BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

--------------------------

LÊ THANH KIM

NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN
TƯỜNG, TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102

TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

--------------------------

LÊ THANH KIM

NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI
NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN
TƯỜNG, TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh


Phản biện 1

3

TS. Mai Thanh Loan

Phản biện 2

4

PGS. TS. Nguyễn Thuấn

5

TS. Phạm Phi Yên

Ủy viên
Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG QUẢN LÝ KH-ĐTSĐH


V. Cán bộ hướng dẫn: Tiến sĩ Hoàng Trung Kiên.
Cán bộ hướng dẫn

Khoa quản lý chuyên ngành

(Họ tên và chữ ký)

(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết
quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn
gốc.
Học viên thực hiện Luận văn

Lê Thanh Kim


ii

LỜI CÁM ƠN
Qua quá trình học tập, nghiên cứu và đến nay tôi đã hoàn thành đề tài “Nâng
cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021

Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với nhân dân, biết phát
huy sức dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý
và đồng bộ chính sách là hết sức quan trọng.
Để làm rõ vấn đề, tác giả đã chọn “Nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ
cán bộ chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường”.
Xoay quanh những vấn đề trên, Luận văn thể hiện cụ thể các nội dung sau:
- Nghiên cứu tìm hiểu những khái niệm cơ bản về cán bộ, cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở và năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở.
- Phân tích thực trạng năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ
sở ở Thị xã Kiến Tường.
- Nêu ra những giải pháp khắc phục giúp xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở có chất lượng về chính trị, tư tưởng và chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng
nhiệm vụ chính trị trong thời gian tới.


iv

ABSTRACT
President Ho Chi Minh, the founder, trainer and leader of our Party,
emphasized: "The staff is the root of all work", "Success or failure of the work is
due to good or bad officials." Immersing the President's thoughts, throughout 86
years of its establishment and development, the Communist Party of Vietnam has
always considered staff and work on organization to be the decisive factors in the
success or failure of the revolution. Every victory of the Vietnamese revolution has
always marked the maturity and progress of our Party’s staff. Therefore, our Party
always focuses on requirement of the force of staff in a synchronuous and
comprehensive ways, especially focusing on building and enhancing the leadership
capacity of the key staff, and considers these to be key issues which decide the
whole revolutionary cause.
Building up the force of cadres at communes, wards and townships is one of

DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ SƠ ĐỒ ..................................................................... xi
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu ....................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài...........................................................................2
3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài ........................................................................2
4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài............................................................................2
5. Phương pháp nghiên cứu của đề tài....................................................................3
6. Ý nghĩa của việc nghiên cứu ..............................................................................3
7. Tổng quan tình hình nghiên cứu.........................................................................3
8. Bố cục của đề tài.................................................................................................4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁN BỘ, NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ .........................................................5
1.1. Cơ sở lý luận về cán bộ.....................................................................................5
1.1.1. Khái niệm về cán bộ ..................................................................................5
1.1.2. Khái niệm về cán bộ chủ chốt ...................................................................6
1.1.3. Khái niệm về cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ...................................................7
1.2.Vai trò và tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở .............................7
1.2.1. Vai trò của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở .......................................................7
1.2.2. Những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ..........................8
1.3. Cơ sở lý luận về lãnh đạo ...............................................................................10
1.3.1. Quan niệm về lãnh đạo ............................................................................10
1.3.2. Các trường phái lý thuyết lãnh đạo – những quan điểm chính ................11


vi

1.3.3. Phân biệt lãnh đạo và quản trị .................................................................12
1.4. Cơ sở lý luận về năng lực lãnh đạo.................................................................14
1.4.1. Các quan điểm về “năng lực” ..................................................................14
1.4.2. Khái niệm về năng lực lãnh đạo ..............................................................15

