục vụ cho nhu cầu phát
triển kinh tế - xã hội
Thứ hai, thu hồi đất để phụ vụ cho công tác thực hiện các dự án sẽ làm
tăng thêm giá trị của đất không chỉ những nơi có đất bị thu hồi mà còn những
khu vực ở xung quanh . Đây là trách nhiệm của Nhà nước trong việc thực hiện
chính sách quản lý đất đai, điều tiết giá trị tăng thêm từ đất thông qua việc dịch
chuyển vị trí đất trong các dự án phát triển kinh tế - xã hội, chuyển các loại đất
khác thành đất thực hiện dự án.
Ở góc nhìn này, việc thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong các dự
án phát triển kinh tế - xã hội sẽ mang lại lợi ích cho Nhà nước, nhà đầu tư và
người có đất bị thu hồi. Cụ thể:
Đối với Nhà nước, chế định thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội mang
của những đối kháng và mâu thuẫn xã hội.
1.2.3.2. Các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích
quốc gia, cộng đồng
Việc thu hồi đất vì mục tiêu phát triển kinh tế lần đầu tiên được quy định
trong Luật Đất đai năm 2003 với những quy tắc xử sự còn đơn giản về các
12
trường hợp thu hồi đất như để đầu tư xây dựng công nghiệp, khu công nghệ, khu
kinh tế và các dự án đầu tư lớn do Chính phủ quy định.
Trên cơ sở kế thừa những nội dung còn hợp lý của Luật Đất đai năm
2003, Luật Đất đai năm 2013 đã bổ sung đầy đủ, chi tiết hơn về các trường hợp
thu hồi đất để phát triển kinh tế. Cụ thể, Điều 62 Luật Đất đai năm 2013 quy
định các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, công
cộng như sau:
- Thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia do Quốc hội quyết định chủ
trương đầu tư cần thiết phải thu hồi đất;
- Thực hiện các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, bao gồm:
Dự án xây dựng các khu công nghiệp, khu kinh tế; khu đô thị mới, khu
công nghệ cao, khu chế xuất và các dự án đầu tư ODA;
Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, trụ sở ngoại
giao của các tổ chức quốc tế; các công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam
thắng cảnh được xếp hạng, quảng trường, công viên, bia tưởng niệm, tượng đài,
các công trình cấp quốc gia khác…
Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm điện lực, giao
thông, thủy lợi, cấp – thoát nước; thông tin liên lạc; công trình thu gom, xử lý
chất thải; hệ thống dẫn, chứa xăng dầu, khí đốt; kho dự trữ quốc gia…
- Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải
thu hồi đất bao gồm:
chính là nhân tố chủ yếu để đề xuất các phương án chính sách bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư, đồng thời cũng chính là nhân tố tổ chức thực hiện chính sách đó. Vì
vậy, việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất là quá trình đúng đắn nhằm hiện thực hoá những mục tiêu cốt lõi mà
chính sách đề ra.
1.3.1.2. Các bước tổ chức thực hiện chính sách
Bước 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách.
Đây là bước quan trọng và vô cùng cần thiết, cấu thành rất nhiều nội dung
và kế hoạch triển khai, là cơ sở và tiền đề để kiểm tra mức độ thực hiện trong bất
kỳ thời điểm nào của chính sách.
14
Bước xây dựng kế hoạch thực hiện chính sách gồm: Xây dựng kế hoạch tổ
chức điều hành phải dựa trên các văn bản ban hành quy định, hướng dẫn của
Nhà nước, Bộ TN & MT, các Bộ, Ngành có liên quan và địa phương xây dựng
kế hoạch tổ chức điều hành và hướng dẫn thực hiện chính sách khi Nhà nước
thu hồi đất. Triển khai kế hoạch cung cấp nguồn lực; đưa ra kế hoạch về thời
gian tiến hành, đi kèm với đó là công tác kiểm tra đôn đốc thực hiện chính sách;
Việc khen thưởng, kỷ luật và kế hoạch điều chỉnh công tácthực thi chính sách do
lãnh đạo các cấp có thẩm quyền thông qua. Chính sách ở cấp nào do lãnh đạo
cấp đó xem xét và tiến thành quản lý.
Kế hoạch triển khai thực hiện bao gồm: Kế hoạch tổ chức điều hành; Kế
hoạch cung cấp các yếu tố đầu vào bao gồm cả tài chính, nhân lực và vật lực; Kế
hoạch thời gian triển khai thực hiện; Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, thực thi đưa
chính sách vào cuộc sống.