2.3.1.1 Xuất phát từ vai trò, đặc điểm của cấp cơ sở và hệ thống chính trị cấp cơ
sở ........................................................................................................................29
2.3.1.2 Xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ nhằm đáp ứng sự
nghiệp cách mạng ...............................................................................................32
2.3.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở thị xã Kiến Tường, tỉnh
Long An ..............................................................................................................37
2.3.2.1 Về cơ cấu đội ngũ cán bộ cấp cơ sở .......................................................37
2.3.2.2 Về chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ................................................40
2.3.3. Thực trạng năng lực của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở thị xã Kiến
Tường, tỉnh Long An ..........................................................................................43
2.3.3.1 Năng lực tư duy lý luận ..........................................................................43
2.3.3.2 Năng lực tổ chức thực tiễn .....................................................................47
2.3.3.3 Năng lực sáng tạo và tính quyết đoán ....................................................48
2.3.3.4 Năng lực làm việc với con người ...........................................................49
2.3.4. Những ưu điểm, hạn chế trong quá trình hoạt động của đội ngũ cán bộ
chủ chốt cấp cơ sở tại thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An ...................................50
2.3.4.1 Ưu điểm ..................................................................................................50
2.3.4.2 Hạn chế, khuyết điểm .............................................................................52
2.3.4.3Nguyên nhân............................................................................................53
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..........................................................................................56
CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC
LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ TRONG GIAI
ĐOẠN 2016-2021 TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ KIẾN TƯỜNG, TỈNH LONG AN.....57
3.1. Quan điểm về việc nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt
cấp cơ sở trong giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long
An ..........................................................................................................................57
3.1.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở phải đảm bảo
đáp ứng được các nhiệm vụ chính trị thiết thực ở cấp cơ sở ..............................57
3.1.2. Phải coi việc nâng cao năng lực lãnh đạo đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ
sở là một nhiệm vụ của quá trình đổi mới hệ thống chính trị cấp cơ sở ............58


Bộ Chính trị

2

BCHTWĐCSVN Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

3

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

4

CHQS

Chỉ huy quân sự

5

CNCS

Chủ nghĩa cộng sản

6

CNXH

Chủ nghĩa xã hội


12

HĐND

Hội đồng nhân dân

13

UBND

Ủy ban nhân dân

14

MTTQ

Mặt trận Tổ quốc

15

HLHPNVN

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

16

KT – XH

Kinh tế - xã hội


Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
Cán bộ là khâu then chốt, trọng yếu của công tác xây dựng Đảng. Vị trí của

công tác cán bộ gắn liền với vai trò của đội ngũ cán bộ. Hệ thống chính trị và cán bộ
chủ chốt của hệ thống chính trị ở các xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) giữ
vai trò quyết định trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư. Chính vì vậy, Nghị quyết Hội nghị
lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về đổi mới và nâng cao chất
lượng của hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn đã xác định: xây dựng đội
ngũ cán bộ ở cơ sở xã, phường, thị trấn là một trong ba vấn đề cơ bản và bức xúc
cần tập trung giải quyết, trong đó yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng
lực tổ chức vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà
nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham
nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng,
giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở.
Trong những năm gần đây, đội ngũ cán bộ ở xã nói chung đã có bước phát
triển về chất lượng. Tuy nhiên, đội ngũ này vẫn bộc lộ những yếu kém, bất cập về
kiến thức, năng lực, trình độ trước những yêu cầu của tình hình, nhiệm vụ mới. Vì
vậy, một số cán bộ gặp khó khăn, lúng túng, thậm chí va vấp, vi phạm trong thực thi
nhiệm vụ. Bên cạnh đó, trước tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, một bộ phận
cán bộ chủ chốt cấp xã có dấu hiệu suy thoái về phẩm chất đạo đức, quan liêu, hách
dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, tham nhũng, lãng phí... bị kỷ luật. Điều đó đã
làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả lãnh đạo của Đảng và Nhà nước,
giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; đồng thời đặt ra đòi hỏi bức thiết phải
đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt năng lực lãnh đạo của đội ngũ
cán bộ chủ chốt cấp xã.
Thị xã Kiến Tường là một Thị xã nằm về phía Tây bắc của Tỉnh Long An,
khu vực trung tâm v ng Đồng Tháp Mười của tỉnh. Là Thị xã có truyền thống cách

3.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Thị xã Kiến

Tường, tỉnh Long An.
4.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Không gian: Thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An.
- Thời gian: Số liệu tổng hợp trong giai đoạn năm 2014 đến năm 2015.
- Nguồn dữ liệu:


3

+ Nguồn thứ cấp: Các báo cáo có liên quan về lĩnh vực công tác tổ chức, cán
bộ cấp thị xã;.
+ Nguồn sơ cấp: Bảng khảo sát, thống kê số lượng, giới tính, trình độ, độ tuổi
của cán bộ chủ chốt trên địa bàn Thị xã Kiến Tường nhiệm kỳ 2010 – 2015.
5.

Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Đề tài này được nghiên cứu dựa trên các phương pháp:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: chủ yếu sử dụng phương pháp tổng hợp,

so sánh, khái quát hóa trên cơ sở kế thừa các thành quả nghiên cứu khoa học về
năng lực lãnh đạo ở trong và ngoài nước.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn được sử dụng trong luận văn là phân tích,
tổng hợp, so sánh, khái quát hóa dựa trên các dữ liệu thống kê, tổng kết thực tiễn và

- Trần Minh Hoàng (2016), Tạp chí Công thương, “Phát triển năng lực
lãnh đạo của nhân sự quản lý khu vực hành chính công: tiếp cận từ khung năng
lực”.
8.

Bố cục của đề tài
Bố cục của đề tài “Nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An” bao gồm
ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về cán bộ, năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở.
Chương 2: Thực trạng năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An
Chương 3: Những giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ
chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 2016-2021 trên địa bàn thị xã Kiến Tường, tỉnh Long
An.


5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁN BỘ, NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO
CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
1.1.

Cơ sở lý luận về cán bộ

1.1.1. Khái niệm về cán bộ
Theo cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì kh ng định
rằng Cán bộ là: Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước; người giữ

lương từ ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn khác. Họ được hình thành từ tuyển
dụng, phân công công tác sau khi tốt nghiệp ra trường, từ bổ nhiệm, đề bạt hoặc bầu
cử.
Theo chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói về cán bộ Người viết rằng: Cán bộ là người
đem chính sách của Đảng, Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành,
đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính
sách cho đúng.
1.1.2. Khái niệm về cán bộ chủ chốt
Theo Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, xuất bản năm 2002: Chủ chốt
là tính từ chỉ "quan trọng nhất, có tác dụng làm nòng cốt”. Như vậy, nói chủ chốt là
nói đến quan hệ trong một tập hợp nhất định có nhiều phần tử, nhiều đối tượng và vị
trí, tính chất của những phần tử, đối tượng trong tập hợp ấy.
Từ những nội dung trình bày nêu trên, có thể hiểu "Cán bộ chủ chốt" là người
có chức vụ, nắm giữ các vị trí quan trọng, có tác dụng làm nòng cốt trong các tổ chức
thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhất định; người được giao đảm đương các nhiệm
vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy thực hiện chức năng, nhiệm vụ
được giao; chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về lĩnh vực công tác được
giao.
Như vậy, cán bộ chủ chốt có những đặc trưng cơ bản như sau:
- Cán bộ chủ chốt là người có vị trí quan trọng, giữ vai trò quyết định trong việc
xác định phương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề ra các quyết định và tổ
chức thực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trên giao. Kiểm tra, giám sát,
kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc; bổ sung, điều chỉnh kịp thời
những giải pháp mới khi cần thiết; đúc kết, rút kinh nghiệm, tổng kết thực tiễn để bổ
sung, hoàn chỉnh lý luận. Đồng thời, cán bộ chủ chốt còn là người giữ vai trò đoàn kết,
tập hợp, phát huy sức mạnh của quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị và
xây dựng nội bộ tổ chức vững mạnh.
- Cán bộ chủ chốt là những người đại diện một tổ chức, một tập thể,… chủ yếu



kh ng định: Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng, không có đội ngũ cán bộ
tốt thì d có đường lối, chủ trương, chính sách đúng, sự nghiệp cách mạng khó mà