Bước 2: Phổ biến, tuyên truyền chính sách
Công tác này giúp cho người dân cũng như các nhà doanh nghiệp hiểu rõ
được tầm quan trọng của chính sách, ngoài ra còn giúp các cơ quan Nhà nước,
tác động hoặc tích cực hoặc tiêu cực đến hỗ trợ của địa phương khác.
Bước 4: Duy trì thực hiện chính sách
Việc thực hiện chính sách muốn được duy trì tốt cần phải có sự phối hợp
của cả người tổ chức, người thực hiện và môi trường tồn tại. Tuy nhiên, điều này
không dễ dàng có thể đạt được. Vì thực tế quá trình thực thi thường gặp nhiều
khó khăn, thách thức do nhà hoạch định chính sách không thể hiểu hết và nắm rõ
được những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn diễn ra hàng ngày cũng như những
thay đổi thuộc về môi trường chính sách trước và sau khi ban hành chính sách.
Vì vậy, các cơ quan quản lý Nhà nước cần tiếp tục xây dựng và sử dụng
hệ thống công cụ quản lý để tạo lập môi trường thuận lợi cho việc thực thi chính
sách. Các tổ chức, người dân và toàn xã hội có trách nhiệm tham gia thực hiện
yêu cầu của Nhà nước; phát huy quyền làm chủ, thực hiện tính dân chủ để cùng
tham gia vào công tác quản lý xã hội. Những hoạt động trên sẽ phần nào đóng
góp vào việc duy trì chính sách trong quá trình phát triển xã hội.
Bước 5: Điều chỉnh chính sách
16
Điều chỉnh chính sách hỗ trợ là việc thay đổi một số nội dung của chính
sách sao cho phù hợp với thực tiễn nhưng không làm thay đổi mục tiêu mà
chính sách đã đề ra ban đầu cùng với những mức độ phù hợp không làm thay
đổi tính chất, phạm vi của chính sách. Mục đích của việc này nhằm làm cho
chính sách trở nên phù hợp hơn với yêu cầu quản lý và bám sát theo tình hình
thực tế.
Xem xét, cân nhắc thẩm quyền điều chỉnh. Việc bổ sung chính sách
thực hiện phải dựa theo nguyên tắc của cơ quan, đơn vị, tổ chức.
Về mặt nội dung, có thể điều chỉnh biện pháp, cơ chế thực hiện và các
nội dung khác, nhưng không được làm thay đổi mục tiêu ban đầu mà chính
sách đã đề ra, nếu thay đổi mục tiêu chính sách có thể xem như thất bại.
1.3.2. Các yếu tố đảm bảo thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Yêu cầu thực hiện mục tiêu: Các cơ quan quản lý Nhà nước và các đối
tượng chính sách là chủ thể thực hiện chính sách nhằm mục đích đạt được
những mục tiêu trực tiếp. Vì vậy cần phải thống kê, tổng hợp kết quả thực
hiện của các chương trình, dự án và các hoạt động thực thi khác để đưa vào
mục tiêu chung của chính sách. Muốn thực hiện tốt chính sách, Nhà nước phải
xác định rõ mục tiêu chính sách thành những kế hoạch và chương trình cụ thể.
- Đảm bảo về chính trị, tư tưởng: Nhằm đảm bảo thực hiện có hiệu quả
chính sách về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi, điều đầu tiên là phải làm cho các
đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật trong lĩnh vực này thông
suốt về chính trị, tư tưởng. Điều này đòi hỏi sự lãnh đạo của Đảng bằng
những đường lối chủ trương đúng đắn, phản ánh đúng các yêu cầu thực tiễn
đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước nói chung và công tác
GPMB khi nhà nước thu hồi đất nói riêng. Đặc biệt là các chủ trương về hỗ
trợ của những người bị thu hồi đất. Trong những năm trở lại đây Đảng ta đã
ban hành một số chủ trương liên quan trực tiếp đến những vấn đề mêu trên.
Đó là tiền đề, là cơ sở chính trị quan trọng cho các cơ quan Nhà nước hệ
thống hóa thành những văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hỗ trợ khi
Nhà nước thu hồi đất GPMB. Qua đó tạo tiền đề và cơ sở pháp lý cho việc
đưa những chủ trương của Đảng vào trong đời sống nhân dân.
18
Bên cạnh những việc nêu trên, Đảng còn quan tâm lãnh đạo xây dựng
tổ chức bộ máy, đào tạo cán bộ chuyên sâu về công tác GPMB, về chính sách
hỗ trợ; lãnh đạo tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng về công tác này
để cho các đối tượng thuộc diện Nhà nước thu hồi đất hiểu rõ, đầy đủ hơn
quan điểm của Đảng cũng như chính sách pháp luật của Nhà nước. Qua đó,