8

thành công.
Người nói: “Khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của
chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và nơi kiểm tra.
Nếu ba điều ấy sơ sài thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”. Người cho rằng, vai trò
của người cán bộ như “chiếc cầu nối” giữa Đảng, chính phủ, với nhân dân. Cán bộ là
người đem chính sách của Đảng, Nhà nước vào quần chúng để tuyên truyền, giáo dục
vận động quần chúng thực hiện có hiệu quả mọi chủ trương, đường lối, chính sách của
Đảng và nhà nước. Điều này lại càng đúng đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.
1.2.2. Những tiêu chuẩn cơ bản của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
Sự nghiệp cách mạng nước ta do Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của
giai cấp công nhân Việt Nam lãnh đạo, Đảng đại diện cho lợi ích của giai cấp công
nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam. Vì vậy đội ngũ cán bộ chủ chốt nói
chung phải có những tiêu chuẩn cơ bản như sau:
- Thứ nhất, Người cán bộ chủ chốt phải có tri thức và văn hoá chính trị, có khả
năng lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng Tổ quốc xã hội
chủ nghĩa giàu mạnh. V.I. Lênin đã chỉ ra rằng: Đảng của giai cấp công nhân là trí tuệ,
lương tâm và thời đại. Hồ Chí Minh cũng kh ng định: “Đảng ta là đạo đức, là văn
minh”, vì vậy, người cán bộ của Đảng phải biết làm giàu trí tuệ của mình bằng kho
tàng tri thức nhân loại đã tạo ra.
- Thứ hai, Người cán bộ chủ chốt phải đặt lợi ích của giai cấp, của dân tộc của
nhân loại lên trên lợi ích cá nhân.
- Thứ ba, Người cán bộ chủ chốt phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, trên cơ
sở lập trường của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với lý tưởng cách mạng,
với chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Kiên định con đường độc lập dân

mục tiêu, phương hướng, đề ra chủ trương, chính sách động viên, tổ chức nhân dân
thực hiện những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ổn định đời sống nhân dân trên
địa bàn xã.
- Có thẩm quyền giải quyết các mối quan hệ chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh
quốc phòng trong phạm vi toàn xã, có khả năng tổ chức công việc và là trung tâm đoàn
kết của tổ chức.
Như vậy, cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã là những người đứng đầu quan trọng
nhất trong hệ thống chính trị cấp xã, có ảnh hưởng quyết định đến việc chấp hành chủ
trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thông qua
việc lãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội trên


10

địa bàn cấp xã mà mình phụ trách.
1.3. Cơ sở lý luận về lãnh đạo
1.3.1. Quan niệm về lãnh đạo
Lãnh đạo từ lâu đã là chủ đề quan tâm của các nhà triết học, lịch sử học, nhưng
các nghiên cứu khoa học về lãnh đạo chỉ mới bắt đầu từ thế kỷ XX. Các học giả và các
nhà nghiên cứu trên thế giới đã đưa ra rất nhiều định nghĩa khác nhau cho thuật ngữ
lãnh đạo và những định nghĩa này cũng thay đổi theo thời gian. Khái niệm này có thể
được tiếp cận dưới góc độ tố chất, góc độ hành vi, cũng có thể được tiếp cận dưới góc
độ gây ảnh hưởng hay góc độ của sự tương tác qua lại. Chúng ta c ng xem xét và
nghiên cứu một số quan ddierm nổi bật của các nhà nghiên cứu sau:
Bảng 1.1. Các quan niệm về Lãnh đạo
STT
1

Các quan niệm về lãnh đạo



Là các hành động tập trung nguồn lực tạo ra các Camphell
cơ hội như mong muốn

(1991)

Việc lãnh đạo đại diện cho một dạng phức tạp về Mumford (2000)
việc giải quyết vấn đề xã hội
(Nguồn: Tổng hợp của tác giả)
Như vây, có nhiều khái niệm khác nhau về lãnh đạo, nhưng điều quan trọng là